چکیده

بررسی ادبیات آموزش و پرورش نشانگر ضرورت روز افزون وجود نگرش جامع، بلند مدت و استراژیک (راهبردی) در برنامه ریزی و مدیریت مراکز آموزشی و آموزشگاهی است که در رأس آن مدیران حوزه ی ستادی وزارت آموزش و پرورش متولیاِِِِِِن اصلی این امر خطیر هستند.

امروزه برنامه ریزان به این نتیجه رسیده اند که با توجه به تحولات شگرف و شتاب آلود جهان نمی توان با یک برنامه ریزی نسبتأ بلند مدت انتظار موفقیت داشت، از این رو به برنامه ریزی های استراتژیک روی آورده اند تا ضمن تعیین افقی مطلوب از آینده ی سازمان خود، به تدوین و اجرای استراتژی های مناسب پرداخته و سپس با ارزیابی مناسب استراتژی ها، موفقیت سازمان را تضمین نمایند. براساس همین ضرورت بوده است که در این پژوهش، میزان آشنایی و استفاده از مدیریت استراتژیک در بین مدیران حوزه ی ستادی وزارت آموزش و پرورش، مورد مطالعه و پژوهش قرار گرفته است.

روش تحقیق این پژوهش، توصیفی-پیمایشی است و جامعه ی آماری شامل مدیران کل، معاونان و کارشناسان مسؤولان حوزه ی ستادی وزارت آموزش و پرورش است که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس، تعداد201 نفر به عنوان گروه نمونه ی تحقیق انتخاب شدندکه داده های مربوط به 180 نفر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه ی محقق ساخته استفاده شده است. روایی پرسش نامه از طریق بررسی روایی محتوایی مورد ارزیابی قرار گرفته است. پایایی نیز از طریق محاسبه ی ضریب آلفای کرانباخ در مرحله ی اجرای آزمایشی 0/93 و در اجرای نهایی 0/96 به دست آمده است. در این تحقیق تعداد 10 سؤال پژوهشی مطرح شده است و برای تجزیه و تحلیل داده ها و اطلاعات از شاخص های آماری توصیفی و استنباطی استفاده شده است.در توصیف اطلاعات از شاخص های مرکزی و پراکندگی و در تحلیل استنباطی داده ها از آزمون مجذور خی و T گروههای مستقل استفاده گردیده است.

یافته های پژوهش نشان می دهد که میزان آشنایی و استفاده ی مدیران از مؤلفه های مدیریت استراتژیک آموزش و پرورش در سطح مطلوب قرار دارد اما میزان استفاده ی مدیران از مؤلفه ی فرآیند اجرای استراتژیک در سطح مطلوب قرار ندارد.

همچنین بین مدیران دارای تحصیلات در رشته های مدیریت و غیر مدیریت و میزان آشنایی و استفاده ی آنان از مدیریت استراتژیک آموزش و پرورش تفاوت معنادار وجود دارد.

فهرست مطالب

فصل اول : طرح تحقیق 1

مقدمه 2

بیان مسأله 3

اهداف تحقیق 6

سؤالات تحقیق 7

اهمیت و ضرورت تحقیق 8

قلمرو تحقیق 10

تعریف واژه ها، مفاهیم و متغیرها 10

تعاریف نطری 10

تعاریف عملیاتی 12

فصل دوم : مروری بر ادبیات موضوع 13

مقدمه 14

بخش اول : مبانی نظری تحقیق 15

  1. استراتژی 15
  2. مدیریت استراتژیک 16

1.2 تعریف مدیریت استراتژیک 16

2.2 روند تاریخی مدیریت استراتژیک 18

3.2 ویژگی های مدیریت استراتژیک 21

4.2 سطوح مدیریت استراتژیک 24

5.2 فرآیند و مراحل مدیریت استراتژیک 25

6.2 اجزای فرآیندهای مدیریت استراتژیک 35

1.6.2 مأموریت/ رسالت/ فلسفه ی وجودی/ اهداف بنیادین 35

2.6.2 چشم انداز/ دورنما/ منظر/ آرمان/ آینده ی متصور و آینده ی مطلوب 36

3.6.2 ارزش ها/ ایدئولوژی/ بایدها و نبایدها 37

4.6.2 شناخت و تحلیل محیط داخلی/ خارجی 38

5.6.2 ذینفعان/ مؤکلان استراتژیک/ ذوی الحقوق ها 40

6.6.2 رقبا 40

7.6.2 مشتریان 40

8.6.2 تأمین کنندگان 40

9.6.2 وظایف/ تکالیف/ مقررات 41

10.6.2 موضوعات/ عوامل و حوزه های استراتژیک 41

11.6.2 ماهیت استراتژی 42

12.6.2 فرموله کردن استراتژی/ تدوین استراتژی 42

13.6.2 گزینه ها و بدیلیهای استراتژیک 42

14.6.2 انتخاب استراتژی اولویت دار 42

15.6.2 اهداف کیفی و اهداف کمی/ سالیانه 43

16.6.2 ساده سازی/ به کارگیری/ اجرای استراتژی 44

17.6.2 سیاست و خط مشی/ روش و رویه/ دستور 44

18.6.2 کنترل و ارزیابی استراتژی 45

19.6.2 اندازه گیری عملکرد/ تحلیل فاصله 45

20.6.2 نهادینه سازی استراتژی 46

21.6.2 برنامه ریزی عملیاتی/ تاکتیکی 46

22.6.2 بودجه بندی 46

23.6.2 فرهنگ استراتژیک 47

7.2رویکردهای مدیریت استراتژیک 47

1.7.2. رویکرد برنامه ریزی یکپارچه شده (یکپاره) 47

2.7.2. رویکرد تحقیق انطباق پذیری 48

3.7.2. رویکرد شهودگرایی یا شم 48

4.7.2. رویکرد مشخص نمودن عوامل استراتژیک 48

5.7.2. رویکرد انتخاب حیطه های فعالیت مناسب 49

6.7.2. رویکرد تقلید 49

8.2. مکاتب اصلی (پارادایم های) شکل گیری استراتژی و مدیریت استراتژیک 49

1.8.2. پارادایم تجویزی (پیش تدبیری) 49

2.8.2. پارادایم توصیفی (تجربی – انطباقی) 53

3.8.2. تلفیق پارادایم ها(پارادایم سیستمی – اقتضایی دوراندیشانه) 57

9.2. مکاتب مدیریت استراتژیک 60

10.2. انواع مکاتب مدیریت استراتژیک مبتنی بر پارادایم تجویزی (پیش تدبیری) 61

1.10.2. مکتب طراحی 61

2.10.2. مکتب برنامه ریزی 62

3.10.2. مکتب موقعیت یابی 63

11.2. انواع مکتب مدیریت استراتژیک مبتنی بر پارادایم توصیفی (تجربی – انطباقی) 64

1.11.2. مکتب کارآفرینی 64

2.11.2. مکتب شناختی (ادراکی) 64

3.11.2. مکتب یادگیری 65

4.11.2. مکتب قدرت گرایی 66

5.11.2. مکتب فرهنگی 66

6.11.2. مکتب محیطی 66

12.2. مکتب پارادایم تلفیقی 67

1.12.2. مکتب پیکربندی 67

  1. مدیریت برنامه ریزی استراتژیک در آموزش و پرورش 81
  2. پیشینه تحقیق 83

الف) وزارت آموزش و پرورش و تبیین رسالت، جایگاه و ویژگی های آن 83

1.اهداف، وظایف و مأموریت ها و مستندات قانونی 83

  1. ساختار و تشکیلات اداری و نظام آموزشی 84
  2. تهدید ها و محدودیت های توسعه آموزش و پرورش 84

الف) تهدید ها (Threats) 84

ب) محدودیت ها یا ضعفها ( Weaknesses) 85

  1. فرصت ها و قابلیت های توسعه آموزش و پرورش 86

الف)فرصت ها(Opportunities) 86

ب) قابلیت ها یا قوت ها (Strengthes) 86

  1. برنامه های توسعه آموزش و پرورش 87

1.5. برنامه پنج ساله چهارم توسعه آموزش و پرورش (84-88) 87

الف) راهبرد (استراتژی) آموزش و گرورش در برنامه پنج ساله چهارم 87

ب) سیاست های آموزش و پرورش در برنامه پنج ساله چهارم 87

ج) اهم راهکارها و اقدامات اساسی آموزش و پرورش در برنامه پنج ساله چهارم توسعه 88

د) الزامات و اقدامات مورد نیاز جهت تحقق اهداف توسعه آموزش و پرورش 90

  1. تأمین و تجهیز منابع مالی جدید 90
  2. تأمین و تربیت نیروی انسانی 91
  3. تدوین اصلاح قوانین و مقررات 91
  4. زمینه سازی فرهنگی و اصلاح نگرش ها 92
  5. پیش بینی و استقرار نظام نظارتی اجرای برنامه 93

2.5. سند ملی آموزش و پرورش در چشم انداز بیست ساله کشور(از سال 1384 تا 1404 هجری شمسی) 94

ب) تحقیقات انجام شده 97

1.تحقیقات انجام شده در ایران 98

  1. تحقیقات انجام شده در خارج از ایران 108

نقد و بررسی تحقیقات انجام شده

  1. روش تحقیق 115

مقدمه 116

1.روش تحقیق 117

  1. جامعه آماری 117
  2. روش نمونه گیری و حجم نمونه 118
  3. ابزار جمع آوری داده ها 118
  4. روایی و گایایی ابزار جمع آوری داده ها 120
  5. روش تجزیه و تحلیل داده ها 120
  6. مراحل اجرای تحقیق 121
  7. تجزیه و تحلیل داده ها و یافته های تحقیق 122

مقدمه 123

1.توصیف مشخصات فردی و سازمانی نمونه های تحقیق 124

  1. بررسی سؤالات تحقیق و ارائه نتیجه تحقیق 128
  2. نتیجه گیری، بحث و پیشنهادها 140

مقدمه 141

تجزیه و تحلیل نتایج تحقیق و بحث و بررسی 142

محدودیت های تحقیق 146

پیشنهادهای تحقیق 147

الف) پیشنهادهای اجرایی 148

ب) پیشنهادهایی برای تحقیقات بعدی 148

پیوست ها 149

پیوست یک – نمونه پرسشنامه 150

فهرست منابع فارسی 162

فهرست منابع انگلیسی 166

فهرست جداول

جدول 1.2. مدیریت استراتژیک و مدیریت وظیفه ای 23

جدول 2.2. مقایسه ویژگی های پارادایم تجویزی )پیش تدبیری) و پارادایم توصیفی (تجربی – انطباقی) 59

جدول 3.2. سطوح برنامه ریزی در نواحی آموزش و پرورش 82

جدول 1.3. توزیع فراوانی جامعه آماری به تفکیک پست سازمانی 117

جدول 2.3. توزیع فراوانی نمونه تحقیق به تفکیک پست سازمانی 118

جدول 3.3. مشخصات پرسشنامه تحقیق 119

جدول 1.4. توزیع نمونه ها به تفکیک سنوات خدمت 124

جدول 2.4. توزیع نمونه ها به تفکیک سن 124

جدول 3.4. توزیع نمونه ها به تفکیک جنسیت 125

جدول 4.4. توزیع نمونه ها به تفکیک مدرک تحصیلی 125

جدول 5.4. توزیع نمونه ها به تفکیک مدت خدمت در پست فعلی 126

جدول 6.4. توزیع نمونه ها به تفکیک پست سازمانی 126

جدول 7.4. توزیع نمونه ها به تفکیک رشته تحصیلی 127

جدول 8.4.شاخص های محاسبه شده برای میزان آشنایی مدیران با محیط بین المللی 128

جدول 9.4. شاخص های محاسبه شده برای میزان آشنایی مدیران با محیط ملی 129

جدول 10.4 شاخص های محاسبه شده برای میزان آشنایی مدیران با فرایند برنامه ریزی استراتژیک 130

جدول 11.4. شاخص های محاسبه شده برای میزان استفاده مدیران از فرایند برنامه ریزی استراتژیک 131

جدول 12.4. شاخص های محاسبه شده برای میزان آشنایی مدیران با فرایند اجرای استراتژیک 132

جدول 13.4. شاخص های محاسبه شده برای میزان استفاده مدیران از فرایند اجرای استراتژیک 133

جدول 14.4. شاخص های محاسبه شده برای میزان آشنایی مدیران با فرایند ارزشیابی استراتژیک 134

جدول 15.4 شاخص های محاسبه شده برای میزان استفاده  مدیران از فرایند ارزشیابی استراتژیک 135

جدول 16.4. شاخص های محاسبه شده برای بررسی تفاوت بین مدیران دارای تحصیلات در رشته های مدیریت و غیر مدیریت و میزان آشنایی آنان با مدیریت استراتژیک 136

جدول 17.4. شاخص های محاسبه شده برای بررسی تفاوت بین مدیران دارای تحصیلات در رشته های مدیریت و غیر مدیریت و میزان استفاده آنان از مدیریت استراتژیک 138

فهرست شکل ها

1.2. فرایند مدیریت استراتژیک 25

2.2. فرایند سه مرحله ای مدیریت استراتژیک 28

3.2. تدوین استراتژی 29

4.2. اجرای استراتژی 30

5.2. ارزیابی استراتژی 31

6.2. گام های پنج گانه مدیریت استراتژیک

7.2. فرایند مدیریت استراتژیک بر اساس  یک تجزیه و تحلیل جامع از منابع درونی سیستم و عوامل محیطی 32

8.2. فرایند مدیریت استراتژیک 33

9.2. فرایند مدیریت استراتژیک 34

10.2. فراین مرحله ای مدیریت استراتژیک از دیدگاه پیش تدبیری (تجویزی) 51

11.2 تعامل چهار عامل عمده سازمانی

12.2. فرایند مرحله ای مدیریت استراتژیک (از دیدگاه تجربی 0 انطباقی) 56

13.2 رابطه تفکر و برنامه ریزی استراتژیک 57

14.2. چارچوبی برای برنامه ریزی استراتژیک 70

15.2. طبقه بندی برنامه ریزی استراتژیک 74

16.2. مدل مدیریت استراتژیک دانشگاه فلوریدا 111

 


مقطع : کارشناسی ارشد

250,000RIAL – اضافه‌کردن به سبدخرید

450,000RIAL – اضافه‌کردن به سبدخرید

قبل از خرید فایل می توانید با پشتبانی سایت مشورت کنید