مقدمه :

معمولاً انتخاب موضوع پايان‌نامه براي دانشجويان رشتة معماري ارتباط زيادي به علاقه‌مندي آنها نسبت به موضوعاتِ گوناگون دارد؛ خصوصاً زمانيكه نقاطِ قوتي را نيز نسبت به آن موضوع در خود احساس نمايند، جديتِ بيشتري بخرج خواهند داد. بنده نيز از اين قاعده مستثناء نيستم و موضوعي را كه تحت عنوان «معماري طبيعت‌گرا» انتخاب نمودم، عامل اصلي آن جاذبه‌هايي بوده كه مرا بسوي اين موضوع هدايت كرده است و اميدوارم كه در آينده نيز بيشتر روي اين موضوع فعاليت كنم. برخلافِ چنين جاذبه‌هايي، موضوع مسكن و طراحي آن، همواره برايم در طول تحصيل مسئله ساز بوده و بنظرم مي‌رسد كه موضوعِ مسكن در شهرهاي بزرگي مانندِ کرج يك معزل جدّي بشمار مي‌رود. بدين ترتيب به فكر افتادم كه كيفيتِ زيست را بوسيلة عواملِ طبيعي و لطافتي كه در طبيعت وجود دارد، ارتقاء دهم، ولي چه عاملِ مؤثري مي‌توانست مرا به راه‌حلهاي درست هدايت كند و چگونه اين امر بوقوع مي‌پيوست؟
استفاده از تجارب و دستآوردهاي صاحبانِ انديشه در ارتباط با اين موضوع (طبيعت‌گرايي) يكي از مهمترين روش هايي بوده كه معمولاً اتخاذ مي‌شده است. با بررسي نمودن و مقايسة اين نمونه‌ها و نقاطِ ضعف و قوت هر يك از آنها، بيانگرِ راه حل درست و مناست خواهد بود. استفاده از چنين تجاربي قطعاً نتايج مفيدي را دربر خواهد داشت، ولي سؤال اينجاست كه ريشه و منشاء خلق اثر هنري به چه عواملي باز مي‌گردد و چه نقطة اتكايي را مي‌توانيم ملاكِ «نوآوري» قلمداد كنيم؟
طبيعت سرشار از رمز و رموزي است كه الهام بخش بسياري از خلاقيت ها و نوآوري ها و الگوي بسياري از معماران بزرگ بوده است. اتكا به چنين منبع عظيمي، اميد است كه راهگشاي مشكلاتي باشد، كه تا بحال براي رفع آن راه حل مناسبي يافت نشده است و اميد است كه با شناختِ ابعادِ گوناگون طبيعت و معماري آن به افقِ جديد و مناسبي دست يابيم.

بنده در اين پروژه تلاش كردم كه به چنين آرمان هايي نزديك شوم و نوع فعاليتي كه در اين زمينه انجام دادم، پژوهشي بنيادي ـ كاربردي بوده است. استفاده از تجارب جهاني و نيز مباحثِ نظري كه در ارتباط با طبيعت در اين پروژه صورت پذيرفته، تنها جنبة مقايسه‌اي داشته و از شيوة طراحي و سبكِ خاصي الگوبرداري نشده است.

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فهرست مطالب:

چکیده: ……………………………………………………………………………………………………………. 1

فصل اول:کلیات.

1ـ معماري طبيعت (شكل، عملكرد، رشد)
«در اين بخش هدف ما، تحقيق راجع‌به ويژگي هايي از طبيعت مي باشد كه در ارتباط با معماري بوده و درك ما را نسبت به خلقتي كه خداوند، خالق آن بوده، عميقاً ارتقاء دهد. اين پژوهش، اساساً يك فعاليت بنيادي راجع به طبيعت است كه در جهت رسيدن به اهداف مورد نظر (اهداف كلي پروژه) مورد بررسي و شناخت قرار مي گيرد. اگر ما بخواهيم ويژگي هاي طبيعي را در نسبت با معماري معنا كنيم. لازم است كه ابعاد مختلف معماري را (كه شامل: عملكرد، شكل، ساختار مي باشد) در ارتباط با طبيعت بررسي نماييم. و از آنجا كه در طبيعت، تمام موضوعات و ابعاد گوناگون يك پديده در ارتباط با يكديگر هستند، بنظر مي‌رسد كه نسبت بين ابعاد گوناگونِ معماري به لحاظ طبيعي مورد بررسي قرار گيرد:»1

1ـ 1ـ نسبت بين شكل و رشد در طبيعت
«يكي از اهداف اين پروژه، شكل‌گيري فرم بر اساس نورگيري مي باشد. عليرغم اينكه بنظر مي‌رسد در چنين هدفي صرفاً ملاحظات شكلي مدنظر است، ولي پر و خالي شدن فضا به سبب ايجاد نورگيري، بشدت تابع ساختار و سازه‌اي است كه در آن يك ساختمان بتواند جوابگوي پيچش ها، لنگرهاي شديد و كنسول ها باشد. بدين ترتيب اميد است كه با مطالعة شكل و ساختاري (رشد) كه در طبيعت يافت مي شود، بتوانيم به اين مهم دست يابيم.
از اهداف ديگر مورد مطالعه تلطيف فضا با استفاده از امكانات طبيعي است. براي رسيدن به اين خصوصيت، ضروري است كه در فرم ساختمان عوامل طبيعي همچون آب و فضاي سبز لحاظ گردد، كه عملاً ملاحظات سازه‌اي و ساختاري خاصي را به همراه دارد. بدليل اينكه، جرم حجمي خاك براي ايجاد فضاي سبز بسيار بالا برده و براي مقاوم سازي آن تمهيدات خاصي لازم است.
در اين مبحث ما درصدد برآمديم كه به موضوعاتي همچون رشد و فرآيند تكثير تك سلولي‌هايي بپردازيم كه عملاً از يك مدول ثابت تبعيت كرده ولي اشكال متنوعي را پديد مي‌آورند. ضمن اينكه ساختارِ ساختماني آن نيز نقش مهمي در نحوة شكل گيري آنها دارد. و نيز بخش ديگر مورد مطالعه نحوة شكل گيري و رشد درختان و سيستم سازه‌اي آنها مي باشد .بدين ترتيب فهم كلي از اين شناخت در نظام فكري هر محققي مي‌تواند تأثير عميقي داشته و اميد آن داريم كه ايده‌هاي نويني در امر مداخله و طراحي حاصل آيد.»1

مطالعات پایه……………………………………………………………………………………………………..8

فصل دوم: .

تعريف مركزيت در هر جزئي از نظام هستي با ابهام و پيچيدگي همراه است. اين ابهام نه به اين لحاظ كه نقصي در طبيعت وجود دارد بلكه برداشتهاي گوناگوني كه از يك موضوع بدست مي‌آيد ـ به دليل «ابعاد» وسيعي كه دارند ـ معمولاً اختلاف نظرهايي را پديد مي‌آورند و باعث مي شود كه نقطة شفافي را نتوانيم بعنوان مركز فرض كنيم.
لوكوربوزيه آناتومي بدن انسان را مورد تحليل دقيق قرار داده بود و وي توانست به مركزي دست يابد كه تمامِ نقاطِ بدن را نسبت به آن تعريف نمايد، كه آن را مركز هندسي بدن انسان ناميد كه همان «ناف» است.1 حال اگر همين موضوع را از ديد يك ورزشكار مورد تحليل قرار دهيم، به يك مركز سازه‌اي دست مي‌يابيم كه تمامِ نقاطِ بدن را در نسبت با آن تعريف كرده و همچون زنجيري تمامِ قطعاتِ بدن را به هم وصل نمايد. «ستون» فقراتِ» انسان حكم چنين مركزي را دارد كه ماهيتاً تفاوت بسياري با مركزِ هندسي دارد. از طرفي نيز اكثر انسانها معتقد به اين امر هستند كه مركزيت در جايي اتفاق مي‌افتد كه فرمانها و دستورات از آن صادر گرديده و همه چيز تحت كنترل و ارادة آن مركز قرار گيرد. چنين نقطه‌اي در بدن انسان همان مغز است كه در انتهاي ستون فقرات قرار گرفته و به لحاظ هندسي نيز نقطة بسيار دوري از مركز قرار گرفته است. با اين وجود تفكر عاميانه و متداولي كه هميشه از آن به عنوانِ مركزيت ياد مي‌كنيم: «قلب» است.

بدين ترتيب جانمايي مركز بستگي به تعاريفي دارد كه ما از مركز داريم و لازم است كه ابعاد گوناگون يك موضوع را بشناسيم تا مركز را براي آن تعريف نماييم. ولي با اين وجود به يكي از ويژگي هاي مركز اشاره مي‌كنيم و آن «ابهام در مركزيت» است.
ـ مركز هندسي چگونه قابل تعريف است؟
در علم هندسه معمولاً مركزيت را حول يك محور دوران يافته تعريف مي‌كنيم. از اين نوع حركت هاي دوران يافته در طبيعت بسيار يافت مي‌شوند و اكثر پديده‌هايي كه در اطرافِ‌ خود مشاهده مي‌كنيم، داراي نظمي دوار هستند كه ما آنها را به شكل هاي مختلفِ كره، دايره، بيضي، تخم‌مرغي، مخروطي و… مشاهده مي‌نماييم. كوهها و بعضي درختان بشكل مخروط، سيارات، ستارگان و اكثر ميوه‌ها (انار، سيب، پرتقال، هلو) همچون كره، بسياري از ميوه‌ها (خربزه، كيوي و كدو) به شكل بيضوي و گل آفتاب گردان، گل قاصدك و بسياري از گلهاي ديگر بصورت دايره مي‌باشند.
اينكه در طبيعت، حركت هاي دوار به وفور يافت مي‌شوند، مسئلة مهمي نيست، بلكه چگونگي تقسيماتِ جزء به جزء در داخل چنين سيستمي و نيز تعريفِ مركزيت در داخل اين سيستم، نظر ما را به خود جلب مي‌كند.
در بين معماران آلوارآلتو معماري است كه در طراحيهاي خود از چنين ويژگي بهره برده است. در اكثر طرحهاي او، تمامي اجزاء برگرفته از يك نقطة مجازي است كه بعضاً در طراحي او سعي شده كه آن نقطه بنحوي محو شود. در چنين سيستم طراحي هر تصميم گيري جزئي مستلزمِ اين است كه نسبت به آن نقطة مركزي سنجيده شود. يكي از مشكلاتي كه چنين سيستمي از خود بجاي مي‌گذارد تقسيماتي است كه در داخل يك پلانِ دوار بايد انجام شود. بطوريكه هرچه از مركز دور مي‌شويم فضا به نحو فزاينده‌اي گسترش يافته و ايجاد نظمي يكنواخت و اصطلاحاً مدولار غير ممكن بنظر مي‌رسد. اين نوع طراحي چنان دست و پاگير است كه اكثرِ معماران آن را منع كرده و از آن استفاده نمي كنند .
در معماري قديم ايران كمتر شاهدِ چنين هندسه‌اي بوديم كه به لحاظ عملكردي از آن بهره برداري شود ولي نوع نيارشِ آن زمان مبتني بر منحنيهايي بود كه برگرفته از دايره بود و نيز تزئيناتي كه نيارش ابنيه‌ها را پوشش مي‌داد به تبع از آن شكل يك بنا را مجسم مي‌نمود. اين نوع طرحها و نقشها گرچه جزء تزئيناتِ‌ بناها بحساب مي‌آمدند و جنبة عملكردي نداشتند ولي حاملِ پيامهايي بودند كه بيننده را محو و مجذوب خود مي‌نمود. خطوطي كه اين نوع نقوش را شكل مي‌داد، برگرفته از منحني هايي بودند كه شاملِ چندين مركز مي‌شدند و به همين خاطر تناسب بسيار موزوني را بين تقسيماتِ بعمل آمده، شاهد بوديم. اين خطوط بيشتر طاقهايي بودند كه در طلاقي با يكديگر بشكل لوزي درآمده و اين اجزاء يك هارموني را در نسب با كليت طرح ايجاد مي‌نمودند.
بطور كلي يكي از خواص اين شمسه‌ها1 اين است كه هر چه به مركز نزديكتر مي‌شويم تقسيماتِ بعمل آمده كوچكتر و كوچكتر مي‌شوند تا اينكه به چشم هم ديده نمي‌شوند اين نوع تقسيمات، بسيار تكراري و خسته كننده بنظر مي‌رسد، ولي معماران قديمي با ايجادِ‌ دوايرِ هم مركز، هر لايه را به تناسب، طوري طراحي مي‌كردند تا تنوعي را در شكل ظاهري آن ايجاد كنند و چنين بنظر مي‌رسيد كه هرچه به مركز نزديكتر مي‌شويم اجزاء مرتب در حالِ باز شدن و بسته شدن است و نوعي تنوع را به لحاظ بصري درنظر بيننده ايجاد مي‌نمودند.
اين دواير هم‌مركز شاملِ حلقه‌هايي بودند كه ضخامت هر كدام از حلقه‌ها به تناسبِ شعاع آنها تعريف مي‌شد، به اين معني كه هر حلقه‌اي تقريباً با حلقة مجاورِ خود متشابه بوده و اين تشابه عامل مهمي در متناسب نمودن اجزاء محسوب مي‌گرديد، ولي نوع تقسيماتِ بعمل آمده در هر لايه با يكديگر تفاوت داشت، چراكه اگر همين تشابه در تقسيماتِ اجزاء صورت مي‌گرفت مشكل «خُرد شدنِ اجزاء در مجاورت با مركز» همچنان به قوت خود باقي مي‌ماند، در حاليكه اين پيمونها در حلقه‌هاي خارجي شاملِ ظريفكاريهاي بيشتري بودند و هرچه به مركز نزديكتر مي‌شديم از ظرافتِ آنها كاسته مي‌شد تا اينكه حلقة مركزي كه خود يك دايرة كامل بود به حال خود رها شده و بصورتِ يك پيمون درمي‌آمد. اين نوع طراحي سبب مي‌شد تا «جزء و كل» بصورتِ يك سلسله مراتب عمل كرده و از بي‌هويتي و بيهودگي (كه اساساً در معماري قديم ايران نفي شده بود) پرهيز مي‌نمود. با اين حال گرچه معماري ايراني توانسته بود به يكي از مشكلاتِ مربوط به مركزيت جوابِ‌ مثبت دهد و راه حلِ‌ مناسب و مفيدي را براي اين قضيه پيشنهاد كرده بود، ولي مشكل ديگر همچنان به قوت خود باقي است.

14
فصل سوم: .

مقدمه:
در فصل قبل شيوه‌اي از طراحي معماري را بيان نموديم كه در آن تقسيماتِ دوگانه‌اي انجام شده بود. و در هر مرحله‌اي از تقسيم، سطوحي بدست مي‌آمد، كه در هر سطح مي‌توانستيم ارتباط دقيقي بينِ اجزاي آن حاصل نماييم. در چنين نظام طراحي ابتدا معماري را به لحاظ مفهومي مورد بررسي قرار مي‌دهيم كه اين امر در مباني نظري مطرح گرديده است. سپس در سطح بعدي نيازمنديهايي را به لحاظ شكلي و عملكردي تحليل مي‌نماييم، كه در اين فرآيند به يك سري عوامل اقتصادي، فرهنگي، اجتماعي و غيره مي‌پردازيم.
سپس به موارد ديگري از سطوح مختلفِ نظام طرح، كه بيان كنندة ابعادِ مختلفِ فرآيند طراحي است، بصورتِ مدون به ذكر آن مي‌پردازيم.

قسمت اول: نيازمندي ها

قسمت دوم: تفكيك فضايي

قسمت سوم: تحليل خدماتي

1ـ نيازمندي ها

1ـ 1ـ عوامل فرهنگي:
برخلاف مسائل اقتصادي كه در همه جاي دنيا معادل سازي مي‌شوند، فرهنگها منحصر بفرد بوده و به همين خاطر نمي‌توان استاندارد خاصي را به لحاظ فرهنگي براي تمامِ جوامعِ بشر لحاظ نمود. به همين دليل در بخش مطالعاتي اين پروژه به بيانِ مطالبي در خصوص تغييرپذيري و قابليت انعطاف پرداختيم.1 تغييرپذيري و قابليتِ انعطاف شيوة مناسبي است كه گزينه‌هاي متفاوتي را براي فرهنگهاي گوناگون بوجود آورده و براي مردم آزادي بسيار زيادي را در نحوة استفاده از فضا ايجاد مي‌نمايد و بدين ترتيب است كه يك نوع سازگاري مطلوبي با محيط ايجاد مي شود.
يكي از شيوه‌هاي ايجاد تنوع در شكل و عملكرد طراحي بر اساس مدولاسيونِ پيچيده است. در اين شيوه عليرغم اينكه نظم قابل قبولي در طراحي ايجاد مي‌گردد و تفكيك فضايي به روش مناسبي انجام مي‌پذيرد، استفاده كنندگان از فضا با گزينه‌هاي متفاوتي مواجه مي‌شوند كه انتخاب وضع مطلوب بيشتر امكان پذير است.
در بخش شناخت نيز اشاره‌اي به سبك شناسي ايراني داشتيم كه استاد پيرنيا اشاره به پنج ويژه‌گي مهم در فرهنگ و معماري ايران داشته كه يكي از آنها مردم‌واري مي باشد كه مي‌بايست در نظامِ طراحي لحاظ شود. در اين قاعده اصل بر اين است كه معماري مطابق نيازهاي مردمي طراحي شود. در ارتباط با اين موضوع بايد متذكر شويم كه نوع نيازهاي مردم ايران عموماً ساده زيستي با حداقل تجملات است. زيرا بيشتر مردم ايران در عصر كنوني به سختي امرار معاش مي‌نمايند تا خرج و مخارج زندگي خود را تهيه نمايند. متأسفانه مقولة مسكن موضوعي است كه امروزه براي خانواده‌هاي نيازمند به شكل يك كاووس درآمده و يك عدّه همچون تمساح اين گلوگاه مهم را گرفته‌اند و مشكلاتِ بسيار زيادي را ايجاد نموده‌اند در حاليكه يك گنجشك هنگامي كه نياز به مسكن پيدا مي‌كند، خانة خود را بر روي شاخه‌هاي درختان بنا مي‌كند و حقِ زندگي پيدا مي‌نمايد. امّا ما انسانها حتي ابتدايي‌ترين مسئله را كه موضوع مسكن است به شكل يك معضل اساسي درآورده‌ايم و اين حق را از يكديگر سلب نموده‌ايم.
اكثر مردم خواهانِ يك زندگي ساده با امكاناتِ حداقل هستند. آرمان گرايي و رؤيا پردازي جايگاهي در معماري مردمي ندارد و براي رهايي يافتن از چنين مشكلاتي بهتر آن است كه به جاي تجمل گرايي، تنوع گرايي را الگوي خود قرار دهيم و با ايجادِ «فضاهاي متنوع»، چه به لحاظ شكلي و يا به لحاظ عملكردي با امكاناتِ‌ سادة معماري شرايط بسيار مناسبي را براي استفاده كنندگان فراهم سازيم. تا رضايتِ آنها در تمامِ ابعادِ زندگي جلب شود. بدين ترتيب تجمل‌گرايي به انزوا كشيده شده و منحصر به افرادِ محدودي مي‌شوند. اين امر جداي از مسائل فرهنگي باعث مي‌گردد كه سرمايه‌هاي كشورمان بيهوده صرفِ تجملات نگردد و اين الگو باعث مي شود تا جامعه‌اي قدرتمند و خودكفا داشته باشيم.1

14
برنامه فیزیکی تحلیل سایت و طراحی مجموعه…………………………………………………………. 173
فهرست منابع فارسی: …………………………………………………………………………………….. 188
فهرست منابع لاتین: ……………………………………………………………………………………….189
سایت های اطلاع رسانی:……….…………………………………………………………………..…………190



  مقطع کارشناسی ارشد

بلافاصله بعد از پرداخت به ایمیلی که در مرحله بعد وارد میکنید ارسال میشود.


فایل pdf غیر قابل ویرایش

قیمت25000تومان

خرید فایل word

قیمت35000تومان