چکیده:

عنوان تحقیق حاضر شناسائی ویژگی های معماری حوزه جلگه شرقی گیلان و طراحی یک نمونه موردی مسکونی در رودبنه می باشد.

معماری سنتی ما مورد تحسین همگان است و روال های فعلی معماری در جامعه، مورد انتقاد بسیاری از صاحب نظران. مسکن سنتی نیز به عنوان بخشی از معماری سنتی نقش مهمی در پاسخگوئی به نیازهای زیستی و معیشتی روستائیان به عهده دارد. از بین رفتن و حذف این سازه ها از محیط و بافت منطقه و جایگزین شدن آنها با سازه های جدید با تقلیدی کورکورانه از معماری بی هویت و التقاطی کنونی شهرها منجر به گسستی در اصالت های بومی و سنتی شده که از نتایج آن بی هویتی بافت منطقه می باشد.

از اهداف اصلی این تحقیق شناسایی ویژگی های سنتی(اعم از مصالح و تکنیک های ساخت)گونه معماری حوزه جلگه شرقی گیلان و طراحی یک نمونه مسکن باویژگی های شناسایی شده با استفاده از تکنیک ها ومصالح جدید و توجه به نیازهای مدرن ساکنین امروز می باشدکه با توجه به آن بتوان معماری سنتی را همچنان تداوم یافته دانست.

نوع تحقیق حاضر کاربردی و روش تحقیقی توصیفی- مطالعه موردی است. پس از مطالعات میدانی در منطقه و برداشت از نمونه های موجود با توجه به عوامل تاثیرگذار بر معماری منطقه شامل: عوامل جغرافیایی و اقلیمی، عوامل اقتصادی، عوامل فرهنگی و مصالح و امکانات ساخت، با بررسی نمونه ها به پاسخ های معماری منتج از این عوامل دست یافتیم.

درنهایت با بررسی قابلیت استفاده از این ویژگی ها و بروز رسانی آنها با توجه به شرایط معاصر به ارائه ی لیستی از الزامات طراحی در فصل پنجم پرداختیم.

واژگان کلیدی: ویژگی های معماری سنتی، معماری گیلان، جلگه شرقی گیلان، معماری روستایی، عوامل موثر بر معماری

فهرست

مقدمه 2

عنوان تحقیق 3

بیان مسئله 4

اهمیت و ضرورت تحقیق 5

اهداف تحقیق 7

قلمرو تحقیق 8

سوالات یا فرضیه های تحقیق 10

تعریف واژه ها، مفاهیم و متغیرها 11

1-8-1   روستا  11

1-8-2   تعریف مسکن و سکونت  11

1-8-3  خانه  12

1-8-4  خانه سالم  14

1-8-5  بوم و معماری بومی  14

1-8-6  سنت و معماری سنتی  14

1-8-7  تعریف جلگه  15

1-8-8  دلتا  15

1-8-9  جلگه گیلان  16

1-8-10  تعریف جلگه شرقی گیلان  16

مروری بر ادبیات موضوع

2-1  پیوند گذشته و معاصر  18

2-2  بکارگیری مفاهیم معماری سنتی ایران  22

2-2-1  تجربه موزه میراث روستایی گیلان  24

2-3  ویژگی های جغرافیایی استان گیلان  28

2-3-1  تقسیمات کشوری  29

2-3-2  توپوگرافی گیلان  30

2-3-3  ویژگی های اقلیمی استان گیلان  31

2-3-3-1 ویژگی های دمایی استان  32

2-3-3-2  ویژگی های رطوبتی استان  33

2-3-3-3  بارندگی در استان  35

2-3-3-4  بادهای محلی در استان  35

2-3-3-4  باد منجیل  37

2-3-3-4-1  گرم باد یا گرمش  37

2-3-3-4-3 گیلوا  37

2-3-3-4-4  سرتوک  38

2-3-3-4-5  باد خزری  38

2-3-3-4-6  دشت وا  38

2-3-3-4-7  کنار وا (کنارگیوا)  38

2-3-3-4-8  سیاه وا  38

2-3-3-5  بررسی آسایش حرارتی در استان گیلان  39

2-3-3-5-1  مدل سنجش آسایش دمای موثر  39

2-3-3-5-2  مدل سنجش آسایش اوانز  41

2-3-3-5-2-1  راهنما  42

2-3-3-5-3  نتایج حاصل از شاخص فشار عصبی  42

2-4  ویژگی های انسانی و اجتماعی استان گیلان  43

2-4-1  ویژگی های جمعیتی  43

2-4-2  شرایط اقتصادی  45

2-4-3  شرایط فرهنگی  45

2-4-3-1  گیلان و اسلام  45

2-4-3-2  آداب و سنن گیلانیان در طول تاریخ در کار روزانه  46

2-4-3-2-1  یاوردهی  46

2-4-3-2-1-1  یاوردهی در برنجکاری  46

2-4-3-2-1-2  یاوردهی مردان (بج بینی= دروی برنج)  47

2-4-3-2-2  کج چینی ( گردآوری پیله ی ابریشم)  47

2-4-3-2-3  بنواز  47

2-4-3-2-4  خانه سازی  47

2-5  جلگه شرقی گیلان  48

2-5-1  شهرستان لاهیجان  48

2-5-1-1  موقعیت جغرافیایی  49

2-5-1-2  پیشینه تاریخی لاهیجان  55

2-5-1-3  موقعیت اقتصادی  55

2-5-1-4  موقعیت فرهنگی  56

2-5-1-5  بررسی عناصر جوی در لاهیجان  56

2-5-1-5-1  دمای هوا  56

2-5-1-5-2  رطوبت نسبی هوا  57

2-5-1-5-3  بارندگی  57

2-5-1-5-4  تعداد روزهای یخبندان  57

2-5-2  شهرستان آستانه اشرفیه  68

2-5-2-1  وجه تسمیه شهر آستانه اشرفیه  68

2-6  ویژگی های عمومی معماری بومی گیلان  68

2-6-1  بام  69

2-6-2  ارتفاع کف بنا از سطح زمین  74

2-6-3  برونگرایی،وجود ایوان وتلار  77

2-6-4  تکنیک های ساخت  78

2-6-4-1  دیوار  79

2-6-4-1-1  دیوار زگمه ای (دارورجین)  79

2-6-4-1-2  دیوار چینه ای و خشتی  81

2-6-4-1-3  دیوار سنگی  82

2-6-4-1-4  دیوارهای زگالی  82

2-6-4-1-5  پی  83

2-6-4-1-6  کفسازی  86

روش تحقیق

3-1  مقدمه  88

3-2  روش و طرح تحقیق  88

3-3  فرآیند تحقیق  89

3-4  جامعه آماری  89

3-4-1  مقدمه  89

3-4-2  معرفی برخی از نمونه های موجود در جامعه آماری  90

3-4-2-1  نمونه شماره 1:  90

3-4-2-2  نمونه شماره 2:  91

3-4-2-3  نمونه شماره 3: 92

3-4-2-4  نمونه شماره 4: 92

3-4-2-5  نمونه شماره 5: 93

3-4-2-6  نمونه شماره 6: 94

3-4-2-7  نمونه شماره 7: 94

3-4-2-7  نمونه شماره 8: 94

3-4-2-9  نمونه شماره 9: 9

3-4-2-10  نمونه شماره 10: 95

3-4-2-11  نمونه شماره 11: 96

3-4-2-12  نمونه شماره 12: 96

3-4-2-12  نمونه شماره 13: 97

3-4-2- 14 نمونه شماره 14: 97

3-4-2-15  نمونه شماره 15: 98

3-4-2-16  نمونه شماره 16: 98

3-4-2-17  نمونه شماره 17: 99

3-4-2-18  نمونه شماره 18: 99

3-4-2-19  نمونه شماره 19: 100

3-4-2-20  نمونه شماره 20: 100

3-4-2-21  نمونه شماره 21: 101

3-4-2-22  نمونه شماره 22: 101

3-4-2-23  نمونه شماره 23: 102

3-4-2-24  نمونه شماره 24: 102

3-4-2-25  نمونه شماره 25: 103

3-4-2-26  نمونه شماره 26: 103

3-4-2-27  نمونه شماره 27: 104

3-4-2-28  نمونه شماره 28: 104

3-4-2-29  نمونه شماره 29: 105

3-4-2-30  نمونه شماره 30: 105

فهرست

3-5.  نمونه،روش نمونه گیری،حجم نمونه  106

3-5-1. نحوه گسترش الگویی فضا در نمونه ها  106

3-5-2. طبقه بندی جامعه آماری  110

3-6. ابزار گردآوری داده ها  112

3-7. گردآوری داده ها (اطلاعات)  112

3-7-1. معرفی گونه معماری منطقه  112

3-7-1-1. شناخت اجزای سازه ای بنا  112

3-7-1-1-1.   پاکه  112

3-7-1-1-2.  پی شکیلی  113

3-7-1-1-3.  بنه دار و کمرکش 114

3-7-1-1-4.  جیرنال و نال و سرنال 115

3-7-1-1-5.  ستون،شاه ستون و جرنال 115

3-7-1-1-6.  دیوار زگمه ای 116

3-7-1-1-7.  دیوار زگالی 116

3-7-1-1-8.  بام دار وتیر در طبقه اول 118

3-7-1-1-9.  نال،ستون و جرنال طبقه دوم 118

3-7-1-1-10.  بام دار و سواکن در طبقه دوم 119

3-7-1-1-11.  بال 119

3-7-1-1-12.  چشین 120

3-7-1-1-13.  سرچوب 120

3-7-1-1-14.  اتک 121

3-7-1-1-15.  برادر خواهر  121

3-7-1-1-16.  میاندار 121

3-7-1-2.  شناخت اجزای پوششی بنا 122

3-7-1-2-1.  لایه های پوشاننده سازه دیوار 122

3-7-1-2-1-1.  ملات کلوش و گل 122

3-7-1-2-1-2.  فل(پوسته برنج) و گل 124

3-7-1-2-1-3.  سوب(سبوس برنج و گل 124

3-7-1-2-1-4.  گل سفید یا آهک 124

3-7-1-2-2.  لایه های پوشاننده کف و سقف 125

3-7-1-2-2-1.  صف یا صاف 125

3-7-1-2-2-2.  پوشش و کف طبقه اول 125

3-7-1-2-2-3.  پوشش و کف طبقه دوم 125

3-7-1-2-2-4.  پوشش سقف ها 125

3-7-1-2-3.  پوشش بام 126

3-7-1-3.  نحوه ساخت و ساز بنا 127

3-7-1-3-1.  انتخاب مکان 127

3-7-1-3-2.  پیاده کردن نقشه 127

3-7-1-3-3.  اجرای پاکه 127

3-7-1-3-4.  اجرای پی شکیلی 128

3-7-1-3-5.  اجرای بنه دار، کمرکش و نال ها 129

3-7-1-3-6.  اجرای دیوارهای طبقه اول 130

3-7-1-3-7.  اجرای ستون ها و جرنال طبقه اول 133

3-7-1-3-8 . اجرای بام دارها و تیرها 133

3-7-1-3-9.  اجرای دیوارهای طبقه دوم 134

3-7-1-3-10.  اجرای نال ها، ستون ها و جرنال های طبقه دوم 135

3-7-1-3-11.  اجرای بام دارهاو سواکن ها 135

3-7-1-3-12.  اجرای بام ها 136

3-7-1-3-13.  آماده سازی نصب درب ها و پنجره ها 138

3-7-1-3-14.  اجرای کف تلار 138

3-7-1-3-15.  اجرای پوشش دیوارها،کف و سقف ها 139

3-7-1-3-16.  نصب نرده ها و پله ها 140

3-7-1-4.  جنس مصالح به کار رفته در معماری بومی این منطقه و نحوه تهیه آن 141

3-7-1-4-1.  چوب 142

3-7-1-4-1-1.  روش تهیه چوب 143

3-7-1-4-1-2.  خشک کردن چوب 144

3-7-1-4-1-2-1.  روش افقی 144

3-7-1-4-1-2-2.  روش قائم 144

3-7-1-4-2.  گالی 145

3-7-1-4-3.  کولوش 145

3-7-1-4-4.  خاک رس 146

3-7-1-4-5.  فل 147

3-7-1-4-6.  سوب 147

3-7-1-4-7.  نی (لله) 147

3-7-1-4-8.  آهگ و گل سفید 147

3-7-1-5.  محوطه 148

3-7-1-5-1.  نظام همسایگی 148

3-7-1-5-2.  ترکیب فضایی محوطه خانه 149

3-7-1-5-3.  بناهای جانبی 149

3-7-1-6.  کارکرد فضاها در بنا 151

3-7-2.  عوامل تاثیرگذار بر معماری منطقه 159

3-7-2-1.  محیط زیست طبیعی 159

3-7-2-1-1.  توپوگرافی 160

3-7-2-1-2.  اقلیم 160

3-7-2-1-3.  رطوبت 161

3-7-2-1-4.  رطوبت نسبی هوا 162

3-7-2-1-5.  رطوبت سطحی – بالارونده 165

3-7-2-1-6.  باد 166

3-7-2-1-7.  بارش  171

3-7-2-1-8.  زاویه،جهت و میزان تابش آفتاب 172

3-7-2-1-9.  دمای هوا 192

3-7-2-1-10.  مصالح 195

3-7-2-2.  محیط اجتماعی 199

3-7-2-2-1.  فرهنگ 199

3-7-2-2-2.  باورها 200

3-7-2-2-3.  محرمیت 200

3-7-2-2-4.  ارتباطات همسایگی 203

3-7-2-2-5.  فن ساخت بنا 206

3-7-2-3.  محیط فردی 206

3-7-2-3-1.  زیبائی شناسی 206

3-7-2-3-1-1.  پیوند بین محیط و شکل بنا 211

3-7-2-3-1-2.  وحدت 213

3-7-2-3-1-3.  سادگی 214

3-7-2-3-1-4.  تزئینات 216

3-7-2-3-1-5.  ترکیب بندی 220

3-7-2-3-1-6.  عناصر بصری 221

3-7-2-3-1-6-1.  هندسه 221

3-7-2-3-1-6-2.  تناسب و مقیاس 223

3-7-2-3-1-6-3.  ریتم 230

3-7-2-3-1-6-3-1.  انواع ریتم 230

3-7-2-3-1-6-4.  تعادل و تقارن 235

3-7-2-3-1-7.  رمز یا سمبلیک و انتزاع 237

3-7-2-3-1-7-1.  ستون ها و سرستون ها 238

3-7-2-3-1-8.  پویایی 240

3-7-2-3-1-9.  مثبت و منفی 240

3-7-2-3-1-10.  رنگ 241

3-7-2-3-1-11.  بافت 242

3-7-2-3-2.  سلسله مراتب 244

3-8 .  روش تجزیه و تحلیل این اطلاعات 244

تجزیه و تحلیل داده ها

4-1.  مقدمه 246

4-2.  توصیف متغیرها 246

4-3.  بررسی فرضیه های تحقیق و ارائه نتایج 251

نتیجه گیری بحث و پیشنهادها

5-1.  مقدمه 262

5-2.  تجزیه و تحلیل نتایج تحقیق 262

5-3.  بحث و نتیجه گیری 266

5-4.  پیشنهادات طراحی برگرفته از نتایج پژوهش 267

5-4-1.  الزامات طراحی بر اساس ویژگی های معماری سنتی حوزه جلگه شرقی گیلان 267

5-4-2.  پیشنهادات سازه ای 270

5-4-3.  دیوارها 270

5-4-4.  بام 271

5-4-5.  پوشش کف 272

5-4-6.  پیشنهادات تاسیسات 272

5-5.  محدودیت های خارج از اختیار پژوهشگر 273

5-6.  پیشنهاهایی برای پژوهش های بعدی 274

5-7.  توصیه ها 274

6-1.  برنامه فیزیکی طرح 276

6-2.  تحلیل سایت 278

پیوست : نقشه ها  293

منابع و مراجع  313


مقطع : کارشناسی ارشد

دانلود بخشی از شناسايی ويژگی های معماری سنتی حوزه جلگه شرقی گيلان

قبل از خرید فایل می توانید با پشتبانی سایت مشورت کنید