چکیده 

هدف از انجام تحقیق بررسی رابطه زاویه q در مفصل زانو با قدرت انفجاری اندام تحتانی در پسران نوجوان غیر ورزشکار می باشد. تحقیق حاضر از نوع توصیفی همبستگی می باشد و جامعه آماری تحقیق حاضر، کلیه پسران نوجوان غیر ورزشکار است که از بین کلیه پسران نوجوانی که در سال 90- 89 در مدارس ناحیه 4 کرج مشغول به تحصیل اند به صورت جامعه آماری در دسترس در نظر گرفته شدند که بر طبق آمار بدست آمده تعداد 11201 نفر می باشند. که از این تعداد 193 نفر به عنوان نمونه در دسترس با میانگین سن 98/0±61/13(سال)، میانگین وزن 59/9 ± 52/47(کیلوگرم)، میانگین قد 75/9 ± 11/157 (سانتیمتر)، و میانگین زاویه q 60/3 ± 72/14(درجه)، مورد مطالعه قرار گرفتند. متغیر های تحقیق شامل زاویه q به عنوان متغیر ملاک و قدرت انفجاری اندام تحتانی به عنوان متغیر پیش بین در نظر گرفته شد. بدین منظور ابتدا زاویه q در مفصل زانو تمامی نمونه ها اندازه گیری شد و سپس برای اندازه گیری قدرت انفجاری اندام تحتانی، آزمون پرش سارجنت از کلیه نمونه ها به عمل آمد. تجزیه و تحلیل یافته های تحقیق با استفاده از آزمون های ضریب همبستگی پیرسون در نرم افزار spss19  انجام گرفت. نتایج حاصل از تحقیق نشان داد که بین زاویه q در مفصل زانو و قدرت انفجاری اندام تحتانی پسران نوجوان غیر ورزشکار رابطه معکوس و معناداری وجود دارد(01/0≤p)، بدین صورت که هرچه زاویه q افزایش یافت قدرت انفجاری اندام تحتانی در پسران نوجوان غیر ورزشکار کاهش یافت. بنابراین نتایج این تحقیق را می توان در مراکز استعدادیابی مورد استفاده قرار داد.

واژگان کلیدی: زاویه q، قدرت انفجاری، مفصل زانو، زانوی پرانتزی، زانوی ضربدری

فهرست مطالب 

عنوان                                                                                                                                      صفحه 

فصل اول : طرح پژوهش

1- 1 مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………….2

1- 2 بیان مسئله و سوال اصلی تحقیق ………………………………………………………………………………………………….3

1- 3 اهمیت و ضرورت تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………….5

1- 4 اهداف تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………………………6

1- 5 فرضیه های تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………………..6

1- 6 متغیر های تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………………….7

1- 7 محدودیت های تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………….7

1- 8 تعریف عملیاتی واژه های تحقیق …………………………………………………………………………………………………..8

1- 8- 1 زاویه q ………………………………………………………………………………………………………………………………………8

1- 8- 2 قدرت انفجاری …………………………………………………………………………………………………………………………..8

1- 8- 3 پسران نوجوان ……………………………………………………………………………………………………………………………8

8- 4 غیر ورزشکار ………………………………………………………………………………………………………………………………8

فصل دوم : ادبیات و پیشینه تحقیق

1 مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………….10

2- 2 مبانی نظری تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………….10

2- 2- 1 مفصل زانو ……………………………………………………………………………………………………………………………….10

2- 2- 2 ناهنجاری های راستایی زانو …………………………………………………………………………………………………..11

2- 2- 3 زاویه q ……………………………………………………………………………………………………………………………………12

2- 2- 4 قدرت انفجاری ………………………………………………………………………………………………………………………..13

2- 2- 5 تمرینات پلایومتریک ………………………………………………………………………………………………………………13

2- 3 مروری بر مطالعات گذشته ………………………………………………………………………………………………………….14

2- 3- 1 مطالعات انجام شده در داخل کشور ………………………………………………………………………………………14

3- 2 مطالعات انجام شده در خارج از کشور …………………………………………………………………………………..18

فصل سوم : روش شناسی تحقیق

1 مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………..36

3- 2 روش تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………………………..36

3- 3 فرایند گرداوری اطلاعات …………………………………………………………………………………………………………….36

3- 4 جامعه آماری ……………………………………………………………………………………………………………………………….37

3- 5 نمونه آماری وروش گزینش آنها …………………………………………………………………………………………………37

3- 6 ابزار و وسایل اندازه گیری ……………………………………………………………………………………………………………37

3- 6-1 ابزار اندازه گیری ……………………………………………………………………………………………………………………..37

3- 6-2 وسایل اندازه گیری …………………………………………………………………………………………………………………38

3- 7 روش های گرداوری اطلاعات ………………………………………………………………………………………………………38

3- 7- 1 اندازه گیری زاویه q ……………………………………………………………………………………………………………….38

3- 7- 2 اندازه گیری قد آزمودنی ها …………………………………………………………………………………………………….38

3- 7- 3 اندازه گیری وزن آزمودنی ها ………………………………………………………………………………………………….38

3- 7- 4 اندازه گیری قدرت انفجاری اندام تحتانی آزمودنی ها …………………………………………………………..38

3- 8 روش تجزیه و تحلیل داده ها ……………………………………………………………………………………………………..39

فصل چهارم : تجزیه وتحلیل داده ها (یافته های پژوهش)

4- 1 مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………….41

4- 2 ارائه نتایج توصیفی ………………………………………………………………………………………………………………………41

4- 3 ارائه نتایج استنباطی ……………………………………………………………………………………………………………………42

4- 4 آزمون فرضیه های پژوهش و ارائه نتایج …………………………………………………………………………………….42

4- 1 آزمون فرضیه 1 ………………………………………………………………………………………………………………………42

فصل پنجم : بحث، نتیجه گیری و پیشنهادات

1 مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………………………….45

5- 2 خلاصه پژوهش ……………………………………………………………………………………………………………………………45

5- 3 بحث و نتیجه گیری …………………………………………………………………………………………………………………….46

5- 4 پیشنهادهای کاربردی برخاسته از پژوهش …………………………………………………………………………………48

5- 5 پیشنهاد به سایر محققین ……………………………………………………………………………………………………………48

پیوست ها ……………………………………………………………………………………………………………………………………………49

منابع و ماخذ …………………………………………………………………………………………………………………………………….54

فهرست جداول

جدول 2-1 خلاصه پژوهش های داخلی ذکر شده در فصل دوم ……………………………………………………….26

جدول 2-2 خلاصه پژوهش های خارجی ذکر شده در فصل دوم ……………………………………………………..29

جدول 4-1 اطلاعات توصیفی مربوط به مشخصه های فردی آزمودنی ها ………………………………………..41

جدول 4-2 اطلاعات توصیفی مربوط به مشخصه قدرت انفجاری اندام تحتانی (پرش سارجنت)……..42

جدول 4-3 نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون ………………………………………………………………………….43  

فصل اول

 طرح پژوهش 

11-مقدمه: 

هدف رشته ی تربیت بدنی و علوم ورزشی بهبود کیفیت زندگی انسان است که از فعالیت های بدنی و ورزش حاصل می شود .بی شک تندرستی مهمترین سرمایه انسان است . امروزه نقش ورزش در کاهش ناهنجاری های روانی و تعادل اجتماعی و تامین تندرستی آدمی بیش از پیش آشکار شده است. همچنین وسعت مطالعات و خدمات در این رشته منحصر به گونه ی محدودی از انسان نیست .تفاوتهای جغرافیایی ،فرهنگی ،جنسیت و سن ،هر چند که گاه محدودیتهایی را در کارکرد آن به وجود می آورد ،حذف ورزش را دشوار ساخته وبرشعار در ورزش برای همه و در همه جا صحه می گذارد [1].

علوم ورزشی گاه آدمی و شرایط او را در وضعیت طبیعی و فیزیولوژیک مطالعه می کند و به ارائه راهنماییها وتجویز تمرینها می پردازد ،یا اینکه آدمی را در وضعیت های غیر طبیعی وپاتولوژیک

مطالعه کرده به توصیه های بهداشتی و تجویز تمرینهای درمانی توجه می کنند این افراد                     می توانند ورزشکار ،مربی ،معلم یا هر فرد مرتبط با ورزش باشند[1].

این وضعیت غیر طبیعی ممکن است در اندام تحتانی وجود داشته باشد و از آنجایی که اندام تحتانی علاوه بر آنکه پایه و سطح اتکای آدمی است عامل جا به جایی او نیز هست ، بنابراین ناهنجاریهای این بخش علاوه بر تغییرات وضعیت ایستاده ((جا به جایی )) را نیز تحت تاثیر قرار می دهد[1].

یکی از ناهنجاریهای رایج در اندام تحتانی زانوی پرانتزی و زانوی ضربدری (غیر طبیعی بودن زاویه q)  در بین افراد است، هر گونه ناهنجاری در اندام ممکن است باعث تاثیرات منفی در عملکرد آن اندام شود .یکی از مواردی که بر روی زاویه q اثر گذار است ناهنجاریهای ساختاری و نیز عدم تعادل مناسب عضلانی در اندام تحتانی است که در صورت تشخیص و اقدام به موقع می توان در رقع این ناهنجاری و اصلاح آن اقدام کرد و در نتیجه از عوارض تغییرات زاویه q جلوگیری نمود[1].

همانطور که می دانیم یکی از فاکتورهای آمادگی جسمانی توان یا قدرت انفجاری است که به ترکیب موثر دو عامل قدرت و سرعت بستگی دارد ودر واقع توان ،کار انجام شده در واحد زمان است[2].

همچنین زاویه q یک معیار مناسب برای بررسی وضعیت زانو و اندام تحتانی است .بنابراین این تحقیق انتخاب شد تا به بررسی ارتباط زاویه q با قدرت انفجاری این اندام پرداخته شود و مشخص شود که آیا تغییرات در این زاویه می تواند ارتباطی با این فاکتور آمادگی جسمانی داشته باشد یا خیر ؟

همانطور که می دانیم یکی از فاکتورهای آمادگی جسمانی توان یا قدرت انفجاری است که به ترکیب موثر دو عامل قدرت و سرعت بستگی دارد ودر واقع توان ،کار انجام شده در واحد زمان است[2].

همچنین زاویه q یک معیار مناسب برای بررسی وضعیت زانو و اندام تحتانی است .بنابراین این تحقیق انتخاب شد تا به بررسی ارتباط زاویه q با قدرت انفجاری این اندام پرداخته شود و مشخص شود که آیا تغییرات در این زاویه می تواند ارتباطی با این فاکتور آمادگی جسمانی داشته باشد یا خیر ؟

12– بیان مساله: 

زاویه q از برخورد خطی که از خار خاصره ای قدامی- فوقانی تا مرکزکشکک کشیده می شود با خطی که از برجستگی درشت نی تا مرکز کشکک کشیده می شود تشکیل شده است[3].

زاویه q یک شاخص مهم برای عملکرد بیومکانیکی در اندام تحتانی است که اندازه گیری آن تاثیرات مکانیسم عضله چهارسررانی را روی زانو منعکس می کند. همچنین ارزیابی این زاویه اطلاعات مهمی در رابطه با راستای صحیح لگن، ران و ساق پا فراهم می کند[4]. به عنوان مثال در ناهنجاری زانوی ضربدری[1] مقدار زاویه q افزایش یافته و در ناهنجاری زانوی پرانتزی[2] مقدار این زاویه کاهش         می یابد[5]. همچنین بیان شده که افزایش زاویه q منجر به افزایش فشار تماسی در سمت خارجی مفصل کشککی رانی می شود در حالی که کاهش زاویه q منجر به افزایش فشار تماسی در بخش داخلی مفصل کشککی-  رانی  می شود[6]. تغییرات در زاویه q می تواند افراد را مستعد آسیب دیدگی ودر رفتگی استخوان کشکک نماید[7]. در تحقیقی که توسط فاروک[3] در سال (2005) انجام شده ناراستایی کشکک که به وسیله اندازه گیری زاویه q ارزیابی می شود به عنوان یکی از علتهای شایع درد قدامی زانو بیان شد[6].

این ناهنجاری ها عموما به دلایلی چون عادات حرکتی نا مناسب ،فقر حرکتی ، شرایط نا مناسب محیطی و با مشخصه ی تدریجی بودن ،به ویژه در دوران کودکی و سنین نوجوانی و رشد بروز       می کند .این اختلالات هنوز آنقدر شدت نیافتند که مشکلات جدی برای فرد مبتلا ایجاد کرده او را به دست جراح ارتوپد بسپارند یا او را ناگریز از استفاده از وسایل کمکی و انواع پروتز ها نمایند و عنوان بیمار به فرد اطلاق شود . بنابراین ،امکان بهبود و اصلاح از طریق حرکات جبرانی و ورزشهای درمانی وجود دارد[1].

تا کنون تحقیقات متعددی به بررسی مقدار طبیعی زاویه q مفصل زانو و یا عوامل موثر بر قدرت انفجاری اندام تحتانی پرداخته اند.

بین سنین 10 تا 15 سالگی 17 درصد رشد طولی استخوان درشت نی از صفحه رشد فوقانی آن است همچنین 65 درصد رشد اندام تحتانی در محدوده اطراف زانو صورت می گیرد که این نشان دهنده ی اهمیت مراقبت از زانوهای کودکان در حال رشد و نوجوانان است[1]. مقدار طبیعی این زاویه در مردان 15- 10 درجه و در زنان 19-10 درجه می باشد[8].  این اختلاف در میزان زاویه q به خاطر داشتن لگن پهن تر زنان نسبت به مردان می باشد[9]. البته مقدار زاویه q در سنین مختلف و نژادهای مختلف متفاوت است و یک معیار ثابتی ندارد. به عنوان مثال زنان نیجریه ای نسبت به زنان اروپایی قفقازی[4] زاویه q بزرگتری دارند. بعضی از تحقیقات انجام شده در این زمینه نشان داده است که مقدار زاویه q بزرگتر از 20 غیر نرمال می باشد در حالی که در مطالعه انجام شده در مقدار این زاویه در زنان نیجریه ای دامنه نرمال زاویه q بین 20 تا 28 درجه بیان شده است که علت این تغییرات هنوز به خوبی درک نشده است[10]. در ایران نیز عباسی سرچشمه و بهمنی(1382) تحقیقی با عنوان اندازه گیری کلینیکی و مقایسه ای زاویه  کشش عضله چهار سر رانی در حالتهای خوابیده به پشت و ایستاده در مردان انجام داده اند که از نتایج حاصل از این تحقیق ، میانگین زاویه q در حالت خوابیده به پشت، 55/12درجه (دامنه 6 تا  24 درجه ) و نیز میانگین این زاویه در حالت ایستاده، 76/14 (دامنه 7 تا 26 درجه) بدست آمد . آزمونهای آماری نشان داد که زاویه در دو حالت  با هم و با عرض لگن ارتباط معنیدار و مستقیمی دارد ( 05/0≤ ( pکه این اطلاعات در ایران با نتایج بدست آمده از تحقیقات ذکر شده در خارج مطابقت دارد[11]. به علاوه این تحقیق نشان داد که میزان زاویه q در حالت ایستاده همواره بیشتر از حالت خوابیده به پشت بود که دلیل آن افزایش نیروها در جهت ایجاد زاویه والگوس زانو به خاطر تحمل وزن می باشد[11].

با توجه به اهمیت زیاد مراقبت از زانو ها در سنین نوجوانی و اینکه بیشتر رشد طولی اندام تحتانی در سنین رشد در اطراف زانو صورت می گیرد لذا مراقبت از زانو ها و همچنین آگاهی از وضعیت قرارگیری آنها دارای اهمیت فراوانی می باشد. چراکه بسیاری از ناهنجاری های اندام تحتانی و وجود درد و  آسیب دیدگی در این اندام تحت تاثیر زاویه q در مفصل زانو می باشد. بنابراین این تحقیق بر آن است تا به بررسی ارتباط بین زاویه q با قدرت انفجاری اندام تحتانی در پسران نوجوان بپردازد تا مشخص شود که آیا قدرت انفجاری اندام تحتانی نیز می تواند تحت تاثیر تغییرات زاویه q  قرار گیرد یا خیر؟

13– ضرورت واهمیت تحقیق: 

توجه به اختلالات راستایی و تاثیر آن بر عملکرد ورزش و لزوم شناسایی افراد مبتلا به این عارضه از اهم وظایف کادر تربیت بدنی و طب ورزشی است .تاکنون در خصوص موضوع ارتباط زاویه q با یکی از مولفه های آمادگی جسمانی تحقیقات اندکی صورت گرفته است که در اینجا  به برخی از آنها که در ارتباط نزدیکتر با موضوع حاضر هستند اشاره می شود که البته نتایج ناهمگونی را بدست آورده اند: در تحقیقی در سال 2000 سن فریدسون[5] و همکارانش گزارش کردند که زانو های در رفته زاویه q کمتری را نشان می دهد[7]. در حالی که سارکار[6] و همکارانش در طی تحقیقی در سال 2009 گزارش کردند که زاویه q بیش از اندازه ممکن است زنان را برای جابجاییهای جانبی بیشتر کشکک در طول فعالیت های شدید و ورزشها ،که در آن عضله چهارسر رانی تحت فشار است ،مستعد کند[12]. همچنین امامی و همکارانش نیز در طی تحقیقی در سال 2007 اعلام کردند که بیمارانی که درد در ناحیه قدامی مفصل زانو دارند نسبت به افراد سالم زاویه q بیشتری در مفصل زانو دارند[13]. به علاوه آکینبو[7] و همکاران نیز در تحقیقی در سال 2008 به این نتیجه رسیدند که افرادی که درد قدامی زانو داشتند مقدار زاویه q بزرگتری داشتند.[14]. در مطالعه ای  دیگر بلچیور[8] و همکارانش در سال 2006 افزایش زاویه q را باعث افزایش کشش یا انقباض در سمت جانب داخلی کشکک اعلام کردند که ممکن است منجر به دررفتگی کشکک شود.و این ناراستایی کشکک را به عنوان یکی از عواملی که در ایجاد یا بدتر شدن درد زانو موثر است معرفی کردند که به وسیله اندازه گیری زاویه q ارزیابی می شود[3]. همچنین در مطالعه ای بیدرت[9] و همـکارانش در سال 2001 بیـان کردند که نـاهنجاری زانوی ضربدری باعث افزایـش زاویه q می شود و ناهنجاری زانوی پرانتزی با کاهش در مقدار زاویه q همراه است[5]. قیطاسی ،علیزاده و رجبی در سال1386 در تحقیقی که بر روی کشتی گیران نخبه آزاد کار انجام دادند گزارش کردند که انحراف راستای اندام تحتانی یعنی کاهش یا افزایش زاویه q که به صورت زانوی پرانتزی و زانوی ضربدری در بین ورزشکاران کشتی گیر آزادکار نمایان می شود ،از جمله عوامل خطرزای بروز آسیب لیگامان مفصل زانوست[15]. درحالی که مقدسی و همکارانش در تحقیقی که در سال 1385 بر روی چند گروه از ورزشکاران انجام دادند گزارش کردند که با افزایش زانوی پرانتزی بین فوتبالیست ها و تکواندوکاران و افزایش زانوی ضربدری در شناگران قورباغه و والیبالیست ها از میزان صدمات آزمودنی ها کاسته شده است[16]. همچنی

پیرانی و نورسته درتحقیقی در سال 1388 گزارش کردند که ثبات پاسچرال در شرایط پویا تحت تاثیر راستای زانو قرار می گیرد[17].

اما همانگونه که مشاهده می شود نتایج برخی از تحقیقات انجام شده با یکدیگر در تناقض می باشند و بیشتر در ارتباط با تغییرات زاویه q در حالت های مختلف و اثرات آن بر روی ناهنجاریها و شیوع بیماریهای اسکلتی و ساختاری می باشد و یا به بررسی ارتباط این زاویه با برخی دیگر از فاکتورهای آمادگی جسمانی مانند تعادل می پردازد، لذا پژوهشگرضرورت انجام تحقیقات گسترده در ارتباط با موضوع تحقیق حاضر را احساس نموده است . از طرفی نتایج حاصل از این تحقیق می تواند مورد استفاده معلمین ورزش قرار گیرد تا با توجه به تاثیر ویژگی های ساختاری و اسکلتی ،دانش آموزان را به سوی مهارت ها و رشته هایی که امکان موفقیت آنها در آن رشته ها بیشتر است. همچنین تحقیق حاضر میتواند مربیان تربیت بدنی را در جهت شناخت زاویه  qو آشنایی با روش اندازه گیری زاویه q  جهت استعداد یابی رشته هایی که دامنه زاویه q در آنها اهمیت دارد یاری دهد.

14– اهداف تحقیق: 

الف) هدف کلی : 

تعیین رابطه بین زاویه q مفصل زانو و قدرت انفجاری اندام تحتانی پسران نوجوان غیر ورزشکار.

ب) هدف تخصصی : 

تعیین ارتباط زاویه q مفصل زانو ، با قدرت انفجاری اندام تحتانی در پسران نوجوان غیر ورزشکار.

15– فرضیه  ی تحقیق: 

بین زاویه q در مفصل زانو با قدرت انفجاری اندام تحتانی(پرش عمودی) در پسران نوجوان غیر ورزشکار ارتباط معنی داری وجود دارد .

16– متغیرهای تحقیق: 

161–  متغیرهای ملاک: 

1- زاویه q

162–  متغیر پیش بین: 

  • قدرت انفجاری اندام تحتانی در دانش آموزان پسر غیر ورزشکار

17 – محدودیت های تحقیق: 

171– محدوده تحقیق 

  • جنس آزمودنی ها
  • سن آزمودنیها
  • لباس آزمودنیها
  • همه آزمودنی ها تحت شرایط محیطی و زمانی یکسان توسط یک آزمونگرمورد مطالعه و ارزیابی قرار گرفتند.
  • شاخص توده بدنی آزمودنیها[10] (جدول 1- 1 پیوست)

172– محدودیت های خارج از کنترل محقق: 

  • عامل بلوغ
  • عدم کنترل روانی آزمودنیها
  • امکان وجود خطا در تعیین محل دقیق مرکز کشکک در آزمودنیها.
  • خواب و تغذیه آزمودنیها
  • ژنتیک

18– تعریف عملیاتی واژه های تحقیق: 

181– زاویه q

زاویه q[11] زاویه ای است که از برخورد دو خطی که یکی از خارخاصره ای قدامی- فوقانی لگن به مرکز کشکک کشیده می شود و دیگری از مرکز کشکک تا برجستگی استخوان درشت نی کشیده شده است تشکیل می شود. در این تحقیق زاویه q توسط گونیامتر پایه بلند اندازه گیری می شود[5].

182– قدرت انفجاری: 

یکی از فاکتورهای آمادگی جسمانی توان یا قدرت انفجاری است که به ترکیب موثر دو عامل قدرت وسرعت بستگی دارد و در واقع توان ،کار انجام شده در واحد زمان است[2]. 

183– پسران نوجوان: 

دوره نوجوانی برای پسران به دوره ی بین 12 تا 18 سالگی اطلاق می شود[19].

184–  غیر ورزشکار: 

به افرادی گفته می شود که در هیچ کانون ورزشی عضو نیستند و فعالیت ورزشی آنها فقط معطوف به

زنگ ورزش در مدرسه می باشد و خارج از مدرسه هیچ نوع فعالیت ورزشی منظم  را ندارند[20]. 

 


مقطع : کارشناسی ارشد

دالود بخشی ازرابطه زاويه q در مفصل زانو با قدرت انفجاری اندام تحتانی در پسران نوجوان غير ورزشكار

قبل از خرید فایل می توانید با پشتبانی سایت مشورت کنید