مقدمه:

اکتشاف مواد معدنی، زیربنای اقتصاد و صنعت هر جامعه را تشکیل می دهنـد . بشـر از همـان آغـازآفرینش خود و در طول تاریخ، بر حسب نیازمندیها و شناخت، از مـواد معـدنی اسـتفاده کـرده اسـت.

اکنون نیز انسان، از تمامی مواد معدنی به حالتها و شیوه های گوناگون، اقدام به اکتشاف مواد معـدنىو بهره برداری ار آنها می نماید. به عبارت دیگر، همین مواد معدنی هستند که پاپه و اسـاس تمـدن را تشکیل می دهند.

همان گونه که می دانیم استان تهران به دلیل ویژگی های مهم اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، سیاسـیو غیره در بین دیگر استانهای کشور از مقام والاتری برخوردار می باشد. بـه همـین سـبب شناسـایی واکتشاف مناطق دارای پتانسیل منابع معدنی در این استان همیشه از دغدغه های مهندسین اکتشاف و زمین شناسان و متخصصان این علم بوده است. شناسایی این پتانسیل های خفته در خـاک، هـم راه رابرای استخراج و بهره گیری از این منابع ارزشمند هموار می کند و هم اینکه اگـر بـا توجـه بـه وجـودبرخی محدودیت ها نتوان عمل استخراج را انجام داد ولی در ترقی و افـزایش مقـام اسـتان در داشـتنذخایر معدنی نقش بسزایی دارد.

 فعالیتهای زمین شناسی و اکتشافی انجام شده در استان تهران بـه  الحـاظ گونـاگون نظیـر مرکزیـت،سهولت دسترسی، نیاز صنایع اقماری استان به مواد معدنی و… در مقایسه بـا بسـیاری از اسـتانها یکشور در خور توجه است فعالیت های مورد نظر از دو نوع موضوعی و ناحیه ای است که مـی  تـوان آن را در دو بخش زمین شناسی و اکتشاف و به شرح زیر ساما ن داد:

1) بررسی های زمین شناسی ناحیه ای:

 اگر چه بخش بیشتر مطالعات زمـین شناسـی اسـتان تهـران از نـوع موضـوعی اسـت ولـی مطالعـاتسیستماتیک مربرط به تهیه نفشه های زمین شناسی به دو مقیاس زیر است:

الف – بررسی های زمین شناسی به مقیاس 000،250 :1 :

نقشه های زمین شناسی به مقیـاس 000،1:250 بـه  عنـوان اطلاعـات پایـه برنامـه هـای اکتشـافی وعمرانی، با هدف شناخت خاصه های زمین شناسی به ویژه ساختار کلی و توان معدنی یک ناحیه تهیـه

می شود. تمام استان تهران با بخشی از 5 نقشه بنامهای قزوین – رشت، آمل، ساوه، تهـران و سـمنان

پوشیده می شود. بررسی های صحرایی نقشه های مذکور خاتمه یافته و در حـال حاضـر در پارهـای ازبرنامه های عمرانی و بسیاری از برنامه های آموزشی مورد استفاده قرار می گیرند.

ب- بررسی های زمین شناسی به مقیاس 000،1:100 :

نقشه های زمین شناسی به مقیاس 000،1:100 نوعی اطلاعات بنیـادی اسـت کـه بـه طـور عمـوم درنواحی پر پتانسیل معدنی تهیه می شوند. کاربری اینگونه نقشـه هـا در حـل معظـلات زمـین شناسـیسبب می گردد از دیدگاه علمی نیز نقشه های مذکور مورد توجه باشند.

 بررسی های زمین شناسی موضوعی:

بررسی های زمین شناسی موضوعی استان تهران عمومـاً  در راسـتای تهیـه پایـان نامـه دکتـری و یـاکارشناسی ارشد بوده است که از آن میان بخش در خور توجهی از مطالعات توسط دانشجویان اروپـائیو به زبان های گوناگون صورت گرفته است که بدون شک ارائه فهرست آنهـا در ایـن تحقیـق ضـرورتندارد.

 بررسی های اکتشافی:

مطالعات اکتشافی استان تهران از چند مقوله زیر است:

الف : اکتشافات ناحیه ای:

به لحاظ بررسی های اکتشافی موضوعی بسیار گسترده، اکتشافات ناحیه ای استان تهـ ران منحصـر بـهنقشه زمین شناسی فیروز کوه است که در چارچوب اکتشـافات ژئوشـیمیایی محـور دامغـان – مشـهدصورت گرفته است. ولی به لحاظ توانائی های متالوژنیک موجود بیشتر از 75000 کیلومتر مربع استان تحت بررسی اکتشافی ناحیه ای قرار دارد.

ب : اکتشافات موضوعی:

شرایط خاص جغرافیایی و گسترش صنایع معدنی اقماری استان تهران سبب گردیده که درصـد وزنـیاکتشافات موضوعی استان زیاد باشد که بطور عموم توسط سازمان صنایع و معادن و به صورت پیمـان ی صورت گرفته است.

 در پایان نگاهی گذرا به انواع کانسارها و مواد معدنی فلزی می نماییم؛

در حال حاضر از کانسارهای فلزی بیش از 60 نوع فلز مختلف استخراج می گردد. این فلزات بر اسـاسخصوصیاتشان به صورت زیر رده بندی می شوند:

1 گروه فلزات سیاه و افزایش دهنده مقاومت آلیاژها :

الف) فلزات سیاه تیپیک، آهن، منگنز (مانگان)، کروم

  • انادیوم و تیتان. در استحکام فولاد نقش اساسی را ایفا می کنند.

پ) کبالت و نیکل. کیفیت فولاد را بالا برده و در متالورژی فلزات رنگین مورد استفاده قرار میگیرند.

  • مولیبدن و ولفرام. باعث ایجاد سختی بیشتر، مقاومت زیاد در برابر حرارت و سایر خصوصیات دیگر در آلیاژهای آهن می گردند. همچنین به صورت فلز خالص نیز مورد استفاده قرار می گیرند.
  • گروه فلزات واسطه یا رنگین :

شامل مس، روی، سرب، قلع و همچنین آرسنیک، آنتیموان، بیسموت و جیوه.

  • گروه فلزات سبک :

شامل آلومینیم و منیزیم.

  • گروه فلزات نادر یا کمیاب :

شامل طلا، نقره، فلزات گروه پلاتین (پلاتین، ایریدیوم، پالادیوم، رودیوم و …).

  • گروه عناصر رادیواکتیو :

شامل رادون، توریوم و اورانیوم.

  • گروه عناصر نادر خاکی :

شامل زیرکونیوم، نیوبیوم، تانتال، گالیوم، ژرمانیوم، کادمیوم، ایندیوم، تالیوم، فلزات قلیایی نـادر شـامللیتیوم، روبیدیوم، سزیم، برلیوم، هافینیوم، رنیوم، اسکاندیوم، ایتریوم، عناصر نادر خاکی شامل سـریوم،تولیوم، تربیوم،ایتربیوم و بالاخره سلن و تلور در این گروه قرار می گیرند.

شناسایی مناطق امید بخش کانسارهای فلزی در زون کرج - دماوند

شناسایی مناطق امید بخش کانسارهای فلزی در زون کرج – دماوند

فهرست مطالب

 چکیده ………………………………………………………………………………………………………… 1

مقدمه ………………………………………………………………………………………………………….. 2

 فصل اول : معرفی محدوده مورد مطالعه

1-1- موقعیت جغرافیایی …………………………………………………………………………………….. 6

1-2- اهداف اکتشافی در محدوده …………………………………………………………………………… 7

1-3- جفرافیای طبیعی و انسانی- سیما شناسی ………………………………………………………. 7

1-3-1- موقعیت و وسعت …………………………………………………………………………………….. 8

1-3-2- ناهمواریها ……………………………………………………………………………………………… 8

1-3-3- آب و هوا ………………………………………………………………………………………………. 9

1-3-4- منابع آب ……………………………………………………………………………………………… 10

 فصل دوم : زمین شناسی و زمین ساخت زون اکتشافی کرجدماوند

2-1- زمین شناسی ناحیه ای ………………………………………………………………………………… 12

2-2- برگه کرج (هشتگرد) …………………………………………………………………………………….. 13

2-2-1- چینه شناسی …………………………………………………………………………………………. 13

2-2-2- زمین شناسی و تکتونیک ……………………………………………………………………………. 14

2-2-3- دگرسانی ……………………………………………………………………………………………….. 14

2-2-4- زمین شناسی اقتصادی ……………………………………………………………………………….. 15

2-2-5- کانسارهای غیر فلزی …………………………………………………………………………………. 15

2-3- برگه تهران ………………………………………………………………………………………………….. 16

2-3-1- چینه شناسی ………………………………………………………………………………………….. 16

2-3-2- زمین شناسی ساختمانی ……………………………………………………………………………… 16

2-3-3- زمین شناسی اقتصادی ………………………………………………………………………………… 18

2-3-4- کانی های غیر فلزی …………………………………………………………………………………….. 18

2-4- برگه فشم (شرق تهران) ………………………………………………………………………………….. 19

2-4-1- چینه شناسی ……………………………………………………………………………………………. 19

2-4-2- زمین شناسی ساختمانی ……………………………………………………………………………. 20

2-4-3- زمین شناسی اقتصادی ……………………………………………………………………………….. 22

2-5- برگه دماوند ………………………………………………………………………………………………….. 23

2-5-1- چینه شناسی ……………………………………………………………………………………………….23

2-5-2- زمین شناسی ساختمانی ……………………………………………………………………………….. 24

2-5-3- زمین شناسی اقتصادی …………………………………………………………………………………… 25

 فصل سوم : روش بررسی اکتشافی و آماده سازی داده ها

3-1- روش مطالعه بررسی اکتشافی ……………………………………………………………………………… 27

3-2- بررسی و آماده سازی داده ها ……………………………………………………………………………….. 29

3-2-1- بررسی و آماده سازی داده های زمین شناسی ………………………………………………………. 29

3-2-2- بررسی وآماده سازی داده های اکتشافات ژئوشیمیایی ……………………………………………… 31

3-2-3- بررسی وآماده سازی داده های ژئوفیزیک هوایی ………………………………………………………  31

 فصل چهارم : مدلسازی و معرفی نواحی امید بخش

4-1- مدلسازی و تلفیق نواحی امید بخش به روش  Weight Of Evidence……………………………………ا.  37

4-1-1- روند کلی تهیه نقشه پتانسیل معدنی در سیستم اطلاعات جغرافیایی …………………………………  37

4-1-1-1- گردآوری اطلاعات موجود ……………………………………………………………………………………..  37

4-1-1-2- پردازش داده ها و تهیه نقشه های نشانگر …………………………………………………………………  38

4-1-2- نقشه نشانگر واحدهای زمین شناسی ……………………………………………………………………….  38

4-1-3- معرفی روش وزن های نشانگر  Weight Of Evidence………ا……………………………………………..  41

4-2- مدلسازی و تلفیق نواحی امید بخش به روش Index Overlay  …………………….ا……………………..  41

4-2-2- اطلاعات ژئوشیمیایی …………………………………………………………………………………………….  42

 فصل پنجم : معرفی و ارزیابی مناطق امید بخش و نتایج آنالیز نمونه ها

5-1- معرفی و ارزیابی مناطق امید بخش در زون کرج – دماوند ………………………………………………………  45

5-1-1- محدوده امید بخش شماره 2و1 و3 ………………………………………………………………………………  45

5-1-2- محدوده امید بخش شماره 4 ……………………………………………………………………………………  51

5-1-3- محدوده امید بخش شماره 5و9و17و18و19 ……………………………………………………………………  53

5-1-4- محدوده امید بخش شماره 6و12و13 …………………………………………………………………………..  56

5-1-5- محدوده امید بخش شماره 15 …………………………………………………………………………………..  60

5-1-6- منطقه امید بخش شماره 8و14و16 …………………………………………………………………………….  61

5-1-7- منطقه امید بخش شماره 7 …………………………………………………………………………………….  63

5-1-8- محدوده امید بخش شماره 10 ………………………………………………………………………………….  66

5-1-9- محدوده امید بخش شماره 11 …………………………………………………………………………………..  67

5-1-10- محدوده امید بخش شماره 20 ………………………………………………………………………………….  69

5-2- صورت نتایج آزمایشگاهی نمونه ها ………………………………………………………………………………….  70

5-2-1- نتایج مطالعات مقاطع صیقلی …………………………………………………………………………………….  70

5-2-2- نتایج آزمایش های XRD ………………..ا………………………………………………………………………..  73

 

فصل ششم : نتیجه گیری و پیشنهادات

6-1- جمع بندی و نتیجه گیری …………………………………………………………………………………………..  75

6-2- پیشنهادات …………………………………………………………………………………………………………….  76

 

فهرست منابع فارسی …………………………………………………………………………………………………….. 77

فهرست منابع لاتین ……………………………………………………………………………………………………….. 78

سایت های اطلاع رسانی ………………………………………………………………………………………………… 79

چکیده انگلیسی …………………………………………………………………………………………………………. 80

 

  جدول

 2-1-   واحدهای لیتولوژی موجود در برگه کرج ……………………………………………………………………  13

2-2-   واحدهای لیتولوژی موجود در برگه تهران ………………………………………………………………….  16

2-3-   واحدهای لیتولوژی موجود در برگه فشم …………………………………………………………………..  19

2-4-   واحدهای لیتولوژی موجود در برگه دماوند ………………………………………………………………..  23

4-1-   جدول نتایج روش وزنهای نشانگر برای نقشه زمین شناسی زون …………………………………….  39

4-2-   ارزش هریک از اطلاعات ژئوشیمیایی …………………………………………………………………….  43

5-1-   نتایج آزمایشگاهی نمونه های محدوده امید بخش شماره 1 …………………………………………  45

5-2-   نتایج آزمایشگاهی نمونه های محدوده امید بخش شماره 2 …………………………………………  49

5-3-   نتایج آزمایشگاهی نمونه های محدوده امید بخش شماره 3 ………………………………………..  51

5-4-   نتایج آزمایشگاهی نمونه های محدوده امید بخش شماره 4 …………………………………………  52

5-5-   نتایج آزمایشگاهی نمونه های محدوده امید بخش شماره 5 …………………………………………  54

5-6-   نتایج آزمایشگاهی نمونه های محدوده امید بخش شماره 9 ………………………………………….  55

5-7-   نتایج آزمایشگاهی نمونه های محدوده امید بخش شماره 19 ………………………………………….  55

5-8-   نتایج آزمایشگاهی نمونه های محدوده امید بخش شماره 6 ………………………………………….  57

5-9-   ادامه نتایج آزمایشگاهی نمونه های محدوده امید بخش شماره 6 …………………………………  59

5-10-   نتایج آزمایشگاهی نمونه های محدوده امید بخش شماره 12و13 ………………………………..  59

5-11-   نتایج آزمایشگاهی نمونه های محدوده امید بخش شماره 8 ………………………………………..  62

5-12-   نتایج آزمایشگاهی نمونه های محدوده امید بخش شماره 7 ……………………………………….  64

5-13-   نتایج آزمایشگاهی نمونه های محدوده امید بخش شماره 10 ………………………………………..  66

5-14-   نتایج آزمایشگاهی نمونه های محدوده امید بخش شماره 11 ………………………………………  68

5-15-   ادامه نتایج آزمایشگاهی نمونه های محدوده امید بخش شماره 11 …………………………….  69

5-16-   نتایج آزمایشگاهی نمونه های محدوده امید بخش شماره 20 …………………………………..  70

5-17-   نتایج آزمایش XRD نمونه های 14-GD-84 و 33-GD-84 ……ا…………………………………..  73

 

 

 

 

 

 

 

 

 

شکل

 4-1-   مراحل پنجگانه تهیه نقشه های پتانسیل معدنی در سیستم GIS ……….ا………………….. 37

5-1-   محدوده امید بخش شماره 1 واقع در غرب روستای پس قلعه ……………………………………. 46

5-2-   کانی سازی پیریت در محدوده پس قلعه ……………………………………………………………. 46

5-3-   رگه و رگچه های پر شده از محلول پیریت دار ……………………………………………………… 47

5-4-   محدوده امید بخش شماره 2 در ارتفاعات شرق روستای پس قلعه …………………………….. 48

5-5-   محدوده کانی سازی سولفید در منطقه پس قلعه ………………………………………………… 48

5-6-   سنگ برشی سیلیسی شده ……………………………………………………………………….. 49

5-7-   روند کلی کانی سازی در شرق و شمال شرقی روستای پس قلعه ……………………………… 50

5-8-   کانی سازی پیریت و سولفید در منطقه پس قلعه ………………………………………………….. 50

5-9-   میکروگابرو های حاوی کانه پیریت موجود در محدوده امید بخش شماره 4 ……………………….. 52

5-10-  آلتراسیون اکسید آهن به صورت لیمونیت و سیلیس در حوالی گمرکان …………………………. 54

5-11-  منطقه آلتره و برشی شده در حوالی گمرکان …………………………………………………….. 54

5-12-  مالاکیت زایی در دایک سیلیسی هم مرز با اندزیت در حوالی گمرکان …………………………  56

5-13-  لیمونیت و شیل ذغالی موجود در آلتراسیون ……………………………………………………..  57

5-14-  توف آلتره شده و ماسه سنگ در منطقه …………………………………………………………  57

5-15-  لیمونیت و شیل ذغالی موجود در آلتراسیون در نزدیکی مبارک آباد ……………………………….  58

5-16-  گابرو هوازده با رگه 20 سانتی سیلیسی آلتره در نزدیکی مبارک آباد ……………………………  60

5-17-  مرز بین توف با بازالت در منطقه ………………………………………………………………………  61

5-18-  آلتراسیون لیمونیتی، هماتیتی به همراه کائولن …………………………………………………..  62

5-19-  مرز بین مونزودیوریت و گابرو با شیل و ماسه سنگ آهکی ……………………………………….  63

5-20-  مرز بین آندزیت و توف …………………………………………………………………………………  63

5-21-  گرانیت آلتره شده به همراه اکسید آهن ………………………………………………………….  65

5-22-  کانی سازس مس در مرز بین گرانیت و آهن ……………………………………………………….  65

5-23-  مرز بین گابرو و کائولن آلتره شده …………………………………………………………………….  67

5-24-  سینیت های خرد شده در منطقه ……………………………………………………………………  68

5-25-  مقطع نمونه شماره 9-GD-84 ………..ا……………………………………………………………..  71

5-26-  مقطع نمونه 18-GD-84 …………..ا…………………………………………………………………..  71

5-27-  مقطع نمونه شماره 38-GD-84 ……..ا………………………………………………………………..  72

5-28-  مقطع نمونه شماره 42-GD-84 ……ا…………………………………………………………………  73

 

نقشه

 1-1- موقعیت جغرافیایی محدوده مورد مطالعه …………………………………………………………………….. 6

1-2- موقعیت برگه های مورد مطالعه به همراه نام هر برگه ………………………………………………………… 7

2-1- نقشه زمین شناسی منطقه مورد مطالعه …………………………………………………………………….. 13

3-1- نقشه زمین شناسی زون کرج-دماوند …………………………………………………………………………. 29

3-2- نقشه گسلهای موجود در زون کرج-دماوند …………………………………………………………………… 30

3-3- نقشه پراکندگی معادن و اندیس های معدنی ……………………………………………………………… 30

3-4- نقشه شدت کل میدان مغناطیسی زون کرج- دماوند ………………………………………………………. 32

3-5- نقشه برگردان به قطب زون کرج – دماوند …………………………………………………………………… 33

3-6- نقشه مشتق قائم زون کرج – دماوند …………………………………………………………………………. 34

4-1- نقشه دوتایی واحدهای زمین شناسی زون کرج – دماوند ………………………………………………… 40

4-2- نقشه دوتایی توده های نفوذی کم عمق حاصل از داده های ژئوفیزیکی ………………………………. 40

4-3- نقشه دوتایی آنومالی های ژئوشیمیایی زون کرج- دماوند ………………………………………………. 41

6-1- مقایسه تارگتهای دو روش تلفیق در مدلسازی ………………………………………………………….. 75

6-2- مقایسه تارگتهای دو روش با آنومالی های آزمایشات کانی سنگین ……………………………………. 76

 

فصل اول

عرفی محدوده مورد مطالعه

11موقعیت جغرافیائی :

   محدوده مورد مطالعه در شمال ایران در استان تهران قرار گرفته است و زون اکتشـافی شـماره 18 از زون های بیست گانه اکتشافی وزارت صنایع و معادن را شامل می شود.

محدوده مورد مطالعه شامل 4 برگه با مقیاس 000،1:100 کـرج بـه شـماره برگـه 6161 ، تهـران بـهشماره برگه 6261 ، فشم به شماره برگه 6361 و دماوند به شماره برگـه 6461 مـی باشـد. مختصـاتجغرافیائی این زون برابر ارقام زیر است:

50 درجه 30 دقیقه تا 52 درجه 30 دقیقه طول خاوری و35 درجه 30 دقیقه تا 36 درجه 30 دقیقـهعرض شمالی در نقشه شماره (1-1) موقعیت جغرافیائی محدوده مــورد مطالـــعه و در نقشـه  شـماره(1-2) موقعیت نسبی 4 ورقه مورد مطالعه ، نشان داده شده است.

12–  اهداف اکتشافی در محدوده:

   در این پروژه هدف، ارزیابی اسـتعدادهای معـدنی زون بـوده کـه بـر مبنـای متـالوژنی ناحیـه ای و متالوژنی خاص مورد ارزیابی قرارگرفته است. زمـین شناسـی مطـرح در تشـکیل تیـپ هـای مختلـفمعدنی معلول پارامترهای مؤثر در آن یعنی جایگاه ژئودینامیک، تکـوین زمـین شناسـی، ماگماتیسـم، استراتیگرافی و رویکرد های زایشی منابع مختلف است. در این زون که از گونه کمربند هـای ولکـانو – پلوتونی حاشه قاره ای است، دو تیپ کانی سازی، یکی کانی سازی مس – مولیبدن پورفیری و دیگری تیپ کانی سازی اپی ترمال طلا مورد نظر بوده و بر همین پندار نیز مطالعات دفتری ، تلفیق و ارزیابی GIS  و کنترل میدانی صورت گرفته است.

13–  جفرافیای طبیعی و انسانیسیما شناسی :

1موقعیت و وسعت :

 استان تهران با 196،19 کیلومتر مربع وسعت ، 2/1 درصد از مسـاحت کشـور را در برگرفتـه اسـت.

این استان از سمت شمال به استان مازندران، از شرق به استان سـمن ان، از جنـوب بـه اسـتان قـم، ازجنوب غربی به استان مرکزی و از غرب و شمال غربی به استان قزوین محدود می شود.

مختصات جغرافیائی استان بین 34 درجه و 52 دقیقه تا 36 درجه و 21 دقیقه عـرض شـمالی و بـین50 درجه و 10 دقیقه تا 53 درجه و 10 دقیقه طول شرقی واقع شده است.

طول انواع راه های تحت حوزه استحفاظی وزارت راه و ترابری استان تهـران مجموعـاً 1787 کیلـومتراست به علاوه طول انواع راه های روستایی این اسـتان 2748 کیلـومتر اسـت. علیـرغم همجـواری بـا تهران و کرج دسترسی به مناطق مختلف و مقـاطع ایـن زون بسـیار دشـوار مـی باشـد و علـت آن درتوپوگرافی خشن ارتفاعات بلند موجود در این زون است.

از نظر تقسیمات کشوری استان تهران دارای 12 شهرستان، 31 بخـش، 42 شهـــر و 73 دهســـتانمی باشد. تهران، ری، اسلامشهر، کرج، ورامین، دماوند، فیروزکوه، شمیران، هشـتگرد، شـهریار، ربـاط کریم و پاکدشت مهمترین شهرهای این استان می باشند.

براساس نتایج آخرین سرشماری عمـومی در سـال 1385 اسـتان تهـران 000،400،13 نفـر جمعیـتداشته که 6/89 درصد جمعیت شهری و 4/10 درصد جمعیت روستایی می باشد.

 نسبت باسوادی در استان تهران 7/33 درصـد در بخـش صـنعت، 3/1 درصـد در بخـش کشـاورزی و5/60 درصد در بخش خدمات فعالیت می کنند.

 132ناهمواریها :

 استان تهران در جنوب شرقی مرکز رشته کوههای البرز که در شمال ایران از آذربایجان تا خراسان با جهت غربی- شرقی کشیده شده، قرار دارد. رشته کوههای البرز به سه دیواره تقسیم میشود:

  • دیواره شمالی: ارتفاعات محدودی از این دیواره در استان تهران و بقیه آن در استان مازندران قرار

دارد.                                                                                                           .

  • دیواره میانی: حد شمالی استان را تشکیل می دهد و مرتفع ترین قسـمت رشـته کوههـای البـرزمرکزی است. کوه دماوند و قله آن به ارتفاع 5671 متر در این قسمت قرار دارد. قله دماوند نهمین قله مرتفع دنیا به شمار می رود. این دیواره عظیم کوهسـتانی بـه صـورت کوههـای کنـدوان و پـس از آنکوههای طالقان در شمال غربی استان، تا محل اتصال رود الموت به طالقـان رود، ادامـه مـی یابـد . در شمال شرقی نیز این دیواره با نام رشته ارتفاعات فیروزکـوه و سـوادکوه  تـا دره رود فیروزکـوه (شـعبه

اصلی حبله رود) که از جنوب دامنه های شرقی آن می گذرد، امتداد می یابد. در شرق دره فیروزکـوه  که پس از دریافت شعباتی حبله رود نامیده میشود، ارتفاعات شهمیرزاد شروع می شود.

 دیواره جنوبی: سومین بخش از ارتفاعات مرکزی است که رودخانـه هـای جـاجرود و کـرج  آن را بریده و به سه قسمت جدا از هم تقسیم نموده است. این سه قسمت عبارتند از:

  • کوههای لواسانات که بین دره های رود دماونـد و جـاجرود قـرار دارنـد و در شـمال بـه دره رود لار

محدودند. دنباله این کوهها در شرق جاده آبعلی بـه نـام قـره داغ و دماونـد تـا دره حبلـه رود امتـداد   یافته اند.

  • کوههای شمیرانات که بین سرچشمه های جاجرود و کرج قـرار دارنـد و بلنـدترین نقطـه آنهـا قلـه توچال با ارتفاع 3943 متر است.
  • کوههای کهار که از غرب دره رودخانه کرج شروع شده و در جنوب طالقان رود به مـوازات آن ادامـهدارند.

علاوه بر این سه دیوار کوهستانی، در جنوب و شرق دشت تهران کوه هایی با ارتفاع کمتر وجود دارنـدکه مهمترین آنها کوه های حسن آباد و نمک در جنوب و بی بی شهربانو و القـادر در جنـوب شـرقی وارتفاعات قصر فیروزه در شرق است.

 133آب و هوا:

   استان تهران بین خط الرأس چین خوردگی البرز مرکزی و حاشیه غربی دشت کویر واقع شده و بـهاین ترتیب، آب وهوای استان عموماً متأثر از عامل ارتفاع می باشد. در نواحی مختلف استان تهـران  بـهعلت موقعیت ویژه جغرافیایی، آب و هوای متفاوتی شکل گرفته است. سه عامل جغرافیایی در سـاختکلی اقلیم استان تهران نقش مؤثری دارند:

کویر یا دشت کویر: مناطق خشک مانند دشت قزوین، کویر قم و مناطق خشک اسـتان سـمنان کـهمجاور استان تهران قرار دارند، از عوامل منفی تأثیرگذار بر هوای استان تهران هستند و موجب گرما و خشکی هوا، همراه با گرد و غبار می شوند.

رشته کوههای البرز: این رشته کوهها موجب تعدیل آب و هوا می شود.

بادهای مرطوب و باران زای غربی: این بادها نقش مؤثری در تعدیل گرمای سـوزان  بخـش کـویریدارند، ولی تأثیر آن را خنثی نمی کنند.

 استان تهران را می توان به سه بخش اقلیمی زیر تقسیم کرد:

اقلیم ارتفاعات شمالی: بر دامنه های جنوبی، بلندیهای البرز مرکزی، در ارتفاعی بـالای 3000 متـر

قرار گرفته و آب و هوایی مرطوب و نیمه مرطوب و سردسیر با زمستانهای بسیار سـرد و طـولانی دارد.

بارزترین نقاط این اقلیم، فیروزکوه، دماوند و توچال است.

اقلیم کوهپایه: این اقلیم در ارتفاع دو تا سه هزار متری از سطح دریا قرار گرفته و دارای آب و هوایی نیمه مرطوب و سردسیر و زمستانهایی به نسبت طولانی است. آبعلی، فیروزکوه، دماوند، گلندوک، سد  امیرکبیر و دره طالقان در این اقلیم قرار دارند.

اقلیم نیمه خشک و خشک: با زمستانهای کوتاه و تابستانهای گرم، در ارتفاعات کمتر از 2000 متـر

واقع شده است. هر چه ارتفاع کاهش می یابد، خشـکی محـیط بیشـتر مـی شـود . ورامـین، شـهریار وجنوب شهرستان کرج در این اقلیم قرار گرفته اند.

هوای تهران در مناطق کوهستانی دارای آب و هوای معتدل و در دشت، نیمه بیابانی اسـت . تهـران درمرز شرایط جوی بری و اقیانوسی قرار گرفته و تمایل آن به موقعیت بری بیشتر از وضـعیت اقیانوسـیاست.

به طور کلی ارتفاع، عرض جغرافیائی، منابع آبها، سیستم های هواشناسی و همچنین پوشش گیـاهی ، کشاورزی و صنایع در اقلیم استان تهران مؤثرند. در این استان زمستان ها سـرد و خشـک مـی باشـد .

همجوار بودن با کویر نیز موجب می شود تا در تابستان هـا بادهـای گـرم و خشـک شـرقی و جنـوبشرقی بر آن تأثیر بگذارد. تابستان های این استان در مجموع گرم و خشک و غبارآلود اسـت . بارنـدگیهای استان تهران از ماه های آبان و آذر آغاز و معمولاً در اواسط اردیبهشت پایان می یابد.

شناسایی مناطق امید بخش کانسارهای فلزی در زون کرج - دماوند

شناسایی مناطق امید بخش کانسارهای فلزی در زون کرج – دماوند

فصل سوم

 روش بررسی اکتشافی  و  آماده سازی داده ها

31روش مطالعه بررسی اکتشافی

   درمورد چگونگی پیدایش وتکوین مواد معدنی مختلف و مجموعه عواملی که سبب تشکیل کانسارها درمکان خاصی می شوند و همچنین ابزار و یا روش هایی که شناخت تمرکـز مـواد معـدنی را آسـانتر، دقیق تر و سریع تر می نماید، پژوهش های بسیاری انجام شده و مدل هایی اسـتخراج گردیـده اسـت.

بهره گیری از این مدلسازی ها دراکتشاف مواد معدنی در سازمان زمین شناسی و اکتشـافات معـدنی

کشور و بویژه در مدیریت ژئومتیکس مد نظر بوده و بر همین اسـاس شناسـایی نـواحی امیـد بخـش معدنی در زون های اکتشافی و از جمله زون اکتشافی کرج – دماوند صورت گرفته است. در عمل برای شناخت پدیده های متالوژنی و زایش منابع معدنی می بایست به عوامل زیر توجه نمود:

 واحد زمین شناسی مولد (I.G.U.) یا: Intrinsic Geologic Unit  که بـه عنـوان عامـلشکل دهنده دینامیک سیستم از آن یاد می شود. در این منطقه این عامل هم ارز Source rocks گرفته شده و توده های نفوذی و ساب ولکانیک در این رده قرار گرفته اند.

 عوامل زاینده موثر (C.G.F) یا: Critical Genetic Factors در کانـه سـازی کـه عمـدتاًشامل سنگ میزبان، ساختارهای منطقه و مراکز و زون های تراوا و گسسـته از  ایـن گونـه بـر شـمردهمیشوند.

 عوامل تشخیص اصلی : Critical Recognition Criteria (C.R.C) که می توان در نقشه های زمین شناسی ، تصاویر ماهواره ای ، داده های ژئوفیزیک و یافته هـای اکتشـافی جسـتجو نمـودشامل:

دگرسانی گرمابی، آنومالی های ژئوشیمیایی، آثار کانی سازی در معادن،

بی هنجاری های ژئوفیزیکی.

 این بررسی ها در طی مراحل زیر در این زون شکل گرفته است:

    الف- تعیین مدل زایشی:

دراین زون باتوجه به آثار شناخته شده معدنی بطورعمده می تـوان انتظـار وجـود کـانی سـازی تیـپطلای اپی ترمال را داشت. لازم به ذکراست که درشناسایی نواحی امیـد بخـش معـدنی در زون هـایاکتشافی، باتوجه به سیاستگزاری سازمان زمین شناسـی، شـناخت مـواد معـدنی فلـزی دارای ذخـایراحتمالی بزرگ از اهمیت بالاتری برخوردار است.

 ب- تعیین پارامترهای زایشی:

بر اساس مدل زایشی ذکر شده و یا بطور اعـم، پارامترهـای زایشـی بـه چهـار بخـش سـاختار، منبـعحرارتی، زمین شناسی و فرآیندهای کانی سازی مناسب برای تشکیل این تیپ کانسـار  تقسـیم بنـدیگردیدند.

پ- شناخت پارامترهای زایشی:

شناخت پارامترهای زایشی مشخص شده با استفاده از لایه های اطلاعاتی زمین شناسی، ژئوشـیمیایی،  ژئوفیزیک هوایی و دورسنجی از قرار زیر است:

  • شناسایی منابع حرارتی با استفاده از نقشه های زمین شناسی، بررسی های دورسـنجی و ژئوفیزیـکهوایی،
  • شناسایی سنگ میزبان با استفاده از نقشه های زمین شناسی وبررسی های دورسنجی،
  • شناسایی فرآیندهای کانی سازی با استفاده از دگرسانی های استخراج شده از داده های ماهوارهای، ژئوفیزیک هوایی و ژئوشیمیایی، همچنین نا هنجاری های ژئوشیمیایی.

 الویت بندی پارامترهای زایشی:

پارامترهای زایشی با توجه به درجه لزوم و اهمیت آنها در تشـکیل تیـپ هـای مختلـف کـانی زایـی وهمچنین میزان صحت و دقت در تشخیص و استخراج آنها و سرانجام شعاع تأثیر آنها، در الویت بندی، وزن دهی گردیدند.

 مدلسازی وشناسایی نواحی امید بخش معدنی:

با توجه به وزن هر لایه اطلاعاتی و یا بـ ه عبـارتی پـارامتر زایشـی در مـدل مربوطـه و بـا اسـتفاده از فرمولهای پیچیده ریاضی براساس روش های مبتنی بر دانش، داده و یا تلفیقـی از  آنهـا،  نـواحی امیـدبخش معدنی با درجات مختلف احتمال در زون شناسایی شدند.

   ج- کنترل زمینی نواحی امید بخش.

در انتهای عملیات، نواحی امید بخش کانی زایی مشتق شده از مدل بـر  اسـاس الویـت بنـدی بدسـتآمده، مورد برررسی های زمینی و نمونه برداری قرار گرفتند.

تهیه و بهره گیری از نقشه های مختلف محدوده مورد نظر در تعیین مناطق امیـد بخـش مفیـد واقـعشده اند. این نقشه ها شامل:

الف- نقشه ژئوشیمی، ب- نقشه های مغناطیس سنجی، پ- نقشه های زمین شناسی،

ت- نقشه های ساختمانی از گسستگی های رده دوم نسبت به گسل های اصلی ناحیه ای، ث- نقشه دگرسانی ها.

می توان نسبت به تلفیق اطلاعات و تعیین IGUواحد زمـین شناسـی بـارور یـا مولـد (Intrinsic Geologic Unit )  اقدام و محدوده های هدف (Target Area) را معرفی کرد.

 32–  بررسی وآماده سازی داده ها :

 321–  بررسی وآماده سازی داده های زمین شناسی :

   این بخش یکی از مهمترین قسمتهای اطلاعاتی در تهیه نقشه پتانسیل معدنی می باشد.

نقشه های زمین شناسـی مـورد اسـتفاده در ایـن پـروژه نقشـه هـای برگـه هـای 000،100: 1 کـرج(هشتگرد)، تهران ، شرق تهران(فشم) ، دماوند و در مواقع لزوم از نقشه های برگه 000،250: 1 تهران و ساوه نیز استفاده شد. که در ابتدا واحدهای زمین شناسی و گسل های موجود در نقشـه هـا رقـومیگردید.

نقشه های شماره (3-1) و (3-2) و (3-3) به ترتیب نقشه زمین شناسی و نقشه گسل هـای موجـود وهمچنین نقشه پراکندگی معادن و اندیس های معدنی در زون کرج – دماوند را نشان می دهند.

نقشه شماره (3-1) : نقشه زمین شناسی زون کرج-دماوند

 322بررسی وآماده سازی داده های اکتشافات ژئوشیمیایی :

   در این لایه اطلاعاتی از داده های موجود در گـزارش هـای اکتشـافات ژئوشیمـیــائی برگــه هـای000،1:100 هشتگرد، تهران و فشم استفاده گردیده است. که شامل آنالیزهای ژئوشیمیائی نمونـه هـا

  .می باشد Cu ،Sn ،W ،Ni ،Co ،Mo ،Sb ،Zn ،Pb ،As ،Ag ، Au برای عناصر

 323بررسی وآماده سازی داده های ژئوفیزیک هوایی:

   اطلاعات ژئوفیزیک هوایی بکار گرفته شده در زون کرج – دماوند شامل یک سری داده می باشـ دکه این اطلاعات فقط شامل داده های مغناطیسی می باشد. داده هـای مـذکور از جملـه داده هـایی مـیباشند که بین سال های 1974 و 1977 میلادی توسط دو پیمایش هـوایی مغناطیسـی بـا حساسـیتبـالا توسـط AeroService (Houston, Texas) بـرای سـازمان زمـین شناسـی جمـع آوریگردیده است. هدف از انجام این کار بدسـت آوردن اطلاعـات بیشـتری از تکتونیـک و زمـین شناسـی

ناحیه ای ایران و نیز تعیین زون های مساعد جهت اکتشـاف کـانی هـا و هیـدروکربن هـا مـی باشـد.

هواپیمای بکار رفته یک هدایت گر هوایی دو موتوره است که یک مگنتومتر بخار سـزیم بـا حساسـیتثبت 02/0 گاما را حمل می کرده است. فاصله خطوط پرواز 5/7 کیلـومتر و  فاصـله خطـوط کنترلـی (Tie Line)  40 کیلومتر می باشد، در زون فوق الذکر برای محدوده تهـران و شـرق تهـران حـدود

2005 کیلومتر مربع داده ژئوفیزیک هوایی وجود ندارد.

پرواز درمنطقه مورد مطالعه که شامل مناطقی که درقسمت شمالی دارای ارتفاع بـارومتری  1300. پـادر راستای (180/360 ) و در قسـمت جنـوب و جنـوب غربـی آن بـا ارتفـاع بـارومتری 1500 پـا درراستای ( 225/ ْ 45) می باشد.

با استفاده از تصحیحات مربوطه شامل: حـذف  – spike تصـحیح  lag و تصـحیح روزانـه و حـذف  micro leveling, leveling , IGRF پایگاه اطلاعاتی مغناطیس سنجی منطقه تهیـه گردیـدهوسـپس بـا روش (gridding minimum curvature) تعـداد 3 نقشـه شـدت کـل میـدانمغناطیسی با ارتفاع و راستای پروازی متفاوت تهیه گردید.

لذا جهت داشتن اطلاعات یکپارچه بـرای کـل زون بـا اسـتفاده از روش grid knitting و بـا متـد

(suture Stitch)  نقشه شدت کل میدان مغناطیسی زون کرج – دماوند تهیه گردید.


مقطع : کارشناسی ارشد

دانلود بخشی از روشهای افزايش عمر ساختمانهای عمومی و تاثير آن در صرفه جويی اقتصاد ملی ﴿ با طراحی نمونه موردی در تهران﴾

فایل word