مقدمه:

اکتشاف مواد معدنی، زیربناي اقتصاد و صنعت هر جامعه را تشکیل می دهنـد . بشـر از همـان آغـازآفرینش خود و در طول تاریخ، بر حسب نیازمندیها و شناخت، از مـواد معـدنی اسـتفاده کـرده اسـت.

اکنون نیز انسان، از تمامی مواد معدنی به حالتها و شیوه هاي گوناگون، اقدام به اکتشاف مواد معـدنىو بهره برداري ار آنها می نماید. به عبارت دیگر، همین مواد معدنی هستند که پاپه و اسـاس تمـدن را تشکیل می دهند.

همان گونه که می دانیم استان تهران به دلیل ویژگی هاي مهم اجتماعی، اقتصادي، فرهنگی، سیاسـیو غیره در بین دیگر استانهاي کشور از مقام والاتري برخوردار می باشد. بـه همـین سـبب شناسـایی واکتشاف مناطق داراي پتانسیل منابع معدنی در این استان همیشه از دغدغه هاي مهندسین اکتشاف و زمین شناسان و متخصصان این علم بوده است. شناسایی این پتانسیل هاي خفته در خـاك، هـم راه رابراي استخراج و بهره گیري از این منابع ارزشمند هموار می کند و هم اینکه اگـر بـا توجـه بـه وجـودبرخی محدودیت ها نتوان عمل استخراج را انجام داد ولی در ترقی و افـزایش مقـام اسـتان در داشـتنذخایر معدنی نقش بسزایی دارد.

 فعالیتهاي زمین شناسی و اکتشافی انجام شده در استان تهران بـه  الحـاظ گونـاگون نظیـر مرکزیـت،سهولت دسترسی، نیاز صنایع اقماري استان به مواد معدنی و… در مقایسه بـا بسـیاري از اسـتانها يکشور در خور توجه است فعالیت هاي مورد نظر از دو نوع موضوعی و ناحیه اي است که مـی  تـوان آن را در دو بخش زمین شناسی و اکتشاف و به شرح زیر ساما ن داد:

1) بررسی هاي زمین شناسی ناحیه اي:

 اگر چه بخش بیشتر مطالعات زمـین شناسـی اسـتان تهـران از نـوع موضـوعی اسـت ولـی مطالعـاتسیستماتیک مربرط به تهیه نفشه هاي زمین شناسی به دو مقیاس زیر است:

الف – بررسی هاي زمین شناسی به مقیاس 000،250 :1 :

نقشه هاي زمین شناسی به مقیـاس 000،1:250 بـه  عنـوان اطلاعـات پایـه برنامـه هـاي اکتشـافی وعمرانی، با هدف شناخت خاصه هاي زمین شناسی به ویژه ساختار کلی و توان معدنی یک ناحیه تهیـه

می شود. تمام استان تهران با بخشی از 5 نقشه بنامهاي قزوین – رشت، آمل، ساوه، تهـران و سـمنان

پوشیده می شود. بررسی هاي صحرایی نقشه هاي مذکور خاتمه یافته و در حـال حاضـر در پارهـاي ازبرنامه هاي عمرانی و بسیاري از برنامه هاي آموزشی مورد استفاده قرار می گیرند.

ب- بررسی هاي زمین شناسی به مقیاس 000،1:100 :

نقشه هاي زمین شناسی به مقیاس 000،1:100 نوعی اطلاعات بنیـادي اسـت کـه بـه طـور عمـوم درنواحی پر پتانسیل معدنی تهیه می شوند. کاربري اینگونه نقشـه هـا در حـل معظـلات زمـین شناسـیسبب می گردد از دیدگاه علمی نیز نقشه هاي مذکور مورد توجه باشند.

 بررسی هاي زمین شناسی موضوعی:

بررسی هاي زمین شناسی موضوعی استان تهران عمومـاً  در راسـتاي تهیـه پایـان نامـه دکتـري و یـاکارشناسی ارشد بوده است که از آن میان بخش در خور توجهی از مطالعات توسط دانشجویان اروپـائیو به زبان هاي گوناگون صورت گرفته است که بدون شک ارائه فهرست آنهـا در ایـن تحقیـق ضـرورتندارد.

 بررسی هاي اکتشافی:

مطالعات اکتشافی استان تهران از چند مقوله زیر است:

الف : اکتشافات ناحیه اي:

به لحاظ بررسی هاي اکتشافی موضوعی بسیار گسترده، اکتشافات ناحیه اي استان تهـ ران منحصـر بـهنقشه زمین شناسی فیروز کوه است که در چارچوب اکتشـافات ژئوشـیمیایی محـور دامغـان – مشـهدصورت گرفته است. ولی به لحاظ توانائی هاي متالوژنیک موجود بیشتر از 75000 کیلومتر مربع استان تحت بررسی اکتشافی ناحیه اي قرار دارد.

ب : اکتشافات موضوعی:

شرایط خاص جغرافیایی و گسترش صنایع معدنی اقماري استان تهران سبب گردیده که درصـد وزنـیاکتشافات موضوعی استان زیاد باشد که بطور عموم توسط سازمان صنایع و معادن و به صورت پیمـان ی صورت گرفته است.

 در پایان نگاهی گذرا به انواع کانسارها و مواد معدنی فلزي می نماییم؛

در حال حاضر از کانسارهاي فلزي بیش از 60 نوع فلز مختلف استخراج می گردد. این فلزات بر اسـاسخصوصیاتشان به صورت زیر رده بندي می شوند:

1 گروه فلزات سیاه و افزایش دهنده مقاومت آلیاژها :

الف) فلزات سیاه تیپیک، آهن، منگنز (مانگان)، کروم

  • انادیوم و تیتان. در استحکام فولاد نقش اساسی را ایفا می کنند.

پ) کبالت و نیکل. کیفیت فولاد را بالا برده و در متالورژي فلزات رنگین مورد استفاده قرار میگیرند.

  • مولیبدن و ولفرام. باعث ایجاد سختی بیشتر، مقاومت زیاد در برابر حرارت و سایر خصوصیات دیگر در آلیاژهاي آهن می گردند. همچنین به صورت فلز خالص نیز مورد استفاده قرار می گیرند.
  • گروه فلزات واسطه یا رنگین :

شامل مس، روي، سرب، قلع و همچنین آرسنیک، آنتیموان، بیسموت و جیوه.

  • گروه فلزات سبک :

شامل آلومینیم و منیزیم.

  • گروه فلزات نادر یا کمیاب :

شامل طلا، نقره، فلزات گروه پلاتین (پلاتین، ایریدیوم، پالادیوم، رودیوم و …).

  • گروه عناصر رادیواکتیو :

شامل رادون، توریوم و اورانیوم.

  • گروه عناصر نادر خاکی :

شامل زیرکونیوم، نیوبیوم، تانتال، گالیوم، ژرمانیوم، کادمیوم، ایندیوم، تالیوم، فلزات قلیایی نـادر شـامللیتیوم، روبیدیوم، سزیم، برلیوم، هافینیوم، رنیوم، اسکاندیوم، ایتریوم، عناصر نادر خاکی شامل سـریوم،تولیوم، تربیوم،ایتربیوم و بالاخره سلن و تلور در این گروه قرار می گیرند.

شناسایی مناطق امید بخش کانسارهاي فلزي در زون کرج - دماوند

شناسایی مناطق امید بخش کانسارهاي فلزي در زون کرج – دماوند

فهرست مطالب

 چکیده ………………………………………………………………………………………………………… 1

مقدمه ………………………………………………………………………………………………………….. 2

 فصل اول : معرفی محدوده مورد مطالعه

1-1- موقعیت جغرافیایی …………………………………………………………………………………….. 6

1-2- اهداف اکتشافی در محدوده …………………………………………………………………………… 7

1-3- جفرافیاي طبیعی و انسانی- سیما شناسی ………………………………………………………. 7

1-3-1- موقعیت و وسعت …………………………………………………………………………………….. 8

1-3-2- ناهمواریها ……………………………………………………………………………………………… 8

1-3-3- آب و هوا ………………………………………………………………………………………………. 9

1-3-4- منابع آب ……………………………………………………………………………………………… 10

 فصل دوم : زمین شناسی و زمین ساخت زون اکتشافی کرجدماوند

2-1- زمین شناسی ناحیه اي ………………………………………………………………………………… 12

2-2- برگه کرج (هشتگرد) …………………………………………………………………………………….. 13

2-2-1- چینه شناسی …………………………………………………………………………………………. 13

2-2-2- زمین شناسی و تکتونیک ……………………………………………………………………………. 14

2-2-3- دگرسانی ……………………………………………………………………………………………….. 14

2-2-4- زمین شناسی اقتصادي ……………………………………………………………………………….. 15

2-2-5- کانسارهاي غیر فلزي …………………………………………………………………………………. 15

2-3- برگه تهران ………………………………………………………………………………………………….. 16

2-3-1- چینه شناسی ………………………………………………………………………………………….. 16

2-3-2- زمین شناسی ساختمانی ……………………………………………………………………………… 16

2-3-3- زمین شناسی اقتصادي ………………………………………………………………………………… 18

2-3-4- کانی هاي غیر فلزي …………………………………………………………………………………….. 18

2-4- برگه فشم (شرق تهران) ………………………………………………………………………………….. 19

2-4-1- چینه شناسی ……………………………………………………………………………………………. 19

2-4-2- زمین شناسی ساختمانی ……………………………………………………………………………. 20

2-4-3- زمین شناسی اقتصادي ……………………………………………………………………………….. 22

2-5- برگه دماوند ………………………………………………………………………………………………….. 23

2-5-1- چینه شناسی ……………………………………………………………………………………………….23

2-5-2- زمین شناسی ساختمانی ……………………………………………………………………………….. 24

2-5-3- زمین شناسی اقتصادي …………………………………………………………………………………… 25

 فصل سوم : روش بررسی اکتشافی و آماده سازي داده ها

3-1- روش مطالعه بررسی اکتشافی ……………………………………………………………………………… 27

3-2- بررسی و آماده سازي داده ها ……………………………………………………………………………….. 29

3-2-1- بررسی و آماده سازي داده هاي زمین شناسی ………………………………………………………. 29

3-2-2- بررسی وآماده سازي داده هاي اکتشافات ژئوشیمیایی ……………………………………………… 31

3-2-3- بررسی وآماده سازي داده هاي ژئوفیزیک هوایی ………………………………………………………  31

 فصل چهارم : مدلسازي و معرفی نواحی امید بخش

4-1- مدلسازي و تلفیق نواحی امید بخش به روش  Weight Of Evidence……………………………………ا.  37

4-1-1- روند کلی تهیه نقشه پتانسیل معدنی در سیستم اطلاعات جغرافیایی …………………………………  37

4-1-1-1- گردآوري اطلاعات موجود ……………………………………………………………………………………..  37

4-1-1-2- پردازش داده ها و تهیه نقشه هاي نشانگر …………………………………………………………………  38

4-1-2- نقشه نشانگر واحدهاي زمین شناسی ……………………………………………………………………….  38

4-1-3- معرفی روش وزن هاي نشانگر  Weight Of Evidence………ا……………………………………………..  41

4-2- مدلسازي و تلفیق نواحی امید بخش به روش Index Overlay  …………………….ا……………………..  41

4-2-2- اطلاعات ژئوشیمیایی …………………………………………………………………………………………….  42

 فصل پنجم : معرفی و ارزیابی مناطق امید بخش و نتایج آنالیز نمونه ها

5-1- معرفی و ارزیابی مناطق امید بخش در زون کرج – دماوند ………………………………………………………  45

5-1-1- محدوده امید بخش شماره 2و1 و3 ………………………………………………………………………………  45

5-1-2- محدوده امید بخش شماره 4 ……………………………………………………………………………………  51

5-1-3- محدوده امید بخش شماره 5و9و17و18و19 ……………………………………………………………………  53

5-1-4- محدوده امید بخش شماره 6و12و13 …………………………………………………………………………..  56

5-1-5- محدوده امید بخش شماره 15 …………………………………………………………………………………..  60

5-1-6- منطقه امید بخش شماره 8و14و16 …………………………………………………………………………….  61

5-1-7- منطقه امید بخش شماره 7 …………………………………………………………………………………….  63

5-1-8- محدوده امید بخش شماره 10 ………………………………………………………………………………….  66

5-1-9- محدوده امید بخش شماره 11 …………………………………………………………………………………..  67

5-1-10- محدوده امید بخش شماره 20 ………………………………………………………………………………….  69

5-2- صورت نتایج آزمایشگاهی نمونه ها ………………………………………………………………………………….  70

5-2-1- نتایج مطالعات مقاطع صیقلی …………………………………………………………………………………….  70

5-2-2- نتایج آزمایش هاي XRD ………………..ا………………………………………………………………………..  73

 

فصل ششم : نتیجه گیري و پیشنهادات

6-1- جمع بندي و نتیجه گیري …………………………………………………………………………………………..  75

6-2- پیشنهادات …………………………………………………………………………………………………………….  76

 

فهرست منابع فارسی …………………………………………………………………………………………………….. 77

فهرست منابع لاتین ……………………………………………………………………………………………………….. 78

سایت هاي اطلاع رسانی ………………………………………………………………………………………………… 79

چکیده انگلیسی …………………………………………………………………………………………………………. 80

 

  جدول

 2-1-   واحدهاي لیتولوژي موجود در برگه کرج ……………………………………………………………………  13

2-2-   واحدهاي لیتولوژي موجود در برگه تهران ………………………………………………………………….  16

2-3-   واحدهاي لیتولوژي موجود در برگه فشم …………………………………………………………………..  19

2-4-   واحدهاي لیتولوژي موجود در برگه دماوند ………………………………………………………………..  23

4-1-   جدول نتایج روش وزنهاي نشانگر براي نقشه زمین شناسی زون …………………………………….  39

4-2-   ارزش هریک از اطلاعات ژئوشیمیایی …………………………………………………………………….  43

5-1-   نتایج آزمایشگاهی نمونه هاي محدوده امید بخش شماره 1 …………………………………………  45

5-2-   نتایج آزمایشگاهی نمونه هاي محدوده امید بخش شماره 2 …………………………………………  49

5-3-   نتایج آزمایشگاهی نمونه هاي محدوده امید بخش شماره 3 ………………………………………..  51

5-4-   نتایج آزمایشگاهی نمونه هاي محدوده امید بخش شماره 4 …………………………………………  52

5-5-   نتایج آزمایشگاهی نمونه هاي محدوده امید بخش شماره 5 …………………………………………  54

5-6-   نتایج آزمایشگاهی نمونه هاي محدوده امید بخش شماره 9 ………………………………………….  55

5-7-   نتایج آزمایشگاهی نمونه هاي محدوده امید بخش شماره 19 ………………………………………….  55

5-8-   نتایج آزمایشگاهی نمونه هاي محدوده امید بخش شماره 6 ………………………………………….  57

5-9-   ادامه نتایج آزمایشگاهی نمونه هاي محدوده امید بخش شماره 6 …………………………………  59

5-10-   نتایج آزمایشگاهی نمونه هاي محدوده امید بخش شماره 12و13 ………………………………..  59

5-11-   نتایج آزمایشگاهی نمونه هاي محدوده امید بخش شماره 8 ………………………………………..  62

5-12-   نتایج آزمایشگاهی نمونه هاي محدوده امید بخش شماره 7 ……………………………………….  64

5-13-   نتایج آزمایشگاهی نمونه هاي محدوده امید بخش شماره 10 ………………………………………..  66

5-14-   نتایج آزمایشگاهی نمونه هاي محدوده امید بخش شماره 11 ………………………………………  68

5-15-   ادامه نتایج آزمایشگاهی نمونه هاي محدوده امید بخش شماره 11 …………………………….  69

5-16-   نتایج آزمایشگاهی نمونه هاي محدوده امید بخش شماره 20 …………………………………..  70

5-17-   نتایج آزمایش XRD نمونه هاي 14-GD-84 و 33-GD-84 ……ا…………………………………..  73

 

 

 

 

 

 

 

 

 

شکل

 4-1-   مراحل پنجگانه تهیه نقشه هاي پتانسیل معدنی در سیستم GIS ……….ا………………….. 37

5-1-   محدوده امید بخش شماره 1 واقع در غرب روستاي پس قلعه ……………………………………. 46

5-2-   کانی سازي پیریت در محدوده پس قلعه ……………………………………………………………. 46

5-3-   رگه و رگچه هاي پر شده از محلول پیریت دار ……………………………………………………… 47

5-4-   محدوده امید بخش شماره 2 در ارتفاعات شرق روستاي پس قلعه …………………………….. 48

5-5-   محدوده کانی سازي سولفید در منطقه پس قلعه ………………………………………………… 48

5-6-   سنگ برشی سیلیسی شده ……………………………………………………………………….. 49

5-7-   روند کلی کانی سازي در شرق و شمال شرقی روستاي پس قلعه ……………………………… 50

5-8-   کانی سازي پیریت و سولفید در منطقه پس قلعه ………………………………………………….. 50

5-9-   میکروگابرو هاي حاوي کانه پیریت موجود در محدوده امید بخش شماره 4 ……………………….. 52

5-10-  آلتراسیون اکسید آهن به صورت لیمونیت و سیلیس در حوالی گمرکان …………………………. 54

5-11-  منطقه آلتره و برشی شده در حوالی گمرکان …………………………………………………….. 54

5-12-  مالاکیت زایی در دایک سیلیسی هم مرز با اندزیت در حوالی گمرکان …………………………  56

5-13-  لیمونیت و شیل ذغالی موجود در آلتراسیون ……………………………………………………..  57

5-14-  توف آلتره شده و ماسه سنگ در منطقه …………………………………………………………  57

5-15-  لیمونیت و شیل ذغالی موجود در آلتراسیون در نزدیکی مبارك آباد ……………………………….  58

5-16-  گابرو هوازده با رگه 20 سانتی سیلیسی آلتره در نزدیکی مبارك آباد ……………………………  60

5-17-  مرز بین توف با بازالت در منطقه ………………………………………………………………………  61

5-18-  آلتراسیون لیمونیتی، هماتیتی به همراه کائولن …………………………………………………..  62

5-19-  مرز بین مونزودیوریت و گابرو با شیل و ماسه سنگ آهکی ……………………………………….  63

5-20-  مرز بین آندزیت و توف …………………………………………………………………………………  63

5-21-  گرانیت آلتره شده به همراه اکسید آهن ………………………………………………………….  65

5-22-  کانی سازس مس در مرز بین گرانیت و آهن ……………………………………………………….  65

5-23-  مرز بین گابرو و کائولن آلتره شده …………………………………………………………………….  67

5-24-  سینیت هاي خرد شده در منطقه ……………………………………………………………………  68

5-25-  مقطع نمونه شماره 9-GD-84 ………..ا……………………………………………………………..  71

5-26-  مقطع نمونه 18-GD-84 …………..ا…………………………………………………………………..  71

5-27-  مقطع نمونه شماره 38-GD-84 ……..ا………………………………………………………………..  72

5-28-  مقطع نمونه شماره 42-GD-84 ……ا…………………………………………………………………  73

 

نقشه

 1-1- موقعیت جغرافیایی محدوده مورد مطالعه …………………………………………………………………….. 6

1-2- موقعیت برگه هاي مورد مطالعه به همراه نام هر برگه ………………………………………………………… 7

2-1- نقشه زمین شناسی منطقه مورد مطالعه …………………………………………………………………….. 13

3-1- نقشه زمین شناسی زون کرج-دماوند …………………………………………………………………………. 29

3-2- نقشه گسلهاي موجود در زون کرج-دماوند …………………………………………………………………… 30

3-3- نقشه پراکندگی معادن و اندیس هاي معدنی ……………………………………………………………… 30

3-4- نقشه شدت کل میدان مغناطیسی زون کرج- دماوند ………………………………………………………. 32

3-5- نقشه برگردان به قطب زون کرج – دماوند …………………………………………………………………… 33

3-6- نقشه مشتق قائم زون کرج – دماوند …………………………………………………………………………. 34

4-1- نقشه دوتایی واحدهاي زمین شناسی زون کرج – دماوند ………………………………………………… 40

4-2- نقشه دوتایی توده هاي نفوذي کم عمق حاصل از داده هاي ژئوفیزیکی ………………………………. 40

4-3- نقشه دوتایی آنومالی هاي ژئوشیمیایی زون کرج- دماوند ………………………………………………. 41

6-1- مقایسه تارگتهاي دو روش تلفیق در مدلسازي ………………………………………………………….. 75

6-2- مقایسه تارگتهاي دو روش با آنومالی هاي آزمایشات کانی سنگین ……………………………………. 76

 

فصل اول

عرفی محدوده مورد مطالعه

11موقعیت جغرافیائی :

   محدوده مورد مطالعه در شمال ایران در استان تهران قرار گرفته است و زون اکتشـافی شـماره 18 از زون هاي بیست گانه اکتشافی وزارت صنایع و معادن را شامل می شود.

محدوده مورد مطالعه شامل 4 برگه با مقیاس 000،1:100 کـرج بـه شـماره برگـه 6161 ، تهـران بـهشماره برگه 6261 ، فشم به شماره برگه 6361 و دماوند به شماره برگـه 6461 مـی باشـد. مختصـاتجغرافیائی این زون برابر ارقام زیر است:

50 درجه 30 دقیقه تا 52 درجه 30 دقیقه طول خاوري و35 درجه 30 دقیقه تا 36 درجه 30 دقیقـهعرض شمالی در نقشه شماره (1-1) موقعیت جغرافیائی محدوده مــورد مطالـــعه و در نقشـه  شـماره(1-2) موقعیت نسبی 4 ورقه مورد مطالعه ، نشان داده شده است.

12–  اهداف اکتشافی در محدوده:

   در این پروژه هدف، ارزیابی اسـتعدادهاي معـدنی زون بـوده کـه بـر مبنـاي متـالوژنی ناحیـه اي و متالوژنی خاص مورد ارزیابی قرارگرفته است. زمـین شناسـی مطـرح در تشـکیل تیـپ هـاي مختلـفمعدنی معلول پارامترهاي مؤثر در آن یعنی جایگاه ژئودینامیک، تکـوین زمـین شناسـی، ماگماتیسـم، استراتیگرافی و رویکرد هاي زایشی منابع مختلف است. در این زون که از گونه کمربند هـاي ولکـانو – پلوتونی حاشه قاره اي است، دو تیپ کانی سازي، یکی کانی سازي مس – مولیبدن پورفیري و دیگري تیپ کانی سازي اپی ترمال طلا مورد نظر بوده و بر همین پندار نیز مطالعات دفتري ، تلفیق و ارزیابی GIS  و کنترل میدانی صورت گرفته است.

13–  جفرافیاي طبیعی و انسانیسیما شناسی :

1موقعیت و وسعت :

 استان تهران با 196،19 کیلومتر مربع وسعت ، 2/1 درصد از مسـاحت کشـور را در برگرفتـه اسـت.

این استان از سمت شمال به استان مازندران، از شرق به استان سـمن ان، از جنـوب بـه اسـتان قـم، ازجنوب غربی به استان مرکزي و از غرب و شمال غربی به استان قزوین محدود می شود.

مختصات جغرافیائی استان بین 34 درجه و 52 دقیقه تا 36 درجه و 21 دقیقه عـرض شـمالی و بـین50 درجه و 10 دقیقه تا 53 درجه و 10 دقیقه طول شرقی واقع شده است.

طول انواع راه هاي تحت حوزه استحفاظی وزارت راه و ترابري استان تهـران مجموعـاً 1787 کیلـومتراست به علاوه طول انواع راه هاي روستایی این اسـتان 2748 کیلـومتر اسـت. علیـرغم همجـواري بـا تهران و کرج دسترسی به مناطق مختلف و مقـاطع ایـن زون بسـیار دشـوار مـی باشـد و علـت آن درتوپوگرافی خشن ارتفاعات بلند موجود در این زون است.

از نظر تقسیمات کشوري استان تهران داراي 12 شهرستان، 31 بخـش، 42 شهـــر و 73 دهســـتانمی باشد. تهران، ري، اسلامشهر، کرج، ورامین، دماوند، فیروزکوه، شمیران، هشـتگرد، شـهریار، ربـاط کریم و پاکدشت مهمترین شهرهاي این استان می باشند.

براساس نتایج آخرین سرشماري عمـومی در سـال 1385 اسـتان تهـران 000،400،13 نفـر جمعیـتداشته که 6/89 درصد جمعیت شهري و 4/10 درصد جمعیت روستایی می باشد.

 نسبت باسوادي در استان تهران 7/33 درصـد در بخـش صـنعت، 3/1 درصـد در بخـش کشـاورزي و5/60 درصد در بخش خدمات فعالیت می کنند.

 132ناهمواریها :

 استان تهران در جنوب شرقی مرکز رشته کوههاي البرز که در شمال ایران از آذربایجان تا خراسان با جهت غربی- شرقی کشیده شده، قرار دارد. رشته کوههاي البرز به سه دیواره تقسیم میشود:

  • دیواره شمالی: ارتفاعات محدودي از این دیواره در استان تهران و بقیه آن در استان مازندران قرار

دارد.                                                                                                           .

  • دیواره میانی: حد شمالی استان را تشکیل می دهد و مرتفع ترین قسـمت رشـته کوههـاي البـرزمرکزي است. کوه دماوند و قله آن به ارتفاع 5671 متر در این قسمت قرار دارد. قله دماوند نهمین قله مرتفع دنیا به شمار می رود. این دیواره عظیم کوهسـتانی بـه صـورت کوههـاي کنـدوان و پـس از آنکوههاي طالقان در شمال غربی استان، تا محل اتصال رود الموت به طالقـان رود، ادامـه مـی یابـد . در شمال شرقی نیز این دیواره با نام رشته ارتفاعات فیروزکـوه و سـوادکوه  تـا دره رود فیروزکـوه (شـعبه

اصلی حبله رود) که از جنوب دامنه هاي شرقی آن می گذرد، امتداد می یابد. در شرق دره فیروزکـوه  که پس از دریافت شعباتی حبله رود نامیده میشود، ارتفاعات شهمیرزاد شروع می شود.

 دیواره جنوبی: سومین بخش از ارتفاعات مرکزي است که رودخانـه هـاي جـاجرود و کـرج  آن را بریده و به سه قسمت جدا از هم تقسیم نموده است. این سه قسمت عبارتند از:

  • کوههاي لواسانات که بین دره هاي رود دماونـد و جـاجرود قـرار دارنـد و در شـمال بـه دره رود لار

محدودند. دنباله این کوهها در شرق جاده آبعلی بـه نـام قـره داغ و دماونـد تـا دره حبلـه رود امتـداد   یافته اند.

  • کوههاي شمیرانات که بین سرچشمه هاي جاجرود و کرج قـرار دارنـد و بلنـدترین نقطـه آنهـا قلـه توچال با ارتفاع 3943 متر است.
  • کوههاي کهار که از غرب دره رودخانه کرج شروع شده و در جنوب طالقان رود به مـوازات آن ادامـهدارند.

علاوه بر این سه دیوار کوهستانی، در جنوب و شرق دشت تهران کوه هایی با ارتفاع کمتر وجود دارنـدکه مهمترین آنها کوه هاي حسن آباد و نمک در جنوب و بی بی شهربانو و القـادر در جنـوب شـرقی وارتفاعات قصر فیروزه در شرق است.

 133آب و هوا:

   استان تهران بین خط الرأس چین خوردگی البرز مرکزي و حاشیه غربی دشت کویر واقع شده و بـهاین ترتیب، آب وهواي استان عموماً متأثر از عامل ارتفاع می باشد. در نواحی مختلف استان تهـران  بـهعلت موقعیت ویژه جغرافیایی، آب و هواي متفاوتی شکل گرفته است. سه عامل جغرافیایی در سـاختکلی اقلیم استان تهران نقش مؤثري دارند:

کویر یا دشت کویر: مناطق خشک مانند دشت قزوین، کویر قم و مناطق خشک اسـتان سـمنان کـهمجاور استان تهران قرار دارند، از عوامل منفی تأثیرگذار بر هواي استان تهران هستند و موجب گرما و خشکی هوا، همراه با گرد و غبار می شوند.

رشته کوههاي البرز: این رشته کوهها موجب تعدیل آب و هوا می شود.

بادهاي مرطوب و باران زاي غربی: این بادها نقش مؤثري در تعدیل گرماي سـوزان  بخـش کـویريدارند، ولی تأثیر آن را خنثی نمی کنند.

 استان تهران را می توان به سه بخش اقلیمی زیر تقسیم کرد:

اقلیم ارتفاعات شمالی: بر دامنه هاي جنوبی، بلندیهاي البرز مرکزي، در ارتفاعی بـالاي 3000 متـر

قرار گرفته و آب و هوایی مرطوب و نیمه مرطوب و سردسیر با زمستانهاي بسیار سـرد و طـولانی دارد.

بارزترین نقاط این اقلیم، فیروزکوه، دماوند و توچال است.

اقلیم کوهپایه: این اقلیم در ارتفاع دو تا سه هزار متري از سطح دریا قرار گرفته و داراي آب و هوایی نیمه مرطوب و سردسیر و زمستانهایی به نسبت طولانی است. آبعلی، فیروزکوه، دماوند، گلندوك، سد  امیرکبیر و دره طالقان در این اقلیم قرار دارند.

اقلیم نیمه خشک و خشک: با زمستانهاي کوتاه و تابستانهاي گرم، در ارتفاعات کمتر از 2000 متـر

واقع شده است. هر چه ارتفاع کاهش می یابد، خشـکی محـیط بیشـتر مـی شـود . ورامـین، شـهریار وجنوب شهرستان کرج در این اقلیم قرار گرفته اند.

هواي تهران در مناطق کوهستانی داراي آب و هواي معتدل و در دشت، نیمه بیابانی اسـت . تهـران درمرز شرایط جوي بري و اقیانوسی قرار گرفته و تمایل آن به موقعیت بري بیشتر از وضـعیت اقیانوسـیاست.

به طور کلی ارتفاع، عرض جغرافیائی، منابع آبها، سیستم هاي هواشناسی و همچنین پوشش گیـاهی ، کشاورزي و صنایع در اقلیم استان تهران مؤثرند. در این استان زمستان ها سـرد و خشـک مـی باشـد .

همجوار بودن با کویر نیز موجب می شود تا در تابستان هـا بادهـاي گـرم و خشـک شـرقی و جنـوبشرقی بر آن تأثیر بگذارد. تابستان هاي این استان در مجموع گرم و خشک و غبارآلود اسـت . بارنـدگیهاي استان تهران از ماه هاي آبان و آذر آغاز و معمولاً در اواسط اردیبهشت پایان می یابد.

شناسایی مناطق امید بخش کانسارهاي فلزي در زون کرج - دماوند

شناسایی مناطق امید بخش کانسارهاي فلزي در زون کرج – دماوند

فصل سوم

 روش بررسی اکتشافی  و  آماده سازي داده ها

31روش مطالعه بررسی اکتشافی

   درمورد چگونگی پیدایش وتکوین مواد معدنی مختلف و مجموعه عواملی که سبب تشکیل کانسارها درمکان خاصی می شوند و همچنین ابزار و یا روش هایی که شناخت تمرکـز مـواد معـدنی را آسـانتر، دقیق تر و سریع تر می نماید، پژوهش هاي بسیاري انجام شده و مدل هایی اسـتخراج گردیـده اسـت.

بهره گیري از این مدلسازي ها دراکتشاف مواد معدنی در سازمان زمین شناسی و اکتشـافات معـدنی

کشور و بویژه در مدیریت ژئومتیکس مد نظر بوده و بر همین اسـاس شناسـایی نـواحی امیـد بخـش معدنی در زون هاي اکتشافی و از جمله زون اکتشافی کرج – دماوند صورت گرفته است. در عمل براي شناخت پدیده هاي متالوژنی و زایش منابع معدنی می بایست به عوامل زیر توجه نمود:

 واحد زمین شناسی مولد (I.G.U.) یا: Intrinsic Geologic Unit  که بـه عنـوان عامـلشکل دهنده دینامیک سیستم از آن یاد می شود. در این منطقه این عامل هم ارز Source rocks گرفته شده و توده هاي نفوذي و ساب ولکانیک در این رده قرار گرفته اند.

 عوامل زاینده موثر (C.G.F) یا: Critical Genetic Factors در کانـه سـازي کـه عمـدتاًشامل سنگ میزبان، ساختارهاي منطقه و مراکز و زون هاي تراوا و گسسـته از  ایـن گونـه بـر شـمردهمیشوند.

 عوامل تشخیص اصلی : Critical Recognition Criteria (C.R.C) که می توان در نقشه هاي زمین شناسی ، تصاویر ماهواره اي ، داده هاي ژئوفیزیک و یافته هـاي اکتشـافی جسـتجو نمـودشامل:

دگرسانی گرمابی، آنومالی هاي ژئوشیمیایی، آثار کانی سازي در معادن،

بی هنجاري هاي ژئوفیزیکی.

 این بررسی ها در طی مراحل زیر در این زون شکل گرفته است:

    الف- تعیین مدل زایشی:

دراین زون باتوجه به آثار شناخته شده معدنی بطورعمده می تـوان انتظـار وجـود کـانی سـازي تیـپطلاي اپی ترمال را داشت. لازم به ذکراست که درشناسایی نواحی امیـد بخـش معـدنی در زون هـاياکتشافی، باتوجه به سیاستگزاري سازمان زمین شناسـی، شـناخت مـواد معـدنی فلـزي داراي ذخـایراحتمالی بزرگ از اهمیت بالاتري برخوردار است.

 ب- تعیین پارامترهاي زایشی:

بر اساس مدل زایشی ذکر شده و یا بطور اعـم، پارامترهـاي زایشـی بـه چهـار بخـش سـاختار، منبـعحرارتی، زمین شناسی و فرآیندهاي کانی سازي مناسب براي تشکیل این تیپ کانسـار  تقسـیم بنـديگردیدند.

پ- شناخت پارامترهاي زایشی:

شناخت پارامترهاي زایشی مشخص شده با استفاده از لایه هاي اطلاعاتی زمین شناسی، ژئوشـیمیایی،  ژئوفیزیک هوایی و دورسنجی از قرار زیر است:

  • شناسایی منابع حرارتی با استفاده از نقشه هاي زمین شناسی، بررسی هاي دورسـنجی و ژئوفیزیـکهوایی،
  • شناسایی سنگ میزبان با استفاده از نقشه هاي زمین شناسی وبررسی هاي دورسنجی،
  • شناسایی فرآیندهاي کانی سازي با استفاده از دگرسانی هاي استخراج شده از داده هاي ماهوارهاي، ژئوفیزیک هوایی و ژئوشیمیایی، همچنین نا هنجاري هاي ژئوشیمیایی.

 الویت بندي پارامترهاي زایشی:

پارامترهاي زایشی با توجه به درجه لزوم و اهمیت آنها در تشـکیل تیـپ هـاي مختلـف کـانی زایـی وهمچنین میزان صحت و دقت در تشخیص و استخراج آنها و سرانجام شعاع تأثیر آنها، در الویت بندي، وزن دهی گردیدند.

 مدلسازي وشناسایی نواحی امید بخش معدنی:

با توجه به وزن هر لایه اطلاعاتی و یا بـ ه عبـارتی پـارامتر زایشـی در مـدل مربوطـه و بـا اسـتفاده از فرمولهاي پیچیده ریاضی براساس روش هاي مبتنی بر دانش، داده و یا تلفیقـی از  آنهـا،  نـواحی امیـدبخش معدنی با درجات مختلف احتمال در زون شناسایی شدند.

   ج- کنترل زمینی نواحی امید بخش.

در انتهاي عملیات، نواحی امید بخش کانی زایی مشتق شده از مدل بـر  اسـاس الویـت بنـدي بدسـتآمده، مورد برررسی هاي زمینی و نمونه برداري قرار گرفتند.

تهیه و بهره گیري از نقشه هاي مختلف محدوده مورد نظر در تعیین مناطق امیـد بخـش مفیـد واقـعشده اند. این نقشه ها شامل:

الف- نقشه ژئوشیمی، ب- نقشه هاي مغناطیس سنجی، پ- نقشه هاي زمین شناسی،

ت- نقشه هاي ساختمانی از گسستگی هاي رده دوم نسبت به گسل هاي اصلی ناحیه اي، ث- نقشه دگرسانی ها.

می توان نسبت به تلفیق اطلاعات و تعیین IGUواحد زمـین شناسـی بـارور یـا مولـد (Intrinsic Geologic Unit )  اقدام و محدوده هاي هدف (Target Area) را معرفی کرد.

 32–  بررسی وآماده سازي داده ها :

 321–  بررسی وآماده سازي داده هاي زمین شناسی :

   این بخش یکی از مهمترین قسمتهاي اطلاعاتی در تهیه نقشه پتانسیل معدنی می باشد.

نقشه هاي زمین شناسـی مـورد اسـتفاده در ایـن پـروژه نقشـه هـاي برگـه هـاي 000،100: 1 کـرج(هشتگرد)، تهران ، شرق تهران(فشم) ، دماوند و در مواقع لزوم از نقشه هاي برگه 000،250: 1 تهران و ساوه نیز استفاده شد. که در ابتدا واحدهاي زمین شناسی و گسل هاي موجود در نقشـه هـا رقـومیگردید.

نقشه هاي شماره (3-1) و (3-2) و (3-3) به ترتیب نقشه زمین شناسی و نقشه گسل هـاي موجـود وهمچنین نقشه پراکندگی معادن و اندیس هاي معدنی در زون کرج – دماوند را نشان می دهند.

نقشه شماره (3-1) : نقشه زمین شناسی زون کرج-دماوند

 322بررسی وآماده سازي داده هاي اکتشافات ژئوشیمیایی :

   در این لایه اطلاعاتی از داده هاي موجود در گـزارش هـاي اکتشـافات ژئوشیمـیــائی برگــه هـاي000،1:100 هشتگرد، تهران و فشم استفاده گردیده است. که شامل آنالیزهاي ژئوشیمیائی نمونـه هـا

  .می باشد Cu ،Sn ،W ،Ni ،Co ،Mo ،Sb ،Zn ،Pb ،As ،Ag ، Au براي عناصر

 323بررسی وآماده سازي داده هاي ژئوفیزیک هوایی:

   اطلاعات ژئوفیزیک هوایی بکار گرفته شده در زون کرج – دماوند شامل یک سري داده می باشـ دکه این اطلاعات فقط شامل داده هاي مغناطیسی می باشد. داده هـاي مـذکور از جملـه داده هـایی مـیباشند که بین سال هاي 1974 و 1977 میلادي توسط دو پیمایش هـوایی مغناطیسـی بـا حساسـیتبـالا توسـط AeroService (Houston, Texas) بـراي سـازمان زمـین شناسـی جمـع آوريگردیده است. هدف از انجام این کار بدسـت آوردن اطلاعـات بیشـتري از تکتونیـک و زمـین شناسـی

ناحیه اي ایران و نیز تعیین زون هاي مساعد جهت اکتشـاف کـانی هـا و هیـدروکربن هـا مـی باشـد.

هواپیماي بکار رفته یک هدایت گر هوایی دو موتوره است که یک مگنتومتر بخار سـزیم بـا حساسـیتثبت 02/0 گاما را حمل می کرده است. فاصله خطوط پرواز 5/7 کیلـومتر و  فاصـله خطـوط کنترلـی (Tie Line)  40 کیلومتر می باشد، در زون فوق الذکر براي محدوده تهـران و شـرق تهـران حـدود

2005 کیلومتر مربع داده ژئوفیزیک هوایی وجود ندارد.

پرواز درمنطقه مورد مطالعه که شامل مناطقی که درقسمت شمالی داراي ارتفاع بـارومتري  1300. پـادر راستاي (180/360 ) و در قسـمت جنـوب و جنـوب غربـی آن بـا ارتفـاع بـارومتري 1500 پـا درراستاي ( 225/ ْ 45) می باشد.

با استفاده از تصحیحات مربوطه شامل: حـذف  – spike تصـحیح  lag و تصـحیح روزانـه و حـذف  micro leveling, leveling , IGRF پایگاه اطلاعاتی مغناطیس سنجی منطقه تهیـه گردیـدهوسـپس بـا روش (gridding minimum curvature) تعـداد 3 نقشـه شـدت کـل میـدانمغناطیسی با ارتفاع و راستاي پروازي متفاوت تهیه گردید.

لذا جهت داشتن اطلاعات یکپارچه بـراي کـل زون بـا اسـتفاده از روش grid knitting و بـا متـد

(suture Stitch)  نقشه شدت کل میدان مغناطیسی زون کرج – دماوند تهیه گردید.


مقطع : کارشناسی ارشد

دانلود بخشی از روشهای افزايش عمر ساختمانهای عمومی و تاثير آن در صرفه جويی اقتصاد ملی ﴿ با طراحی نمونه موردی در تهران﴾

فایل word