پیش گفتار

مسکن یکی از اساسی¬ترین ملزومات زندگی انسان است که نیاز به آن مستقل از محدوده جغرافیایی، فرهنگی، اقلیمی است و یکی بیشترین دغدغه¬های انسان – در هر طبقه اجتماعی – همواره مسکن است. با توجه به اجتماعی بودن انسان و تمایل به زندگی جمعی، عموما محل سکونت انسانها در یک مجموعه واقع می¬شود. این مجموعه¬ها با توجه به شرایط مختلف شهر، روستا، محله و . . . نامیده می¬شوند. هر چند که حجم زیادی از فعالیتهای انسان خارج از مسکن انجام می¬شود اما اساس مجموعه¬های یاد شده خانه و مسکن است. از این می¬توان گفت گسترده¬ترین فعالیتهای انسانی در رابطه با ساخت بنا همواره در حوزه خانه¬سازی بوده و هست. حوزه مسکن در معماری دارای یکی از وسیعترین بعدها از نظر گستردگی و مواجهه با مسائل مختلف است. از این میان می¬توان به مواردی همچون اقلیم، فرهنگ، اقتصاد و جمعیت اشاره کرد. متاسفانه به دلیل رشد جمعیت و وجود مشکلات اقتصادی، در سالهای اخیر بعد کمیتی خانه بیشتر از بعد کیفیتی آن مورد توجه قرار گرفته است. توجه به کمیت در ساختمان سازی عموما با متراکم سازی به شکل بلند مرتبه سازی همراه است. از آنجا که نمیتوان بعد کمیتی مسکن را نیز نادیده گرفت باید طراحی¬های مسکونی را به سمتی هدایت کرد که در کنار تامین تراکم مورد نظر، فضایی مطلوب برای ساکنان به ارمغان آورده شود. به نظر می¬رسد برای کسب این کیفیت لازم است در کنار رعایت اصول عمومی ساختمان سازی به رفتارها و واکنشهای افراد در محیطهای مختلف اجتماعی توجه بیشتری شود. در مطالب پیش رو سعی بر طراحی یک مجتمع مسکونی با توجه به علوم رفتاری شده است.

فصل اول

عمدتاً و به طور مرسوم در تئوری و تاریخ معماری به بناهای شاخص و با¬عظمت توجه شده است. در این نوع برخورد تمرکز بیشتر بر روی آثار انسانهای خارق العاده و ساختمانهای نادر صورت گرفته است. اگر چه چنین بناهایی از نظر فضا، کیفیت و تاثیرگذاری دارای اهمیت هستند اما از نظر تعداد بی¬اهمیت تلقی می¬شوند. واقعیت این است که محیط مصنوع – که حاصل کار معماری مردمی است – عموماً در تاریخ و تئوری معماری به فراموشی سپرده می¬شود. (راپوپورت، 1388، 12) از سوی دیگر بناهای صاحب سبک را نیز باید در بستر شبکه¬های بومی و روابطی که با آن دارند مورد بررسی قرار داد. قطعاً درک این بناها بدون توجه به بستری که بنا در آن ساخته شده کامل نخواهد بود.
هر معمار حتما در مقطعی از فعالیت شغلی یا تحصیلی خود با مقوله مسکن به صورت مستقیم روبرو می¬شود و به جرات می¬توان گفت تقریبا همه حوزه¬های معماری، به صورت مستقیم یا غیر مستقیم با بحث مسکن در ارتباط هستند.
با وجود مطالعات بسیار گسترده و فراوان در این زمینه و با مشخص شدن مشکلات کالبدی در بسیاری از مجتمع¬های مسکونی در اوایل نیمه دوم قرن گذشته، ضرورت حمایت و مطالعات اجتماعی بیشتر و همین طور یک دستور کار طراحی کالبدی در طراحی شهری آشکار شد و به نظر می¬رسد همواره نکات مبهمی در رابطه با طراحی مسکن و مجتمع¬های مسکونی وجود دارد.

اهداف
مشکلات پروژه¬های مسکونی فراوانی در ایالات متحده، انگلستان و فرانسه، حدودیت¬های معماری و شکل کالبدی را با توجه به عنوان تعیین کننده¬ی رفتار اجتماعی- چه خوب و چه بد- نشان دادند و به این ترتیب چنین ضرورتی در دهه-ی 1930 شناخته شد، ولی به دلایلی تا دهه¬ی 1950 یا به فراموشی سپرده شد و یا اینکه مورد بی¬توجهی قرار گرفت. با نگاهی به آنچه گذشت مشخص می¬شود که لازم است به فضای بین ساختمانها و عرصه¬ی عمومی و طرح¬های بزرگ معماری و همچنین تسهیلات عمومی توجه بیشتری مبذول شود. ( لنگ، 1386، 239) با توجه به موارد مذکور، در این طراحی، مسکن بهینه با در نظر گرفتن یافته¬های علوم رفتاری و با توجه به مسائل اجتماعی انسان در راس کار قرار گرفت.
مشارکت خانواده در اجتماعی بزرگتر، بوجود آوردن حس امنیت، تعامل با انسانهای دیگر و گاهی جلوگیری از نفوذ برخی افراد یا گروه¬های خاص، طراحی مسیرها مسکونی با اصالت دادن انسان به جای ماشین، ایجاد امکان شناسایی افراد خودی از غیر، عدم تجاوز سرزده غریبه¬ها به فضاهایی که ساکنین آن را نیمه خصوصی و یا فضای جمعی ساکنین به حساب می¬آورند، تشخیص درست و توجه به سلسله مراتب فضاها از عمومی تا خصوصی، تعیین مرتبه هر یک از فضاها (از خصوصی تا عمومی ) از طریق مشخص نمودن واضح آن که توسط ساکنین و غریبه¬ها قابل تشخیص باشد، توجه به فضای باز مورد نیاز اطفال نوپا، طراحی محیط-های دسترسی به گونه¬ای که تحت اشراف پنجره¬های واحدهای مسکونی باشد و در انتها افزایش احساس مالکیت و مسئولیت ساکنان نسبت به محیط¬شان اهداف اصلی این طرح می¬باشد.

مقدمه……………………………………………………………….. 3
طرح و ضرورت مسئله……………………………………………… 3
اهداف………………………………………………………………. 4
سوالات تحقیق…………………………………………………….. 4
روش تحقیق………………………………………………………… 5

فصل دوم

در صده¬های اخیر، متناسب با تغییر انسان سنتی به انسان صنعتی، خانواده¬ای که در گذشته به صورت گسترده و فراتر از یک زوج و فرزندان بود، تحت تاثیر ایجابات زندگی صنعتی شهری دستخوش تغییر قرار گرفت. در این دوران خانواده¬ای پدید آمد مرکب از پدر، مادر و تعدادی فرزند، که اصطلاحاً خانواده هسته¬ای نامیده شد و از حیاطی متفاوت با خانواده گذشته برخوردار گشت و الگوی مسکن او متاثر از شرایط جدید متفاوت گردید. بدین ترتیب انسان در حرکت از جامعه پیشا صنعتی به یک جامعه پسا صنعتی به ناچار شکل جدیدی از خانواده را تجربه کرد که مسکن به عنوان نماد و آئینه تمام نمای این تغییرات، باید توان پذیرش و سامان¬دهی تغییرات به وجود آمده را داشته باشد(پوردیهیمی، 1391، 3).
در این دوران معماران تعاریف مختلفی از انسان و مسکن را مطرح کردند، و نیاز انسان¬ها در محیط زندگی را سبب داشتن اندام یکسان و حرکات مشابه یکسان می-دانستند، همچنین عقیده داشتند که رفتار¬های اجتماعی انسان¬ها با رشد آنها تکامل پیدا کرده طبقات اجتماعی¬شان را مشخص می¬نماید(همان، 5).
در این دیدگاه عملکردها و نیازها، الگوی مشخصی را به وجود می¬آورند که یک خانه را برای همه ملت¬ها و همه اقلیم¬ها پیشنهاد می¬کند. اما باید اذعان داشت که مسکن مقوله¬ی پیچیده است و به سادگی در قالب یک تعریف نمی¬گنجد، اما می-توان اظهار داشت که مسکن باید نیازهای انسان را برآورده نماید. در سال¬های اخیر دانشمندان مختلف برای نیاز¬های انسان تعریفها و مدل¬های متفاوتی ارائه داده¬اند، الکساندر لاتیون (lenighton,1957 ) تمایلات فطری انسان را مطرح می¬کند. اتکینسون هویت شخصی در هر مرحله از زندگی انسان را توضیح می¬دهد. مازلو نیاز¬های اساسی سلسله مراتبی را در پنج گروه معرفی می¬کند، و مسکن را سر پناهی می¬دانند که نیاز¬های انسان را مانند استراحت، خواب و. . . تامین نموده و او را در برابر عوامل نامناسب جوی و خطرات محیطی حفاظت می¬نماید (همان، 5). مسکن انسان پیوستگی نزدیکی با کیفیت¬های زندگی انسانی دارد. کیفیتهایی مانند امنیت، تعامل با انسانهای دیگر و یا جلوگیری از نفوذ ناخواسته افراد به درون زندگی. مسکن در مقایسه با دیگر محیط¬¬ها، محیط زندگی دائمی انسان است و نسبت به سایر اماکن بیشترین زمان زندگی خود را در آن سپری می¬کند و بیشترین وابستگی را به آن پیدا میکند. مفهوم مسکن علاوه بر محدوده فیزیکی واحد مسکونی کل محیط مسکونی را نیز در بر می¬گیرد که شامل کلیه¬ی خدمات و تسهیلات ضروری مورد نیاز برای خانواده مانند اشتغال، آموزش، خرید، بهداشت و تفریح نیز می¬گردد. در واقع تعریف و مفهوم عام مسکن یک واحد مسکونی نیست، بلکه محیط مسکونی را نیز در بر می-گیرد. به عبارت دیگر مفهوم مسکن تنها یک سرپناه فیزیکی نیست و کلیه محیط-های مورد نیاز خانواده، یعنی خدمات و تسهیلات عمومی لازم برای زندگی را نیز شامل می¬گردد. این دیدگاه بر این موضوع تاکید دارد که شهر مانند هر موجود زنده از اجزایی تشکیل شده که اصلی¬ترین عنصر در شکل¬گیری آن را می¬توان مسکن دانست

مبانی نظری مسکن و مجتمع های مسکونی …………………………………7
مسکن……………………………………………………………………. 7
2-1-1- تاریخچه مسکن ………………………………………………….7
2-1-2- مفهوم مسکن…………………………………………………… 7
2-1-3- الگوهای خانه با توجه به رفتارهای جمعی………………………. 9
2-1-4- انواع مسکن……………………………………………………11
علوم رفتاری………………………………………………………….. 14
2-1-5- رفتار……………………………………………………… 14
روانشناسی محیط……………………………………………………… 14
2-1-6- روانشناسی محیط و معماری………………………………… 15
2-1-7- خلوت، قلمروپایی، فضای شخصی و فضاهای قابل دفاع ……..20
شهر، مسکن و مدرنیسم…………………………………………….. 31
تراکم ………………………………………………………………34
2-1-8- تراکم و کیفیت در محیط مسکونی …………………………35
فضای باز خصوصی………………………………………………. 37
آپارتمان های بلند…………………………………………………….37
2-1-9- جنبه های اجتماعی………………………………………. 38
مشکلات پروژه های وسیع………………………………………….. 39
آشفتگی ناشی از اتومبیلها………………………………………….. 40
تردد پیاده رکن اصلی طراوت و زندگی در مکان………………….. 42
بررسی یک پروژه شاخص……………………………………… 43
جمع بندی……………………………………………………….. 46

بهتر است مجموعه­های بزرگ را به گروه­های کوچک، قابل تشخیص تقسیم نمود. با طراحی متفاوت از نظر نما، حجم، خط آسمان، استقرار ورودی­ها، و حتی جزییات، میتوان تنوع بصری ایجاد کرد. باید فضاهای خصوصی واحدها به گونه­ای باشد که از اشراف جلوگیری شود. تعداد واحدهای مسکونی که در ترکیب با یکدیگر از یک فضای دسترسی مشترک استفاده میکنند به اندازه­ای باشد که امکان شناسایی افراد خودی از غیر فراهم آید. محدوده­های بین هر گروه مسکن و فضاهای عمومی به خوبی مشخص گردد.

محل بازی اطفال به گونه­ای استقرار یابد که از داخل واحدهای مسکونی قابل کنترل باشد و به عنوان فضای عمومی قلمداد نشود. طراحی فضای باز بین واحدها باید به گونه­ای باشد که مورد استفاده بازی برای نوجوانان قرار نگیردطراحی فضای باز بین گروه­های مسکونی باید به صورت چند منظوره در نظر گرفته شود تا بتوان در مواقعی که ضرورت است از آن برای پارکینگ موقت استفاده نمود. باید توجه داشت که این فضا نباید تداعی محلی برای پارک اتومبیل نماید؛ همچنین محل پارک اتومبیل­ها در این فضا نباید به حریم خصوصی واحدها نزدیک باشد؛ از سوی دیگر، از امکان پارک موقت اتومبیل در نزدیکی ورودی­ها و پنجره­های واحدهای مسکونی نیز باید جلو گیری گردد. محل پارک موقت اتومبیل­ها باید به صورتی واضح و متمرکز در نظر گرفته شود تا در صورت غیبت اتومبیل بتوان از آنها به عنوان محل بازی اطفال استفاده نمود.

اختصاص پارکینگ انفرادی در فضاهای باز بین واحدهای مسکونی تراکم را کاهش میدهد. چنانچه ساکنان آنها خانواده­ای مرفه باشند که تعداد اتومبیل در خانواده بیش از یک دستگاه است می­توان در قلمروی هر واحد مسکونی پارکینگ اضافی برای همه آنها پیش بینی نمود. در صورتی که در فضای باز بین ساختمان­ها محل پارکینگ اتومبیل­ها به تعداد محدود و پراکنده در نظر گرفته شوند، برخی از ساکنان نسبت به آن احساس مالکیت بیشتری نموده که این امر خود عاملی برای بوجود آمدن اختلاف بین آنها میگردد. معمولا فضای باز بین ساختمان­ها فضایی چند منظوره است. از آنها نه تنها میتوان برای عبور و مرور، فضای سبز، بازی بچه­ها، بلکه به عنوان پارکینگ هم استفاده نمود، به شرط آن که طراحی آن صرفاً تداعی پارکینگ ننماید (پوردیهیمی، 1391، 279).

برش طولی ساختمان

برش طولی ساختمان

فصل سوم

الف) کارگاه¬های ساختمانی و تجهیزات آن باید طوری در محوطه مکانیابی شود که براساس قوانین موجود و مقررات ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا (مبحث دوازدهم)بوده و خطری نداشته و یا ایجاد مزاحمت نکند.
ب) در هنگام ساخت، از پیادهروها و تاسیسات و تجهیزات شهری، فاضلاب و شیرهای آتش نشانی، علائم اداره نقشه برداری و غیره باید مراقبت گردد و در مدت زمان ساخت دسترسی مأمورین ذیربط به آنها ممکن باشد.
ج) در هنگام ساخت، سازنده باید کپی پروانه ساختمان و دفترچه اطلاعات ساختمان را در محل کارگاه، داشته باشد و تابلویی حاوی مشخصات ملک، ساختمان و مسئولین ساختمان (مالک، طراح، مجری و ناظر)را در محل کارگاه بصورتی که از معبر عمومی قابل رویت باشد، مطابق با مبحث دوم مقررات ملی ساختمان و مشخصات دیگر تعیین شده توسط سازمان نظام مهندسی ساختمان استان، نصب نماید.
ه) درختان، گیاهان و سایر عناصری که در پروانه ساختمان الزام به نگهداری آنها شده، باید در هنگام ساخت محافظت گردند.
و ) در صورت قطع درختان، نشاندن درختان جایگزین الزامی است.
ز) تعداد درخت ان جایگزین و محل آنها از سوی نهاد ناظر بر امر ساختمان تعیین میگردد.
ح) هر گاه در حین عملیات ساختمانی آثاری که مربوط به میراث فرهنگی کشور باشد، یافت شود، عملیات ساختمانی باید متوقف و به سازمان میراث فرهنگی کشور و دیگر نهادهای ذیربط اطلاع داده شود. ادامه عملیات ساختمانی منوط به اخذ مجوز از این دستگاه¬ها خواهد بود.

3-1-3- الزامات مصالح و فراورده¬های ساختمانی

الف) در ساخت بنا استفاده از مصالح و فراورده¬های ساختمانی طبق مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان ایران در صورتی مجاز است که اثر زیان بخشی بر سلامتی کارگران، ساکنین آتی آن، ساختمانهای مجاور و عابرین از محل ساختمان نداشته باشد.
ب) مصالح و فراورده¬های ساختمانی نباید به محیط زیست آسیب برسانند و دارای عمری طولانی باشند.
د) مصالح و فراورده¬هایی می¬توانند در ساخت بنا بکار برده شوند که با ضوابط مبحث پنجم مقررات ملی ساختمان مغایرتی نداشته و مورد تایید موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران قرار گرفته باشند.
ه) در مواردی که روش¬ها، مصالح و فراورده¬های رایج ساختمانی پاسخگوی نیازهای تکنیکی و معماری ساختمان نباشند، استفاده از روش¬ها و مصالح دیگر باید به تایید موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران یا سایر نهادهای مسئول برسد.

3-1-4- الزامات ساختمان در خصوص تأسیسات و تجهیزات شهری

الف) در ساختمان باید تاسیسات تامین آب، دفع فاضلاب و آبهای سطحی و تاسیسات نگهداری موقت زباله و بازیافت پیشبینی گردند. این تاسیسات باید طوری ساخته شوند که مزاحمت و خطری بویژه از جهت بو، بهداشت و آلودگی صوتی هنگام پر و تخلیه کردن، برای ساکنین و همسایگان ایجاد نکند.
ب ) هر واحد مسکونی و تصرفهای مختلف و مجاز در ساختمان، باید به کنتور آب مجزا مجهز باشد.
ج ) رعایت مبحث شانزدهم مقررات ملی ساختمان ( تاسیسات بهداشتی)در رابطه با ضوابط آب مصرفی و دفع فاضلاب الزامی است.

3-1-5- الزامات ساختمان در خصوص حفاظت در برابر لرزش، حرارت و صدا

الف) میزان سر و صدا یا لرزش ایجاد شده توسط تاسیسات ساختمانی باید محدود به میزان مجاز در ضوابط مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمانی (عایقبندی و تنظیم صدا)بوده و باید طوری عایق گردند که خطر یا مزاحمتی ایجاد نکنند.
ب) ساختمان باید طوری عایق گردد که اتلاف انرژی به حداقل ممکن کاهش یابد. رعایت ضوابط مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمانی (صرفهجویی در مصرف انرژی) برای تعبیه عایق حرارتی ساختمان الزامی است.
ج) ساختمانهایی که بوسیله دستگاه¬های مکانیکی گرم و سرد می¬شوند و تاسیسات آنها، باید طوری طراحی گردند که انرژی لازم تا حد امکان با صرفه و متناسب با شرایط محیط زیست مصرف شود.

3-1-6- الزامات ساختمان در خصوص تجهیزات حفاظت در برابر سوانح

الف) استفاده از تجهیزات حفاظت در برابر صاعقه در کلیه ساختمان¬های گروه ۶ و ٧ و ساختمانهای دیگری که بعلت نوع کاربری و یا موقعیت قرارگیری آنها نهاد مسئول امر ساختمان ضروری بداند، الزامی است.
ب) ساختمان و تاسیسات آن باید طوری طراحی شوند که در آنها امکان بوجود آمدن حریق یا توسعه آتش و دود به حداقل ممکن تقلیل یابد و در صورت بروز حریق، اطفاء حریق و نجات انسان¬ها و حیوانات امکانپذیر باشد.
ج) رعایت ضوابط مبحث سوم مقررات ملی ساختمان ایران (حفاظت ساختمان¬ها در مقابل حریق) در کلیه موارد الزامی است.
د) در کلیه ساختمان¬ها بویژه ساختمانهای عمومی، تامین راه مشخص و ایمن به طرف راه¬های خروجی ساختمان و فضای آزاد برای استفاده در مواقع اضطراری الزامی است.
ه) محلها و راه¬های خروج امن و مسیرهای امداد رسانی در ساختمانها باید طوری تعبیه شوند که علاوه بر هدایت مردم به مکان امن (در هنگام حریق)، درصورت وقوع زلزله نیز امکان یاری رسانی به ساکنین را فراهم نمایند.
و) ساختمان باید طوری طراحی و ساخته شود که در صورت وقوع زلزله شدید به ساختمانهای همسایه صدمه نزند و ساختمانهای همسایه نیز به آن آسیب نرسانند.
ز) رعایت ضوابط مندرج در آئین نامه ٢٨٠٠ و بویژه تعبیه درز انقطاع مابین ساختمان¬ها الزامی است.
ح) تامین راه¬های امدادرسانی:
به لحاظ عمده بودن خطر زلزله در بسیاری از مناطق کشور، در طراحی ساختمانها علاوه بر در نظر گرفتن مساله حریق و ضوابط مندرج در مبحث سوم مقررات ملی ساختمان (محافظت ساختمان¬ها در مقابل حریق، راه¬های امدادرسانی از خارج ساختمان نیز پیشبینی می¬گردد.
این راه¬ها از طریق سطوح الزامی امدادرسانی در فضای باز مجاور ساختمان در حیاط یا معابر عمومی مجاور و بازشوی الزامی امدادرسانی (در تصرف¬ها و واحدهای مسکونی) جهت ورود و استقرار افراد و وسایل امدادرسان تامین میگردد.
ح- ١) تعبیه راه¬های امدادرسانی در ساختمان به منزله نفی مسیرهای خروج مندرج در مبحث سوم مقررات ملی ساختمان (حفاظت ساختمان¬ها در مقابل حریق) نیست.
ح- ٢) در مواقع اضطراری، دسترسی اصلی (راهروها و پله¬های اصلی) در داخل کلیه ساختمان¬ها بعنوان راه اول امدادرسانی مورد استفاده قرار میگیرد. در بناهای گروه ۴تا ٧مقاوم سازی دسترسی اصلی در برابر زلزله الزامی است.
ح- ٣) ساختمان¬های گروه ۴ تا ٧ این مبحث باید مجهز به راه دوم امدادرسانی باشند.
ح- ۴) برای هر تصرف و واحد مسکونی در ساختمان¬های گروه ۴تا ٧باید سطحی در فضای باز مجاور ساختمان (سطح امدادرسانی) در نظر گرفته شود. از این سطح برای استقرار افراد، وسایل و خودروهای امدادرسانی استفاده می¬شود. این سطح باید به دسترسی¬های اصلی شهر متصل باشد.
در ساختمان¬های گروه ۶ و ٧دسترسی سواره به سطوح امدادرسانی الزامی است.
ح- ۵) هر تصرف و واحد مسکونی در همه گروه¬های ساختمان این مبحث باید دارای حداقل یک بازشو مجزا و مستقل امدادرسانی در نما و مشرف بر سطح امدادرسانی که بتوان از طریق آن عملیات نجات را انجام داد، باشد. عرض بازشو امدادرسانی حداقل ٩٠ سانتیمتر و ارتفاع آن ١٣٠ سانتیمتر است. بدیهی است که به ازاء هر بازشوی امدادرسانی، یک سطح امدادرسانی نیز در زیر آن باید در نظر گرفته شود.

پوشیده شدن ورودی توسط بنا آن را پر اهمیت ¬تر جلوه گر می سازد

پوشیده شدن ورودی توسط بنا آن را پر اهمیت ¬تر جلوه گر می سازد

تبیین معیارهای طراحی………………………………………………………… 50
قوانین ملی، اصول و معیارهای طراحی (مقررات ملی ساختمان، 1388) ………50
3-1-1- شکل و ظاهر ساختمان……………………………………………….. 50
3-1-2- الزامات کارگاه ساختمانی…………………………………………….. 50
3-1-3- الزامات مصالح و فراوردههای ساختمانی……………………………. 51
3-1-4- الزامات ساختمان در خصوص تأسیسات و تجهیزات شهری……………. 52
3-1-5- الزامات ساختمان در خصوص حفاظت در برابر لرزش، حرارت و صدا…. 52
3-1-6- الزامات ساختمان در خصوص تجهیزات حفاظت در برابر سوانح ………..53
دسترسی ها…………………………………………………………………….. 56
3-1-7- ورودی یک منطقه مسکونی………………………………………….. 56
3-1-8- سلسله مراتب فضایی…………………………………………………..58
3-1-9- هویت اجتماعی………………………………………………………. 59
3-1-10- طراحی محل عبور و مرور……………………………………….. 61
3-1-11- نقاط ضعف تردد پیاده………………………………………………. 66
3-1-12- ایمنی تردد………………………………………………………… 70
3-1-13- برنامه ریزی برای تردد پیاده در داخل بناها ………………………..71
3-1-14- جزئیات برنامه ریزی برای تردد پیاده……………………………… 72
3-1-15- تردد دوچرخه به عنوان مکمل پیاده………………………………. 73
3-1-16- قواعدی برای رفع نیازهای معلولان جسمی……………………… 75
فضای سبز و مجتمع های مسکونی………………………………………….. 75
3-1-17- تعریف و کاربرد فضای سبز…………………………………… 76
3-1-18- کاربردهای فضای سبز در محیطهای مسکونی…………………. 78
نور و روشنایی………………………………………………………….. 81
3-1-19- تامین روشنایی محوطه……………………………………….. 82
3-1-20- عوامل موثر در طراحی روشنایی معابر……………………… 82
3-1-21- چشم زدگی و روشهای جلوگیری از آن………………………. 83
3-1-22- مراحل طراحی روشنایی معابر………………………………. 83
امنیت………………………………………………………………….. 85
3-1-23- تعریف……………………………………………………….. 86
3-1-24- حفظ امنیت در یک ساختمان………………………………… 87
خلاصه راه حلهای ارئه شده برای طراحی مجموعه های بزرگ…………. 108

اصول معماری بومی مناطق اقلیمی چهار گانه ایران

اصول معماری بومی مناطق اقلیمی چهار گانه ایران

فصل چهارم

بسیاری از ما؛ در محیط شهری اطرافمان، همواره شاهد تخریب ساختمانها به منظور ایجاد ساختمانی جدید هستیم. در موارد زیادی شاهد هستیم که ساختمانهایی تخریب میشوند که همچنان قابل استفاده¬اند. همانطور که می¬دانیم انگیزه چنین فعالیتهای که عموما گریبانگیر ساختمانهای مسکونی می¬شود، ایجاد ساختمانهایی با تعداد واحد بیشتر، ارتفاع بیشتر و طبیعتا تراکم بیشتر است که نهایتا به کسب درآمد بیشتر ختم می¬شود. چنین ساخت و سازهایی در بافتهای زنده و فعال ـ جدا از نظر و قضاوت ¬ما در رد یا قبول درستی آن ـ مشکلات فراوانی در محیط کارگاهی خود ایجاد می¬کنند که میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
• از آنجا که فرایند ساخت و ساز آپارتمانها بلند معمولا بیش از سه سال به طول می¬انجامد؛ در طی این مدت محیط کارگاه ساختمانی محیطی نا امن و نا مطلوب برای ساکنین اطراف است.
• در موارد زیادی مشاهده می¬شود که قبل از پایان ساخت یک ساختمان، ساختمانی دیگر به منظور نوسازی تخریب می¬شود و نارضایتی ساکنان دوچندان می¬شود.
• ایجاد مشکلات عبور و مرور.
• زشت شدن نمای کوچه به علت عقب نشینی ساختمانهای مرتفع جدید.
• عدم همخوانی ساختمان جدید با بافت قدیمی.
• عدم همخوانی ساختمانهای جدید با خودشان به دلیل کم توجهی نهادهای نظارتی.
در مواردی ساکنین قدیمی از وضعیت موجود خسته میشوند و علی رغم میل باطنی اقدام به فروش منزل خود یا تن دادن به نوسازی ساختمان خود میکنند.
به نظر می¬رسد که در صورت وجود طرحی جامع و کلان برای نوسازی یک مجموعه بتوان در کنار صرفه جویی در هزینه¬ها ـ به دلیل یکپارچگی کار و اجرا ـ از مشکلات ذکر شده نیز پرهیز کرد.
وضعیت مناسب سایت مورد مطالعه برای شروع فعالیتهای ساختمانی و عمر متوسط بیش از 40 سال ساختمانها، انگیزه ایجاد طراحی مجتمع مسکونی با توجه به علوم اجتماعی را در مکان مورد مطالعه ایجاد کرد.
معرفی و بررسی بستر سایت
شناخت کلی استان فارس و شیراز
استان فارس یکی از ۳۰ استان کشور ایران است، مرکز آن شیراز است. سه ناحیه آب و هوایی گوناگون در استان فارس وجود دارد. نخست ناحیه کوهستانی شمال و شمال غربی با زمستانهای نسبتاً سرد و تابستان‌های معتدل. دوم نواحی مرکزی با زمستان‌های نسبتاً بارانی و معتدل و تابستان‌های گرم و خشک. ناحیه سوم در جنوب و جنوب شرقی دارای زمستان‌های معتدل و تابستان‌های بسیار گرم است.
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ خورشیدی، جمعیت شهر شیراز در این سال بالغ بر ۱٬۲۱۴٬۸۰۸ نفر بوده‌است که از این تعداد ۶۱۳٬۸۳۰ نفر مرد و ۶۰۰٬۹۷۸ نفر زن بوده‌اند. همچنین تعداد خانوارهای ساکن این شهر، ۳۱۵٬۷۲۵ خانوار بوده‌است.
بر اساس آخرین سرشماری انجام شده تراکم جمعیتی شیراز ۶٫۸۹۰ نفر بر کیلومتر مربع معادل با تقریبا 69 نفر در هکتار است. شهر شیراز بر طبق آخرین تقسیمات اداری به ۹ منطقه مستقل شهری تقسیم شده و مساحتی بالغ بر ۱۷۸٫۸۹۱ کیلومتر مربع دارد.
16
معرفی طرح معماری……………………………………………………………. 112
معرفی طرح و ایده اولیه…………………………………………………………. 112
معرفی و بررسی بستر سایت……………………………………………………. 113
4-1-1- مطالعات اقلیمی و جغرافیایی…………………………………………… 114
4-1-2- خلاصه ویژگیهای معماری بومی مناطق گرم و خشک…………………… 120
4-1-3- مطالعات فرهنگی……………………………………………………… 123
4-1-4- مطالعات جمعیت……………………………………………………… 126
4-1-5- خلاصه مطالعات مسکن………………………………………………. 131
موقعیت سایت ………………………………………………………………….134
مطالعات میدانی درون سایت……………………………………………………. 135
پرورش ایده و تشریح طرح ……………………………………………………..137
نقشه های اجرائی طرح………………………………………………………….139
تصاویر مجموعه………………………………………………………………… 148
منابع و مآخذ……………………………………………………………………… 151

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

نیازهای فرهنگی و اجتماعی

نیازهای فرهنگی و اجتماعی

فهرست شکل ها

شکل 1 خانه مدرن برای همه ملتها (پوردیهیمی ، 1391، 6) ………………………………………………..8
شکل 2 خانه؛ نیازهای فرهنگی و اجتماعی (پوردیهیمی، 1391، 3)…………………………………………. 9
شکل 3 تردد پیاده حس زندگی در مکان(Watson, 2003, 1. 5-6) ا…………………………………….42
شکل 4 (Newman, 1996, 10) ا………………………………………………………………………43
شکل 5 تصور معمار از نتیجه طرح (Newman, 1996, 10) ا………………………………………..44
شکل 6 (Newman, 1996, 12) ا……………………………………………………………………….45
شکل 7 اصالت حرکت پیاده (Watson, 2003, 1. 5-6) ا………………………………………………..46
شکل 8 طراحی پارک موقت (Watson, 2003, 1. 5-6) ا………………………………………………47
شکل 9 مشخص نشدن اهمیت معبر ورودی با طراحی (قریب، 1390، 52)……………………………….. 56
شکل 10 طراحی برای بوجود آوردن وضعیت دروازه مانند برای ورودی(قریب، 1390، 52)…………….. 57
شکل 11 القاء وضعیت دروازه مانند با باریکتر شدن فضای خیابان معبر ورودی (قریب، 1390، 52………….57
شکل 12 باریکی فضای خیابان توسط بناها و مرتبط نمودن آنها به هم (قریب، 1390، 52)…………………. 57
شکل 13 پوشیده شدن ورودی توسط بنا آن را پر اهمیت تر جلوه گر می سازد (قریب، 1390، 53)…………. 57
شکل 14 تعریف ورودی با دروازه قوسی شکل و باغچه های دو طرف (قریب، 1390، 53)………………. 58
شکل 15 قرار گرفتن دو درخت در طرفین حریم ورودی (قریب، 1390، 53)……………………………… 58
شکل 16 طبقه بندی معابر(Watson, 2003, 36) ا………………………………………………………61
شکل 17(Watson, 2003, 1. 5-8)ا…………………………………………………………………. 64
شکل 18 (Watson, 2003, 5. 7-4) ا…………………………………………………………………73
شکل 19 موقعیت سایت مورد مطالعه در نقشه شیراز ………………………………………………………135
شکل 20 همجواریها: خیابان سرباز…………………………………………………………………………… 136
شکل 21 همجواریها: بلوار بعثت …………………………………………………………………………….136
شکل 22 همجواریها: ورودی پارک بعثت……………………………………………………………………. 137
شکل 23دید پرنده به کل مجموعه…………………………………………………………………………… 137
شکل 24 اجتناب از اشراف به فضاهای خصوصی……………………………………………………………. 137
شکل 25 پارکینگ موقت…………………………………………………………………………………….. 138
شکل 26 پارکینگ موقت……………………………………………………………………………………. 138
شکل 27 ترکم استفاده ………………………………………………………………………………………….109
شکل 28 سایت و جانمایی ساختمانها…………………………………………………………………………… 140
شکل 30 نقشه طبقه اول ……………………………………………………………………………………….142
شکل 31 نقشه طبقه دوم تا ششم……………………………………………………………………………….. 143
شکل 32 پارکینگ و موتور خانه……………………………………………………………………………… 144
شکل 33 پشت بام…………………………………………………………………………………………….. 145
شکل 34 برش طولی ساختمان………………………………………………………………………………… 146
شکل 35 برش طولی سایت و ساختمانها………………………………………………………………………. 147
شکل 36 نگهبانی……………………………………………………………………………………………….148
شکل 37دید از بالا به ورودی و نگهبانی………………………………………………………………………. 148
شکل 38 دید به یکی از بلوکها…………………………………………………………………………………… 149
شکل 39 دید ناظر از بیرون مجموعه……………………………………………………………………………. 149
شکل 40 فضای سبز درون مجموعه……………………………………………………………………………. 150

 

ABSTRACT

In spite of the unusual growth of humankind knowledge and the social reformations in the recent decades, we are facing many hardships in design process. Reveal of men’s life complexity and importance of research into behavior’s problems in social and personal domain are the reasons of this issue. At the followed text, the process of designing a residential complex has reviewed insofar as the behavior sciences were concerned. It means there are many emphases on environment apperception at the great domain of social sciences and research of psychologist in all designing steps. In this attempt is mentioned to emphasize on the social interaction places and id tried to clear the borders of these places and suggest a proportionate design for suitable behavior in each place



بلافاصله بعد از پرداخت به ایمیلی که در مرحله بعد وارد میکنید ارسال میشود.


فایل pdf غیر قابل ویرایش

قیمت25000تومان

خرید فایل word

قیمت35000تومان