انتخاب صفحه

مقدمه
در پی فروپاشی اتحاد شوروی در اوائل آخرین دهه قرن بیستم ، منطقه خزر بـار دیگـر در صـحنه انـرژی جهـان مطرح می شود .منابع عظیم انرژی در این منطقه باعث گردیده که کشورهای آسـیای میانـه کـانون توجـه قـرار گیرند.در واقع موضوع اصلی که د ر مورد این کشورها حائز اهمیت است نحوه و چگونگی انتقال و صـادرات نفـت این کشورها می باشد .در امر صادرات نفت دسترسـی بـه آبهـای آزاد یکـی از مـسائل بـسیار مهـم مـی باشـد . کشورهای آسیای میانه که متشکل از ازبکستان، تاجیکستان، ترکمنستان، قرقیزستان و قزاقستان مـی باشـند، بـه آبهای آزاد راه ندارند .لذا برای صادرات مواد نفتی خود احتیاج به کمک کشورهای همسایه خود دارند تا از طریق آنها به آبهای آزاد راه پیدا کرده و مواد نفتی خود را صادر نمایند .ایران یکی از این کشورها می باشد که به علـت قرار گیری و موقعیت جغرافیایی ویژه ای که دارد مورد توجه قرار گرفته است .ایران به دلیل همسایگی با بعضی از این کشورها و نیز به علت داشتن مرز آبی با بعضی دیگر از آنان از یک طرف و نیز به علت دسترسی بـه خلـیج فارس و دریای عمان از طرف دیگر یکی از کشورهایی است که در امر انتقال مواد نفتی کشورهای آسـیای میانـه مورد توجه قرار گرفته است.
کشورهای آسیای میانه از این طریق می توانند مواد نفتی خود را به کمک کـشتی بـه منـاطق سـاحلی در شـمال ایران انتقال دهند و از آنجا به کمک یکی از سیستمهای حمل و جابجایی مواد نفتی ایـن محمولـه هـا را از شـمال ایران به یکی از بنادر جنوبی این کشور انتقال داده تا از آنجا از طریق خلیج فارس و دریـای عمـان بـه بازارهـای مصرف صادر نمایند.
این پایان نامه سعی بر آن دارد تا علاوه بر شناخت کشورهای آسیای میانه، منابع موجود در هریک و نیز نیاز کشورهای دیگر به مواد نفتی این کشورها یا به عبارت دیگر تعیین عرضه و تقاضای نفت، به شناخت سیستمهای موجود در ایران برای انتقال این مواد در این کشور بپردازد.

 

فهرست مطالب

چکیده…………………………………………………………………………………………………………1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………………2

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فصل اول –کلیات

صادرات نفت یکی از بخشهای اصلی در صنعت نفت می باشد.به طوریکه کشورهایی که دارای منابع نفتی می باشند،سعی دارند تا مازاد نفت خود را به کشورهای دیگر صادر نمایند.کشورهای آسیای میانه از جمله این کشور ها می باشند.از آنجا که این کشورها(ترکمنستان،قزاقستان،تاجیکستان،ازبکستان و قرقیزستان ) به دریای آزاد راه ندارند، برای انتقال نفت خود به بازارهای جهانی باید از سایر کشورهای همسایه که در مجاورت آبهای آزاد قرار دارند، کمک بگیرند.
همانطور که در شکل 1-1 نیز مشاهده می گردد، موقعیت جغرافیایی بسیار مناسب ایران، براحتی امکان دسترسی این کشورها را با آبهای بین المللی در جهت تجارت جهانی فراهم می آورد. به عبارت دیگر ایران بهترین پل ارتباطی این کشورها با دیگر نقاط جهان است، زیرا وجود زیر ساختهای ارتباطاتی یعنی جاده ها، خطوط آهن، بنادر و خطوط کشتیرانی در ایران، فرآیند توسعه این کشورها را بسیار سریع می نماید.
برای جابجایی و انتقال نفت در ایران سیستمهای گوناگونی وجود دارد که می توان از آنها برای انتقال این مواد کمک گرفت.از جمله سیستمهایی که در ایران مورد استفاده قرار می گیرد سیستمهای حمل توسط خطوط لوله(سیستم لوله ای)، خطوط راه آهن(سیستم ریلی) و ماشینهای نفتکش(سیستم جاده ای) می باشد.
علاوه بر این سه سیستم، سیستم دیگری تحت عنوان سواپ یا معاوضه در کنار سه سیستم دیگر در این پایان نامه تحت بررسی قرار گرفته است. در واقع راه حلی که امروزه برای انتــــقال این مواد از طریق ایران پیشنهاد می گردد، سوآپ و یا معاوضه می باشد.در طرح سوآپ، نفت کشورهای آسیای میانه و حاشیه خزر به پایانه های نفتی ایران در خزر (پایانه نکا) ، منتقل خواهد شد و از آنجا با خطوط لوله، نفت به پالایشگاه های تبریز و تهران انتقال داده می شود، و در عوض همین مقدار نفت از بنادر جنوب کشور در خلیج فارس تحویل خواهد شد. ایران به ازای نقل و انتقال و معاوضه نفت، به ازای هر بشکه 2 دلار دریافت می کند. شکل 1-2نحوه دستیابی کشورهای آسیای میانه به بازار فروش مواد نفتی از طریق ایران را نشان می دهد.

منفعت دیگر این طرح برای ایران به غیر از دریافت حق انتقال به این دلیل است که، چون تمامی میادین نفتیایران در جنوب این کشور واقع می باشند، لذا برای تامین نفت مناطق شمالی و غربی کشور، احتیاج به انتقال نفت از جنوب به این مناطق می باشد. پالایشگاه نفت تبریز در دور افتاده ترین منطقه کشور به لحاظ دستیابی به منابع نفت خام جنوب ایران، با ظرفیت تولید و توان بالقوه بالا، و نیز پالایشگاه تهران مناسب ترین موقعیت برای مصرف منابع نفتی دریای خزر و آسیای میانه را میباشند .
همانطور که گفته شد برای آنکه بتوان این محموله ها را از شمال به جنوب ایران انتقال داد، چهار سیستم جاده ای(حمل توسط نفتکشهای جاده پیما)، سیستم ریلی(حمل توسط قطار)، سیستم لوله ای(حمل توسط خط لوله) و سیستم سواپ(معاوضه محموله های نفتی دریافتی با نفت ایران ) را می توان مد نظر قرارداد و از آنها برای انتقال این مواد استفاده کرد.
شکل 1-3 نحوه فصل بندی این پایان نامه را نشان می دهد.

1-1- بیان مساله……………………………………………………………………………………………..4
1-2- اهداف…………………………………………………………………………………………………….7
1-3- ضرورت تحقیق…………………………………………………………………………………………..8
1-4- روش تحقیق…………………………………………………………………………………………….9
1-4- 1-نوع روش تحقیق……………………………………………………………………………………..9
1-4 -2- روش گرد آوری اطلاعات…………………………………………………………………………….9
1-4- 3-ابزار گرد آوری اطلاعات………………………………………………………………………………10
1-4- 4-روش تجزیه و تحلیل اطلاعات………………………………………………………………………10
1-5- سوابق تحقیق…………………………………………………………………………………………11

مخازن ذخیره سازی نفت در خارگ

مخازن ذخیره سازی نفت در خارگ

فصل دوم- بررسی ذخایر و تولید و صادرات نفت کشورهای آسیای میانه

موضوع انرژی ، جایگاهی در خور تامل را در شکل دهی به مراحل مختلف تحول و تکامل تمدن بشری بـه خـود اختصاص داده است .در میان حامل های مختلف انرژی ، نقشی که نفت به واسطه ویژگـی هـای خـاص خـود در تامین مجموع انرژی مصرفی جهان بر عهده گرفته است ، توجهی مخصوص را می طلبد و علـی رغـم سـرعت و حجم قابل توجه تلاشهای علمی و تحقیقاتی در جهت کاهش وابستگی به نفت ، به نظر نمی رسد که جهان امـروز در آینده ای نزدیک قادر به جداسازی اقتصاد خود از نفت باشد.
بحران انرژی در دهه هفتاد میلادی ، زمینه بذل توجه کارشناسان ، دولتمردان و مصرف کننـدگان عمـده انـرژی جهان صن عتی را فراهم آورد تا در راستای تنوع بخشیدن به منابع تامین انرژی گام بردارند .یکی از عمـده تـرین منـابع کـه بـه دنبـال اتمـام جنـگ سـرد در ابتـدای دهـه 90 مـیلادی مطـرح گردیـد، منـابع دریـای خـزر می باشند.فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و موجودیت یا فتن جمهوری های تازه استقلال یاف ته در حاشـیه دریـای خزر، اقتصاد این کشورها را از حاکمیت متمرکز به سمت اقتصاد بازار حرکت داد و بهره برداری از منابع انرژی به عنوان مهمترین عامل رشد اقتصادی از جانب این کشورها معرفی گردید .بدین ترتیب تلاش کشورهای چنـد ملیتی جهت توسعه پروژه های نفت ی و مسائل سیاسی نفـت در ایـن منطقـه افقـی جدیـد در مباحـث اقتـصاد و جغرافیایی سیاسی انرژی در پیش روی متخصصان قرار دارد.
از ابتدای اکتشاف نفت در خاور میانه (ایران 1908)[27] تا به امروز ، نفت به عنوان کالایی راهبردی ، بیـشترین تاثیر را در توسعه اقتصادی ، سیاسی و اجتماعی کشورهای منطقه داشته است .امـا بـه دلیـل موقعیـت راهبـردی خاورمیانه از یکسو و آسیای میانه از سوی دیگر ، سبب شده است که امروزه کارشناسان امور بین الملـــلی، ایـن منطقه را در یک بیضی استرات ــژیک انرژی قرار داده اند که اغلـب موجب ـــ ات درگیـری قـدرت هـای بـزرگ ، عرصه منازع ــات خطرناک ، مشکلات حل نشده و جدال های قومی – مذهبی نشــات گرفته از گذشته های دور را فراهم آورده اند.

2- 1-مقدمه…………………………………………………………………………………………………..14
2-2- معرفی کشورهای آسیای میانه و تولید و صادرات نفت آنها……………………………………….16
2-2- 1-قزاقستان……………………………………………………………………………………………..20
2-2- 1-1- گازطبیعی………………………………………………………………………………………..23
2- 2-1- 2-توزیع گاز طبیعی………………………………………………………………………………..24
2-2- 1-3- نفت………………………………………………………………………………………………24
2-2- 1-4- صادرات نفت……………………………………………………………………………………..27
2-2- 1-5- صنایع پایین دستی – پالایش……………………………………………………………….29
2-2- 1-6- زغال سنگ………………………………………………………………………………………30
2-2- 1-7- برق……………………………………………………………………………………………….31

2-2- 1-8- انرژی هسته ای……………………………………………………………………………….31
2-2- 1-9- حمل و نقل……………………………………………………………………………………..32
2-2- 2-ترکمنستان…………………………………………………………………………………………33
2-2- 2-1- نفت……………………………………………………………………………………………..33
2-2- 2-2- حمل و نقل……………………………………………………………………………………..36
2-2- 3-تاجیکستان………………………………………………………………………………………..36
2-2- 3-1- حمل و نقل……………………………………………………………………………………..37
2-2- 4-قرقیزستان…………………………………………………………………………………………..38
2-2- 4-1- حمل و نقل………………………………………………………………………………………39
2-2- 5-ازبکستان……………………………………………………………………………………………39
2-2- 5-1- نفت………………………………………………………………………………………………40
2-2- 5-2- حمل و نقل………………………………………………………………………………………41
2-3- مسیرهای مختلف نفت و گاز حوزه خزر …………………………………………………………..41
2-3- 1-مسیر شمالی:خط لوله قزاقستان- روسیه-بندر نووروسیسک………………………………..41
2-3- 2-مسیر شرقی:خط لوله قزاقستان- چین…………………………………………………………42
2-3- 3-مسیر جنوب شرقی:ترکمنستان- افغانستان-پاکستان……………………………………….42
2-3- 4-مسیر غربی:باکو-جیحان………………………………………………………………………….42
2-3- 5-مسیر جنوبی:ایران خلیج فارس………………………………………………………………….43
2-4- بررسی وضعیت عرضه و تقاضای جهانی نفت جهت تعیین جایگاه نفت منطقه خزر در تامین بازارهای مصرف……………………………………………………………………………………………………….44
2-4- 1- بررسی وضعیت عرضه و تقاضای جهانی نفت و گاز………………………………………….44
2-4- 2- جایگاه نفت وگاز منطقه خزر در تامین تقاضای بازارهای مصرف……………………………53
2-4- 3-بررسی مسیر انتقال نفت به خلیج فارس و دریای عمان و تاثیر آن بر بازار نفت آسیا………………………………………………………………………………………………………55

فصل سوم-بررسی پتانسیل ها و تسهیلات موجود ایران برای انتقال مواد نفتی منطقه از خاک جمهوری اسلامی ایران

ایران به دلیل موقعیت استراتژیک ویژه خود همیشه از اهمیت جهانی برخوردار بوده است. ظرف قرنهای گذشته ایران پلی ارتباطی میان شرق و غرب بوده است و کالاها از طریق جاده های معروفی مثل جاده ابریشم و جاده مروارید و نیز جاده های هندوستان که از ایران باستان عبور می کردند از این کشور می گذشتند. در حال حاضر به واسطه فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و ظهور کشورهای تازه استقلال یافته در مرز شمالی ایران و تلاش آنان برای یافتن جاده ها و مسی رهای صادرات- واردات و عدم وابستگی به روسیه، نقش ایران به عنوان رابط و واسط مناسب احیاء شده و این کشور به زودی وضعیت قبلی خود را دوباره بدست خواهد آورد. در این رابطه باید عوامل مهمی مثل ایمنی، هزینه پایین و زمان کوتاهتر در حمل و نقل کالاها را مورد توجه قرار داد.
3-2- موقعیت جغرافیایی ایران
ایــران واقع در جنوب غربــی آسیا و خاورمیــانه با موقعیــت جغرافیایــی 3200 شمالی و 5300 شرقی می باشد.مساحت آن 1648000 کیلومتر مربع است که از این مقدار 1636000 کیلومتر مربع آن خشکی و 12000 کیلومتر مربع آن دریا می باشد.ایــران با کشــ ورهای ترکیه، عراق،آذربایجان، ارمنستان، تـرکمنستان، افغانستان و پاکستان همسایه می باشد( شکل 3-1 ).علیرغم کشورهای آسیای میانه این کشور از طریق خلیج فارس و دریای عمان به آبهای آزاد راه دارد. ایران دارای 5440 کیلومتر مرز مشترک با کشور های همسایه خود می باشد که از این مقدار 936 کیلومتر مرز مشترک با افغانستان، 35 کیلومتر با ارمنستان،611 کیلومتر با آذربایجان، 1458 کیلومتر با عراق، 909 کیلومتر با پاکستان، 499 کیلومتر با ترکیه و 992 کیلومتر با ترکمنستان می باشد.

3-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………59
3-2- موقعیت جغرافیایی ایران………………………………………………………………………….59
3-3- خلاصه ای درباه نفت……………………………………………………………………………..62
3-4- میزان ذخایر نفت خام و گاز طبیعی و میزان تولید نفت در ایران……………………………..64
3-5- میزان مصرف نفت و مواد نفتی در ایران………………………………………………………..67
3-5- 1-میزان مصرف گاز مایع از 1381 – 1355 ……………………………………………………..69
3-5- 1-1- دلایل اصلی رشد مصرف گاز مایع ……………………………………………………….70
3-5- 2-مصرف بنزین موتور از 1381- 1355 ………………………………………………………….70
3-5 -3- مصرف نفت سفید از 1381-1355…………………………………………………………..72
3-5- 4-مصرف نفتگاز از 1381- 1355 ……………………………………………………………….73
3-5- 5-مصرف نفتکوره از سال 1381- 1355 ………………………………………………………..73
3-5- 6-مصرف سوختهای هوایی از 1381-1355 ……………………………………………………75
3-6- تاریخچه اکتشاف نفت ایران……………………………………………………………………..76
3-7- بنادر و پایانه های نفتی ایران…………………………………………………………………..77
3-7- 1-جزیره خارک…………………………………………………………………………………….77
3-7- 1-1- موقعیت جغرافیایی جزیره……………………………………………………. ………….78
3-7- 1-2- مخازن ذخیرهسازی نفت…………………………………………………………………79
3-7- 1-3- اسکله غربی (آذرپاد)………………………………………………………………………81
3-7- 1-4- خدمات دریایی و دریانوردی………………………………………………………………..83
3-7- 1-5- خطوط لوله…………………………………………………………………………………..84
3-7- 1-6- اسکله شرقی (T)………ی……………………………………………………………….85
3-7- 1-7- سیستم اندازه گیری نفت………………………………………………………………..86
3-7 2- پایانه نفتی نکا……………………………………………………………………………….87

3-7- 2-1- مشخصات پایانه نکا………………………………………………………………………..89
3-7- 3-بندر شهید رجائی(بندر عباس)……………………………………………………………….92
3-7- 3-1- تاسیسات……………………………………………………………………………………92
3- 7-3-2- خدمات بندری………………………………………………………………………………..96
3- 7-3-3- خدمات دریایی………………………………………………………………………………102
3-7- 3-4- سیستم کنترل ترافیک دریایی…………………………………………………………….103
3-7- 3-5- منطقه ویژه اقتصادی بندر شهیدرجایی …………………………………………………104
3-7- 4-بندر ماهشهر…………………………………………………………………………………..106
3-7 -4-1- مشخصات اسکله ها………………………………………………………………………107
3-7- 4-2- وظایف پایانه…………………………………………………………………………………107
3-7- 4-3- سایر مشخصات بندر……………………………………………………………………….108
3-7 -5-پایانه نفتی جزیره سیری………………………………………………………………………110
3-7- 6-پایانه نفتی لاوان………………………………………………………………………………..110
3-7- 7-عسلویه…………………………………………………………………………………………111
3-7- 7-مشخصات پایانه………………………………………………………………………………..111
3-8- پالایشگاههای داخلی و تولید فرآورده های نفت……………………………………………….114
3-8- 1- پالایشگاه آبادان………………………………………………………………………………..117
3-8 -2- پالایشگاه بندر عباس………………………………………………………………………….118
– 8- 3- پالایشگاه اصفهان………………………………………………………………………………120
3-8 -4- پالایشگاه تهران…………………………………………………………………………………122
3-8- 5- پالایشگاه اراک………………………………………………………………………………….124
3-8- 6- پالایشگاه تبریز………………………………………………………………………………….126
3-8- 7- پالایشگاه شیراز………………………………………………………………………………..128
3-8- 8- پالایشگاه لاوان………………………………………………………………………………….129
3-8- 9- پالایشگاه کرمانشاه……………………………………………………………………………131
3-8- 10- ظرفیت پالایشگاههای ایران…………………………………………………………………132
3-9- حمل مواد نفتی در ایران…………………………………………………………………………133
3-9- 1-حمل مواد نفتی توسط کشتی های نفتکش……………………………………………….135
3-9- 1-1- تاریخچه حمل و نقل نفت توسط کشتی …………………………………………………135
3-9- 1-2- تاریخچه تشکیل ناوگان دریائی نفتکش ایران…………………………………………….137

گوشه ای از اسکله شرقی

گوشه ای از اسکله شرقی

فصل چهارم-بررسی سیستمهای حمل مواد نفتی منطقه از طریق ایران

برای حمل مواد نفتی منطقه خزر از طریق ایران چهار روش جابجایی مواد نفتی وجود دارد.در این فصل ضمن معرفی هر یک از این سیستمها، به زیر ساختهای موجود در ایران در رابطه با هر یک از آنها و تاریخچهای مختصر از به وجود آمدن آنها و بررسی خصوصیات آنها پرداخته خواهد شد.این سیستمها عبارتند از:
• سیستم حمل و نقل ریلی
• سیستم حمل و نقل جاده ای
• سیستم حمل و نقل لوله ای
• سیستم معاوضه(سوآپ)

4-2- سیستم حمل و نقل ریلی(راه آهن)
از جمله وسایلی که برای حمل مواد نفتی از جایی به جای دیگر مورد استفاده قرار می گیرد قطار می باشد.در گذشته برای حمل نفــــت با راه آهن بشــکه و ظروفی به کار می رفت که آن را روی واگنــهای مسطح قرار می دادند.اما امروزه برای این کار واگن های مخصوصی ساخته شده که عموماً دارای مخازن استوانه ای شکل می باشند. این مخزن ها ممکن است یک خزینه داشته باشند و یا به چند قسمت تقسیم شده باشند و دارای بخاری های مخصوصی نیز باشند که مواد سنگین نفتی مثل قیر یا نفت کوره گرم و روان نگه داشته و کار تخلیه آن را آسان سازد.
4- 2-1-تاریخچه احداث راه آهن در ایران[75]
تاریخچه راه آهن در ایران را می توان به دو قسمت راه آهن غیر دولتی و راه آهن دولتی تقسیم نمود.
4- 2-1-1-راه آهن غیردولتی
کشور باستانی ایــران از زمانهای بسیار قدیم نزدیکترین راه بازرگانی کشورهای شرق و غرب جهان به شمار می رفت. اگر چه به علت حفر کانال سوئز و استفاده از راهــهای دریایی به تدریج از رونق این شاهراه بزرگ تجاری و موقعیت ارتباطی ایران کاسته شد ولی اختراع راه آهن و شناخت آن به عنوان یک وسیله حمل و نقل مطمئن، سریع و ارزان، روشنفکران کشور را به این اندیــشه واداشت که با استفاده از امکانــات مالی و جلب سرمایه شرکتهای بزرگ خارجی شبکه خطوط راه آهن در ایران را ایجاد و موقعیــت ممتاز ارتباطی و تجاری این کشور کهنسال را دوباره بدست آورند. رقابت دولتــهای بزرگ و سیات اقتصادی تزاری روسیه که سالیان متـمادی سعی می کرد راههای بازرگانی ایران را در انحصار خود داشته باشد و همچنین عوامل طبیعی و موقعیت جغرافیایی ایران و بالاخره ضعف مالی و ناتوانی حکومت مرکزی مانع انجام این طرح سودمند می گردید .با اینکه در سالهای پایان سده نوزدهم و نخستین سالهای قرن بیستم امتیاز ایجاد خطوط پراکنده ای توسط سرمایه داران داخلی و شرکت های خارجی بدست آمده اما به علل بالا به جز خط تهران-ری (راه آهن عبدالعظیم ) که در سال 1261 احداث گردید و خط تبـریز- جلــفا که امتیاز آن در سال 1913 میلادی به دولت تزاری روسیه واگذار شد،سایر امتیازات یا اصولا به مرحله عمل و اجرا در نیامد و یا اینکه پس از آماده شدن، استفاده و بهره برداری از خطوط احداث شده غیر عملی شده و به مرور متروک شدند.
الف-راه آهن حضرت عبدالعظیم

4-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………..144
4-2- سیستم حمل و نقل ریلی(راه آهن)……………………………………………………………..144
4-2- 1-تاریخچه احداث راه آهن در ایران………………………………………………………………..145
4- 2-1-1- راه آهن غیردولتی…………………………………………………………………………….145
4- 2-1-2- راه آهن دولتی………………………………………………………………………………..146
4- 2-2-مشخصات راه آهن ایران………………………………………………………………………..152
4-2- 2-1- نواحی مختلف راه آهن……………………………………………………………………..152
4-2- 2-2- امکانات راه آهن جمهوری اسلامی ایران ………………………………………………..159
4-2- 3-انواع واگنهای باری………………………………………………………………………………163
4-2- 3-1- واگنهای مسقف……………………………………………………………………………..163
4-2- 3-2- واگنهای لبه کوتاه ……………………………………………………………………………164
4-2- 3-3- واگنهای لبه بلند معدن………………………………………………………………………164
4-2- 3-4- واگنهای حمل بالاست………………………………………………………………………165
4-2- 3-5- واگنهای مسطح……………………………………………………………………………..165
4- 2-3-6- واگنهای مسطح عریض ………………………………………………… …………………165
4-2- 3-7- واگنهای حمل غلات ………………………………………………………………………..166
– 2- 3-8- واگنهای کمر شکن ………………………………………………………………………….166
4- 2-3-9- واگنهای مخزن دار………………………………………………………………………….167
4-2- 4- نقش راه آهن در حمل مواد نفتی…………………………………………………………..169
4-2- 5-نقش راه آهن در حمل مواد نفتی کشورهای آسیای میانه در ایران…………………….175
4-3- سیستم حمل و نقل جاده ای (کامیون های نفتکش)……………………………………….177
4-3- 1-طبقه بندی نفتکشها………………………………………………………………………….179
4-3- 1-1- طبقه بندی از حیث نوع کار……………………………………………………………….179
4- 3-1-2- طبقه بندی از حیث ماده حمل شونده…………………………………………………..180
4-3- 1-3- طبقه بندی از حیث نوع واگذاری………………………………………………………….180
4-3- 2- نقش نفتکش های جاده پیما در انتقال مواد نفتی……………………………………….181
4-3- 3- اشکالات عملیات در مورد حمل و نقل جاده ای…………………………………………..186
4-3- 3-1- نوسان فصلی مصرف……………………………………………………………………..186
4-3- 1-2- تعداد تنوع فرآورده های ویژه …………………………………………………………….187
4-3- 1-3- انعکاس هزینه های جنبی در نرخ حمل و نقل جاده ای بر قیمت فرآورده ها………………………………………………………………………………………………………189
4-3- 4-ضوابط نحوه حمل فرآورده های نفتی …………………………………………………….189
4-3- 4-1- مقررات مربوط به ساخت تانکر تریلر…………………………………………………..190
4-3- 4-2- حمل مواد خطرناک …………………………………………………………………….191
4-3- 4-3- نمای ظاهری تانکرهای سیار حمل فرآورده های نفتی ……………………………192
4-3- 4-4- نگهداری از مخازن و عملیات بارگیری و تخلیه………………………………………193
4-3- 4-5- اقدامات احتیاطی برای جلوگیری از حادثه و اقدامات فوری پس از حادثه توسط راننده ……………………………………………………………………………………………………….193
4-3- 4-6- مقررات وزارت راه مربوط به ابعاد و وزن………………………………………………194
4-3- 5-نقش نفتکشهای جاده پیما در انتقال مواد نفتی کشورهای آسیای میانه در ایران…………………………………………………………………………………………………198
4-4- سیستم حمل و نقل لوله ای(خط لوله)…………………………………………………..198
4-4- 1-تاریخچه احداث خط لوله در ایران……………………………………………………….199
4-4- 2-نقش خطوط لوله………………………………………………………………………..203
4-4- 3-مشخصات سیستم حمل و نقل لوله ای……………………………………………..210
4-4- 2-1- لوله……………………………………………………………………………………210
4-4- 2-2- ایستگاههای پمپاژ و یا تلمبه خانه ها……………………………………………223
4-4- 2-3- شیرها……………………………………………………………………………….226
4-4- 2-4- اتصالات………………………………………………………………………………230
4-4- 2-5- مخازن……………………………………………………………………………….230
4-4- 2-6- مخابرات…………………………………………………………………………….238
4-4- 3-نقش خطوط لوله در حمل مواد نفتی کشورهای آسیای میانه در ایران…………………………………………………………………………………………….240
4-4- سیستم معاوضه (سوآپ) نفت………………………………………………………241
4-4- 1-شرایط استفاده از سیستم سوآپ در بین دو کشور…………………………….242
4-4- 2-امتیازات انتقال به روش معاوضه (سوآپ)………………………………………..243
4-4- 3-موانع موجود برای انجام معاملات سوآپ………………………………………..244
4-4- 3-1- موانع سیاسی………………………………………………………………….244
4-4- 3-2- موانع فنی……………………………………………………………………….244
4-4- 4- شروع سواپ با ایران و مشکلات بر سر راه آن ………………………………..245
4-4- 5-شروع مجدد سواپ………………………………………………………………..247

فصل پنجم-متدولوژی تحقیق

5-1- مقدمه……………………………………………………………………………….258

فصل ششم- ارزیابی فنی و اقتصادی سیستم های حمل و جابجایی مواد نفتی کشورهای آسیای میانه در ایران

6-1- مقدمه…………………………………………………………………………….303
6-2- محاسبه شاخصها ………………………………………………………………309
6-2- 1-ظرفیت…………………………………………………………………………309
6-2- 1-1- تعیین ظرفیت سیستم ریلی…………………………………………….309
6-2- 1-2- تعیین ظرفیت سیستم جاده ای…………………………………………310
6-2- 1-3- تعیین ظرفیت سیستم لوله ای و تعیین قطرخط لوله …………………311
6-2-1-4-تعیین ظرفیت سیستم سواپ……………………………………………..312
6-2- 2-هزینه…………………………………………………………………………..312
6-2- 2-1- تعیین هزینه حمل در سیستم ریلی……………………………………312
6-2- 2-2- تعیین هزینه حمل در سیستم جاده ای…………………………………322
6-2- 2-3- تعیین هزینه حمل در سیستم لوله ای………………………………….323
6-2- 2-4- تعیین هزینه حمل در سیستم سواپ……………………………………331
6-2- 3- زمان……………………………………………………………………………333
6-2- 3-1- تعیین زمان حمل در سیستم ریلی………………………………………334
6-2- 3-2- تعیین زمان حمل در سیستم جاده ای……………………………………335
6-2- 3-3- تعیین زمان حمل در سیستم لوله ای…………………………………….336
6-2- 3-4- تعیین زمان حمل در سیستم سواپ……………………………………..337
6-2-4- مصرف انرژی……………………………………………………………………..337
6-2-5- محیط زیست…………………………………………………………………….342
6-2-5- 1-خطرات ناشی از احداث خط لوله……………………………………………343
6-2-5- 2-خطرات ناشی از استفاده از سیستم جاده ای و سیستم ریلی………………………………………………………………………………………..344
6-2-5- 3-خطرات ناشی از استفاده از سیستم سواپ……………………………….346
6-2-5- 4-نحوه اندازه گیری شاخص آلودگی محیط زیست…………………………….347
6-2- 6-ایمنی……………………………………………………………………………….348
6-2-7-مسایل سیاسی……………………………………………………………………352
6-2-8-قابلیت اطمینان به سیستم……………………………………………………….354
6-3 – تعیین میزان اهمیت هر یک شاخصها نسبت به شاخص دیگر…………………..356

6-4- ارزیابی اوزان(w) برای شاخص ها…………………………………………………….357
6-4- 1- روش کمترین مجذورات وزین شده………………………………………………….358
6- 5-ارزیابی…………………………………………………………………………………….363
6-5- 1-مدلهای مختلف تصمیم گیری چند معیاره(MCDM ).ا………………………………364
6-5- 1-1- مدلهای تصمیم گیری چند هدفه (MODM)….ا…………………………………..364
6-5- 1-2- مدلهای تصمیم گیری چند شاخصه (MADM)…ا…………………………………365
6-5- 1-3- تفاوت بین طبقهبندی MADM ، MODM ..ا………………………………………..368
6-5- 2- مدلها و فنون غیر از MCDM ………….ا……………………………………………….369
6-5- 3- بحث در مورد انتخاب مدل………………………………………………………………369
6-5- 4- ارزیابی و بررسی مدلهای چند شاخصه……………………………………………..370
6-5- 5- روشهای ارزیابی مورد استفاده در تحقیق…………………………………………..373
6-5- 5-1- روش مجموع وزین و رده بندی شده………………………………………………..373
6-5- 5-3- روش تخصیص خطی…………………………………………………………………..390
6-6- ارزیابی اقتصادی………………………………………………………………………………397

چگونگی انتقال آب مصرفی به محوطه

چگونگی انتقال آب مصرفی به محوطه

فصل هفتم-نتیجه گیری

نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………401 پیشنهادات………………………………………………………………………………………………409

یوست ها………………………………………………………………………………………………..411

منابع و ماخذ……………………………………………………………………………………………..421

فهرست منابع فارسی………………………………………………………………………………….. 421

فهرست منابع لاتین……………………………………………………………………………………….422

سایت های اطلاع رسانی……………………………………………………………………………….427
چکیده انگلیسی………………………………………………………………………………………….429

فهرست جداول

جدول2- 1- پتانسیل تولید نفت خام کشورهای منطقه دریای خزر…………………………………………18

جدول 2=2- پتانسیل تولید گاز طبیعی کشورهای منطقه دریای خزر…………………………………………19

جدول 2- 3- تولید نفت در مناطق مختلف جهان طی سالهای 1999-1990…………………………………..45

جدول 2- 4-مصرف نفت در مناطق مختلف جهان طی سالهای 1999-1990…………………………………..45

جدول2- 5- میزان تولید نفت در خاورمیانه و افریقا………………………………………………………………….46

جدول2- 6- میزان ظرفیت پالایش نفت در خاورمیانه و افریقا………………………………………………………47

جدول2- 7- میزان مصرف نفت خام جهان از سال 1993 تا سال 2003……………………………………………48

جدول3- 1- ذخایر گاز…………………………………………………………………………………………………….66

جدول3- 2- ذخایر هیدرو کربوی مایع ایران…………………………………………………………………………….66
جدول3- 3- میزان تولید نفت در ایران ( سالهای2005- 1970 )………………………………………………………67

جدول 3- 4- شاخص مصرف فرآورده های نفتی طی سالهای 75 تا 83 …………………………………………….69

جدول3- 5- شاخص تولید فرآورده های نفتی بر اساس سال پایه (100= 1375 )…………………………………115

جدول 3- 6- تولید فرآورده های نفتی طی سالهای 75 تا 83 ………………………………………………………..115
جدول 3- 7- میزان صادرات فرآورده های نفتی در سالهای 1375-1382………………………………………………116

جدول 3- 8- میزان واردات فرآورده های نفتی در سالهای 1375-1383……………………………………………….116

جدول 3- 9- ظرفیت پالایشی پالایشگاه های ایران………………………………………………………………………132
جدول 3- 10- میزان حمل نفت توسط کشتی در جهاندر سال های 1996- 1950……………………………………136

جدول 3- 11- ناوگان شرکت ملی نفتکش ایران تا سال 1354………………………………………………………….139

جدول 3- 12- ناوگان شرکت ملی نفتکش تا پایان سال 1363………………………………………………………….141

جدول 4- 1- شبکه راه آهن کشور ( محورها و خطوط اصلی ) ………………………………………………………….161

جدول4- 2- میزان حمل فرآورده های نفتی از طریق مخزندارها در اسفند 1384 و کل سال 1384…………………..171
جدول 4- 3- تناژ حمل شده راه آهن از مبادی ورودی در سالهای 1384- 1374 ………………………………………..١٧٣

جدول4- 4- تناژ حمل شده راه آهن به مقاصد خروجی در سالهای 1384 -1374………………………………………173

جدول4- 5- عملکرد صادره و ترانزیتی حمل کالا به تفکیک نفتی و غیر نفتی در سال 1383- 1382…………………….174

جدول4- 6- وضعیت خطوط فرعی صنعتی،تجاری ناحیه راه آهن شمال…………………………………………………..176

جدول 4- 7- برنامه حمل فرآورده ها از مبادی تامین به مناطق و نواحی پخش(شهریور ماه 1385)…………………. 182
عنوان صفحه
جدول4-8- میزان حمل فرآورده های نفتی نوسط نفتکشهای جاده پیما(تدارک
در اسفند ماه 1384 و سال 1384………………………………………………………………………………………………185

جدول4-9- میزان حمل فرآورده های نفتی نوسط نفتکشهای جاده پیما(شهری و محلی
در اسفند ماه 1384 و سال 1384……………………………………………………………………………………………..185
جدول 4- 10- متوسط مصرف روزانه چهار فرآورده های اصلی در ماههای مختلف سال 1357………………………….187

جدول4- 11- متوسط توزیع روزانه فرآورده های نفتی در سال 1382……………………………………………………….188

جدول 4- 12- مصرف فرآورده های اصلی از سال1383- 1375………………………………………………………………203

جدول4- 13- میزان حمل فرآورده های نفتی توسط خط لوله در اسفندماه 1384 و در کل سال 1384………………….204
جدول4- 14- خطوط لوله انتقال نفت خام………………………………………………………………………………………205

جدول4- 15- خطوط لوله انتقال فرآورده…………………………………………………………………………………………206

جدول4- 16- خطوط لوله انتقال فرآورده ویژه…………………………………………………………………………………….208

جدول4- 17- واردات نفت خام طرح(سال 1375) تا پایان آبان سال 1385……………………………………………………..250

جدول4- 18- واردات و انتقال نفتخام به روش سواپ در سال 1385…………………………………………………………..251

جدول4- 19- میزان تناژ سو آ پ فرآورده در سالهای 1385- 1381……………………………………………………………..252

جدول4- 20- میزان تناژ سو آ پ فرآورده در سال 1383………………………………………………………………………….252

جدول4- 21- میزان تناژ سو آ پ فرآورده در سال 1384…………………………………………………………………………..253

جدول4- 22- میزان تحویل نفت کوره در بندر عباس در سال 1385……………………………………………………………..255

جدول4- 23- میزان تحویلی فرآورده در بندر عباس در سال 1384………………………………………………………………..255

جدول4- 24 میزان تحویل نفت گاز در بندر عباس در سال 1383………………………………………………………………….256

جدول 6- 1- شیب و فراز خطوط اصلی راه آهن……………………………………………………………………………………..314

جدول 6- 2-تناژ قابل حمل لوکوموتیوهای مختلف………………………………………………………………………………….315

جدول6- 3- تعرفه حمل بار توسط راه آهن در سال 1385…………………………………………………………………………..316

جدول6- 5- تخفیفات پلکانی مواد سوختی ترانزیتی………………………………………………………………………………..319

جدول6- 6- شاخص مصرف فرآورده های نفتی طی سالهای 75 تا 83……………………………………………………………339

فهرست نمودارها

نمودار 2- 1- میزان تولید نفت خام در کشورهای آسیای میانه در بین سالهای 1992 تا 200 ……………………………….19
نمودار 2- 2- میزان تولید و مصرف نفت در قزاقستا ……………………………………………………………………………….25
نمودار2-3 چشم اندازی از تولید نفت در قزاقستا ………………………………………………………………………………….26
نمودار 2- 4- میزان تولید نفت خام در دنیا در سالهای 1973 تا 200 …………………………………………………………….50
نمودار3-1- میزان تولید هر یک از فرآورده ها در پالایشگاه تهرا ………………………………………………………………….123
نمودار4-1- تغییــرات ماهانه حجم عملکرد مخــزندارهای راه آهن در سال 138 ………………………………………………171
نمودار4-2- تغییرات ماهانه حجم عملکرد شهری و محلی مناطق بوسیله نفتکشهای جاده پیم………………………… .186
نمودار 4- 3- نحوه چگونگی کار سیستم سوا …………………………………………………………………………………..249
نمودار4-4- واردات نفتخام از ابتدای طرح تا پایان آبان سال 138 ………………………………………………………………250
نمودار 4- 5- واردات و انتقال نفتخام به روش سواپ در سال 138…………………………………………………………… .251
نمودار6-1- هزینه حمل نفت توسط خط لوله و کشتی های نفتک …………………………………………………………….304
نمودار6-2- میزان اتلاف فرآورده ها در اثر تصادف(سال 1384………………………………………………………………….. .349

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فهرست اشکال
شکل 1-1- موقعیت و سایر کشورهای آسیای میانه………………………………………………………………………………..5

شکل 1-2- نحوه دستیابی کشورهای آسیای میانه به بازار فروش مواد نفتی…………………………………………………..6

شکل 1-3- فصل بندی پایان نامه……………………………………………………………………………………………………..12
شکل 2-1- موقعیت جغرافیایی قزاقستان…………………………………………………………………………………………….21

شکل 2-2- موقعیت جغرافیایی ترکمنستان…………………………………………………………………………………………35

شکل 2- 3- موقعیت جغرافیایی تاجیکستان…………………………………………………………………………………………37

شکل 2- 4- موقعیت جغرافیایی قرقیزستان…………………………………………………………………………………………..38

شکل 3- 1- موقعیت جغرافیایی ایران………………………………………………………………………………………………….61
شکل3- 2- چگونگی توزیع جمعیت در ایران………………………………………………………………………………………….61

شکل3- 3- دکل حفاری………………………………………………………………………………………………………………..77

شکل3- 4- شمای کلی از جزیره خارک………………………………………………………………………………………………79
شکل3- 5- مخازن ذخیره سازی نفت در خارگ…………………………………………………………………………………….80

شکل3- 6- قسمتی از اسکله آذرپاد……………………………………………………………………………………………….82

شکل3- 7- گو شه ای از خطوط لوله ناقل نفت در جزیره خارک…………………………………………………………………..84

شکل3- 8- گوشه ای از اسکله شرقی……………………………………………………………………………………………..85

شکل3- 9- شمای کلی از اسکه T…ا……………………………………………………………………………………………….86

شکل 3-10- نمای کلی از پایانه نکا…………………………………………………………………………………………………87
شکل3- 11- گوشه ای از این پایانه و مخازن ذخیره سازی…………………………………………………………………………89

شکل3- 12- چگونگی انتقال آب مصرفی به محوطه………………………………………………………………………………..90

شکل3- 13- گوشه ای از یک اتاق کنترل………………………………………………………………………………………………91

شکل3- 14- تصاویری از بندر شهید رجایی……………………………………………………………………………………………93
شکل3- 15- گوی شناور (S.B.M.)….ا…………………………………………………………………………………………………112

شکل3- 16- فرآیند پالایش نفت خام و استحصال فرآورده های نفتی در پالایشگاه آبادان………………………………………..١١٨

شکل3- 17- فرآیند پالایش نفت خام و استحصال فرآورده های نفتی در پالایشگاه بندر عباس…………………………………..120

شکل3- 18-فرآیند پالایش نفت خام و استحصال فرآورده های نفتی در پالایشگاه اصفهان…………………………………………121

شکل3- 19- پالایشگاه تهران……………………………………………………………………………………………………………….122

شکل3- 20-فرآیند پالایش نفت خام و استحصال فرآورده های نفتی در پالایشگاه تهران…………………………………………….124
شکل3- 22-در پالایشگاه اراک قسمتهای مختلف پالایشگاه تبریز………………………………………………………………………125

شکل3- 23- فرآیند پالایش نفت خام و استحصال فرآورده های نفتی در پالایشگاه تبریز……………………………………………..127

شکل3- 24- فرآیند پالایش نفت خام و استحصال فرآورده های نفتی در پالایشگاه شیراز…………………………………………….128

شکل3- 25- فرآیند پالایش نفت خام و استحصال فرآورده های نفتی در پالایشگاه لاوان………………………………………………130

شکل3- 26- فرآیند پالایش نفت خام و استحصال فرآورده های نفتی در پالایشگاه کرمانشاه………………………………………..131

شکل4-1- راه آهن شرکت نفت……………………………………………………………………………………………………………..146
شکل4- 2- عبور اولین قطار پس ازپایان مراسم افتتاح خط سراسری – ایستگاه سمیه……………………………………………….148

شکل 4-3- چگونگی تخلیه ریلها از قطار…………………………………………………………………………………………………….150

شکل4- 4- چگونگی انباشتن تراورسهای چوبی در انبار…………………………………………………………………………………..150

شکل4- 5-حمل تراورسها توسط کارگران……………………………………………………………………………………………………..150

شکل 6-1- نحوه انتقال نفت از استخراج تا پالایشگاه……………………………………………………………………………………..150

شکل4- 6- حمل راه آهن با نیروی کارگران به محل نصب………………………………………………………………………………..150

شکل4- 7- پاک سازی زیرسازی خط از انبوه پرف توسط کارگران…………………………………………………………………………150

شکل4- 8- جشن مردم قراء و قصبات از پیشرفت کار در هر ایستگاه……………………………………………………………………150
شکل4- 9- چگونگی اتصال ریلها به یکدیگر…………………………………………………………………………………………………..150

شکل4- 10- چگونگی حمل تراورسها بانیروی کارگران به محل نصب……………………………………………………………………150

شکل4- 11- رساند ن وسایل درسرمای طاقت فرسا توسط قطارعملیات…………………………………………………………….150

شکل 4-12- خط آماده برای بهره برداری…………………………………………………………………………………………………..151
شکل4- 13- اتمام کامل کار خط…………………………………………………………………………………………………………….151
شکل4- 14- چگونگی قدم به قدم ریل گذاری…………………………………………………………………………………………….151

شکل4- 15- ماشین تعویض ریل……………………………………………………………………………………………………………151

شکل4- 16- بارگیری ریل بوسیله جرثقیل…………………………………………………………………………………………………151

شکل4- 17- برف روب خطی راه آهن………………………………………………………………………………………………………151

شکل4- 18- بکاربردن دستگاه اتوماتیک برای محکم نمودن پیچ و مهرهها……………………………………………………………..151
شکل4- 19- ایجاد خطوط موقت……………………………………………………………………………………………………………..151

شکل4- 20- نصب ریل و تراورس نو…………………………………………………………………………………………………………..151

شکل4- 21- تنظیم قطار در ایستگاه………………………………………………………………………………………………………..152

شکل4-22- عملیات مانور جهت تنظیم قطار ……………………………………………………………………………………………….152

شکل4- 23- جزئیات مربوط به ناحیه اراک………………………………………………………………………………………………..153

شکل4- 24- جزئیات مربوط به ناحیه آذربایجان………………………………………………………………………………………….154

شکل4- 25- جزئیات مربوط به ناحیه اصفهان………………………………………………………………………………………………154

شکل4- 26- جزئیات مربوط به ناحیه هرمزگان………………………………………………………………………………………….155

شکل4- 27- جزئیات مربوط به ناحیه جنوب………………………………………………………………………………………………..155

شکل4- 28- جزئیات مربوط به ناحیه جنوب شرق………………………………………………………………………………………156

شکل4- 29- جزئیات مربوط به ناحیه خراسان……………………………………………………………………………………………..156

شکل4- 30- جزئیات مربوط به ناحیه شمال…………………………………………………………………………………………………157

شکل4- 31- جزئیات مربوط به ناحیه شمال غرب ………………………………………………………………………………………157

شکل4- 32- جزئیات مربوط به ناحیه شمال شرق………………………………………………………………………………………..158

شکل4- 33- جزئیات مربوط به ناحیه تهران…………………………………………………………………………………………………158

 

Abstaract
One of the way that central Asia can transport their oil to the other countries is Iran. Central Asia can transport the oil of their country ‘s to the harbours of Iran with this way and from this country transport it to the one of the south harbours of Iran with one of the transportation systemsThis research introduces some elements for evaluation of oil product’s transportation systems. These elements are compared together Technically and Economically. For evaluation and comparing, three methods(Hierarchial Addictive Weighting – method , TOPSIS , Linear assignment) are used



مقطع : کارشناسی ارشد

قیمت 25000تومان

خرید فایل word

قیمت 35000تومان

قبل از خرید فایل می توانید با پشتبانی سایت مشورت کنید