چکیده

پژوهش حاضر با هدف مدلیابی تاثیرکمالگرایی، اهدافپیشرفت و خودکارآمدی بر انگیزه یادگیری انجام شد. روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی – همبستگی بود. برای انجام این تحقیق 319  نفر از دانشجویان کارشناسیارشد رشتههای علومتربیتی ورودی 88 دانشگاههای علامه طباطبایی، تهران، الزهرا، شهید بهشتی، تربیت مدرس و تربیت دبیر شهید رجایی به روش نمونهگیری تصادفی خوشهای انتخاب شدند. در این تحقیق برای جمعآوری اطلاعات، از 4 پرسشنامه استفاده شدهاست.1)پرسشنامه انگیزه یادگیری امینیفر و صالحصدقپور (1389).2)پرسشنامهخودکارآمدی عمومی شرر(1982).3) پرسشنامه اهدافپیشرفت میدلتن و میگلی(1997)که شامل خردهمقیاسهای اهدافتبحری، اهدافرغبت عملکرد و اهدافاجتناب – عملکرد میباشد.4) پرسشنامه کمالگرایی بشارت(1382) که دارای خرده مقیاسهای کمالگرایی مثبت و کمالگرایی منفی است. تجزیه وتحلیل دادهها دراین تحقیق با روش تحلیل مسیر از نوع مدلیابی معادلات ساختاری انجام شد. براساس پیشینه تحقیقات انجام شده، مدل اولیهای برای بررسی روابط بین متغیرهای موثر برانگیزه یادگیری در نظر گرفته شد. نتایج تحلیل دادهها نشان داد که مدل با دادههای این پژوهش برازش مناسبی دارد. تاثیرات مستقیم کمالگرایی مثبت بر اهدافتبحری، اهداف رغبت -عملکرد، اهدافاجتناب -عملکرد و خودکارآمدی؛ اثرمستقیم کمالگرایی منفی بر اهداف تبحری؛ اهدافتبحری بر انگیزهیادگیری؛ اهداف اجتناب – عملکرد بر خودکارآمدی و همچنین، وجود رابطه بین کمالگراییمثبت و کمال گراییمنفی تایید شد. درحالیکه تاثیرات مستقیم کمالگرایی منفی بر خودکارآمدی و همچنین کمال گرایی منفی، کمالگراییمثبت، اهدافرغبت – عملکرد، اهدافاجتناب عملکرد و خودکارآمدی بر انگیزهیادگیری معنادار نبود. اهدافرغبت – عملکرد بصورت مثبت و اهداف اجتناب – عملکرد بصورت منفی با میانجیگری خودکارآمدی، و کمالگرایی منفی نیز بصورت مثبت با میانجیگری اهدافپیشرفت و خودکارآمدی، برانگیزهیادگیری تاثیرغیرمستقیم دارند. همچنین تاثیرات غیرمستقیم کمالگرایی منفی بر خودکارآمدی با میانجیگری اهدافتبحری، و کمالگراییمثبت بر اهداف تبحری، مورد تایید قرارگرفت. اما رابطه غیرمستقیم اهدافتبحری بر انگیزهیادگیری معنادار نبود. کمال گرایی مثبت، کمالگرایی منفی و اهدافتبحری مناسبترین پیشبینی کنندههای انگیزهیادگیری میباشند.

کلیدواژهها: انگیزهیادگیری، خودکارآمدی، اهدافپیشرفت، اهدافتبحری، اهدافرغبت – عملکرد و اهدافاجتناب – عملکرد، کمالگرایی مثبت،

عنوان                                                                                      صفحه

فصل اول: کلیات تحقیق……………………………………………………………………………. 13-2

1 -1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………….2

1 -2 – مدلیابی روابط ساختاری عوامل موثر بر انگیزه یادگیری دانشجویان کارشناسی ارشد علوم

تربیتی دانشگاههای تهران………………………………………………………………………………………………..3

1 -3 – بیان مسئله……………………………………………………………………………………………………………3

1 -4 – ضرورت و اهمیت تحقیق…………………………………………………………………………………….. 8

1 -5 -اهداف تحقیق………………………………………………………………………………………………………. 9

1 -6 – قلمرو تحقیق…………………………………………………………………………………………………….. 10

1 -7 – فرضیههای تحقیق……………………………………………………………………………………………… 11

1 -8 – تعریف واژهها،مفاهیم و متغیرها…………………………………………………………………………… 11  

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیقاتی…………………………………………..  55-15

  • -2 – مقدمه………………………………………………………………………………………………………………..15
  • -2 – بررسی مبانی نظری

2 -2 -1 – مبانی نظری انگیزش

2 -2 -1 -1 – تعریف انگیزش ………………………………………………………………………………………..16

2 -2 -1 -2 – انواع انگیزش…………………………………………………………………………………………….18

2 -2 -1 -3 – رابطه انگیزه با یادگیری………………………………………………………………………………21

2 -2 -1 -4 – نظریههای یادگیری و عوامل موثر برآن………………………………………………………………22

2 -2 -1 -5 – نظریه شناختی در انگیزش……………………………………………………………………………….24

2 -2 -1 -6 – نظریه شناختی-اجتماعی نوعی نظریه شناختی………………………………………………….. 26

2 -2 -1 -7 – رابطه نظریه شناختی اجتماعی با یادگیری و اثر خودکارآمدی بر رفتار…………………..26

2 -2 -2 – مبانی نظری خودکارآمدی

2 -2 -2 -1 – مفهوم خود…………………………………………………………………………………………………….27

2 -2 -2 -2 – مفهوم خود در نظریه شناختی -اجتماعی…………………………………………………………….28

2 -2 -2 -3 – خودکارآمدی عمومی………………………………………………………………………………………28

2 -2 -2 -4 – باورهای خودکارآمدی……………………………………………………………………………………..29

2 -2 -2 -4 – تاثیر خودکارآمدی بر فرایندهای انگیزشی …………………………………………………………30

2 -2 -3 – مبانی نظری اهداف پیشرفت

2 -2 -3 -1 – مفهوم اهداف پیشرفت……………………………………………………………………………………..31

2 -2 -3 -2 – انواع اهداف پیشرفت……………………………………………………………………………………….32

2 -2 -3 -3 – نظریه جهتگیری هدفی نیکولز…………………………………………………………………………34

2 -2 -3 -4 – جهتگیری هدفی عملکردی و یادگیری ……………………………………………………………..35

2 -2 -3 -5 – نظریه شناختی-اجتماعی و اهداف پیشرفت…………………………………………………………35

2 -2 -3 -6 – ویژگیهای افراد تبحری و عملکردی……………………………………………………………………36

2 -2 -4 – مبانی نظری کمالگرایی

2 -2 -4 -1 – تعریف کمالگرایی…………………………………………………………………………………………..37

2 -2 -4 -2 -انواع کمالگرایی…………………………………………………………………………………………………38

2 -2 -4 -2 -1 -کمالگرایی مثبت…………………………………………………………………………………………….38

2 -2 -4 -2 -1 -کمالگرایی منفی……………………………………………………………………………………………..38

2 -2 -4 -3 – ویژگیهای افراد کمالگرا………………………………………………………………………………………40

2 -2 -4 -4 – رابطه بین کمالگرایی و خودکارآمدی……………………………………………………………………44

2 -2 -4 -5 – چرا کمالگرایان منفی خودکارآمدی پایینی دارند؟…………………………………………………..44

2 -3 – مبانی پژوهشی

2 -3 -1 – تحقیقات داخلی……………………………………………………………………………………………………..45

2 -3 -2 – تحقیقات خارجی……………………………………………………………………………………………………47

2 -4 – جمع بندی…………………………………………………………………………………………………………………51

-5 – مدل نظری تحقیق………………………………………………………………………………………………………55

فصل سوم: روش تحقیق……………………………………………………………………………..68-57

-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………….57

3 -2 – روش و طرح تحقیق…………………………………………………………………………………………………..57

3 -3 – جامعه آماری……………………………………………………………………………………………………………..58

3 -4 – روش نمونه گیری و حجم نمونه………………………………………………………………………………….58

3 -5 – ابزارهای پژوهش

3 -5 -1 – پرسشنامه انگیزه یادگیری………………………………………………………………………………………..60

3 -5 -2 – پرسشنامه خودکارآمدی………………………………………………………………………………………….61

3 -5 -3 – پرسشنامه اهداف پیشرفت………………………………………………………………………………………62

3 -5 -4 – پرسشنامه کمالگرایی…………………………………………………………………………………………..63

3 -6 -گردآوری دادهها………………………………………………………………………………………………………64

3 -7 – روشهای تجزیه وتحلیل دادهها ……………………………………………………………………………..65

3 -8 – آزمون های برازندگی مدل کلی

3 -8 -1 – شاخص برازندگی کای دو…………………………………………………………………………………..66

3 -8 -2 – نسبت کای دو به درجات آزادی………………………………………………………………………….66

3 -8 -3 – جذر برآورد واریانس خطای تقریب……………………………………………………………………..66

3 -8 -4 – شاخص ُنرم شده برازندگی………………………………………………………………………………….67

3 -8 -5 – شاخص ُنرم نشده برازندگی………………………………………………………………………………..67

3 -8 -6 – شاخص برازندگی تطبیقی…………………………………………………………………………………..67

3 -8 -7 – شاخص برازندگی فزاینده…………………………………………………………………………………..67

-8 -8 – شاخص خوبی برازندگی……………………………………………………………………………………67

فصل چهارم: تجزیه وتحلیل دادهها…………………………………………………………..87-70

-1- مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………70

4 -2 – اطلاعات توصیفی داده ها………………………………………………………………………………………70

4 -3 -ماتریس همبستگی………………………………………………………………………………………………….71

4 -4 –  تحلیل مسیر بین متغیرهای کمالگرایی، اهدافپیشرفت و خودکارآمدی با انگیزهیادگیری72

4 -5 – شاخصهای برازش مدل کلی تحقیق………………………………………………………………………..77

4 -6 – توصیف مدل…………………………………………………………………………………………………………78

4 -7 – تحلیل رگرسیون مرحلهای(گام به گام)……………………………………………………………………..79

4 -7 -1 – تحلیل رگرسیون مرحلهای مربوط به انگیزهیادگیری………………………………………………..79

4 -7 -2 – تحلیل رگرسیون مرحلهای مربوط به خودکارآمدی…………………………………………………80

4 -7 -3 – تحلیل رگرسیون مرحلهای مربوط به اهدافتبحری…………………………………………………81

4 -7 -4 – تحلیل رگرسیون مرحلهای مربوط به اهداف رغبت – عملکرد……………………………………82

4 -7 -5 – تحلیل رگرسیون مرحلهای مربوط به اهداف اجتناب – عملکرد………………………………….83

4 -7 -6 – تحلیل رگرسیون مرحلهای مربوط به کمال گرایی منفی……………………………………………83

-8 – آزمون فرضیه های پژوهش………………………………………………………………………………….. 84

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری………………………………………………………………..101-88

-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………88

5 -2 – تجزیه و تحلیل نتایج………………………………………………………………………………………………88

5 -3 – بحث و نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………..95

5 -4 –  محدودیتهای خارج از اختیار پژوهشگر……………………………………………………………………97

5 -5 – محدودیتهای دراختیار پژوهشگر…………………………………………………………………………….98

5 -6 – پیشنهادهای برگرفته از یافته های پژوهش…………………………………………………………………98

  • -7 – پیشنهادهایی برای پژوهشهای بعدی…………………………………………………………………………99

5-8- توصیه………………………………………………………………………………………………………………100

پیوستها………………………………………………………………………………………………………………..105 -102

منابع…………………………………………………………………………………………………………………..113 -107

فهرست جداول

جدول2 -1 – ویژگیهای کمالگرایان مثبت و منفی……………………………………………………………………40

جدول3 -1 – جدول توزیع نمونهگیری…………………………………………………………………………………..60

جدول3 -2 – ضرایب پایایی انگیزه رغبتی، انگیزه اجتنابی و انگیزه یادگیری………………………………..62

جدول4 -1 – شاخصهای آمار توصیفی متغیرها………………………………………………………………………70

جدول4 -2 – ماتریس همبستگی مربوط به تاثیر کمالگرایی،اهداف پیشرفت و خودکارآمدی بر  انگیزه

یادگیری ……………………………………………………………………………………………………………………………71

جدول4 -3 – مقادیر ضرایب برآورد شده و استاندارد آنها در رابطههای مستقیم مدل مسیر نهایی  مربوط به تاثیرکمالگرایی،اهداف پیشرفت و خودکارآمدی بر انگیزه یادگیری……………………………..75

جدول 4- 4 – مقادیر ضرایب برآورد شده و استاندارد آنها در رابطههای غیرمستقیم مدل مسیر    نهایی مربوط به تاثیر کمالگرایی،اهداف پیشرفت و خودکارآمدی بر انگیزه یادگیری………………….76

جدول 4-5 – مقادیر اثرات کلی برآورد شده و استاندارد در مدل نهایی مربوط به تاثیر کمال گرایی

اهداف پیشرفت و خودکارآمدی بر انگیزه یادگیری …………………………………………………………….76

جدول4 – 6 – مرحله اول تحلیل رگرسیون مربوط به انگیزه یادگیری………………………………………79

جدول4 – 7 – مرحله دوم تحلیل رگرسیون مربوط به انگیزه یادگیری………………………………………79

جدول 4- 8 – مرحله اول تحلیل رگرسیون مربوط به خودکارآمدی………………………………………..80

جدول4 – 9 – مرحله دوم تحلیل رگرسیون مربوط به خودکارآمدی………………………………………..80

جدول 4-10- مرحله اول تحلیل رگرسیون مربوط به اهداف تبحری……………………………………..81

جدول4 -11 -مرحله اول تحلیل رگرسیون مربوط به اهداف رغبت – عملکرد  …………………………82

جدول4 -12 -مرحله اول تحلیل رگرسیون مربوط به اهداف اجتناب – عملکرد …………………………82

جدول4 -13 – مرحله اول تحلیل رگرسیون مربوط به کمالگرایی منفی……………………………………83

جدول 4- 14 – معادله های پیشبینیکننده بر اساس مدل نهایی……………………………………………..84

فهرست شکل

شکل 2 -1 – زنجیره نیاز – سائق – رفتار………………………………………………………………………………….17

شکل2 -2 – مدل نظری تاثیر کمالگرایی،اهداف پیشرفت و خودکارآمدی بر انگیزهیادگیری…………56

شکل4 -1 – مدل فرضی مربوط به تاثیر کمالگرایی، اهداف پیشرفت و خودکارآمدی بر انگیزه

یادگیری…………………………………………………………………………………………………………………………..73

شکل4 -2 – مدل مسیر نهایی بر حسب ضرایب استاندارد شـده  مربـوط بـه تـاثیر کمـال گرایی،اهـداف

پیــــشرفت و خودکارآمــــدی بــــر انگیــــزه یــــادگیری …………………………………………………74

شکل5 -1 – رابطـه بـین کمـال گرایـی مثبـت و  منفـی ……………………………………………………………….89

شکل5 -2 – رابطه بـین کمـال گرایـی مثبـت و اهـداف تبحـری ………………………………………………….90

شکل5 -3 – رابطه بـین کمـال گرایـی منفـی بـا خودکارآمـدی ……………………………………………………91

شکل5 -4کمالگرایی منفـی بـا انگیـزه یـادگیری ……………………………………………………………..92

شکل5 -5 – رابطه بـین اهـداف تبحـری و انگیـزه یـادگیری ……………………………………………………..93

شکل5 -6 – رابطـه بـین اهـداف رغبـت – عملکـرد بـا انگیـزه یـادگیری ………………………………………94

شکل5 -7 – رابطه بین  اهداف اجتناب – عملکرد بـا انگیـزه یـادگیری ……………………………………………95

فصل اول  کلیات تحقیق

11– مقدمه

  یادگیری1 عبارت است از تغییرات کم و بیش دائمی در رفتار که در نتیجه فعالیتهای فرد انجام میشود نه رشد و نمو طبیعی. فرد وقتی فعالیت میکند که عاملی او را به آن فعالیت     برانگیزد، پس بدون انگیزه2 و برانگیختگی یادگیری بوجود نخواهد آمد(قشلاقی،1371). بهطور کلی دلیل این که چرا ما بعضی رفتارها را انجام داده ولی رفتارهای دیگری را انجام نمیدهیم، انگیزههای ما هستند. انگیزه و انگیزش3 اغلب به صورت مترادف بکار میروند، با این حال،   میتوان انگیزه را دقیقتر از انگیزش دانست، به این صورت که انگیزش را عامل کلی مولد رفتار، اما انگیزه را عامل اختصاصی یک رفتار خاص به حساب آورد(هرگنهان و السون4،2001؛ ترجمه سیف،1382). با این توضیحات میتوان انگیزهیادگیری5 را نوعی انگیزش دانست که توجه فرد را در جهت یادگیری حفظ میکند و اگر به عنوان الویتی در زندگی مطرح شود، یادگیری موثرتر و مناسبتر خواهد بود(ولادکوفسکی و جینز6،1376). به همین دلیل، در این پژوهش ضمن بررسی مفهوم انگیزهیادگیری به بررسی بعضی از عوامل فردی شناختی موثر بر آن پرداخته شده است.

همچنین، مدلی در زمینه این عوامل طراحی شده و به دنبال آن سوالات، اهداف و فرضیههای تحقیق مطرح گردیدهاست. در پایان نیز متغیرهای پژوهش، تعاریف نظری و عملیاتی معرفی شدهاند.

12– مدلیابی روابطساختاری عوامل موثر بر انگیزهیادگیری دانشجویان کارشناسی ارشد رشتههای علومتربیتی دانشگاههای تهران 

13– بیان مسئله 

    منظور اصلی مدیریت در هر سازمانی عبارت است از هماهنگسازی کوششهای افراد و استفاده موثر از منابع دیگر برای تحقق هدفهای سازمان. در موسسات آموزشی، این هدفها مربوط به امور آموزش و پرورش و یادگیری است. پس منظور از مدیریت در سازمانهای آموزشی، تحقق هدفهای آموزشی و پیشبرد موثر آموزش و یادگیری است. مدیریت آموزشی، گاهی مترادف با مدیریت به معنای اعم تعریف میشود؛ در این صورت، مدیریت آموزشی عبارت است از برنامهریزی، سازماندهی، هدایت و کنترل کلیه امور و فعالیتهای مربوط به آموزش و پرورش(علاقهبند،1374). مدیریت آموزشی فرآیندی است اجتماعی که، با بکارگیری مهارتهای علمی، فنی و هنری، کلیه نیروهای انسانی و مادی را سازماندهی و هماهنگ میکند. همچنین، با تامین نیازهای منطقی فردی و گروهی، زمینههای انگیزش و رشد را فراهم نموده تا معلمان، دانشآموزان و کارکنان بهطور صرفهجویانه به هدفهای تعلیم و تربیت برسند(علاقهبند،1374؛ نقل از میرکمالی،1373). با توجه به این که انگیزهیادگیری از مهمترین عواملی است که میتواند در یادگیری توام با موفقیت یادگیرنده نقش داشته باشد(دیک وکری1،2001؛ نقل از صوفیانی،1386). چون، مفهوم انگیزه یادگیری و تعیین عواملی که موجب آن میگردند، یکی از پیچیدهترین مباحث روانشناسی و مدیریت امروز است(نائلی،1373). به همین دلیل، پژوهشگر به بحث انگیزهیادگیری علاقمند گردیده؛ و سعی کردهاست که در این پژوهش به شناسایی و بررسی عوامل موثر بر آن بپردازد.

    انگیزهیادگیری میلی طبیعی در آدمی است، این انگیزه نه تنها عاملی برای یادگیری است، بلکه نتیجه یادگیری نیز میباشد. وقتی که انگیزه فرد برای یادگیری به عنوان یک خصیصه شخصی شکل گرفته باشد، درک مطالب، موفقیت و مشارکت در فعالیتهای درسی صورت میگیرد. برای این افراد، آموزش مهارتهای شغلی خوشایند بوده و موفقیت واقعا امکانپذیر است. ممکن است کسانی که انگیزهیادگیری دارند با موانع بیرونی و شکستهایی مواجه شوند، اما این موانع آنها را  از موفقیت باز نمیدارد. این گروه شایستهترین افراد برای یاد گرفتن راههای غلبه بر چنین موانعی هستند. انگیزه برای یادگیری به معنای وسیع کلمه عبارت است از ارزش قائل شدن و تمایل به یادگیری. در واقع همه افراد با انگیزهیادگیری متولد میشوند. این ویژگی در ذات آدمی نهفته است و انسانها طبیعتا کاشفان کنجکاوی هستند(ولادوفسکی و جینز ،1376). 

    گیج و برلاینر1 (1994؛ نقلاز صوفیانی،1386) انگیزهیادگیری را به صورت یک میل یا علاقه به موفقیت چه در زمینهای ویژه و چه به صورت کلی تعریف میکنند. براین اساس افرادی که دارای انگیزهیادگیری بیشتری باشند موفقیت بیشتری بدست میآورند. افراد با باورهای انگیزشی مثبت، همچون حفظ اهدافدرونی برای یادگیری و نیاز به پیشرفت تحصیلی بالا، بیشتر از افراد دارای باورهای انگیزشی پایین در پردازش عمیق، بسط و سازماندهی تکالیف دچار مشکل     میشوند(پینتریچ و گارسیا2،1991؛ نقل از صوفیانی،1386).  

    منابع ایجاد کننده انگیزهیادگیری پیچیده و متنوع هستند. با وجود اینکه انگیزهیادگیری عاملی درونی است اما میتواند تحت تاثیر عوامل بیرونی نیز قرارگیرد. عوامل درونی و بیرونی موثر بر انگیزهیادگیری را میتوان؛ کنجکاوی، خودکارآمدی3، رفتار، نیاز، شایستگی و برانگیزانندههای خارجی دانست(کانیفرد4،2007). تحقیقات نشان دادهاند که بازخورد به عملکرد و قضاوتهای مربوط به خودکارآمدی نقش مهمی در رشد انگیزهدرونی فرد بازی میکنند(بندورا و شانک 5 ،1981؛ مورگان6 ،1985؛ نقل از نقش،1387). انگیزهدرونی یکی از تعیین کنندههای گرایش به مطالعه و یادگیری است و ترس از شکست در افراد با انگیزهدرونی پایین دیدهمیشود(سیف،  

    .(1383

   خودکارآمدی شامل باورهای افراد درباره تواناییهای خود برای انجام دادن یک تکلیف است؛ و به روشهای متفاوت در ادبیات انگیزشی مفهومسازی شدهاست که عبارتند از: مهارتادراک شده، خودکارآمدی و باورهایکنترل(هرگنهان و السون،2001؛ ترجمه سیف،1382). تاثیر باورهای خودکارآمدی بر انگیزه و عملکرد چنان چشمگیر است که میتواند تفاوتهای عمده در توانایی افراد را از بین ببرد(وینبرگ7،1979؛ نقل از جوادی و کدیور،1381 ). بهطور خلاصه، باورهای خودکارآمدی اثر وسیعی بر فرآیندهای انگیزشی دارند. بندورا شواهد مربوط به تاثیر باورهای خودکارآمدی بر انگیزش و عملکرد را به شرح زیر خلاصه کردهاست: بهبود زندگی، بیشتر مدیون

 


مقطع : کارشناسی ارشد

قبل از خرید فایل می توانید با پشتبانی سایت مشورت کنید