چکیده

با توجه به اینکه شرکت توزیع برق ارتباط بیشتری با مردم دارد فعالیت های آنان بیشتر در جامعه بروز می کند ، در این بین دیسپاچینگ توزیع که زیر نظر معاونت بهره برداری شرکت توزیع قرار دارد نقش راهبردی بیشتری را ایفا می کند زیرا در حقیقت می توان دیسپاچینگ را هسته اصلی شرکت توزیع دانست .

بی شک بخش های نام برده در این پروژه به هم مرتبط بوده و زمانی مرکز دیسپاچینگ می تواند عملکرد مطلوب داشته باشد که به این ارتباط انسجام بیشتری دهد که البته مکانیزه شدن هریک از این بخش ها می تواند مثمره ثمر باشد.

فهرست

چکیده

مقدمه                                                                                                                                       1

سلسله مراتب دیسپاچینگ                                                                                     3

الف- مرکز کنترل دیسپاچینگ                                                              

تعاریف مرسوم                                                                                                   7

وظایف مرکز کنترل دیسپاچینگ توزیع                                                                       8

ارتباط دیسپاچینگ با مناطق تحت نظر                                                                       9

ارتباط دیسپاچینگ توزیع با فوق توزیع                                                                       10

خطوط وظایف مسئول مانور                                                                                    11

چگونگی قطع یا برقراری جریان شبکه 20 کیلوولت                                                                  11

چگونگی ارتباط اکیپ های خط گرم با دیسپاچینگ توزیع                                                 12

تاریخچه خط گرم                                                                                               12

تعمیرات خط گرم                                                                                               15

علل قطع بی برنامه شبکه فشار متوسط                                                                       17

راهکار های موجود در جلوگیری از خاموشی                                                                  19

ب-مرکز فوریت های برق (121)

اهداف ایجاد سامانه 121                                                                                       22

مشکلات سامانه 121                                                                                          23

ویژگی های مرکز ارتباطی خوب                                                                               24

انواع مراکز ارتباطی 121                                                                                                25

راه اندازی یک مرکز ارتباط                                                                                     25

پیشنیاز های خطوط مخابراتی مورد نیاز  مرکز ارتباطی برق                                                          27

معماری پایگاه داده در استقرا سیستم مراکز فوریت برق                                                    27

مرکز فوریت های برق استان البرز                                                                             31

قسمت های سامانه 121 استان البرز                                                                         33

ویژگی های خاص سامانه 121 استان البرز                                                                            34

مقایسه میزان عملکرد سامانه 121در استان البرز                                                            39

دستور العمل رفع خاموشی در استان البرز                                                                   41

ج-عیب یابی                         

تعریف عیب یابی                                                                                                          44

مفهوم اتصالی در کابل                                                                                          45

معرفی ماشین عیب یاب وتجهیزات عیب یابی                                                               46

نمودار کاربرد دستگاه فرستنده صوتی                                                                         48

چگونگی کاربرد فرستنده امواج صوتی                                                                        49

د-رلیاژ                                                       

رلیاژ در استان البرز                                                                                             51

امکانات و توانایی های واحد رلیاژ                                                                              51

ایراد های مشاهده شده در شروع به کار واحد رولیاژ                                                                  53

پیشنهادات لازم پس از بازدید پست ها                                                                        56

عمده فعالیت ها و اقدامات اصلاحی واحد رولیاژ در حال حاضر                                            56

کنترل و نظارت به حسن اجرای هماهنگی المان پست های هوایی                                         57

تست و بررسی علل ترانسفور ماتور سوزی                                                                    57

موارد در دست اقدام و برنامه های آینده                                                                      58

ه-اسکادا                              

تعریف اسکادا                                                                                                    59

بررسی سیستم اسکادا                                                                                          61

اجزای سیستم اسکادا                                                                                           63

انواع ساختار برای سیستم اسکادا                                                                              68

مقدمه :

یکی از مسئولیت های عمده بهره برداران سیستم قدرت ، کنترل سیستم است . سطوح ولتاژ ، فرکانس ، توان خطوط رابط  و بارگذاری باید در حدود معین ایمنی نگه داشته شوند تا عرضه خدمات رضایت بخش را به مشترکین سیستم قدرت امکان پذیر سازد . سطوح ولتاژ و جریان خطوط و بارگذاری تجهیزات در هر سیستم از هر نقطه به نقطه دیگر متفاوت است و کنترل به شکل نسبتاً محلی انجام می شود .

برای اینکه با مفهوم دیسپاچینگ آشنا شویم ، لازم به توضیح است دیسپاچینگ همان کلمه Dispatching   بوده که مصدر آن Dispatch یعنی هماهنگ کردن تولید و مصرف می باشد.

نقش دیسپاچینگ مرکز در شبکه برق بسیار حساس است و این نقش براساس اطلاعاتی که از دیسپاچینگ مناطق و شبکه دریافت می شود ، استوار است . وظیفه دیسپاچینگ مرکز ، کنترل شبکه ، بهره برداری بهینه ، حفاظت از پایداری شبکه و حفظ ایمنی آن است . اطلاعاتی که دیسپاچینگ مرکز دریافت می کند باید لحظه به لحظه و واقعی باشد .

سیاست بهره برداری از نیروگاهها ، ایستگاههای فشار قوی انتقال نیرو و خطوط انتقال فشار قوی با سطوح ولتاژ بالا ( 400 ، 230 ، 132 ) کیلوولت در سطح کشور به عهده دیسپاچینگ مرکز است .
انتخاب مراکز کنترل با توجه به محدودیت های مالی و تکنیکی در هر کشوری منجر به  بکارگیری نوع خاصی ازاین سیستم خواهد شد . فاکتورهایی که نیاز به یک نوع خاص مرکز کنترل را مشخص می کند ، به سه دسته کلی می تواند تقسیم گردد :

  • رشد و پیچیدگی مسائل بهره برداری
  • افزایش ارزش اقتصادی سیستم
  • افزایش قابلیت اطمینان سیستمکه خود این سه فاکتور در اثر افزایش تعداد نیروگاهها و خطوط ارتباطی مهم شبکه حاصل می شود . مراکز کنترلی که امروزه در سراسر دنیا از آن بهره برداری میشود طیف وسیعی را از نظر سخت افزار و نرم افزار می پوشاند . استراتژیهای بهره برداری به همراه محدودیت های مالی و تکنیکی منجر به ایجاد مراکز کنترل بسیار متنوعی گردیده است ، اما آنچه در این زمینه اهمیت دارد تحلیل هزینه به فایده احداث یک مرکز کنترل می باشد. روشن است که احداث یک مرکز کنترل مدرن از نوعی که امروزه متداول است برای یک شبکه با ظرفیت پایین با توجه به هزینه نسبتاً بالای این نوع مراکز منطقی نمی باشد . از طرف دیگر در شبکه هایی که از نظر اقتصادی قابلیت احداث یک چنین مراکز کنترلی را دارند باید تحلیل هزینه به فایده انجام گردد . براساس بررسی های اقتصادی ، طرح ساختار سازمانی مراکز دیسپاچینگ تعیین گردد . هزینه سرمایه گذاری طرح های مدرن مرکز کنترل بین 20 تا 40 میلیون دلار در نوسان است .

    وزارت نیروی ایران پیشرفته ترین سیستم کنترل را برای سهولت نظارت ، کنترل ، بهینه سازی تولید ، انتقال و توزیع نیروی برق را در شبکه سراسری اجرا کرده است . اولین مرکز دیسپاچینگ در سال 1971 با حداکثر ظرفیت نظارت بر 50 ایستگاه و ظرفیت تولید 1675 مگاوات با قله مصرف 924 مگا وات ایجاد شد .

    هر چند طرح های اولیه برای مراکز جدید در نیمه دوم دهه هفتاد میلادی شروع شد اما پیشرفت کارها تا پایان جنگ تحمیلی به تأخیر افتاد . اواخر سال 1989 کار برای 6 مرکز کنترل محلی و یک مرکز کنترل اصلی شروع گردید .

    ساختار مراکز دیسپاچینگ ایران بر اساس سیستم های اسکادا به قسمی برنامه ریزی شده اند که عضوی از یک مجموعه شامل 6 مرکز محلی و یک مرکز اصلی می باشند .

    ترکیب سیستم به صورت زیر است :

  • یک مرکز کنترل سیستم
  • یک مرکز کنترل اضطراری
  • پنج مرکز کنترل محلی
    بر اساس بررسی های مقدماتی که در حدود سال 1983 ( 1363 ) توسط مشاورین خارجی انجام گردید و مورد تأیید مجری طرح آن زمان بود نشان داده شد که شبکه برق ایران با توجه به گسترش آینده آن و عمر مفید یک سیستم دیسپاچینگ ، نیاز به یک سیستم غیرمتمرکز که نتیجه طبیعی گسترش بیش از اندازه شبکه برق هم ازنظر تعداد ایستگاه ها و هم به لحاظ گستردگی جغرافیایی شبکه دارد.

سلسله مراتب دیسپاچینگ

 حفظ ایمنی ، پایداری ،  برنامه‌ریزی و بهره ‌برداری بهینه از شبکه تولید و انتقال به عهده دیسپاچینگ ملی می‌باشد ، نیروگاه ها و کلیه پست ‌ها و خطوط 230 و 400 کیلوولت و نیروگاههای با ظرفیت کمتر از 100 مگاوات ،  با توجه به دستورالعمل شرایط تفویض اختیار از طریق دیسپاچینگ مناطق اعمال می‌گردد .

طراحی سیستم دیسپاچینگ بایستی به گونه‌ای باشد که علاوه بر منطبق بودن با ساختار شبکه برق ، با ساختار فعلی وزرات نیرو و روش فعلی بهره‌ برداری هم خوانی داشته باشد و در عین حال قابلیت انعطاف جهت هماهنگی با ساختارهای آتی وزارت نیرو یا روشهای بهره ‌برداری در آینده را داشته باشد .

سطوح مختلف دیسپاچینگ در کشور ما به صورت زیر است :

سطح 1 : دیسپاچینگ ملی (control Center )

با توجه به اینکه فرکانس یک مفهوم متمرکز بوده و یکی از شاخص های اصلی پایداری و تعادل بین میزان تولید و مصرف برق می‌باشد ، کنترل فرکانس شبکه به دیسپاچینگ ملی سپرده شده است . ابزار مرکز کنترل ملی جهت تثبیت فرکانس شبکه ، مدیریت تولید واحدهای بزرگ می‌باشد . سیستم دیسپاچینگ ملی با نصب تجهیزات اسکادا در نیروگاه ‌های بزرگ ، ضمن قرائت تولید هر واحد و وضعیت آنها با استفاده از نرم‌افزار‌های مناسب ، به صورت دستی یا خودکار واحدها را متناسب با فرکانس شبکه کنترل می‌نماید . بدین منظور لازم است که کلیه نیروگاه ها و پست‌های توزیع برق با این مراکز ارتباط داشته  و اطلاعات آنها دریافت گردد .

سطح 2 : دیسپاچینگ ‌های منطقه ای ( Area Operating System  )

دیسپاچینگ منطقه‌ای کنترل ولتاژ و بار شبکه انتقال را بر عهده دارد . با توجه به اینکه ولتاژ یک مفهوم غیرمتمرکز می‌باشد و شبکه انتقال کشور بسیار گسترده می‌باشد ، لذا شبکه انتقال به مناطق کوچکتری تقسیم شده است تا کنترل بار و ولتاژ هر منطقه‌  به صورت غیرمتمرکز انجام گیرد .

هم اکنون شبکه انتقال کشور به 6 قسمت تقسیم شده است :‌

1-  منطقه شمال شرق که مرکز دیسپاچینگ آن در مشهد می‌باشد . ( NEAOC)

2-  منطقه شمال غرب که مرکز دیسپاچینگ آن در تبریز می‌باشد . (NWAOC)

3-  منطقه جنوب شرق که مرکز دیسپاچینگ آن درکرمان می‌باشد . (SEAOC)

4- منطقه جنوب‌غرب که مرکز دیسپاچینگ آن در اهواز می‌باشد . (SWAOC)

5-  منطقه مرکزی که مرکز دیسپاچینگ آن در اصفهان می‌باشد . (ESSC)

6- منطقه تهران که مرکز دیسپاچینگ آن در تهران می‌باشد . (TAOC)

و در آینده نزدیک نیز سه مرکز زیر اضافه خواهد شد :

7- منطقه غرب که مرکز دیسپاچینگ آن در کرمانشاه می‌باشد .

8- منطقه فارس که مرکز دیسپاچینگ آن در شیراز می‌باشد .

9- منطقه شمال که مرکز دیسپاچینگ آن در ساری می‌باشد


مقطع : کارشناسی

بلا فاصاه بعد از خرید به ایمیلی که در مرحله بعد وارد می کنید ارسال می شود.