مقدمه:                                                                                              

كانه هاي مورد استفاده در توليد روي به دو دسته كلي سولفوره و اكسيده(سيليكات ها و كربنات ها) تقسيم مي شوند . 97% فلز روي در دنيا با استفاده از سولفورهاي روي توليد مي شود و تنها 3% از  كل توليد روي در دنيا سهم كانه هاي اكسيده روي مي باشد.

مهمترين كانه هاي سولفوره روي در دنيا عبارتند از : اسفالريت(سولفيد روي) و مارماتيت(سولفيد آهن و روي) . اين كانيها به طور مستقيم ليچ نمي شوند و هميشه يك مرحله تشويه قبل از مرحله ليچ وجود دارد كه در طي آن سولفورهاي روي به اكسيد روي تبديل شده و سپس اين اكسيد توسط اسيد سولفوريك ليچ مي شود . محصول تشويه شامل اكسيد روي ، فريت روي ، سيليكات روي و مقدار كمي سولفات روي مي باشد . هم چنين مقداري اكسيد آهن و ناخالصيهاي ديگر نيز در محصول تشويه وجود دارد .اكسيد روي به راحتي در اسيد سولفوريك حل مي شود اما فريت هاي روي فقط در اسيد غليظ و گرم و زمان طولاني حل مي شوند و روي آزاد مي كنند . سيليكات هاي روي نيز در اسيد سولفوريك حل مي شوند و روي آزاد مي كنند .عناصري مانند كليم ، باريم و سرب نيز با يون سولفات تشكيل سولفاتهاي نامحلول داده و راسب مي شوند .  ي شيميايي صورت گيرنده در الكتروليز اساسا به ماهيت الكتروليت و حلال و هم چنين نوع الكترود و حضور اجسام خارجي در محلول بستگي دارد . يون هاي موجود در الكتروليت تحت تاثير ميدان الكتريكي ناشي از پتانسيل اعمال شده پس از رسيدن به الكترودها(كاتيون ها به كاتد      و آنيون ها به آند) در اكثر موارد همي بار خود را از دست مي دهند و به اتمها و يا مجموعه هاي   بي بار يا خنثي تبديل مي شوند . اين اتمها يا در سطح الكترود رسوب مي كنند و در صورتيكه درحالت ناپايداري باشند در ميان خود و با مولكولهايي از حلال و يا مولكول هاي ديگر موجود     در الكتروليت وارد واكنش مي شوند .آند عامل اكسايش و كاتد عامل كاهش است . هر دو فرآيند اكسايش آندي و احياي كاتدي پايه فرايند الكتروليز را تشكيل مي دهند .

بين مقدار  الكتريسيته جريان يافته و اجسام آزاد شده در خلال الكتروليز روابط بسيار دقيق وجود دارد .اين روابط توسط فارادي در سال هاي 30 قرن نوزدهم كشف شده اند كه به قوانين فارادي موسوم اند . براساس نخستين فانون فارادي مقدار جسم راسب شده مستقيما با مقدار چگالي جريان    و زمان عبور جريان و يا بعبارتي با مقدار الكتريسيته اي كه از محلول گذشته است متناسب است . دومين قانون فارادي مي گويد ، هنگامي كه مقادير مساوي از الكتريسيته از محلول الكتروليت هاي متفاوت مي گذرد مواردي كه در آنها تغيير حاصل مي شود با اكي والان شيميايي اين مواد معادل اند.[1] پديده الكتروليز كاربرد هاي وسيعي در صنعت پيدا كرده است كه مي توان به موارد ذيل اشاره كرد :

” توليد سود سوزآور ؛ توليد هيدروژن ؛ براي استخراج و تصفيه فلزات به خصوص مس ، روي و آلومينيم ؛  براي آبكاري فلزات و غيره .”

فهرست مطالب

چكيده ………………………………………………………………………………………………………..1

مقدمه ………………………………………………………………………………………………………..2

فصل اول : كليات…………………………………………………………………….. 4

1-1)هدف………………………………………………………………………………………………….. 5

1-2)پيشينه تحقيق …………………………………………………………………………………….. 6

1-3)روش كار و تحقيق …………………………………………………………………………………..  7

فصل دوم : زمين شناسي و معدنكاري كانه هاي روي ………………….. 7

1)شناخت كاني هاي مهم روي…………………………………………………………………….. 8

.2- 1-1) اسفالريت (بلند روي) ………………………………………………………………………8

.2- 1- 2) ورتزيت …………………………………………………………………………………….. 9

.2- 1- 3) اسميت زونيت  …………………………………………………………………………..10

.  2- 1- 4) همي مورفيت  ……………………………………………………………………….. 10

.  2-1-5) زينگيت …………………………………………………………………………………… 11

. 2- 1- 6) فرانكلينيت  …………………………………………………………………………….  12

.  2- 1- 7) ويلمايت ……………………………………………………………………………… 12

 

3-4-1)اصول الكترووينينگ   …………………………………………………………………….. 47

4-2) الكترووينينگ روي…………………………………………………………………………. 51

3-5) ذوب و ريخته گري………………………………………………………………………..  52

 

 

فهرست جداول

جدول 2-1  معادن بزرگ روي در ايران ………………………………………………………… 18

جدول 2-2 معادن بزرگ روي در جهان ………………………………………………………….20

فهرست نمودارها

نمودار2-1 تعداد معادن روي در مناطق مختلف دنيا  ………………………………………….24

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست شكل ها

شكل 3-1 عمليات فلوتاسيون سرب و روي …………………………………………………..32

فصل اول

هدف : 

 هدف از اين تحقيق ، بررسي و بيان پروسه فرايند تصفيه و الكتروليز كنسانتره روي  مي باشد كه در تبيين اين هدف از كارخانه ميلاد روي  واقع در 12 كيلومتري جنوب شهر زنجان بازديدي به عمل آمده است و پروسه كاري آن مورد بررسي قرار گرفته است  در اين بازديد مشخص گرديد كه كنسانتره روي با عيار تقريبي 12% از معدن سرب و روي انگوران ، پس از طي مراحل مختلف فرآوري همچون عمليات كاهش ابعاد ، پيش تغليظ و تغليظ وارد كارخانه ميلاد روي مي شود . سپس كنسانتره  به همراه اسيد سولفوريك و سولفات آلومينيم وارد تانكهاي ليچينگ شده و سپس عمل خنثي سازي با افزودن آهك و سولفات آهن انجام مي گيرد. محلول حاصل به تيكنر وارد شده و سرريز آن به فيلتر پرس مرحله اول پمپ مي شود. كيك حاصل از فيلترپرس خنثي به عنوان  باطله جمع آوري  ميشود و محلول حاصل در يك مخزن ذخيره شده و از آنجا به فيلتر پرس مرحله دوم منتقل مي شود. محلول حاصل از فيلتر پرس مرحله دوم كه بيشتر حاوي يون هاي روي، كبالت، نيكل و كادميم مي باشد، به منظور حذف كبالت به واحد تصفيه گرم وارد مي شود. در اين بخش دماي محلول افزايش يافته و سپس با افزودن آهك و پرمنگنات پتاسيم، دي اكسيد منگنز و كبالت بصورت همزمان ترسيب مي شوند. با عبور محلول از فيلتر پرس تصفيه گرم، كيك كبالت جمع آوري شده و محلول تصفيه يافته جهت حذف يون هاي نيكل و كادميم وارد تصفيه سرد  ميشود. در اين مرحله با افزودن پودر روي و سولفات مس ، نيكل و كادميم به صورت رسوب در آمده و پس از فيلتراسيون بصورت كيك نيكل و كادميم جمع آوري مي شود و محلول تصفيه شده به بخش الكتروليز انتقال  مييابد. در بخش الكتروليز فلز روي بر سطح كاتد آلومينيمي سلول الكتروليز تشكيل ورقه هاي روي را مي دهد. ورق هاي روي حاصل از واحد الكتروليز به منظور تهيه شمش روي وارد كوره دوار شده و پس از ذوب شمش هاي روي با خلوص 97,99% درصد روي تهيه مي شود. [3]

12)پيشينه تحقيق :  

 انتخاب اين موضوع با توجه به علاقه شخصي به بخش الكتروليز و مبحث متالورژي استخراجي ، و نيز انجام كارهاي آزمايشگاهي نسبتا زياد در زمينه الكتروليز عناصر مختلف از جمله روي ، مس نقره و …

مي باشد .

13)روش كار و تحقيق :

روش اين تحقيق بر اساس بازديد از كارخانه ميلاد روي زنجان و بررسي كامل مراحل كاري و هم چنين وسايل و تاسيسات آن استوار مي باشد كه در آنجا پس  از ارائه معرفي نامه از سوي دانشگاه ، به دستور رياست كارخانه و همكاري مدير مسئول كارخانه مبادرت به بازديد از تمام بخش هاي كارخانه اعم از بخش تصفيه ، بخش الكتروليز ، بخش ذوب و بخش آزمايشگاهي گرديد و نيز از امكانات عكس برداري ، فيلم برداري ، نمونه برداري و تهيه گزارش كاري از كارخانه استفاده شد .

 فصل دوم : 

   زمين شناسي و معدنكاري  كانه هاي روي

 1) شناخت كاني هاي مهم روي [1]: 

211) اسفالريت (بلند روي)[1] 

مهم ترين كاني  روي اسفالريت مي باشد .

تركيب شيميايي : سولفيد روي ،  ZnS، قسمتي از روي توسط آهن و كادميوم جانشين مي شود و مقدار اين جانشيني بسيار كم و به 5 درصد نمي رسد .

خواص بلور شناسي : سيستم تبلور آن كوبيك (مكعبي) و در رده هگزاتترائدريك متبلور مي شود . مشابه ساختمان الماس است كه در اتم هاي روي و گوگرد ، موقعيت هاي اتم هاي كربن را اشغال نموده اند ؛ به طريقي كه از دو مكعب با سطوح مركزدار كه در هم تداخل كرده اند ، يكي بوسيله اتم هاي روي و ديگري بوسيله اتم هاي گوگرد اشغال گرديده است . شكل بلور هاي اسفالريت متنوع است . اين بلورها بصورت تترائدري(چهار وجهي، غالبا در مرحله تبلور اوليه) يااكتائدري(غالبا در مراحل بعدي تبلور) و مكعبي تشكيل مي شوند .

 خصوصيات ديگر : نام اسفالريت از لغت يوناني اسفالروز[2] به معناي فريبنده ، گرفته شده است . علت اينكه چنين نامي براي آن نهاده شده است ، اين است كه معدن چي هاي قديم نمي توانستند از اين كاني كه تقريبا با گالن يافت مي شود سرب تهيه كنند . از اين رو اسم اسفالروز را برآن نهاده اند . سختي آن 5,3 تا 4 مي باشد . اين كاني حالت ترد دارد . شطوح شكست داراي جلاي الماسي و يا تقريبا فلزي ، و ساير جهات بلور ، واجد جلاي چرب ، شيشه اي و يا مات است .

  رنگ اسفالريت مي تواند بسته به تركيب شيميايي آن ، از تقريبا بي رنگ تا زرد عسلي و گاهي خاكستري قهوه اي تا خاكستري سياه رنگ متغير باشد . هم چنين خاكه ، و اثر خطي آن سفيد تا قهوه اي متمايل به قرمز مي باشد . وزن مخصوص آن 9,3 تا 1,4 مي باشد و بر حسب مقدار آهن و كادميوم تا 2,4 قابل تغيير است .

 اسفالريت وقتي خالص باشد ، داراي 67 درصد روي و 33 درصد گوگرد است . مقدار آهن اين كاني تا 20 درصد مي رسد .

 پيدايش اسفالريت : معمولا اسفالريت در كانسارها همراه با گالن(PbS) مي باشد . در رسوبات سنگ هاي آهكي يافت مي شود . در رگه هاي هيدروترمالي و رسوبات رگه اي و در رسوبات جانشيني در سنگ آهك و در رسوبات دگرگوني مجاورتي ، مشاهده شده است.

212) ورتزيت1 :  

تركيب شيميايي : شباهت زيادي به اسفالريت دارد ؛ كم تر از اسفالريت

گسترش دارد ؛ كمتر از اسفالريت گسترش دارد ؛ تركيب شيميايي آن شبيه اسفالريت است ؛ معمولا داراي كادميوم بيشتري نسبت به اسفالريت مي باشد ؛ ولي آهن و منگنز آن كمتر است .

ورتزيت منگنز دار داراي رنگ قرمز شفاف مي باشد .

خواص بلورشناسي : اين كاني در سيستم هگزاگونال متبلور مي شود . ساخت شبكه اي آن با اسفالريت متفاوت مي باشد . در اسفالريت شبكه جسم از تداخل دو مكعب با سطوح مركزدار مربوط به يون روي و گوگرد تشكيل مي شود و شبكه متراكم مكعبي به وجود مي آيد ؛ در صورتي كه در ورتزيت اين شبكه از تداخل دو شكل ابتدايي هگزاگونال مربوط به يون گوگرد و روي تشكيل مي گردد كه يك يك شبكه متراكم هگزاگونال به وجود مي آورد و در آن يون روي و گوگرد با عدد كوئورديناسيون 4 ، در شبكه جسم تثبيت شده اند .

 خصوصيات ديگر : سختي ورتزيت 5,3 تا 4 و وزن مخصوص آن 9,3 تا 08,4 مي باشد . رنگ ورتزيت زرد مايل به قهوه اي روشن تا قهوه اي سير ، و خاكه و اثر خطي آن قهوه اي روشن است

213) اسميت زونيت

تركيب شيميايي : كربنات روي ZnCO3 ، خالص آن 8,64% ZnO ، و 5,32% CO2 دارد . در تركيب اين كاني 52% روي وجود دارد . در تركيب آن ، روي به مقدار نسبتا زياد به وسيله آهن ، منگنز ، كادميوم و منيزيم جانشين مي شود . سيستم تبلور آن هگزاگونال – تري گونال بوده و شكل ظاهري بلورها ، لوزي هاي تغيير شكل يافته و عموما به صورت توده اي ، قلوه اي ، مدور ، پوسته اي ، روكشي ، دانه اي و خاكي است .رنگ آن سفيد متمايل خاكستري يا متمايل به سبز و سفيد متمايل به قهوه اي است . خاكه آن سفيد رنگ و جلاي شيشه اي آن متمايل به مرواريدي است .

 پيدايش : در لايه ها و رگه ها و همراه بلند ، همي مورفيت و كانسارهاي مس و آهن رخوجود دارد . اسميت زونيت در نتيجه اثر آب كربنات دار بر يولفيد روي يا تغيير سنگ هاي كربناتي به وسيله محلول هاي روي بوجود مي آيد . معمولا با همي مورفيت و با نهشته هاي سرب و روي همراه است .

 214) همي مورفيت

 خواص بلور شناسي : اين جسم در سيستم اورتورومبيك و رده پيراميدال متبلور مي شود . بلورهاي آن غالبا ريز (تا چند ميلي متر) و به صورت همي مورف تشكيل گرديده است و به شكل نازك و يا ضخيم ديده مي شود .

 خصوصيات ديگر : اين ماني ترد است . جلاي همي مورفيت شيشه اي ، نيمه مرواريدي ، گاهي اوقات سخت ، شفاف تا نيمه شفاف يا اپك است . رنگ آن سفيد ، قهوه اي متمايل به زرد ، گاهي اوقات متمايل به سبز و يا در دسته هاي آبي و سفيد ، خاكه آن سفيد رنگ است .شكستگي همي مورفيتبه صورت ناصاف و خرد شونده مي باشد . در اثر مالش و اصطكاك خاصيت فسفرسانس ، و در صورت حرارت دادن شارژ الكتريكي مي گردد . همي مورفيت در لوله بسته آب از دست داده و سفيد مي شود ؛ هم چنين در تركيب با اسيدها به صورت ژلاتيني در مي آيد ؛ سختي آن نيز 5,4 تا 5 و وزن مخصوص آن 4,3 تا 5,3 مي باشد .

همي مورفيت شامل 5,67% ZnO و 25% SiO2 و 5,7% H2O مي باشد .

 پيدايش : همراه با سولفيد هاي روي ، آهن و سرب و نيز همراه با اسميت زونيت يافت مي شود .در بسياري از حالات نتيجه اي از اكسيداسيون كانسار سولفيد اوليه است .در رسوبات رگه اي نيز ديده مي شود .

 215) زينگيت 1 

 تركيب شيميايي آن ZnO مي باشد . اغلب شامل ناخالصي هايي از اكسيد منگنز است كه بوسيله رنگ مشخص مي گردد . از آنجايي كه اكسيد روي خالص ، سفيد رنگ است ، ناخالصي هاي منگنز ممكن است تا 12 درصد هم برسد .

 تركيب شيميايي : اين كاني در سيستم هگزاگونال پيراميدال متبلور مي شود . غالبا بصورت دانه اي  پراكنده در داخل سنگ ساختماني ديده مي شود و بلورهاي آن نادر است .

 خصوصيات ديگر : سختي آن 4 ، وزن مخصوص آن 5,680 تا 5,684 مي باشد . شكستگي نيمه صدفي و خرد شونده دارد ؛ در لوله بسته در اثر حرارت سياه مي گردد ؛ ولي در مجاورت سرماي دوباره ، رنگ اوليه خود را باز مي يابد . در اسيد ها بدون توليد جوش و كف حل مي گردد و پيدايش آن در سنگ هاي آهكي بلوري است .

 216) فرانكلينيت :

تركيب شيميايي : تركيب آن تغيير پذير است      اكسيد آهن ، روي و منگنز (Fe,Zn,Mn)(Fe,Mn)2 O4

 خواص بلورشناسي : فرانكلينيت جزو كاني هاي گروه اسپينل محسوب مي شود ؛

خصوصياات ديگر : داراي رنگ سياه ، خاكه سياه رنگ ، جلاي فلزي يا اپك ، شكستگيناصاف و خردشونده است . سختي 5,5 تا 5,6 ، وزن محصوص 5. تا 2,5   دارد .

پيدايش : بصورت دسته دسته و عدسي همراه با ويلمايت ، زينكيت و كلسيت يافت  مي شود .

217) ويلمايت

   تركيب شيميايي ويلمايت   Zn2 SiO4 ناي اين كاني از نام پادشاه هلند ويلم يكم گرفته شده است . ويلمايت يك سيليكات روي مي باشد .مقدار روي اين كاني 6,58% مي باشد . خواص بلورشناسي آن در سيستم هگزاگونال – تري گونال متبلور مي شود . شكل ظاهري آن بصورت بلورهاي منشوري و اغلب توده اي است .جلاي آن شيشه اي تا صمغي است و سختي 5 تا 5,5 دارد ؛ هم چنين وزن مخصوص آن  89,3 تا 19,4 است . ويلمايت در اسيد سولفوريك حل مي شود و محلول در اثر پرعيار سازي و غلظت ، به صورت ژلاتيني در مي آيد .

   خاكه آن سفيد رنگ است و در نور ماوراء بنفش غالبا رنگ فلوئورسانس زرد مايل به سبز نشان مي دهد .در اثر حرارت بر روي زغال ، هاله روي تشكيل مي دهد .

 218) هيدروزنسيت

تركيب شيميايي آن Zn5 (CO3)2(OH)6 و يك كربنات بازي روي مي باشد .

 خواص بلور شناسي : اين جسم فقط بصورت توده اي ، متراكم ، و يا خاكي ، مخفي بلور و غالبا مانند اسميت زونيت به صورت پوسته اي و استالاگتيتي تشكيل مي گردد و احتمالا در سيستم منو كلينيك متبلور مي شود .

 خصوصيات ديگر : سختي آن 5,2 تا 3 ، و وزن مخصوص آن 5,3 تا 8,3 مي باشد. درتركيب در حود 60درصد روي وجود دارد . رنگ اين ماني سفيد ، خاكستري روشن و يا زردروشن است .در تركيب آن كادميوم وجود دارد ؛ به سختي ذوب مي شود ؛ و در اسيد كلريدريك محلول است .

 پيدايش : نتيجه اي از تغيير اسفالريت است كه همراه اسميت زونيت در مناطق اكسيدي رسوبات روي يافت مي شود .

 9) اوري كالسيت 1 

 تركيب شيميايي آن (Zn,Cu)5 (Co3)2 (OH)6 مي باشد . سيستم تبلور آن ارتورومبيك ، سختي آن 1 تا 2 ، و وزن مخصوص آن 96,3 تا 23,4 است . بلورهاي آن به صورت سوزن هاي ريز است و رنگ آن سبز تا آبي مي باشد .

 2110) گاهنيت 2 

  تركيب شيميايي آن Zn Al2 O4 يك اكسيد روي-آلومينيم است  .  سختي گاهنيت برابر 5,7 تا 8 ، وزن مخصوص آن برابر 6,4 و ضريب انكسارش برابر 80,1 است . رنگ اين كاني خاكستري تيره ، خاكستري مايل به آبي تا سياه ، و رنگ اثر خطي آن خاكستري است .

  اين كاني نيز در توده هاي معدني دگرگوني مجاورتي و هم چنين در گرانيت – پگماتيت ها وپلاسرها پيدا شده است .

 2111)گوسلاريت [3] (زاج روي

 تركيب شيميايي آن ZN(so4).7H2o و سولفات روي آب دار مي باشد . سيستم تبلور آن ارتورومبيك است .خاكه يا اثر خطي آن سفيد است . جلاي شيشه اي ، شفاف تا نيمه شفاف است ؛ مزه آن نيز فزي و تهوع آور مي باشد و سختي آن 2 تا 5,2 و چگالي آن 1,972 تا 1,978 است .

2112)آداميت [4] 

 تركيب شيميايي آن Zn2Aso4(OH)نوعي آرسنيت روي است كه در سيستم ارتورومبيك متبلور مي شود . بلورها ي ريز آن به رنگ ، سفيد ،سبز و يا بي رنگ و داراي جلاي شيشه اي هستند . سختي آن 5,3 و وزن مخصوص آن 32,4 تا 48,4   مي باشد .2113) روي طبيعي [5] 

گزارش هايي مبني بر يافتن روي طبيعي به دست آمده است كه در بخش اسفالريت هاياكسيداسيون شده در كنوهيل ، يوكن تري توري كانادا [6] و هم چنين در داخل سنگ مادرشامشادينسك[7] و ناحيه الاوردي[8] در شمالس ترين آبرفت هاي ارمنستان، در بيوتيت گرانيت هاي قزاقستان پيدا شده است .سختي آن 5,2 و وزن مخصوص آن 14,7 و سيستم تبلور آن هگزاگونال مي باشد .

 22) انواع كانسارهاي روي :  

  221) كانسارهاي دگرگوني روي : اين كانسارها از دگرگوني كانسارهاي اوليه تشكيل شده و به دو دسته تقسيم مي شوند . دسته اول كانسارهايي است كه در اثر دگرگوني كانسارهاي قبلي تشكيل شده است .دسته دوم آنهايي است كه كانسار اوليه آن ها به واسطه نوعي دگرگوني از نظر مواد تشكيل دهنده آن تغيير يافته است .

 222) كانسارهاي گرمابي (هيدروترمال) روي : اكثر كانسارهاي سرب و روي دنيا از منشاء گرمابي و با اشكال و انواع مختلف تشكيل شده است . كانسارهاي سرب و روي از نظر نحوه پيدايش ، شكل و پاراژنز آن ها به صورت زير تقسيم بندي شده اند :

كانسارهاي رگه اي سرب و روي كانسارهاي دگرساني سرب و روي در سنگ هاي آهكي كانسارهاي اشباعي سري و روي

 كانسارهاي رگه اي سرب و روي : رگه هاي گرمابي سرب و روي راوان ترين نوع كانسارهاي اين دو فلز است و از نظر محصول جهاني سرب و روي ، بعد از كانسارهاي دگرساني قرار دارد . علاوه بر آن اصولا از رگه هاي معدني ساير فلزات نيز فراوان تر بوده و به وسيله تشكيلات رگه اي واسط با ساير رگه هاي گرمابي مربوط مي شود .

  كانسارهاي دگرساني سرب و روي در سنگ هاي آهكي به سه نوع كانسارهاي دگرساني پنوماتوليتي مجاورتي – گرمابي ، كانسارهاي دگرساني كاتاترمال تا مزوترمال سرب و روي ، و كانسارهاي دگرساني اپي ترمال تا تله ترمال تقسيم مي شوند .

   در پيدايش كانسارهاي دگرساني پنوماتوليتي مجاورتي – گرمايي ، حداكثر حرارت تشكيل ، موثر بوده است . اين كانسارها در داخل سنگ هاي واكنش پذير مانند آهك ، مارن ، ماسه سنگ هاي آهكي ، به شكل توده هاي تخت در امتداد شكاف ها و چينه بندي سنگ ها تشكيل مي شود .

   كانسارهاي دگرساني كاتاترمال تا مزوترمال سرب و روي در برخي مراحل با كانسارهاي پنوماتوليتي مجاورتي مشترك بوده ، و بوسيله حالات واسطي با آن ها مربوط مي گردد . هر دو نوع كانسار مزبور در سنگ هاي واكنش پذير آهكي تشكيل شده ، و داراي شكل نا منظم مي باشد .

   بخشي از بزرگ ترين كانسارهاي سرب و روي دنيا از نوع كانسارهاي دگرساني اپي ترمال تا تله ترمال است . در حدود 40 درصد سرب و 25 درصد روي در آمريكا ، هم چنين 33 درصد سرب و 11 درصد روي در شوروي سابق از كانسارهاي نوع مزبور استخراج مي گردد .

  كانسارهاي اشباعي سرب و روي : 

    كانسارهاي اشباعي سرب و روي در سنگ هاي سيليكاتي از نظر اقتصادي ، اهميت كم ترينسبت به انواع مزكور در بالا دارد . مهم ترين نمونه اين كانسار ها در ناحيه Mechernich Maubach واقع در شمال ايفل شناخته شده است .سنگ محتوي ماده معدني ، ماسه سنگ هاي روشن و كنگولومراهاي ترياس زيرين است .

 223) كانسارهاي رسوبي :  

كانسارهاي رسوبي سرب و روي شناخته شده است . فقط در برخي رسوبات مناطق خشك مقدار كمي سرب و روي پيدا مي شود كه مقدار فلز آن حداكثر به 1 درصد ممكن است برسد .غني ترين سنگ هاي رسوبي سرب و روي دار ، رسوبات پليتي با رخساره شيست هاي مس دار است .كه ذخيره آن نيز هرگز به حد قابل استخراج نمي رسد .(مقدار روي در اين رسوبات 9,0 درصد و سرب در حدود 5,0 درصد است)

 23) كانسارها و معادن بزرگ روي در ايران و جهان

     231) كانسارهاي سرب و روي در ايران از نظر پاراژنتيك : بورنل[9] در سال 1968 كانسارهاي سرب و روي ايران را از نظر پاراژنتيك در چهار گروه جمع آوري كرده است كه عبارتند از :

 كانسارهاي بلند- گالن – پيريت و كالكوپيريت و كاني هاي گرمابي حرارت بالا

  • كانسارهاي گرمابي بلند – گالن – پيريت – كالكوپيريت بدون كاني هاي گرمابي حرارت بالا
  • كانسارهاي گالن و بلند(كه يكي از آنها بيشتر و يا به تنهايي تشكيل شده است)همراه و يا بدون كاني باطله

كانسارهاي گالن(با و يا بدون)بلند ، تيپ سيليكو – فلوئو – باريتيك

  232) كانسارهاي سرب و روي در مناطق مختلف ايران : بورنل در سال 1998 كانسارهاي سرب و روي ايران را از لحاظ جغرافيايي به پنج ناحيه تقسيم كرده است :


مقطع : کارشناسی ارشد

دانلود بخشی از روشهای افزايش عمر ساختمانهای عمومی و تاثير آن در صرفه جويی اقتصاد ملی ﴿ با طراحی نمونه موردی در تهران﴾