چکیده

پژوهش حاضر با هدف مدلیابی تاثیرکمالگرایی، اهدافپیشرفت و خودکارآمدي بر انگیزه یادگیري انجام شد. روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی – همبستگی بود. براي انجام این تحقیق 319  نفر از دانشجویان کارشناسیارشد رشتههاي علومتربیتی ورودي 88 دانشگاههاي علامه طباطبایی، تهران، الزهرا، شهید بهشتی، تربیت مدرس و تربیت دبیر شهید رجایی به روش نمونهگیري تصادفی خوشهاي انتخاب شدند. در این تحقیق براي جمعآوري اطلاعات، از 4 پرسشنامه استفاده شدهاست.1)پرسشنامه انگیزه یادگیري امینیفر و صالحصدقپور (1389).2)پرسشنامهخودکارآمدي عمومی شرر(1982).3) پرسشنامه اهدافپیشرفت میدلتن و میگلی(1997)که شامل خردهمقیاسهاي اهدافتبحري، اهدافرغبت عملکرد و اهدافاجتناب – عملکرد میباشد.4) پرسشنامه کمالگرایی بشارت(1382) که داراي خرده مقیاسهاي کمالگرایی مثبت و کمالگرایی منفی است. تجزیه وتحلیل دادهها دراین تحقیق با روش تحلیل مسیر از نوع مدلیابی معادلات ساختاري انجام شد. براساس پیشینه تحقیقات انجام شده، مدل اولیهاي براي بررسی روابط بین متغیرهاي موثر برانگیزه یادگیري در نظر گرفته شد. نتایج تحلیل دادهها نشان داد که مدل با دادههاي این پژوهش برازش مناسبی دارد. تاثیرات مستقیم کمالگرایی مثبت بر اهدافتبحري، اهداف رغبت -عملکرد، اهدافاجتناب -عملکرد و خودکارآمدي؛ اثرمستقیم کمالگرایی منفی بر اهداف تبحري؛ اهدافتبحري بر انگیزهیادگیري؛ اهداف اجتناب – عملکرد بر خودکارآمدي و همچنین، وجود رابطه بین کمالگراییمثبت و کمال گراییمنفی تایید شد. درحالیکه تاثیرات مستقیم کمالگرایی منفی بر خودکارآمدي و همچنین کمال گرایی منفی، کمالگراییمثبت، اهدافرغبت – عملکرد، اهدافاجتناب عملکرد و خودکارآمدي بر انگیزهیادگیري معنادار نبود. اهدافرغبت – عملکرد بصورت مثبت و اهداف اجتناب – عملکرد بصورت منفی با میانجیگري خودکارآمدي، و کمالگرایی منفی نیز بصورت مثبت با میانجیگري اهدافپیشرفت و خودکارآمدي، برانگیزهیادگیري تاثیرغیرمستقیم دارند. همچنین تاثیرات غیرمستقیم کمالگرایی منفی بر خودکارآمدي با میانجیگري اهدافتبحري، و کمالگراییمثبت بر اهداف تبحري، مورد تایید قرارگرفت. اما رابطه غیرمستقیم اهدافتبحري بر انگیزهیادگیري معنادار نبود. کمال گرایی مثبت، کمالگرایی منفی و اهدافتبحري مناسبترین پیشبینی کنندههاي انگیزهیادگیري میباشند.

کلیدواژهها: انگیزهیادگیري، خودکارآمدي، اهدافپیشرفت، اهدافتبحري، اهدافرغبت – عملکرد و اهدافاجتناب – عملکرد، کمالگرایی مثبت،

عنوان                                                                                      صفحه

فصل اول: کلیات تحقیق……………………………………………………………………………. 13-2

1 -1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………….2

1 -2 – مدلیابی روابط ساختاري عوامل موثر بر انگیزه یادگیري دانشجویان کارشناسی ارشد علوم

تربیتی دانشگاههاي تهران………………………………………………………………………………………………..3

1 -3 – بیان مسئله……………………………………………………………………………………………………………3

1 -4 – ضرورت و اهمیت تحقیق…………………………………………………………………………………….. 8

1 -5 -اهداف تحقیق………………………………………………………………………………………………………. 9

1 -6 – قلمرو تحقیق…………………………………………………………………………………………………….. 10

1 -7 – فرضیههاي تحقیق……………………………………………………………………………………………… 11

1 -8 – تعریف واژهها،مفاهیم و متغیرها…………………………………………………………………………… 11  

فصل دوم: مبانی نظري و پیشینه تحقیقاتی…………………………………………..  55-15

  • -2 – مقدمه………………………………………………………………………………………………………………..15
  • -2 – بررسی مبانی نظري

2 -2 -1 – مبانی نظري انگیزش

2 -2 -1 -1 – تعریف انگیزش ………………………………………………………………………………………..16

2 -2 -1 -2 – انواع انگیزش…………………………………………………………………………………………….18

2 -2 -1 -3 – رابطه انگیزه با یادگیري………………………………………………………………………………21

2 -2 -1 -4 – نظریههاي یادگیري و عوامل موثر برآن………………………………………………………………22

2 -2 -1 -5 – نظریه شناختی در انگیزش……………………………………………………………………………….24

2 -2 -1 -6 – نظریه شناختی-اجتماعی نوعی نظریه شناختی………………………………………………….. 26

2 -2 -1 -7 – رابطه نظریه شناختی اجتماعی با یادگیري و اثر خودکارآمدي بر رفتار…………………..26

2 -2 -2 – مبانی نظري خودکارآمدي

2 -2 -2 -1 – مفهوم خود…………………………………………………………………………………………………….27

2 -2 -2 -2 – مفهوم خود در نظریه شناختی -اجتماعی…………………………………………………………….28

2 -2 -2 -3 – خودکارآمدي عمومی………………………………………………………………………………………28

2 -2 -2 -4 – باورهاي خودکارآمدي……………………………………………………………………………………..29

2 -2 -2 -4 – تاثیر خودکارآمدي بر فرایندهاي انگیزشی …………………………………………………………30

2 -2 -3 – مبانی نظري اهداف پیشرفت

2 -2 -3 -1 – مفهوم اهداف پیشرفت……………………………………………………………………………………..31

2 -2 -3 -2 – انواع اهداف پیشرفت……………………………………………………………………………………….32

2 -2 -3 -3 – نظریه جهتگیري هدفی نیکولز…………………………………………………………………………34

2 -2 -3 -4 – جهتگیري هدفی عملکردي و یادگیري ……………………………………………………………..35

2 -2 -3 -5 – نظریه شناختی-اجتماعی و اهداف پیشرفت…………………………………………………………35

2 -2 -3 -6 – ویژگیهاي افراد تبحري و عملکردي……………………………………………………………………36

2 -2 -4 – مبانی نظري کمالگرایی

2 -2 -4 -1 – تعریف کمالگرایی…………………………………………………………………………………………..37

2 -2 -4 -2 -انواع کمالگرایی…………………………………………………………………………………………………38

2 -2 -4 -2 -1 -کمالگرایی مثبت…………………………………………………………………………………………….38

2 -2 -4 -2 -1 -کمالگرایی منفی……………………………………………………………………………………………..38

2 -2 -4 -3 – ویژگیهاي افراد کمالگرا………………………………………………………………………………………40

2 -2 -4 -4 – رابطه بین کمالگرایی و خودکارآمدي……………………………………………………………………44

2 -2 -4 -5 – چرا کمالگرایان منفی خودکارآمدي پایینی دارند؟…………………………………………………..44

2 -3 – مبانی پژوهشی

2 -3 -1 – تحقیقات داخلی……………………………………………………………………………………………………..45

2 -3 -2 – تحقیقات خارجی……………………………………………………………………………………………………47

2 -4 – جمع بندي…………………………………………………………………………………………………………………51

-5 – مدل نظري تحقیق………………………………………………………………………………………………………55

فصل سوم: روش تحقیق……………………………………………………………………………..68-57

-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………….57

3 -2 – روش و طرح تحقیق…………………………………………………………………………………………………..57

3 -3 – جامعه آماري……………………………………………………………………………………………………………..58

3 -4 – روش نمونه گیري و حجم نمونه………………………………………………………………………………….58

3 -5 – ابزارهاي پژوهش

3 -5 -1 – پرسشنامه انگیزه یادگیري………………………………………………………………………………………..60

3 -5 -2 – پرسشنامه خودکارآمدي………………………………………………………………………………………….61

3 -5 -3 – پرسشنامه اهداف پیشرفت………………………………………………………………………………………62

3 -5 -4 – پرسشنامه کمالگرایی…………………………………………………………………………………………..63

3 -6 -گردآوري دادهها………………………………………………………………………………………………………64

3 -7 – روشهاي تجزیه وتحلیل دادهها ……………………………………………………………………………..65

3 -8 – آزمون هاي برازندگی مدل کلی

3 -8 -1 – شاخص برازندگی کاي دو…………………………………………………………………………………..66

3 -8 -2 – نسبت کاي دو به درجات آزادي………………………………………………………………………….66

3 -8 -3 – جذر برآورد واریانس خطاي تقریب……………………………………………………………………..66

3 -8 -4 – شاخص ُنرم شده برازندگی………………………………………………………………………………….67

3 -8 -5 – شاخص ُنرم نشده برازندگی………………………………………………………………………………..67

3 -8 -6 – شاخص برازندگی تطبیقی…………………………………………………………………………………..67

3 -8 -7 – شاخص برازندگی فزاینده…………………………………………………………………………………..67

-8 -8 – شاخص خوبی برازندگی……………………………………………………………………………………67

فصل چهارم: تجزیه وتحلیل دادهها…………………………………………………………..87-70

-1- مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………70

4 -2 – اطلاعات توصیفی داده ها………………………………………………………………………………………70

4 -3 -ماتریس همبستگی………………………………………………………………………………………………….71

4 -4 –  تحلیل مسیر بین متغیرهاي کمالگرایی، اهدافپیشرفت و خودکارآمدي با انگیزهیادگیري72

4 -5 – شاخصهاي برازش مدل کلی تحقیق………………………………………………………………………..77

4 -6 – توصیف مدل…………………………………………………………………………………………………………78

4 -7 – تحلیل رگرسیون مرحلهاي(گام به گام)……………………………………………………………………..79

4 -7 -1 – تحلیل رگرسیون مرحلهاي مربوط به انگیزهیادگیري………………………………………………..79

4 -7 -2 – تحلیل رگرسیون مرحلهاي مربوط به خودکارآمدي…………………………………………………80

4 -7 -3 – تحلیل رگرسیون مرحلهاي مربوط به اهدافتبحري…………………………………………………81

4 -7 -4 – تحلیل رگرسیون مرحلهاي مربوط به اهداف رغبت – عملکرد……………………………………82

4 -7 -5 – تحلیل رگرسیون مرحلهاي مربوط به اهداف اجتناب – عملکرد………………………………….83

4 -7 -6 – تحلیل رگرسیون مرحلهاي مربوط به کمال گرایی منفی……………………………………………83

-8 – آزمون فرضیه هاي پژوهش………………………………………………………………………………….. 84

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیري………………………………………………………………..101-88

-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………88

5 -2 – تجزیه و تحلیل نتایج………………………………………………………………………………………………88

5 -3 – بحث و نتیجه گیري………………………………………………………………………………………………..95

5 -4 –  محدودیتهاي خارج از اختیار پژوهشگر……………………………………………………………………97

5 -5 – محدودیتهاي دراختیار پژوهشگر…………………………………………………………………………….98

5 -6 – پیشنهادهاي برگرفته از یافته هاي پژوهش…………………………………………………………………98

  • -7 – پیشنهادهایی براي پژوهشهاي بعدي…………………………………………………………………………99

5-8- توصیه………………………………………………………………………………………………………………100

پیوستها………………………………………………………………………………………………………………..105 -102

منابع…………………………………………………………………………………………………………………..113 -107

فهرست جداول

جدول2 -1 – ویژگیهاي کمالگرایان مثبت و منفی……………………………………………………………………40

جدول3 -1 – جدول توزیع نمونهگیري…………………………………………………………………………………..60

جدول3 -2 – ضرایب پایایی انگیزه رغبتی، انگیزه اجتنابی و انگیزه یادگیري………………………………..62

جدول4 -1 – شاخصهاي آمار توصیفی متغیرها………………………………………………………………………70

جدول4 -2 – ماتریس همبستگی مربوط به تاثیر کمالگرایی،اهداف پیشرفت و خودکارآمدي بر  انگیزه

یادگیري ……………………………………………………………………………………………………………………………71

جدول4 -3 – مقادیر ضرایب برآورد شده و استاندارد آنها در رابطههاي مستقیم مدل مسیر نهایی  مربوط به تاثیرکمالگرایی،اهداف پیشرفت و خودکارآمدي بر انگیزه یادگیري……………………………..75

جدول 4- 4 – مقادیر ضرایب برآورد شده و استاندارد آنها در رابطههاي غیرمستقیم مدل مسیر    نهایی مربوط به تاثیر کمالگرایی،اهداف پیشرفت و خودکارآمدي بر انگیزه یادگیري………………….76

جدول 4-5 – مقادیر اثرات کلی برآورد شده و استاندارد در مدل نهایی مربوط به تاثیر کمال گرایی

اهداف پیشرفت و خودکارآمدي بر انگیزه یادگیري …………………………………………………………….76

جدول4 – 6 – مرحله اول تحلیل رگرسیون مربوط به انگیزه یادگیري………………………………………79

جدول4 – 7 – مرحله دوم تحلیل رگرسیون مربوط به انگیزه یادگیري………………………………………79

جدول 4- 8 – مرحله اول تحلیل رگرسیون مربوط به خودکارآمدي………………………………………..80

جدول4 – 9 – مرحله دوم تحلیل رگرسیون مربوط به خودکارآمدي………………………………………..80

جدول 4-10- مرحله اول تحلیل رگرسیون مربوط به اهداف تبحري……………………………………..81

جدول4 -11 -مرحله اول تحلیل رگرسیون مربوط به اهداف رغبت – عملکرد  …………………………82

جدول4 -12 -مرحله اول تحلیل رگرسیون مربوط به اهداف اجتناب – عملکرد …………………………82

جدول4 -13 – مرحله اول تحلیل رگرسیون مربوط به کمالگرایی منفی……………………………………83

جدول 4- 14 – معادله هاي پیشبینیکننده بر اساس مدل نهایی……………………………………………..84

فهرست شکل

شکل 2 -1 – زنجیره نیاز – سائق – رفتار………………………………………………………………………………….17

شکل2 -2 – مدل نظري تاثیر کمالگرایی،اهداف پیشرفت و خودکارآمدي بر انگیزهیادگیري…………56

شکل4 -1 – مدل فرضی مربوط به تاثیر کمالگرایی، اهداف پیشرفت و خودکارآمدي بر انگیزه

یادگیري…………………………………………………………………………………………………………………………..73

شکل4 -2 – مدل مسیر نهایی بر حسب ضرایب استاندارد شـده  مربـوط بـه تـاثیر کمـال گرایی،اهـداف

پیــــشرفت و خودکارآمــــدي بــــر انگیــــزه یــــادگیري …………………………………………………74

شکل5 -1 – رابطـه بـین کمـال گرایـی مثبـت و  منفـی ……………………………………………………………….89

شکل5 -2 – رابطه بـین کمـال گرایـی مثبـت و اهـداف تبحـري ………………………………………………….90

شکل5 -3 – رابطه بـین کمـال گرایـی منفـی بـا خودکارآمـدي ……………………………………………………91

شکل5 -4کمالگرایی منفـی بـا انگیـزه یـادگیري ……………………………………………………………..92

شکل5 -5 – رابطه بـین اهـداف تبحـري و انگیـزه یـادگیري ……………………………………………………..93

شکل5 -6 – رابطـه بـین اهـداف رغبـت – عملکـرد بـا انگیـزه یـادگیري ………………………………………94

شکل5 -7 – رابطه بین  اهداف اجتناب – عملکرد بـا انگیـزه یـادگیري ……………………………………………95

فصل اول  کلیات تحقیق

11– مقدمه

  یادگیري1 عبارت است از تغییرات کم و بیش دائمی در رفتار که در نتیجه فعالیتهاي فرد انجام میشود نه رشد و نمو طبیعی. فرد وقتی فعالیت میکند که عاملی او را به آن فعالیت     برانگیزد، پس بدون انگیزه2 و برانگیختگی یادگیري بوجود نخواهد آمد(قشلاقی،1371). بهطور کلی دلیل این که چرا ما بعضی رفتارها را انجام داده ولی رفتارهاي دیگري را انجام نمیدهیم، انگیزههاي ما هستند. انگیزه و انگیزش3 اغلب به صورت مترادف بکار میروند، با این حال،   میتوان انگیزه را دقیقتر از انگیزش دانست، به این صورت که انگیزش را عامل کلی مولد رفتار، اما انگیزه را عامل اختصاصی یک رفتار خاص به حساب آورد(هرگنهان و السون4،2001؛ ترجمه سیف،1382). با این توضیحات میتوان انگیزهیادگیري5 را نوعی انگیزش دانست که توجه فرد را در جهت یادگیري حفظ میکند و اگر به عنوان الویتی در زندگی مطرح شود، یادگیري موثرتر و مناسبتر خواهد بود(ولادکوفسکی و جینز6،1376). به همین دلیل، در این پژوهش ضمن بررسی مفهوم انگیزهیادگیري به بررسی بعضی از عوامل فردي شناختی موثر بر آن پرداخته شده است.

همچنین، مدلی در زمینه این عوامل طراحی شده و به دنبال آن سوالات، اهداف و فرضیههاي تحقیق مطرح گردیدهاست. در پایان نیز متغیرهاي پژوهش، تعاریف نظري و عملیاتی معرفی شدهاند.

12– مدلیابی روابطساختاري عوامل موثر بر انگیزهیادگیري دانشجویان کارشناسی ارشد رشتههاي علومتربیتی دانشگاههاي تهران 

13– بیان مسئله 

    منظور اصلی مدیریت در هر سازمانی عبارت است از هماهنگسازي کوششهاي افراد و استفاده موثر از منابع دیگر براي تحقق هدفهاي سازمان. در موسسات آموزشی، این هدفها مربوط به امور آموزش و پرورش و یادگیري است. پس منظور از مدیریت در سازمانهاي آموزشی، تحقق هدفهاي آموزشی و پیشبرد موثر آموزش و یادگیري است. مدیریت آموزشی، گاهی مترادف با مدیریت به معناي اعم تعریف میشود؛ در این صورت، مدیریت آموزشی عبارت است از برنامهریزي، سازماندهی، هدایت و کنترل کلیه امور و فعالیتهاي مربوط به آموزش و پرورش(علاقهبند،1374). مدیریت آموزشی فرآیندي است اجتماعی که، با بکارگیري مهارتهاي علمی، فنی و هنري، کلیه نیروهاي انسانی و مادي را سازماندهی و هماهنگ میکند. همچنین، با تامین نیازهاي منطقی فردي و گروهی، زمینههاي انگیزش و رشد را فراهم نموده تا معلمان، دانشآموزان و کارکنان بهطور صرفهجویانه به هدفهاي تعلیم و تربیت برسند(علاقهبند،1374؛ نقل از میرکمالی،1373). با توجه به این که انگیزهیادگیري از مهمترین عواملی است که میتواند در یادگیري توام با موفقیت یادگیرنده نقش داشته باشد(دیک وکري1،2001؛ نقل از صوفیانی،1386). چون، مفهوم انگیزه یادگیري و تعیین عواملی که موجب آن میگردند، یکی از پیچیدهترین مباحث روانشناسی و مدیریت امروز است(نائلی،1373). به همین دلیل، پژوهشگر به بحث انگیزهیادگیري علاقمند گردیده؛ و سعی کردهاست که در این پژوهش به شناسایی و بررسی عوامل موثر بر آن بپردازد.

    انگیزهیادگیري میلی طبیعی در آدمی است، این انگیزه نه تنها عاملی براي یادگیري است، بلکه نتیجه یادگیري نیز میباشد. وقتی که انگیزه فرد براي یادگیري به عنوان یک خصیصه شخصی شکل گرفته باشد، درك مطالب، موفقیت و مشارکت در فعالیتهاي درسی صورت میگیرد. براي این افراد، آموزش مهارتهاي شغلی خوشایند بوده و موفقیت واقعا امکانپذیر است. ممکن است کسانی که انگیزهیادگیري دارند با موانع بیرونی و شکستهایی مواجه شوند، اما این موانع آنها را  از موفقیت باز نمیدارد. این گروه شایستهترین افراد براي یاد گرفتن راههاي غلبه بر چنین موانعی هستند. انگیزه براي یادگیري به معناي وسیع کلمه عبارت است از ارزش قائل شدن و تمایل به یادگیري. در واقع همه افراد با انگیزهیادگیري متولد میشوند. این ویژگی در ذات آدمی نهفته است و انسانها طبیعتا کاشفان کنجکاوي هستند(ولادوفسکی و جینز ،1376). 

    گیج و برلاینر1 (1994؛ نقلاز صوفیانی،1386) انگیزهیادگیري را به صورت یک میل یا علاقه به موفقیت چه در زمینهاي ویژه و چه به صورت کلی تعریف میکنند. براین اساس افرادي که داراي انگیزهیادگیري بیشتري باشند موفقیت بیشتري بدست میآورند. افراد با باورهاي انگیزشی مثبت، همچون حفظ اهدافدرونی براي یادگیري و نیاز به پیشرفت تحصیلی بالا، بیشتر از افراد داراي باورهاي انگیزشی پایین در پردازش عمیق، بسط و سازماندهی تکالیف دچار مشکل     میشوند(پینتریچ و گارسیا2،1991؛ نقل از صوفیانی،1386).  

    منابع ایجاد کننده انگیزهیادگیري پیچیده و متنوع هستند. با وجود اینکه انگیزهیادگیري عاملی درونی است اما میتواند تحت تاثیر عوامل بیرونی نیز قرارگیرد. عوامل درونی و بیرونی موثر بر انگیزهیادگیري را میتوان؛ کنجکاوي، خودکارآمدي3، رفتار، نیاز، شایستگی و برانگیزانندههاي خارجی دانست(کانیفرد4،2007). تحقیقات نشان دادهاند که بازخورد به عملکرد و قضاوتهاي مربوط به خودکارآمدي نقش مهمی در رشد انگیزهدرونی فرد بازي میکنند(بندورا و شانک 5 ،1981؛ مورگان6 ،1985؛ نقل از نقش،1387). انگیزهدرونی یکی از تعیین کنندههاي گرایش به مطالعه و یادگیري است و ترس از شکست در افراد با انگیزهدرونی پایین دیدهمیشود(سیف،  

    .(1383

   خودکارآمدي شامل باورهاي افراد درباره تواناییهاي خود براي انجام دادن یک تکلیف است؛ و به روشهاي متفاوت در ادبیات انگیزشی مفهومسازي شدهاست که عبارتند از: مهارتادراك شده، خودکارآمدي و باورهايکنترل(هرگنهان و السون،2001؛ ترجمه سیف،1382). تاثیر باورهاي خودکارآمدي بر انگیزه و عملکرد چنان چشمگیر است که میتواند تفاوتهاي عمده در توانایی افراد را از بین ببرد(وینبرگ7،1979؛ نقل از جوادي و کدیور،1381 ). بهطور خلاصه، باورهاي خودکارآمدي اثر وسیعی بر فرآیندهاي انگیزشی دارند. بندورا شواهد مربوط به تاثیر باورهاي خودکارآمدي بر انگیزش و عملکرد را به شرح زیر خلاصه کردهاست: بهبود زندگی، بیشتر مدیون

 


مقطع : کارشناسی ارشد

قبل از خرید فایل می توانید با پشتبانی سایت مشورت کنید