چکیده: 

تمرینات ورزشی ممکن است با تغییراتی در ساختار و عملکرد قلب همراه  باشـد .تحقیـق حاضـر بـه منظور مقایسه تغییرات ساختاری  و عملکردی قلب دانش آموزان  پسر  ورزشکار شهرسـتان شـاهرود در رشته های تکواندو و دو  صحرانوردی با دانش آموزان سالم غیر ورزشکار ا نجـام شـد . آزمودنیهـای

تحقیق را 2گروه 10نفره از دانش آموزان 15تا 17 سال ورزشکار زبـده دو صـحرانوردی  بـا میـانگین     (ســنی52/0±5/16ســال،قد6/5±3/170ســانتیمتر،وزن2/5±58کیلــوگرم)،گــروه تکوانــدو بــا            میانگین (سنی69/0±4/16سال، قـد 1/5±7/170سـانتیمتر،وزن 8/5±8/57کیلـوگرم ) و یـک  گـروه

10نفــره از دانــش آمــوزان پــسر ســالم غیرورزشــکار بامیــانگین (ســنی42/0±2/16ســال، قد8/7±7/171سانتیمتر،وزن5/7±7/54کیلوگرم) کـه بـصورت تـصادفی انتخـاب شـدند را تـشکیل         می دادند . متغیرهای ساختاری و عملکردی شامل :حجـ م پایـان سیـستولی بطـن چـپ،حجم پایـان دیاستولی بطن چپ،کـسر تزریقـی بطـن چپ،ضـخامت دیـواره خلفـی بطـن چپ،ضـخامت دیـواره سپتوم،توده مطلق و نسبی بطن چپ،ضربان قلب زمان استراحت،میانگین فـشار دریچـه ای میتـرال وآئورت بودند،که با استفاده از اکوکاردیوگرافی به روش یک ودو بعدی  در وضـ عیت اسـتراحت مـورد ارزیابی قرار گرفت  و اندازه گیری شد . برای توصیف داده هـا از روش آمـار توصـیفی و بـرای آزمـون    فرضـیه هـای تحقیـق از تحلیـل واریـانس یـک سـویه  و آزمـون تعقیبـی شـفه در سـطح معنـی داری05/0≤P استفاده شد . تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد که هر دو گـروه ورزشـکاران بـه طـور معنی داری از حجم پایان دیاستولی ،توده مطلق و نسبی بطن چـپ بیـشتر و از ضـربان قلـب زمـان استراحت کمتری نسبت به گروه کنترل برخوردار مـی باشـند . همچنـین حجـم پایـان سیـستولی و ضخامت سپتوم گروه  دو صحرانوردی بطورمعنی داری از گروه کنترل بیشتر مـی باشـد . بـین انـدازه های کسرتزریقی و ضخامت خلفی دیواره بطن چپ و میـانگین فـشار دریچـه ای میتـرال و آئـورت گروههای مورد مطالعه تفاوت معنـی داری وجـود نـدارد . بـین انـدازه هـای سـاختاری و عملکـردی گروههای ورزشکار هیچ اختلاف معنی داری پیدا نشد.

واژه های کلیدی:تکواندو،دو صحرانوردی،ساختار و عملکرد قلب،اکوکاردیوگرافی.

فهرست مطالب                                                                                             صفحه  

فصل اول:طرح مساله 

1-1.مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………..2

1-2.بیان مسأله…………………………………………………………………………………………………………………………..3

1-3.ضرورت و اهمیت تحقیق…………………………………………………………………………………………………..4

1-4.اهداف تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………..7

1-5.پیش فرض ها……………………………………………………………………………………………………………………..8

1-6.فرضیه های تحقیق…………………………………………………………………………………………………………….8

7.محدودیت های تحقیق………………………………………………………………………………………………………8

1-8واژه ها و اصطلاحات مهم تحقیق………………………………………………………………………………………9

فصل دوم:مروری بر ادبیات موضوع 

1.مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………..13

2.مبانی نظری تحقیق……………………………………………………………………………………………………………13

1.آناتومی قلب……………………………………………………………………………………………………………………13

2-2-2.چرخه قلبی…………………………………………………………………………………………………………………….14

2-2-3.عمل تلمبه ای بطن ها …………………………………………………………………………………………………15

2-2-4.تنظیم عمل قلب……………………………………………………………………………………………………………16

2-2-5.قلب ورزشکار …………………………………………………………………………………………………………………16

2-2-6.هایپرتروفی و سازگاریهای متفاوت قلبی……………………………………………………………………..17

پیشینه تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………..20

2-3-1.تحقیقات انجام شده در داخل کشور……………………………………………………………………………20

2-3-2.تحقیقات انجام شده در خارج از کشور………………………………………………………………………..22

4.جمع بندی …………………………………………………………………………………………………………………………28

فصل سوم:روش تحقیق 

1.مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………..32

3-2.روش و طرح تحقیق…………………………………………………………………………………………………………..32

3-3.جامعه آماری……………………………………………………………………………………………………………………….33

3-4.نمونه تحقیق و نحوه انتخاب آزمودنی ها…………………………………………………………………………33

3-5.متغیرهای تحقیق……………………………………………………………………………………………………………….34

3-6.وسایل اندازه گیری……………………………………………………………………………………………………………..36

3-7.شیوه جمع آوری اطلاعات…………………………………………………………………………………………………36

8.روش های آماری……………………………………………………………………………………………………………….. 38

فصل چهارم:تجزیه و تحلیل داده ها 

1.مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………41

2.توصیف داده ها……………………………………………………………………………………………………………………41

4-2-1.مشخصات آزمودنی ها……………………………………………………………………………………………………41

4-2-2.حجم پایان سیستولی بطن چپ…………………………………………………………………………………..41

4-2-3.حجم پایان دیاستولی بطن چپ…………………………………………………………………………………..42

4-2-4.درصد کسر تزریقی………………………………………………………………………………………………………..44

4-2-5.ضخامت دیواره خلفی بطن چپ…………………………………………………………………………………..45

4-2-6.ضخامت دیواره سپتوم…………………………………………………………………………………………………..46

4-2-7.توده مطلق بطن چپ…………………………………………………………………………………………………….47

4-2-8.توده نسبی بطن چپ…………………………………………………………………………………………………….48

4-2-9.ضربان قلب در حالت استراحت…………………………………………………………………………………….49

4-2-10.میانگین فشار دریچه ای میترال………………………………………………………………………………..50

4-2-11.میانگین فشار دریچه ای آئورت…………………………………………………………………………………51

4-2-12.توزیع طبیعی داده ها در گروههای مورد مطالعه…………………………………………………….52

3.آزمون فرضیه های تحقیق…………………………………………………………………………………………………52

4-3-1.فرضیه صفر1………………………………………………………………………………………………………………….52

4-3-2.فرضیه صفر2………………………………………………………………………………………………………………….55

4-3-3.فرضیه صفر3………………………………………………………………………………………………………………….60

4.خلاصه نتایج بدست آمده…………………………………………………………………………………………………..62

فصل پنجم:نتیجه گیری،بحث وپیشنهادها 

1.مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………..65

5-2.تجزیه و تحلیل نتایج تحقیق…………………………………………………………………………………………….66

3.بحث……………………………………………………………………………………………………………………………………..68

5-3-1.حجم پایان سیستولی……………………………………………………………………………………………………68

5-3-2.حجم پایان دیاستولی…………………………………………………………………………………………………….69

5-3-3.کسر تزریقی……………………………………………………………………………………………………………………70

5-3-4.ضخامت خلفی دیواره بطن چپ…………………………………………………………………………………..71

5-3-5.ضخامت دیواره سپتوم…………………………………………………………………………………………………..72

5-3-6.توده بطن چپ………………………………………………………………………………………………………………..73

5-3-7.ضربان قلب زمان استراحت…………………………………………………………………………………………..74

5-3-8.میانگین فشار دریچه ای میترال…………………………………………………………………………………..75

5-3-9.میانگین فشار دریچه ای آئورت……………………………………………………………………………………76

5-3.نتیجه گیری ………………………………………………………………………………………………………………………77

5-4.پیشنهادات…………………………………………………………………………………………………………………………..80

پیوست ها…………………………………………………………………………………………………………………………………….81

منابع…………………………………………………………………………………………………………………………………………….87

فهرست جدول ها: 

عنوان                                                                                                             صفحه 

جدول3-1. مشخصات سه گروه آزمودنی ها……………………………………………………………………………..34

جدول4-1.حجم پایان سیستولی بطن چپ قلب آزمودنیها…………………………………………………….41

جدول4-2.حجم پایان دیاستولی بطن چپ قلب آزمودنیها…………………………………………………….43

جدول4-3.درصد کسر تزریقی بطن چپ قلب آزمودنیها…………………………………………………………44

جدول4-4.ضخامت دیواره خلفی بطن چپ قلب آزمودنیها…………………………………………………….45

جدول4-5.ضخامت دیواره سپتوم قلب آزمودنیها…………………………………………………………………….46

جدول4-6.توده مطلق بطن چپ قلب آزمودنیها………………………………………………………………………47

جدول4-7.توده نسبی بطن چپ قلب آزمودنیها………………………………………………………………………48

جدول4-8. ضربان قلب در حال استراحت آزمودنیها……………………………………………………………….49

جدول4-9.میانگین فشار دریچه میترال قلب آزمودنیها………………………………………………………….50

جدول4-10.میانگین فشار دریچه آئورت قلب آزمودنیها…………………………………………………………51

جدول4-11.نتایج تحلیل واریانس حجم پایان سیستولی بین گروهها…………………………………..52

جدول4-12.نتایج آزمون تعقیبی شفه در بررسی حجم پایان سیتسولی بین گروهها………..53

جدول4-13.نتایج تحلیل واریانس حجم پایان دیاستولی بین گروهها………………………………….54

جدول4-14.نتایج آزمون تعقیبی شفه در بررسی حجم پایان دیاستولی بین گروهها…………54

جدول4-15.نتایج تحلیل واریانس درصد کسر تزریقی بین گروهها………………………………………55

جدول4-16.نتایج تحلیل واریانس ضخامت دیواره خلفی بطن چپ بین گروهها………………..56

جدول4-17.نتایج تحلیل واریانس ضخامت سپتوم بین گروهها……………………………………………56

جدول4-18.نتایج آزمون تعقیبی شفه در بررسی ضخامت سپتوم بین گروهها…………………..57

جدول4-19.نتایج تحلیل واریانس توده مطلق بطن چپ بین گروهها………………………………….57

جدول4-20.نتایج آزمون تعقیبی شفه در بررسی توده مطلق بطن چپ بین گروهها………..58

جدول4-21.نتایج تحلیل واریانس توده نسبی بطن چپ بین گروهها………………………………….59

جدول4-22.نتایج آزمون تعقیبی شفه در بررسی توده نسبی بطن چپ بین گروهها………..59

جدول4-23.نتایج تحلیل واریانس ضربان قلب زمان استراحت بین گروهها………………………..60

جدول4-24.نتایج آزمون تعقیبی شفه در بررسی ضربان قلب زمان استراحت بین گروهها..60

جدول4-25.نتایج تحلیل واریانس میانگین فشار دریچه ای میترال بین گروهها……………….61

جدول4-26.نتایج تحلیل واریانس میانگین فشار دریچه آئورت بین گروهها……………………….62

جدول4-27.خلاصه نتایج تحلیل واریانس………………………………………………………………………………..63

فهرست نمودارها:

عنوان                                                                                                              صفحه 

نمودار4-1.حجم پایان سیستولی بطن چپ قلب آزمودنیها………………………………………………..42

نمودار4-2.حجم پایان دیاستولی بطن چپ قلب آزمودنیها………………………………………………..43

نمودار4-3.درصد کسر تزریقی بطن چپ قلب آزمودنیها…………………………………………………….44

نمودار4-4.ضخامت دیواره خلفی بطن چپ قلب آزمودنیها………………………………………………..45

نمودار4-5. ضخامت دیواره سپتوم قلب آزمودنیها……………………………………………………………….46

نمودار4-6.توده مطلق بطن چپ قلب آزمودنیها………………………………………………………………….47

نمودار4-7.توده نسبی بطن چپ قلب آزمودنیها………………………………………………………………….48

نمودار4-8. ضربان قلب در حال استراحت قلب آزمودنیها………………………………………………….49

نمودار4-9.میانگین فشار دریچه میترال قلب آزمودنیها……………………………………………………..50

نمودار4-10.میانگین فشار دریچه آئورت قلب آزمودنیها…………………………………………………….51

11-مقدمه: 

فیلسوفان علم تعلیم و تربیت معتقد می باشند که عقل سالم در بدن سالم است و یک فـرد با عقل سالم می تواند فرد مفیدی به حال خود و اجتماع باشد . از طرفی با توجـه بـه تحـول زنـدگی بشری که به سمت ماشینی شدن رفتـه وایـن عـدم تحـرک باعـث بیماریهـای قلبـی عروقـی شـده است[41]. در آن صورت در می یابیم که چرا جوامع پیشرفته سرمایه گذاری زیادی بر روی  این امـر خطیر یعنی ورزش می کنند . در متـون تـاریخی از ورزشـکاران و پهلوانـان بـه عنـوان  افرادجـسور و جوانمرد یاد می شود . امروزه اثرات مفید فعالیت بدنی و ورزش بر ساختار فرهنگی و اجتمـاعی یـک جامعه بر هیچکس پوشیده نیست . اگر در جامعه ای فرهنگ ورزشی و فعالیت بدنی جایگـاه مناسـب خود را پیدا کند افراد آن جامعه از سستی  و کرختی رهایی می یابند و علاوه بر بالا رفتن نیروی کـار از صرف هزینه های گزاف درمان بیماریها کاسته می شود.

اگر چه اندامهای بدن در اجرای فع الیتهای بدنی و ورزشی نقش بـسزایی دارنـد . امـ ا، نقـش قلب در به حرکت در آوردن جریان خون و رساندن مواد مورد نیـاز جهـت فـراهم سـاختن نیازهـای سوخت و سازی برای تداوم زندگی و بخصوص انجام فع الیتهای جسمانی انکار ناپذیر اسـت ،هولمان1و همکارانش(1988) اظهار می دارندک ه اگر چه ق لب سالم در  تمام طول زندگی با آهنگ ویـژه ای کـار می کند اما چ نانچه تحت تاثیر فعالیتهـای مـنظم بـدنی قـرار گیرد ،پیـر نمـی شـود [23]. از لحـاظ ساختاری و عملکردی تحقیقات نشان داده است که قلب بر اثر فعالیتهای بدنی مستمر و با شـدتهای مناسب از  لحاظ کمی وکیفی دچار تغییراتی می شود که ایـن تغییـرات در نهایـت بـه سـازگاریهای مفید در قلب منجر می شود[9]و[41]و[15].

پدیده هایپرتروفی 2یا بزرگ شدگی عضله قلب که نوعی سازگاری عضلانی می باشـد کـه در اثر ف شارهای وارده بر آن ایجاد می شود،اغلب بر اثر فعالیتهای دراز مـدت حاصـل مـی گـردد [30]. بررسی تاثیر ف عالیتهای کوتاه مدت روی بعضی از  اندازه های ساختاری عضله قلب درافراد غیـر فعـال نشان داده است که این تغییرات به صورت افزایش وزن و حجم مشاهده می شود . در ضـمن  افـزایش توده قلب  اغلب بر اثر افزایش ضخامت دیواره ه ای دو بطن و افزایش حجم در ابعاد  حفره های قلـب به ویژه بط ن چپ و در  اندازه ها ی فیزیولوژیک دیده می شود . البتـه عوامـل دیگـری ماننـد عوامـل پاتولوژیک3هم باعث بزرگی بطن چپ می شود[53]و[15].

همان طور که می دانیم ظرفیت های قلبی و عروقی یکی از مهمترین عوامل موثر در ورزش و هر نوع فعالیت بدنی محسوب می شود [15]. مشاهدات قبلی نش ان داده است که انـواع فعالیتهـای ورزشی به صورت های مختلف بر روی عضله قلب تاثیر دارند [31]. ورزشهای دینامیک ۴یا پویا اغلـب سبب افزایش حجم پایان دیاستو لی،افزایش حجم ضربه ای،کاهش ضربان استراحت و بزرگ شـدگی بطن چپ می  گردد،اما اغلب در افزایش ضخامت دیواره بطن تغییرات گـسترده ایجـاد  مـی کنـد . در

صورتیکه ورزشهای ایزومتریک 1یا ایستا بر اثر افزایش فشار وارده به عضله قلب موجب ضـخیم شـدن دیواره بطن ها می شود .و تغییرات ناچیزی در افزایش حجم ضـربه ای و حفـره هـای بطنـی بوجـود    می آورد[30].

مسائل و مـشکلات قلبـی و عروقـی یکـی از مهمتـرین معـضلا ت جوامـع امـروزی اسـت و همچنین فعالیت ورزشی احتمالاً  می تواند در پیشگیری و درمان برخی از بیماری هـای ایـسکمیک 2 قلبی و فشار خون بالا مفید باشد بنابراین با توجـه بـه مـسائل فوق،جوانـان کـه قـشر فعـال جامعـه       می باشند توجه به سلامتی آنها از اهمیت خاصی برخوردارمی باشد [18]و[17]و[3].

 

12– بیان مسأله: 

فعالیتهای بدنی باعث تغییرات قابل توجهی در ساختار قلب و عملکرد آن می گـردد . اثـرات انواع تمرینات ورزشی بر ساختار و عملک رد قلب بویژه بطن چپ ورزشکاران و پاسخ های فیزیولوژیک و مورفولوژیک به تمرینات استقامتی یا اضافه بارحجمی و مق اومتی،قدرتی یا اضافه بار فشاری مـورد مطالعـــه و بررســـی قـــرار گرفتـــه اســـت کـــه پژوهـــشگران نتـــایج گونـــاگونی را بدســـت آوردند[15]و[39]و[31].

سازگاریهای ساختاری و عملکردی بطن چـپ بـا توجـه بـه نـوع ورزش و ورزشـکاران نیـز مطالعه شده است . نتیجه کلی این است که ضخیم شـدن دیـواره بـین دو بطـن و دیـواره بطـن هـا ،افزایش توده بطن چپ ،تغییرات بسیار جزئی در ضربان قلب و فشار خون در زمـان اسـتراحت را بـه تمرینات مقاومتی (اضافه بار فشار ی)[38]و حجیم شدن حفره های قلب به ویژه افزایش حجم بطـن چپ،افزایش جزئی در ضخامت دیواره بطن،افزایش برگشت خون سیاهرگی و بازده  قلبی،پایین بودن ضربان قلب استراحت و افزایش انقبـاض پـذیری بطـن چـپ رابـه تمرینـات اسـتقا متی (اضـافه بـار حجمی)نسبت می دهند.[47]و[31].

بسته به نوع تمرینات ورزشی دو نوع مورفولوژی 3 قلب ورزشکاران از هم تمیز داده می شـود قلب تمرین کرده های قدرتی 4و قلب تمرین کرده های ا ستقامتی5[28]. البتـه بـا شـرکت در انـواع فعالیتهای ورزش اسـتاتیک ( ماننـد وزنـه بـرداری ،پاورلیفتینـگ ،بدنـسازی،پرتاب ها،کـشتی و …)و دینامیک(دوندگان استقامت )و ترکیبـی از اسـتاتیک و دینامیـ ک(دوچرخـه سـواری و قـایقرانی  و…) تاثیرات گوناگونی را بر ساختار و عملکرد قلب بوجود می آورند [30].

چنانچه نتایج این تحقیقات نشان دهند تاثیرات مفید و موثر بر ساختار و عملکرد قلب و یـا عکس آن باشد بنظر می رسد،نقش ارزشمند نوجوانان و جوانان در جامعه واهمیـت تندرسـتی آنـان بویژه بدنبال تمرینات گوناگون ورزشی که تضمین کننده سلامت آینده جامعه اسـت ، ایـن  سـوال را

مطرح می کند که آیا شرکت این گروه از افراد جامعه در انواع فعالیتهای ورزشی هوازی و بی هوازیدرساختارقلب آنان و عملکرد آن در سلامت قلب یا وضعیت قلب آنان تاثیری دارد یا خیر؟

محدودیتهای فیزیولوژیکی ارائه شده در افزایش حجم حفره های بطنی و ضخامت دیواره ه ا      می تواند مرز هـایپرتروفی کاردیومیوپـاتی 1(HCM) را از هـایپرتروفی فیزیولوژیـک در ورزشـکاران جوان م شخص نماید[50]و[42]چرا که هایپرتروفی کاردیومیوپاتی عامل اصلی مرگ و میـر ناگهـانیجوانان و نوجوانان در هنگام فعالیتهای ورزشی می باشد[53]و[33].

امروزه به دلیل کم بود پژوهشهای لازم در این زمینه و دستاوردهای حاصـل از آن بـه طـور مشخص نیاز به پژوهش های گسترده تری راضروری مـی سـازدو ایـن در حـالی اسـت کـه بررسـی ساختار و عملکرد قلب دانش آموزان منتخب هوازی و بی هوازی و هـم  سـن وسـالان  غیـر ورزشـی  می تواند اطلاعات دقیق تر ونوع سازگار یهای حادث شده در اختیار پژوهشگران فیزیولوژی ورزشی و طب ورزشی وبه ویژه معلمان تربیت بدنی و مربیان رشته های مختلف ورزشی قرار دهد.

کم حرکتی ناشی از  پیشرفت تکنولوژی و زندگی ماشینی،آلودگی هوا و محیط زیست ،تغذیه نادرست و یا عادتهای غلط غذا خوردن ،عادتهای  نادرسـت در  فعالیتهـای بـدنی و ورزشـ ی،بیماریهای دوران کودکی و نوجوانی همه وهمه می تواند در مشکلات و مسائل قلب و عروق مطرح شود [18].

از طرفی با توجه به کاهش سن بیماریهای قلبی در جامعه بـه دلیـل کـاهش تحـرک افـراد جامعه ورزش می تواند به عنوان یک عامل درمانی غیر دارویی 2مطرح شود،چرا کـه تـاثیر ورزشـهای هوازی را برافزایش سطح سلامتی و تنظیم غیر دارویی ریتم قلب بررسی شده است [41].

بنابراین این سوال مطـرح مـی شـود ، آیـا انجـام فعالیتهـای ورزشـی مـنظم هـوازی و بـی هـوازی          دانش آموزان نوجوان سنین 17-15سال بر روی ساختار قلب و عملکرد آن در ا ین دوره سـنی تـاثیر دارد یا خیر؟و همچنین در صورت موثر بودن میزان تغییرات آن چقدر است؟

بدین منظور در  این پژوهش ساختار و عملکرد قلب درتعدادی از دانش آموزان  پس ر ورزشکار منتخب رشته های هوازی و بی هوازی با همسالان غیر ورزشکار مورد بررسـی و مقایـسه قـرار مـی گیـرد و چگونگی میزان تغییرات ناشی از نوع خاص تمرینات را بر ساختار قلب از لحاظ ضخامت دیواره هـای قلبی،حجم حفره بط ن چپ در پایان سیستول و دیاستول ،توده بطن چپ و از نظـر عملکردی ،ضـربان استراحت قلب،کسرتزریقی،میانگین فشار در دریچه های آئورت و میترال،مورد بررسی قرار میگیرد.

 

13– ضرورت و اهمیت تحقیق: 

دوران کودکی و نوجوانی درزندگی هرفـرد از نظـر رشـد طبیعـی و  سـلامتی دارای اهمیـت بسیاری است . زیرا رشدطبیعی کودکان و نوجوانان عامل مهمـی در سـلامتی و تندرسـتی درزنـدگی سالم و آینده آنهامی باشد . به همین دلیل از دیر باز بزرگان تعلیم و تربیت و صاحب نظـران آمـوزش و پرورش رشد هماهنگ جنبه های جسمی،روانی و عاطفی،فکری و ذهنی کودکان را هدف آمـوزش

و پرو رش ذکر کرده اند . از این رو بازی،فعالیت بدنی و تمرینات ورزشی را ضـرورت مـسلم در فراینـدرشد صحیح و همه جانبه کودکان و نوجوانان دانسته اند . با گـسترش زمینـه هـای پژوهـ شی نقـشفعالیتهای بدنی و آثارآن بر تغییرات عوامل فیزیولوژیکی بر جسم و رشد عادی کودکـان و نوجوانـانبازتاب وسیعی یافت و به مـوازات بررسـی تـاثیرات مفیـد ورزش و فعالیتهـای بـدنی بردسـتگاههای گوناگون بدن وبه دلیل اهمیت دستگاه قلبی – عروقی و سازگاریهای اولیه بر ایـن دسـتگ اه نیزجهـتپیشگیری از  ابتلا به بیماریهای قلبی-عروقی توجه خاصی شده است. بـدین منظـور اثـرات تمرینـات بدنی بردستگاههای عمومی بدن از جمله دس تگاه قلب و عروق ورزشـکاران و غیر ورزشـکاران و افـراد بیمار مورد مطالعه قرار گرفت . یافته های علمی نشان می دهد کـه افـرادی  کـه بـه طـور مـنظم بـه فعالیتهای ورزشی می پردازند از نظر قلبی وضعیت بسیار خوبی نسبت بـه افـراد غیـر فعـال دارنـد و افراد فعال کمتر دچار نارسایی هاو ایست قلبی و مرگ می شوند [24].

تحقیقات علمی نشان داده که یک سوم علت مرگ و میرهـای ناگهـانی  در سـنین زیـر 35 سال که در هنگام  فعالیتهای  بدنی و ورزشی رخ مـی دهـد ،هایپرتروفی کاردیومیوپـاتی  و بیماریهـای قلبی مادرزادی است . علت90 درصد مرگ و میرهای ناگهانی  نوجوانان 18-14 ساله همین دو عامـل می باشد که اغلب آنها در بعد از ظهر و سر شب اتفاق می افتد [53]و[33]و[31].

در حالیکه در اکثر ورزش های رقابتی حفره  بطن چپ ورزشکاران نخبـه در اثـر فعالیتهـای ورزشی بزرگ و حجیم می شود [29] و یا اینکه بطن چپ ممکن است در اثـر عوامـل دیگـر غیـر از ورزش مانند ابتلا به برخی از بیماریها از جمله فشار خون و هایپرتروفی کاردیومیوپاتی نیز بزرگتـر از حد معمول می گردد [34]،تشخیص و تفاوتهای  این دو بزرگ شدگی برای فعالیـت طبیعـی قلبـی -عروقی از اهمیت خاصی بر خوردار است .

امروزه با توجه به زندگی ماشینی و فقر حرکتی در صد بیماران قلبی د ر جوامـع امـروزی رو به افزایش است [33] و سن ابتلا به بیمار ی های قلبی کاهش یافته است [41]. یکی از این بیماریهـا بزرگ شدن غی ر طبیعی اندازه قلب می باشد که می تواند به علت مشکلات گوناگون قلبـی از سـنین کودکی شروع شود که نیاز به بررسی و اطلاعات دقیـق بـرای تـشخیص دارد .البتـه حجـیم شـدن و افزایش ضخامت عضله قلبی می تواند در اثر عوامل دیگری نیزباشد که از جمله آن می تـوان  از نـوع حجیم شدن بر ا ثر ورزش باشد[31]و[30]. شکی نیست که تشخیص نوع حجیم شـدن فیزیولوژیـک و پاتولوژیک قلب بستگی به اطلاعات جمع آوری شده و یافته های پژوهشی دارد که بتوان با اسـتناد به آنها و با استفاده از روش اکوکاردیوگرافی علائم هر دو نوع تغییـر قلـ ب و بخـصوص بطـن چـپ را شناسایی کرد.

همچنین با تکیه بر یافته های علمی می توان ادعا کرد که چون بر اثـر فعالیتهـای ورزشـی دیواره آزاد بطن ها و دیواره بین دو بطن ضخیم تر از حد معمول می گردند و از طرفی برخی از ایـن پزشکان بر این باورند که ضخیم شدن دیواره بطن ها باعث کوچک شدن حجم حفره هـا ودرنتیجـه اختلال در عملکر د سیستول و دیاستولی قلب می شود ،پایه و اساس علمـی نـدارد و حجـیم شـدن و بزرگ شدن بطن چپ در واقع یک نوع سازگاری به تمرینات ورزشی مختلف است که نه تنهـا دارای اثرات حجیم شدن پاتولوژیک نمـی بـا شـد . بلکـه ، بـر کـارایی و عملکـرد قلـب نیـز  اثـرات مثبتـیدارد[15]و[36]و[57]. بنابر این با مطالعه بـر روی ورزشـکاران منتخـب رشـته هـای  هـوازی و بـیهوازی می توان فهمید که آیا تغییرات و سازگاریهای مثبتی، بر عملکرد قلب در زمان اسـتراحت داردیا خیر؟

از طرفی اهمیت این تحقیق در این رابطه می باشدکه پاسخ هـای قلبـی و عروقـی در همـهافراد یکسان نیست [30 ]و دامنه تغییرات فیزیولوژیکی قلب بسته به نـوع و ماهیـت ورزش متفـاوت است [31][30]،همچنین اشاره شده است که شکل و ساختار تغییرات قلب بسیار پیچیـده تـر از آن است که انتظار می رود و نیاز به تحقیقات بیشتری در این زمینه دارد . چرا که تغییرات فیزیولوژیکی قلب در این د وره سنی انتخاب شده دارای محدودیت می باشد [53]و[45]. بعلاوه ضرورت مطالعه بر روی میانگینهای فشار در دریچه های آئورت و میترال با توجه بـه تغییـرات احتمـالی در سـاختار و عملکرد قلبی بر روی ورزشکاران مختلف می تواند اطلاعات مفیدی رابه ما بدهد.

البته همـانطور کـه اشـاره شد،بـسته بـه نـوع تمرینـات ورزشـی دو نـوع مورفولـوژی  قلـب ورزشکاری از هم تمیز داده  می شود قلب تمرین کرده قدرتی و قلب تمـرین کـرده اسـتقامتی (30)، شرکت در انواع فعالیتهای ورزش ایستا یا استاتیک 1 (مانند وزنه برداری،پاورلیفتینگ ،بدنسازی،پرتاب ها،کــشتی و…)و دینامیــک2(دونــدگان اســتقامت)و ترکیبــی از دو روش ورزشــی اســتاتیک و دینامیک(دوچرخه سواری و قایقرانی و …) تاثیرات گونـاگونی را برتغییـرات سـاخ تار و عملکـرد قلـب بوجود می آورند [30]که ضروری است در سنین گوناگون این تغییرات مورد بررسـی و مطالعـه قـرار گیرد تا از این طریق بتوان به نتایج متف اوتی دست یافت ،این مطلب اهمیت ایـن تحقیـ ق را بـیش از پیش یاد آوری می کند . بنابر این با مطالعه بر سـاختار قلـب و عم لکـرد آن در رشـته هـای ورزشـی منتخب تکواندو و دو صحرانوردی و مقایسه آن با نتایج حاصل از آزمودنیهای غیرورزشکار مـی تـوان تعیین کرد که این رشته های ورزشی از نظر سازگاریهای مورفولوژیکی قلب،جزء کدام یـک از گـروه فعالیتهای استاتیکی یا دینامیکی و یا ترکیبی می باشد.

در حالی که بعضی تحقیقات در مورد کسر تزریقی زمان استراحت (EF)به عنـوان عملکـرد سیستولی قلب در حالت استراحت اختلاف معنـی داری رابـین گـروه ورزشـکار وغیر ورزشـکار ذ کـر  نکرده اند [30][7]و[57][23][15]،بعضی دیگر از تحقیقات بیشترین کسرتزریقی زمان اسـتراحت را به ورزشکاران استقامتی نسبت می دهنـد [23] و [5]و[59 ] بنـابراین هنـوز در مـورد کـسرتزریقی ورزشکاران نکات مبهمـی وجـود داردکـه بـه تحقیقـات بیـشتری نیـاز داردکـه بـا مطالعـه بـر روی ورزشکاران منتخب هوازی و بی هوازی می توان عملکرد سیستولی آنها را در زمان استراحت ارزیابی نمود.

بطورکلی می توان گفت که عملکرد قلب و ساختارهای وابسته بـه آن نقـش بـسزایی در بـر پایی رکورد های بهتر دارند و از طرفی دستیابی به نتایج بهتر بستگی به سـازگاریهای مناسـبی دارد

که ب ا توجه به نوع ورزش،شدت تمرینات ،مدت زمان تمرینات ورزشی و زمان استراحت بین تمرینـاترا د ر قلب بویژه بطن چپ بوجود می آید [30 ]و با توجه به این نقش مهم قلب در فعالیتهای ورزشیو رقابتی اهمیت این تحقیق را دوچندان می کند.

با توجه به نقش سازنده فعالیتهای بدنی و اثرات مثبت آن بر سیستم قلب و عروق و از آنجـا که می توان برخی از بیماریهای قلبی عروقی اولیه را با تمرینات ورزشی در مـان کـرد یـا بـه تـاخیر انداخت[41]،لذا در این راستا سعی داریم تا با انجام این پژوهش در جهـت شناسـاندن اثـرات مفیـد فعالیتهای بدنی بر عملکرد و ساختار دست گاه قلبـی و عروقـی نوجوانـان گـامی هـر چنـد نـاچیز در راستای اهداف ورزشی کشورمان برداریم . چرا که مشکلات قلبی و عروقـی یکـی از معـضلات امـروز جامعه است چرا که  بیشتر مرگ و میرهای ناگهانی در حین فعالیتهای ورزشی در نوجوانان 14تا 18 سال اتفاق  می افتد [31]و[53].همچنین اهمیت  ظرفیت های قلبی و عروقی در فعالیتهـای ورزشـی گوناگون که مورد بحث می باشد با مطالعه،تاثیر ورزشهای منتخب هوازی و  بی هوازی بـر سـاختار و عملکرد قلب بویژه بطن چپ د انش آموزان پسر 17-15 ساله،می تواند اطلاعات مفیدی را در اختیـار پژوهشگران و مربیان ورزش مدارس قراردهد  تا بـا برنامـه ریـزی مطلـوب زمینـه سـلامتی و حفـظ آمادگی دستگاه قلبی عروقی و بهبود رکورد های ورزشی دانش آموزان را فراهم سازد.

                              

14– اهداف تحقیق:  

الف: هدف کلی : هـدف کلـی ایـن تحقیـق بررسـی و مقایـسه تغییـرات سـاختاری قلـب و عملکردی آن در دانش آ موزان پسر  منتخب ورزشکار غیرهوازی و هوازی بـه ترتیـب در ر شـته هـای تکواندو و دو صحرانوردی با غیر ورزشکاران هم سن و سال و همجنس می باشد .

ب: اهداف ویژه:

در بخش اهداف اختصاصی این تحقیق ،تغییرات و سازگاریهای بیولوژیک قلب در ارتبـاط بـا ضربان قلب،ضخامت دیواره های قلبی  و تفاوتهای موجود در حجـم پایـان سیـستولی و دیاسـتولی و دیگر متغیرهای موج ود در حیطه پژوهش ارزیابی می شود . بنـابراین اهـداف ویـژه ایـن تحقیـق بـه ترتیب عبارتند از :

بررسـی میـزان تفـاوت حجـم پایـان دیاسـتولی و سیـستولی بطـن چـپ بـین دانـش آمـوزان پسرتکواندوکار،دوندگان دو صحرانوردی و گروه غیر ورزشکار.

بررسی میزان تفاوت کسرتزریقی بین دانش آموزان پـسر  تکواندوکار،دونـدگان دوصـحرانوردی و گروه غیرورزشکار.

بررسی میزان تفاوت ضخامت در دیواره خلفی بطن چپ و انـدازه ضـخامت سـپتوم بـین دانـش آموزان پسر تکواندوکار،دوندگان دو صحرانوردی و گروه غیرورزشکار.

بررسـی میـزان تفـاوت ضـربان قلـب اسـتراحت بـین دانـش آمـوزان پـسرتکواندوکار،دوندگان دو صحرانوردی و گروه غیر ورزشکار.


مقطع : کارشناسی ارشد

250,000ریال – خرید

450,000ریال – خرید

قبل از خرید فایل می توانید با پشتبانی سایت مشورت کنید