چکیده:

با توجه به تصور غالب موجود از دانشگاه ها که بخش اعظم آن را دانشکده ها و کلاسهای درسی تشکیل می دهند می توان تصور کرد که در کاملترین صورت این فضاها با سالن های اجتماعات، آزمایشگاه ها و ورزشگاه ها تلفیق شده است. در این تصویر فضای باز اطراف، شامل حیاط و یا باغچه ها عموماً نادیده انگاشته و تمام جهات معطوف به فضاهای درونی است. لذا سرمایه ارزشمند پنهان در آن بالقوه می ماند. در ایران نمونه مطالعات و پروژه های کاربردی با هدف ارتقاء کیفیت فضاهای باز دانشگاه در خدمت یادگیری دانشجویان به جز چند مورد جزئی وجود ندارد. با توجه به خلاء دانشی و حرفه ای موجود در این راستا از حرفه-دانش معماری منظر با استناد به توجه همه جانبه اش به ابعاد زیست محیطی،اجتماعی و زیباشناختی در امر ارتقاء کیفیت محیطی فضاهای باز، در تبیین و استخراج رویکردها کمک گرفته خواهد شد.

هدف این مقالهمروری بر نظریه ها و رویکردهای معماری منظر در برخورد با فضاهای باز دانشگاه ها در جهت تقویت نقش این فضاها در یادگیری و آموزش دانشجویان است این موضوع به حدی گسترش داشت که حتی در نبود زمین،فقدان ضوابط و یا عدم توجه به آن، مرتباً از سطوح فضاهای باز کاسته شده و در آنها فضاهای آموزشی بسته مانند کلاسها و کارگاه های آموزشی ساخته می شد. در نتیجه،این پژوهش نه تنها مروری توصیفی به ابعاد زیبایی شناسانه و اخلاقی(اکولوژیکی) و اجتماعی-فرهنگی طراحی منظر در فضاهای آموزشی دارد، بلکه چنانچه از نام آن نیز پیداست به دنبال یافتن ارتقای دانش طراحی فضاهای باز سایت های دانشگاهی است به گونه ای که موجب بهبود کیفیت آموزش محوری محیط های باز پردیس های دانشگاهی شود. سایت دانشگاهی باید به گونه ای طراحی،ساخته و مدیریت شودکه در جهت هدف اصلی از ایجاد دانشگاه یعنی آموزش قرار گیرد.

در این راستا با توجه به مختصات طراحی منظر و دستیابی به “یک زبان الگوی طراحی منظر” و با تکنیک پرسشنامه (در بین بیش از 200 نفر) از دانشجویان و فارغ التحصیلان معماری دانشگاه های ایران که به شیوه نمونه برداری تصادفی از دانشکده های معماری دانشگاه تهران،شهید بهشتی و تربیت مدرس و تعدادی از دانشگاه های غیر انتفاعی و پیام نور کشور انتخاب شده بودند، اجرا گردید. روش تحقیق در این پزوهش از نوع همبستگی(به روش ماتریس واریانس،کواریانس است) و از شیوه تحلیل عاملی سلسله مراتبی استفاده شده است. اطلاعات به طور اتوماتیک در نرم افزار اکسل ذخیره و سپس برای تحلیل داده ها از طریق محاسبات برای تحلیل سؤال ها،محاسبات پایایی و روایی و-به نرم افزار17.spss منتقل گردید که در نهایت با بررسی های اطلاعات به چند فاکتور اصلی از عوامل مطلوبیت فضاهای سبز رسیدیم و در نهایت در یک فرآیند علمی مدل ارتباطی را با توجه به متغیرها و پارامترهای مختلف به ابعاد مختلف طراحی منظر حاصل گردیده و عوامل مطلوبیت را از آن استخراج می شود هدف مقاله می باشد.

کلیدواژه: معماری منظر ، پردیس دانشگاه ، بعد اجتماعی،فرهنگی منظر ، بعد اکولوژی منظر

فهرست

  • مقدمه 1
  • بیان مسئله 2
  • اهداف تحقیق 3
  • سؤالات تحقیق 3
  • اهمیت تحقیق 5
  • پیشینه تحقیق 6
  • روش تحقیق 9

1-1-7- جامعه آماری  9

1-7-2- نمونه گیری  10

1-7-3- ابزار تحقیق  10

  • مقدمه 16
  • طراحی و روش های آن 17

1-2-1- فرآیند و اصول طراحی منظر  20

  • تئوری، حلقه گمشده در طراحی منظر 26

1-3-1- جایگاه تئوری در طراحی منظر  26

1-3-2- زمینه نظری (تئوری) طراحی منظر  33

2-1- مقدمه  34

2-2- زبان ، الگو و زبان الگو  39

2-2-1- زبان الگو یا گشتالت فضا  39

2-2-2- رویکرد پایان نامه به مقوله زبان الگو  44

2-2-3- شناخت الگوها در منظر  45

2-2-4- زبان الگوی طراحی (معماری) و منظر  50

2-3- اجتماع و منظر  62

2-4- فرهنگ و منظر  62

2-4-1- ارتباط مقوله، فرهنگ و منظر  63

2-4-2- منظر فرهنگی و چالش های نظری  66

2-4-3- تحلیل الگوهای فرهنگی و مطالعه مناظر انسان ساخت  70

2-5- زیبایی شناسی در منظر  72

2-5-1 منظر و چالش های زیبایی شناسی  73

2-5-2- افلاطون و مساله زیبایی  76

2-5-3- افلاطون گرایی نوین رنسانس و تاثیر بر طراحی منظر  78

2-5-4- رویکردهای علمی زیباشناختی در حوزه منظر  82

2-5-5- اکولوژی و زیبایی شناسی  82

2-6- اکولوژی منظر  83

2-6-1- محیط شناسی: یک علم و یک جهان بینی  85

2-6-2- گونه شناسی رویکردها در اکولوژی منظر  88

2-6-3- ارتباط اکولوژی منظر  و برنامه ریزی فضایی  90

3-رسالت علمی و برنامه ریزی پردیس دانشگاهی  93

3-1 تعریف دانشگاه و چالش طراحی  93

3-1-1- ساخت مکان بر اساس تسلط بنا و منظر  102

3-1-2- نمونه های موردی  103

3-1-3- ارتباطات داخلی و خارجی فضاهای سبز  118

3-4-1- تعریف مرکزیت فضایی  123

3-1-5- تعریف خط آسمان در فضای سبز دانشگاهی  126

3-1-6- تعریف لبه در فضای سبز دانشگاهی  130

3-1-7- مکان یابی ساختمان ها در فضای دانشگاهی  131

3-1-8- تعریف طراحی منظر دانشگاه  135

3-1-9- محیط زیست گرایی در محوطه دانشگاه  139

3-1-10- میزان سرمایه گذاری و اجرا  143

3-1-11- نمونه های موردی  145

3-1-12- اهمیت محوطه دانشگاهی چیست؟  148

3-1-13- ایده طراحی و فناوری خلاقانه  148

3-1-14- محوطه دانشگاهی چون یک اثر هنری  151

3-1-15- رشد جدید و الگوهای تازه  152

3-1-16- محوطه دانشگاهی آینده  156

3-1-17- ضمائم (پیوست اول،تعاریف طراحی و معماری منظر)  161

3-1—18- پیوست دوم ( نظریه خط زیبایی) 168

3-1-19- نظریه زیبایی و تعالی  168

3-1-20- نظریه منظر خوش  170

3-1-21- زیبایی شناسی ترکیب ادراک و آگاهی  171

3-1-22- نگاهی تجربی به زیبایی  173

3-1-24- نظریه زیست شناختی  174

3-1-25- نظریه ساوانا 175

3-1-26- نظریه پردازش اطلاعات  176

3-1-27- نظریه چشم انداز پناهگاه  176

3-1-28- نظریه جلیکو  177

3-1-29- واژه نامه  178

3-1-30- فهرست منابع فارسی  181

3-1-31- فهرست منابع لاتین  186

فصل سوم:روش تحقیق  209

3-1- جامعه آماری  209

3-2- حجم نمونه و روش نمونه گیری  209

3-3- ابزار تحقیق  209

3-4- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات  210

فصل چهارم: خلاصه پژوهش 211

4-1- آمار توصیفی  212

فصل پنجم: خلاصه نتایج  226

5-1- بحث و نتیجه گیری  237

فصل ششم: طراحی

6-1- موقعیت جغرافیایی استان تهران  241

6-2- ناهمواری  241

6-3- ویژگی اقلیمی  242

6-4- درجه حرارت  243

6-5- رطوبت نسبی  243

6-6- باد  243

6-7- منابع آب  244

6-8- مخاطرات طبیعی  245

6-9- جاذبه های استان تهران  245

6-10- جاذبه های طبیعی استان تهران  246

6-11- جاذبه های فرهنگی  246

6-12- اهداف عمده  طراحی  247

6-13- جهت گیری و استقرار ساختمان  247

6-14- فرم ساختمان  248

6-15- ضرورت پهنه بندی اقلیمی  248

6-16- مسیر تحول تاریخی  256

6-17- طرح جامع و تفصیلی تهران  259

6-18- گیاهان مناسب اقلیم تهران  261

6-19- طراحی کاشت و عوامل موثر بر انتخاب گیاهان  264

6-20- ضوابط کاشت درخت  268

6-21- بررسی سایت و طراحی  274


مقطع : کارشناسی ارشد

[purchase_link id=”7611″ text=”اضافه‌کردن به سبدخرید” style=”button” color=”red”

قبل از خرید فایل می توانید با پشتبانی سایت مشورت کنید