چکیده:

معماری پایدار در فرآیند انتقاد و بازنگری معماری قرن گذشته بطور کل و معماری دوران مدرنیته به شکل خاص پدید آمد.بشر در دوران مدرنیته در کنار دستاوردهای شگرف، شاهد تضادهای مهلک در عرصه های اجتماعی و محیطی بود.که بتدریج به دغدغه های اصلی بشر برای بازنگری مبانی و راهکارهای مدرنیسم منجرگردید.در پاسخ به این تلاش ها توسعه پایدار بعنوان جدیدترین راهکار در زمینه رشد و توسعه، در مسیر بررسی نقادانه و انسان مدارانه مدرنیسم شکل گرفت. معماری  پایدار جدیدترین تفکر در زمینه برنامه ریزی و طراحی محیط مصنوع ، برخواسته ازتفکر توسعه پایدار می باشد.توسعه پایداردر حیطه معماری به سه موضوع پایه ای اقتصاد ، آلودگی محیط زیست وجنبه اجتماعی-فرهنگی می نگرد.هدف طراحی پایدار یافتن راه حل های معمارانه است که همزیستی هر سه جنبه را تامین کند. دو اصل اول تکنیکی بوده ، با مصالح و روش های ساخت و انرژی های تجدید پذیر ارتباط دارند.در حالیکه  اصل سوم برگرفته از انسان فرهنگ و روش های زندگی اوست وبعنوان “پایداری اجتماعی” مطرح  بوده ومد نظر پایان نامه می باشد.پس از بررسی مفهوم پایداری مروری بر مبدا و منشاپایداری اجتماعی و نقش آن دربهبود کیفیت زندگی در مجتمع های زیستی پرداخته شده است.جهت استخراج عوامل موثر بر پایداری اجتماعی در طراحی مجتمع های مسکونی  از جامعه آماری شامل ۱۳۰مهندس معمار دارای پروانه اشتغال در شهر اردبیل استفاده شد. برای بررسی تطبیقی دیدگاه ساکنان با جامعه آماری متخصصان و صاحبنظران از جامعه آماری ۱۷۰نفری که به صورت خوشه ای ساده از مجتمع های مسکونی در شهر اردبیل استفاده شد. با تکیه بر روش تحقیق پیمایشی وبا استفاده از دانش روانشناسی محیط در فرآیند طراحی مجتمع های زیستی از دیدگاه جامعه متخصصان و صاحبنظران ۸ عامل و از دیدگاه ساکنان ۵ عامل موثر برپایداری اجتماعی در طراحی مجتمع مسکونی شناسائی گردید. مدل ارائه شده برای پایداری اجتماعی در طراحی مجتمع زیستی بر اساس نتایج حاصل جامعه آماری متخصصان می باشد. از نتایج تحقیق چنین استنتاج می شودکه مشارکت مستقیم ساکنان درطراحی و خلق فضا و در نظر گرفتن دیدگاهها، انتظارات و فرهنگ ساکنین و… افزون بر ایجاد و تقویت تعاملات اجتماعی ساکنان ، حس تعلق به محیط در میان ساکنان افزایش یافته و به پایداری اجتماعی درمجتمع مسکونی منجر خواهد شد.

فصل اول : بیان مسئله 1

مقدمه

مبحثی‌ که امروزه ‌بعنوان معماری پایدار مطرح شده در واقع زیر مجموعه مقوله توسعه پایدار و سنتزی است که در پایان‌ هزاره دوم میلادی مطرح شده است‌،‌توسعه ای که سرکشانه و استفاده از منابع فکری مدرنیته ‌و مدرنیزم به ‌پیش‌ می تاخت!؟ هشدار اصلی‌ را زمانی دریافت‌ کرد که در پی آشفتگی آب و هوا ضرر و زیان فاحش‌ ناشی ‌از آن ،‌تداوم ‌زیست در کره خاکی‌ در خطر جدی‌ قرار گرفت!؟ معماری نیز از این مساله تبعیت نمود واژه «‌پایدار» امروزه بطور گسترده‌ای به منظور توصیف جهانی‌ که در آن نظام های انسانی‌ و طبیعی تواما بتواندتا آینده‌ای ‌دور ادامه حیات‌ دهند، بکار گرفته می شود.

«‌توسعه پایدار» به معنی ارایه راه حل هایی در مقابل الگوهای فانی کالبدی‌، اجتماعی و اقتصادی توسعه می باشد که ‌از بروز مسائلی ‌همچون ‌نابودی منابع طبیعی‌،‌تخریب ‌محیط زیست‌، و پایین آمدن کیفیت زندگی انسانها درحال و آینده جلوگیری ‌کد توسعه پایدار تحولی ‌است‌ که هدف‌ آن تامین نیازهای امروزی، بدون از بین بردن قابلیتهای نسل آینده در تامین نیازهایشان.

هدف توسعه پایدار رفاه ‌کامل برای بشریت است‌.برای تحقق این امر،‌پایداری در سه حیطه ،‌محیطی‌، اقتصادی و اجتماعی ‌مورد کنکاش‌ قرار می گیرد.اما تقسیمات مذکو‌ر با همان کارائی در معماری مطرح نمی باشند!به منظور خواناتر کردن مقوله پایداری در حیطه معماری میتوان آن را در دو زمینه اصلی‌ مورد مطالعه قرار داد نخست پاداری ‌کالبدی که از آن به عنوان‌«‌پایداری اقلیمی‌» یا «‌معماری سبز» یاد می شود زمینه دیگر، پایداری غیرکالبدی یا «‌پایداری اجتماعی‌» می باشد (‌رئیسی‌).

معماری می‌ تواد نقش ارزنده‌ای در یافتن راه حل هائی برای تاثیر متقابل گروهی اجتماعی بر هم ‌ایفا کند! همانطور که ساختارهای‌ اجتماعی ‌بر معماری‌ اثر می‌گذ‌ارد،‌عکس آن ‌نیز می‌تواند اتفاق بیفتد.یک مجتمع زیستی با رویکرد پایداری ‌اجتماعی‌ می تواند به ‌مردم‌ کمک کند تا منافع ‌زندگی پایدار را درک کنند(رئیسی‌‌). طراحی پایدار درحیطه معماری شامل ، سه اصل «‌صرفه جوئی در مصرف ‌انرژی‌»،«‌طراحی بر اساس چرخه حیات‌»‌و «‌طراحی‌ انسانی‌»‌می ‌باشد. در این بین‌، دو اصل‌ اول تکنیکی بوده و با مصالح و روش های ‌ساخت و انرژی‌های تجدید پذ‌یر ارتباط دارند در حالی که اصل سوم بر‌ گرفته از انسان و روش های زندگی اوست‌.وبه «‌پایداری اجتماعی‌» معروف است‌(‌رئیسی‌‌). هدف معماری پایدار،‌ارائه راه حل هایی است که شرایط زیستی مناسب و همزیستی همزمان این سه جنبه را تامین ک‌ند(‌احمدی‌).

در جوامع مدرن70-90% عمر افراد در فضاهای معماری سپری می شود. در این راستا ، معماران نیز همسو با سایر دست اندرکاران در پی یافتن راهکارهای جدید، برای تامین زدگی مطلوب برای انسان بوده اند.بدیهی است که زندگی، تفریح‌، استراحت و کار … فعالیت های می باشند که در فضاهای ‌طراحی شده‌ توسط معماران صورت می گیرد و از آنجا که نقاط ضعف ‌و قوت یک ‌ساختمان بر استفاده کنندگان آن تانیر مستقیم دارد، وظیفه ای‌ بس حساس دراین خصوص بر عهده معماران می باشد(‌حبیبی).

ضروریات‌ اجتماعی‌ ،‌فرهنگی و اقتصادی ‌جامعه‌،حکم‌ می‌کند در پاسخگویی به ‌نیاز های‌ کمی و کیفی ‌معماری امروز ،به در پی چاره ‌جوئیهای حداکثر و دست بالا بلکه درجستجو راه حل هایی مناسب و مقدور باشیم.راه حل هایی که در عین تناسب با سئونام فرهنگی کشور حداقل شرایط لازم برای زیست و روابط اجتماعی مطلوب را در اختیار ساکنین را در اختیار قرار داده و مکانی برای رشد ارزشها و کرامت های والا اسنانی را فراهم می کند.

۱-۲عنوان تحقیق  ۳

۱-۳ مشکلات موجود در سیاست گذاری ،برنامه ریزی و طراحی مسکن  ۳

۱-۴ضرورت توجه به مسایل فرهنگی-اجتماعی در طراحی مسکن  ۵

۱-۵ اهداف بررسی مسایل فرهنگی –اجتماعی در مسکن   ۵

۱-۵- ۱اهداف کلی   ۶

۱-۵- ۲ اهداف جزئی   ۶

۱- ۶ قلمرو تحقیق    ۶

۱-۶-۱ قلمرو مکانی تحقیق ۶

۱-۶-۲قلمرو زمانی تحقیق ۷

۱-۷   سوالات و فرضیات تحقیق   ۷

۱-۸   تعریف واژها، مفاهیم عملیاتی و متغیر ها   ۷

۱-۸- ۱ تعاریف نظری ۷

۱-۸- ۱-۱ توسعه پایدار ۷

۱-۸- ۱-۲ پایداری اجتماعی ۷

۱-۸- ۱-۳  معماری فرهنگ گرا ۸

۱-۸- ۲ تعریف عملیاتی ۸

طراحی منزل مسکونی با رویکرد پایداری اجتماعی1

طراحی منزل مسکونی با رویکرد پایداری اجتماعی1

فصل دوم: مبانی نظری تحقیق

۲-۱مقدمه ۱۰

محیط به مجموعه عنا صر فیزیکـی‌،‌شرایط ‌اجتماعی  ، اقتصادی و بطور کلی به پدیده ها و رویداهایی اطلاق ‌می گرددکه انسان رادر بر می‌گیردو بدست انسان‌سامان‌ می یابـد؟ ‌اگر افراد به محیط احساس پیو

ند و علاقه نداشته با‌شند و به دلایل جسمانی‌و روانی‌در آن احساس‌آسایش‌و راحتی نمایند ،‌علاقه ای به محیط‌در آنهاشکل‌نخواهد گرفت‌. نیاز به ‌فضائی پاسخده و مطلوب برای کار و زندگی از نیازهای اولیه بشراست‌که در طراحی پیچیده ترین‌آسمانخراش هاو یا متراکم ترین مجتمع‌های زیستی باید پاسخ مناسب داده شود.  محیط مصنوع توسط انسان ساخته و مورد بهره برداری قرار می‌گیرد ودر نهایت  توسط ‌انسان‌حفظ و یا تخر‌یب‌ می‌گردد.در این‌ راستا تاثیر محیط بر رفتار انسانی انکارناپذیر است‌.کارل گوستاو یونگ روشناس‌سوئیسی در مورد سیستم رفتاری‌ می گوید « مردم به همان‌اندازه که محصول محیط اجتماعی هستند،‌ساخته محیط فیزیکی‌نیز به‌ شمار می روند»‌(‌نمازیان، 1380‌ص70).

برای استفاده بهتر از سرمایه ها و منابع محدود، بایستی به همه جوانب و ابعاد طراحی از جمله نیازها و شرایط استفاده‌کنندگان توجه کافی مبذول نمود. نقش معماران بعنوان شکل دهندگان اصلی محیط مصنوع ‌بسیار حائزاهمیت است‌،‌ایجاد فضای‌ باز و انعطاف پذیر،‌با افزایش کنترل‌ساکنین وتعیین حریم ها،‌از فشارهای روانی ناشی از رویاروئی های ناخواسته در محیط به میزان زیادی خواهد کاست‌.تعریف‌مشخص قلمرو های‌فضائی محیط باعث ‌تقویت حس‌تعلق به محیط می‌شود. طراحی محیطی که جوابگوی احتیاجات ونیازهای متعدد انسانی باشد.ساکنین‌را از اعمال تغییرات در محیط‌ بی نیاز می سازد (‌نمازیان، 1380‌ص70).

محیط علاوه ر عناصر کالبدی‌، شامل پیام‌ها،‌معانی‌و رمزهایی است‌که مردم‌بر اساس‌نقش ها، توقات‌،‌انگیزه‌هاو دیگر عوامل آن‌را رمزگشایی‌و درک و در مورد آن‌ به ‌قضاوت می پردازند(‌در صورت قضاوت مثبت ،‌حس مکان در افراد شکل خواهد گرفت. ‌با شکل گیری حس مکان هماهنگی فردو محیط افزایش یافته و باعث بهره‌بر‌داری بهتر از محیط‌، رضایت استفاده کنندگان ودر نهایت احساس تعلق به محیط و تداوم‌حضوردرآن‌می‌شود و درشکل‌گیری حس مکان‌درساکنان موثر می باشد (‌فلاحت‌،‌1385،ص59)‌.

۲-۲ انسان و نیازهای محیطی   ۱۱

۲-۲- ۱ انسان ونیازهای اجتماعی-محیطی ساکنان ۱۱

۲-۲- ۲ انسان و نیازهای زیستی  ۱۲

۲-۳ طراحی سکونت گاه پایدار  ۱۳

۲-۳- ۱ نظریات در رابطه با مفاهیم توسعه پایدار  ۱۴

۲-۳- ۲ راهبرد های  معماری پایدار در مسکن  ۱۵

۲-۳- ۳ رویکرد پایداری اجتماعی در طراحی مسکن  ۱۶

۲-۳- ۴رابطه بین فرهنگ و معماری  ۱۸

۲-۳- ۵ نگرش فرهنگی – اجتماعی به مسکن ۲۰

۲-۳- ۵- ۱  ارتباط ظرف مکانی و فرهنگ  ۲۱

۲-۳- ۵-۲ معماری جهانی –حذف مرزها  و فرهنگ بومی ۲۲

۲-۴ نحو فضای معماری ۲۲

۲-۴- ۱ روش چیدمان فضا  ۲۳

۲-۴- ۲ عناصر تشکیل دهده نحو فضا ۲۳

۲-۵ ارزش های پایدار در معماری مسکونی  ایران  ۲۷

۲-۵- ۱ معماری خانه های سنتی ایران  ۲۷

۲-۶ اصول و مبانی فضای قابل دفاع    ۳۲

۲-۶-۱تاثیر انواع ساختمان بر شکل گیری رفتار ۳۳

۲-۷ هویت و معماری ۳۴

۲-۷- ۱ هویت پایدار در معماری ۳۵

۲-۷- ۲هویت ناپایدار در معماری ۳۶

۲-۸ روانشناسی فضای سبز  ۳۷

۲-۹تبعات کوچک سازی و مجتمع سازی  ۴۰

۲-۹- ۱ تاثیرات کمی کوچک سازی مسکن ۴۱

۲-۹- ۲ مشکلات کیفی کوچک سازی ۴۱

۲-۱۰   مفهوم سکونت  ۴۱

۲-۱۱   مفهوم مکان  ۴۳

۲-۱۱-۱  عوامل موثر در ادراک مکان  ۴۵

۲-۱۱-۱-۱ حواس پنجگانه ۴۶

۲-۱۱-۱-۲ مکان ـ خاطره  ۴۶

۲-۱۲   مفهوم فضا  ۴۹

۲-۱۲- ۱ انگیزه محافظت  ۵۰

۲-۱۲- ۲ انگیزه تطبیق  ۵۱

۲-۱۲-۳انگیزه تفکیک ۵۱

۲-۱۲-۴ انگیزه تنظیم ۵۱

۲-  ۱۳ انواع سکونتگاه های جمعی  ۵۱

۲-۱۴   نظریات در مورد مفهوم محله و بازتاب آن در ایران  ۵۴

۲-۱۴-۱     ترکیب کالبدی واحد های مسکونی  ۵۸

۲-۱۴-۲     مراکز خدمات دهی (مرکز محله)  ۵۹

۲-۱۴-۳     واحد همسایگی   ۶۱

۲-۱۴-۴     چگونگی دسترسی  ۶۰

۲-۱۴-۴-۱  دسترسی پیاده ۶۱

۲-۱۴-۴-۲  دسترسی سواره  ۶۲

۲-۱۵   نتیجه گیری  ۶۳

فصل سوم: روش تحقیق

۳-۱مقدمه

 محیط به مجموعه عناصر فیزیکی شرایط اجتماعی و اقتصادی و بطور کلی،‌به پدیدها و رویدادهای‌ اطلاق‌ می گردد، که انسان را درگرفته ،‌ و بدست‌ انسان سامان‌ می یاد . اگرافراد به محیط احساس پیوند وعلاقه نداشته باشند ویا به دلایل‌ جسمانی و روانی‌،‌در آن‌ احساس‌ آسایش و راحتی نکنند، محیط پاسخده نبوده و افراد علاقه ای بحضور فعال در محیط نخواهند داشت‌.امروزه نقش و اهمیت‌ محیط درشکل‌ گیری‌ و بروز رفتارهای‌ انسانی نیازبه‌ اثبات‌ دارد برای‌ استفاده‌ بهترازسرمایه ها و منابع موجود بایستی به همه جوانب و ابعاد طراحی محیط از جمله نیازها و شرایط استفاده کنندگان توجه نمود.طراحی محیط مسکونی،یک مسولیت فیزیکی نیست.بلکه فرآیندی اجتماعی است.در رویکرد اجتماعی طراح باید خود را با دنیای فرهنگی و معانی استفاده کننده از فضا آشنا است.در رویکرد اجتماعی طراح باید خود را با دنیای فرهنگی و معانی استفاده کننده از فضا آشنا نموده،با بهره گیری از روش های تحقیق در علوم اجتماعی و رفتاری به جامعه مورد نظر وارد شده و با ابزار علمی به سنجش روابط و تحلیل رفتارها بپردازد در رویکرد اجتماعی دانش روانشناسی محیط کمک فراوانی به طراح می کند.تا طبق نظر هانری سانوف از شیوه ” همیاری اجتماعی در طراحی برنامه ریزی”مجمع های مسکونی استفاده نماید(علایی 1380 ص 114)هیچ اثر معماری را نمی توان و نباید بدون توجه به محیط طرح کرده ویا ساخت.زیرا محیط هم بر معماری تاثیر می گذارد و هم از آن تاثیر می پذیرد(مزینی 1371،ص 13)

۳-۲ پایداری اجتماعی از دیدگاه جامعه آماری صاحبنظران و  متخصصان  ۶۵

۳-۳  روش تحقیق ۶۶

۳-۴ روش گرد آوری داده ها از جامعه آماری متخصصان ۶۶

۳- ۵ اعتبار سنجی ابزار اندازه گیری  ۶۶

۳-۶مشخص نمودن عامل های موثر بر پایداری اجتماعی  ۶۶

۳-۷انتخاب اسامی عامل ها    ۷۱

۳-۸ تحلیل داده های آماری جامعه متخصصان و صاحبنظران ۷۲

۳-۹ توضیح عامل ها  از لحاظ معماری ۷۳ 

۳-۹- ۱سر زندگی و پویائی فضای باز و نیمه باز ۷۳

۳-۹- ۲آسایش ۷۴

۳-۹- ۲-۱تاثیر مسکن بر آسایش جسمانی  ۷۴

۳-۹- ۲-۲تاثیر مسکن بر آسایش روانی ۷۵

۳-۹- ۳  مدیریت مبتنی بر تعاملات اجتماعی   ۷۶

۳-۹- ۴- دسترسی پیاده به خدمات عمومی  ۷۷

۳-۹- ۵ رعایت حریم سازی فیزیکی و بصری ۷۸

۳-۹- ۶ تشخص ورودی  ۷۹

۳-۹- ۷بهداشت و آرامش محیط  ۸۰

۳-۹- ۸عرصه بندی و کیفیت فضائی  ۸۱

۳-۱۰بررسی تطبیقی دیدگاه جامعه آماری ساکنان با متخصصان  ۸۲

۳-۱۱فرآیند تحقیق ۸۳

۳-۱۲ جامعه آماری وروش گردآوری دادها و اطلاعات در جامعه آماری ساکنان   ۸۳

۳-۱۳اعتبار سنجی ابزار اندازه گیری جامعه ساکنان  ۸۳

۳-۱۴مشخص نمودن عامل ها  ۸۳

۳-۱۵ انتخاب اسامی برای عامل ها  ۸۷

۳-۱۶ تحلیل داده های آماری جامعه ساکنان مجتمع ها به تفکیک  ۸۷

۳-۱۷  بررسی تطبیقی دیدگاه ساکنان با هرم نیازهای مازلو  ۹۴

۳-۱۸ ارائه مدل پایداری اجتماعی بر اساس نظرات جامعه آماری متخصصان  ۹۵

۳-۱۸-۱ انتخاب متغیر ها  ۹۵

۳-۱۸-۲ مشخص نمودن متغیر ها ۹۵

۳-۱۸-۳ ارائه مدل نظری ۹۷

۳-۱۸-۴ فرآیند اصلاح مدل نظری  ۹۷

۳-۱۸-۵ توصیف مدل   ۱۰۲

۳-۱۹نتیجه گیری   ۱۰۳

طراحی منزل مسکونی با رویکرد پایداری اجتماعی3

طراحی منزل مسکونی با رویکرد پایداری اجتماعی3

فصل چهارم : استانداردها و ضوابط طراحی معماری

۴-۱ مقدمه   ۱۰۶

در این فصل استانداردها و عوامل موثر بر طراحی مسکن مورد مطالعه  قرار خواهد گرفت.بخش اول مربوط قرار گرفت.بخش اول مربوط به عوامل بر طراحی سایت و بخش دوم استانداردهای مربوط به فضا های داخلی،تجهیزات و… می باشد.

۴-۲عوامل موثر در طراحی سایت  ۱۰۵

۴-۲- ۱تاثیرعوامل اقلیمی درطراحی سایت    ۱۰۶

۴-۲- ۱-۱قرار گیری نسبت به خورشید   ۱۰۶

۴-۲- ۱-۲تاثیر باد در طراحی سایت   ۱۰۸

۴-۳مطالعات اقلیمی در خرده اقلیم اردبیل    ۱۱۱

۴-۳- ۱ دما  ۱۱۱

۴-۳- ۲رطوبت و بارش   ۱۱۲

۴-۳- ۳بادها ی محلی  ۱۱۲

۴-۳- ۴ استفاده از حرارت خورشید ۱۱۳

۴-۳- ۵ جهت استقرار بهینه در سایت   ۱۱۳

۴-۳-  ۶توصیه های لازم برای معماری همساز با اقلیم در شهر اردبیل ۱۱۴

۴-۳- ۷ راهکار های جلوگیری ازاتلاف حرارت در شهر اردبیل    ۱۱۵

۴-۳-  ۸ نتیجه گیری کلی دررابطه با  طراحی همساز  با اقلیم   ۱۱۶

۴-۴ مطالعات طراحی فضاهای داخلی۱۱۶

۴-۴- ۱تحلیل فضاهای مورد نیاز در واحد مسکونی  ۱۱۶

۴-۴- ۲ابعاد فضاهای خانه و تأثیر مبلمان در معماری داخلی  ۱۱۸

۴-۴- ۲-۱ابعاد پذیرائی و نشیمن  ۱۱۸

۴-۴- ۲-۲آشپزخانه   ۱۱۸

۴-۴- ۲-۳  فضای خواب ۱۲۰

۴-۴- ۲-۴  سرویسهای بهداشتی  ۱۲۲

۴-۴- ۲-۵  پارکینگ  ۱۲۳

۴-۵ مطالعات طراحی تجهیزات  ۱۲۳

۴-۵- ۱آسانسور ۱۲۳

۴-۵- ۱ -۱محاسبه تعداد و ظرفیت آسانسورها   ۱۲۴

۴-۵- ۲- انتخاب سازه و  سیستمهای ساختمانی  ۱۲۵

۴-۵- ۳- ایمنی در برابر حریق ۱۲۶

۴-۵- ۳-۱ مکانیزم حرکت دود در ساختمان ۱۲۶

۴-۵- ۳-۲کنترل دود از طریق تنظیم فشار هوا در داخل ساختمان  ۱۲۷

۴-۵- ۳-۳انواع سیستم اعلان حریق در ساختمان مسکونی  ۱۲۸

۴-۶  بررسی های نمونه موردی مجتمع های مسکونی  ۱۲۸

۱-۶-۴  مجتمع مسکونی Housing Type PYا ۱۳۲

۴-۶-۲ مجتمع مسکونی  Kint ا۱۳۰

 ۳-۶-۴مجتمع مسکونی Bodergraf serraatwegا  ۱۳۲

 ۴ -۶-۴مجموعه Social housing hollainhofا  ۱۳۴

۴-۶-۵ مجموعه مسکونی زیتون اصفهان ۱۳۶

۴-۶-۶ مجتمع مسکونی آذران تبریز ۱۳۷

۴-۶-۷ مجتمع پرند ۱۳۹

فصل پنجم : ارائه طرح نهائی مبتنی بر مطالعات تحقیق

۵-۱مقدمه  ۱۴۲

وقتی از رویکرد پایداری اجتماعی در طراحی مجتمع مسکونی صحبت می کنیم.هدف طراحی مجتمع های زیستی می باشد که ضمن پاسخگوئی به نیازهای متنوع ساکنان،در فراهم نمودن زندگی با کیفیت بالا توام با آسایش و آرامش مشترک می باشند که در یک مکان خاص زندگی می کنند.که می بایست قادر باشند به سطح بالائی از سلامت،رفاه و امنیت و… دست یابند.بگونه ای همزمان با آن ارتباطات و مناسبات اجتماعی ساکنان افزایش یابد.

۵-۲محل سایت پیشنهادی  ۱۴۲

۵-   ۳تحلیل سایت ۱۴۴

۵-۴   عوامل موثر در طراحی سایت  ۱۴۵

۵-۴- ۱جهت شریان  ۱۴۵

۵-۴- ۲ طراحی بر اساس شعاع دسترسی   ۱۴۷

۵-۴- ۳ طراحی تعداد بلوک ها  و تعداد واحد مجتمع ها ۱۴۷

۵-۵   عوامل موثر در طراحی مجتمع زیستی  ۱۴۸

۵-۵- ۱تاثیر عامل اقلیم در طراحی مجتمع مسکونی  ۱۴۹

۵-۵- ۱-۱انتخاب جهت بهینه اقلیمی نسبت به دریافت نور و باد  ۱۵۰

۵-۵- ۱-۲عدم ایجاد سایه ساختمان ها بر روی هم ۱۵۰

۵-۵- ۱-۳ استفاده از باد در تنظیم شرایط محیطی  ۱۵۱

۵-۶   تاثیر مولفه های اقتصادی در طراحی مسکن ۱۵۲

۵-۷   تاثیر مولفه های اجتماعی مستخرج از مطالعات در طراحی مجتمع مسکونی ۱۵۳

۵-۷- ۱تاثیر عامل سرزندگی و پویائی فضای باز و نیمه باز در طراحی مجتمع مسکونی ۱۵۴

۵-۷- ۱-۱ فضای سبز مطلوب  ۱۵۵

۵-۷- ۱-۲ وجود فضا های بازی – گذران اوقات فراغت و تفریح ساکنان  ۱۵۷

۵-۷- ۲ تاثیر مولفه اجتماعی آسایش در طراحی مجتمع مسکونی ۱۶۱

۵-۷- ۲-۱ تامین محدوده آسایش  ۱۶۲

۵-۷- ۲-۲  انعطاف پذیری  ۱۶۳

۵-۷- ۲-۳ تاثیر عامل مساحت  واحد ها و ابعاد فضاها  در آسایش ساکنان  ۱۶۴

۵-۷- ۳ تشخص ورودی ۱۶۵

۵-۷- ۴ تاثیر عامل مدیریت مبتنی بر تعاملات انسانی   ۱۶۷

۵-۷- ۵ تاثیر مولفه رعایت حریم سازی فیزیکی وبصری ۱۶۸

۵-۷- ۶ تاثیر مولفه به دسترسی به خدمات عمومی  ۱۷۱

۵-۷- ۷ تاثیر مولفه اجتماعی بهداشت و آرامش محیطی  ۱۷۱

۵-۷- ۷-۱ عایق کاری  حرارتی و  صوتی ساختمان  ۱۷۲

۵-۷- ۷-۲ استفاده از پنجره دوجداره ۱۷۳

۵-۷- ۸ تاثیر مولفه اجتماعی عرصه بندی و کیفیت فضائی ۱۷۳

۵-۸ نقشه مجتمع ها به تفکیک ۱۷۶

۵-۹ مشخصات فیزیکی طرح پیشنهادی ۱۹۶

۵-۱۰نتیجه گیری  ۱۹۷

نحوه‌ قرار گیری بلوک‌ ها و تودههای ساختمانی براساس انتظام فضایی‌ بود که از طریق طریق یک خیابان اصلی و نیمه عمومی‌ که فقط برای‌ ساکنان شهرک قابل استفاده میباشد نشأت گرفته است، سعیشده است با الهام از محلات‌ گذشته ایرانی ،یک مرکز محلهکه با دسترسی پیاده محور طراح گردید،که شامل دو ورودی اصلی می باشد. مرکز محله شامل چند مغاره‌ کوچک،کودکستان یک سوپر مارکت را شامل می شود. از لحاظ تقسیم بندی شهری، با یک بلوک نیمه بسته شهری طرف‌ هستیم که 2 نقطه مشخص‌ برای نفوذ درسایت درآن تعبیه شده ‌است.نظام کلی چینش واحدها به  شکلی است‌ که توجه به محور اصلی دسترسی در آن تاکید شده است. برای همین مقصود یک سری فضاهای عمومی برایایجاد ارتباط مسیراصلی‌ تدارک دیده شده که‌ بهانه هایی هستند برای باهم بودن مانند: مرکز محله و پارک مقابل آن‌ که بخاطر پتانسیل قوی‌ که درجذب افرادازگروههای مختلف سنی می تواند داشته باشد آنرا یا مرکز ارتباطات اجتماعینامگذاری کردیم. به دلیل اهمیت فضای باز و بحث بازی پذیری، این فضا ها در مرکز محله و در مقابل مراکزخرید قرار گرفت. مرکز محله بنحوی طراحیشده است‌ که بحث نظارت مستقیم ساکنان بوده و امکان ورود افراد غریبه کنترل شده است. فضا های بازی مطابق سن  استفاده کنندگان و مطابق نیاز های ساکنان در بخش های مخصوص کودکان ،مخصوص جوان ها و مخصوص میانسالان و کهن سالان طراحی شده است.فعالیت ها و روابط اجتماعی با کیفیت و بالاخص، روابط چهره به چهره بعنوان هدف طراحی میباشد. تجلی زندگی پایدار با رویکرد اجتماعی در یک واحد همسایگی درون یک بلوک ساختمانی بود که این کار با استقلال‌ کامل هر بلوک از بلوک مجاورخلق شد، درعین‌ حال از طریق‌ سلسله مراتبی که درنما وتغییر ارتفاع‌ سطوح و تفکیک احجام‌ پیش‌ بینی شده فرد ساکن میتواند خودرا از فضای عمومی و اجتماعی درون حیاط اصلی به فضای نیمه عمومی حیاط واحد همسایگی برساند. در کنار آن یک‌ فضای ورزشی‌ طراحی شده‌ که آن هم پتاسیل‌ قوی برای‌ ادامه هرچه بیشتر این ارتباطات دارد کما اینکه به خاطر نقش عملکردی خودش باعث سرویس‌ دهی مناسب به همه متقاضیان‌ درون مجتمع گشته و باعث بهبود سلامت و فیزیکی ،ذهنی و روحی‌ افراد میشود. البته مسیرهای‌ خاصی برای ورزش های جمعی‌ و مسیر مناسبی برای دوچرخه سواری و  پیاده روی در سایت پیش بینی‌ شده است. فضای بازی‌ کودکان‌ در دو سطح برای کودکان زیر 10سال و بالای 10 سال تفکیک شده اسـت. براینوجوانها وجوانترها درفضایعمومی دو زمین بازی سه گانه رو باز درنظر گرفته شده است .در قسمت میانی سایت یک فضایمسقف برای ایستگاه تندرستی در نظر گرفته شده است. فضای سبزو مسیرهای‌ دسترسی و محل‌ بازی کودکان همه در جهت ایجاد تنوع‌ در فضاهای عمومی برای گروه های مختلف سنی و اجتماعی طراحیشده است. با توجه به عامل اول تحت عنوان سر زندگی و پویائی فضای باز ونیمهباز، فضا هایسبز نقش حساسی دراین مورد بر عهده دارد. با توجه به استاندارد طراحی در اردبیل ،باید درشهرک هایمسکونی بـه ازای هر فرد حدودا 5 متر فضای باز و برای هر واحد 20 مترمربع‌ فضای‌ باز در نظر گرفته شود که طرح از این لحاظ به میزان زیادی حدودا 20% از حد استاندارد نیز بالا می باشد. با توجه به ضوابط منطقه ای شهرسازی دراردبیل باید در مجتمع هایمسـکونیانبوه برای 40%واحد ها فضای پارکینگ و 25%واحدها پارکینگ‌ رو بازتهیه نمود. در طرح سعی شده است برای 100% واحدها پارکینگ و 25%واحدها پارکینگ رو باز فراهم‌ شود. همه مجتمع ها دارای‌ تعدادی پارکینگ رو بازبرای مهمانان هم‌ می باشند. در نحوه ورود ماشین به مجتمع ها سعی در جدا نمودن‌ مسیر پیاده از سواره شده است. مفهوم اصلی‌ در طراحی استقلال‌ کامل‌ هر بلوک مد نظر گرفته‌ شده به این‌ دلیل که زندگی خصوصی مورد انتظار در قالب یک واحد همسایگی مستقل‌ وایستا بوجود آید، یعنی‌ چنانکه خود سایت در تقابل با جهان پیرامون پیرامون است خود بلوک‌ ها نیز که سازنده شهرک این‌ مفهوم درکلیت سایت هستند در تفاهم با فضای جمعی‌ خود دارای یک فضای‌ مشترک جمعی مخصوص به خود هستند که محل‌ انتظام وانسجام فضایی‌ واحدهای پیرامونش است.به‌ تعبیر دیگر هـر چه درسایت حرکت و جنب و جوش مد نظر است هر چقدر از فضای عمومی‌ به سمت نیمه عمومی‌ و نیمه خصوصی حرکت می کنیم‌ در واحد های همسایگی چه از  لحاظ فرمال و چه از لحاظ عملکردیسکونخلقشده‌ است چرا که در این مرحله ازحرکت‌ کل‌ به جزءباید گذر از زندگی مشترک جمعی درفضا هایعمومی‌ به زندگی خصوصی‌ ترخانواده محـور را شاهد باشیم. از لحاظ روانی وذهنی میتوان‌ به مدد معماری به‌ بازآفرینی هویت‌ و استقلال خصوصی‌ امیدوار بود. البته در این‌ میان با قیاس‌ معماری ارزشمند سنتی ایران و معماری‌ جدید به مفاهیمی دست یافته شد که به صورت مستتر درطرح بکار رفته است. از قبیل وجود هشتی ،اندرونی‌ و بیرونی، محرمیت در فضا،واحد همسایگی‌ و…

پیوست

پرسش نامه صاحبنظران و متخصصان

پرسش نامه ساکنان

روش های تحلیل آماری

خروجی آمار جامعه ضاحبنظران و متخصصان

خروجی آمار جامعه ساکنان

پلان ها(حدود15)

پوستر های رنگی طرح ارائه شده(حدود 10)

 Residential complex design with the approach of Social stability in cold and dry climate of Iran

Abstract

Among the key words which define the contemporary architecture of the world. Sustainable architecture has a special place. The global necessities in a sustainable development highlight the role of architecture in this area Sustainable development in architectural environment looks at three basic factors: economy. Ecological pollution and the social aspect. The purpose of sustainable design is to find architectural solutions which secure coexistence of these factors. The first two principles (factors) are technical and are related to the material& construction methods and sustainable sources of energy. While the third principle (which) stems from human and his culture and lifestyle is known as social sustainability in the area of architecture. For a more precise explanation of the topic. After studying the concept of sustainability we have reviewed the origins of social sustainability and its role in improving the quality of life in residential complexes. To extract the factors of sustainability we have used a stoical population including 130 architect engineers and 170 people of 12 residential complex in city of Ardebil has Benn questioned .Depending on survey methodology and by application of the knowledge of environmental psychology in the process of architecting residential complex 8 essential factor From the ‘perspective of architects engineer and essential factors effective on social sustainability of residential complex have been studied. it is inferred that direct participation of residents in designing and creating space and considering their viewpoints expectations and culture and … increases their sense of connection to the environment as well as creation of social interactions between the residents and this leads to social sustainability residential complexes.

Keywords: sustainability- social sustainability- human oriented architecture-culture of residents- residential complex

تعداد صفحات :270 صفحه

+پوستر های پایانی کار

+پلان های پایانی

+پرسشنامه ها

دانلود بخشی ازطراحی مجتمع مسکونی با رویکرد پایداری اجتماعی (توسعه پایدار)


خرید فایل pdf یا اسکن شده (غیر قابل ویرایش)


خرید فایل word  (قابل ویرایش)

دیگر پایان نامه های مرتبط با این پایان نامه پیشنهاد شده توسط مدیران سایت

طراحی فضاهای بازِ مجتمع های مسکونی با رویکرد ارتقاء خلاقیت در کودکان (نمونه موردی طراحی مجتمع مسکونی تهران)

بررسی معماری الگو برداری شده از طبیعت ﴿بیونیک﴾

لیست کامل پایان نامه های معماری

<a href="http://plus.google.com/110992062121195232229>
<rel=author">Google</a>