مقدمه

ارزش مفهوم جدیدی نیست و از بدو خلقت بشر استفاده می شده است. ارسطو بیش از 2000 سال قبلاز هفت دسته ارزش نام برده است:

ارزش اقتصادی، ارزشمعنوی، ارزش زیبایی، ارزش اجتماعی، ارزش سیاسی، ارزش مذهبی و ارزشقضایی. یکی از مشکلات، معانی مختلفی است که برای ((ارزش))وجود دارد. یک نقطه نظر این است کهارزش با کمک مقایسه جلوه می یابد. مسلما یکی از پرکاربردترین معانی برای ارزش همان ارزش اقتصادیاست که بیشتر با واحد پول بیان می شود. هر چند که انواع مختلفی برای ارزش می توان قایل شد؛ مهندسیارزش در بیشتر موارد با ارزش اقتصادی سر و کار دارد . برخی از صاحب نظران چهار نوع مهم از ارزشاقتصادی را مطرح می کنند: ارزش هزینه ای ،ارزش تعویض ،ارزش احترام و ارزش استفاده[1].

مهندسی ارزش بیشتر توجه خود را علاوه بر ((چگونه به مقصد رسیدن)) روی ((مقصدی که باید برسیم))معطوف می دارد و با کمک یک سیستم انسانی (و نه ماشینی) غیر پیچیده، با روشی سیستماتیک قلبمسئله را با رویکردی کارکردگرا و مقصودگرا تشریح می کند. لذا در مهندسی ارزش نباید در دام تفکرمحدود، مانند صرفا اجرای یک سیستم کامپیوتری و پایبندی شدید به جزئیات پیچیده، گرفتار شد بلکه بایدبا انعطاف پذیری به کارکرد یا مقصود نهایی نشانه رفت و در این مسیر از هر روشی که یاری گر باشد استفادهکرد. بعضی از افراد به صورت ذاتی بدون اینکه از ((مهندسی ارزش)) آگاهی داشته باشند فرآیندی مشابه را

به کار می گیرند. مسلما قابلیت درونی دیگر افراد با آگاهی و به کار گیری مهندسی ارزش افزایش خواهدیافت و گروه اول را نیز در نایل شدن به اهداف به صورت موثر و کارا یاری می دهد[2].

به طور کلی، مسائلی که بشر با آنها سرو کار دارد و به دو گونه اساسسی تقسیم می شوند که عبارتند ازمسائل بسته و مسائل باز.

مسائل بسته با تحلیل قابل حل هستند. به عنوان مثال، اگر اتومبیل شما روشن نشود با یک تحلیل وبررسی فنی عوامل درگیر متوجه خواهید شد که احتمالا سیستم برق اتومبیل مشکل پیدا کرده است. راهحل این گونه مسائل با تحلیل موضوع، قابل دسترسی است. مسائل باز به مسائلی گفته می شود که برای حلآنها یک راه حل مشخص وجود ندارد این گونه مسائل با خلاقیت حل می شوند. به عنوان مثال اگر موضوعمسئله چگونگی دفع خطر سیلاب برای یک ناحیه باشد چندین راه حل و شاید بی نهایت طرح را می توانبرای آن پیشنهاد کرد. ساختن سد، استفاده از سیستم های هشدار دهنده سیلاب، عدم استفاده از زمینهایی که در معرض خطر قرار دارند و. …

در این میان راه حل های کلی ای هستند که هر کدام چندین طرح را پیش می کشند. مثلا اگر تصمیمبه ساخت سد باشد سد انواع گوناگون دارد که انتخاب بهینه آن خود مستلزم تفکر و تدبر است. یعنی یک راهحل مطلق برای رفع مشکل وجود ندارد بلکه بی نهایت راهکار قابل خلق است که همواره با خلاقیت می توانچگونگی و کیفیت راه حل ها را تحت تاثیر قرار داد و حتی راهکارهای نوین آفرید. مهندسی ارزش برای حل این قبیل مسائل به دلیل خلاقیت گرا بودن این روش قدرت خود را هویدا می سازد.

فهرست مطالب

 

چکیده…………………………………………………………………………………………………………………… 1

مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………… 2

فصل اول………………………………………………………………………………………… 4

1-1) روند توسعه مهندسی ارزش………………………………………………………………………………… 5

1- 2) مفاهیم اساسی در مهندسی ارزش……………………………………………………………………… 8

1-2- 1) ارزش…………………………………………………………………………………………………………. 8

1-2- 2) کارکرد………………………………………………………………………………………………………… 14

1- 3) رابطه کیفیت و ارزش………………………………………………………………………………………….. 15

فصل دوم……………………………………………………………………………………….. 31

فصل دوم: رویکرد مهندس ارزش و منافع آن………………………………………………………………………… 32

2- 1) یک کار بهتر همیشه قابل انجام است……………………………………………………………………….. 32

2- 2) انواع مسائل قابل حل با استفاده از مهندسی ارزش……………………………………………………….. 34

2- 3) تبعات جانبی و قابلیت های مهندسی ارزش در صرفه جویی……………………………………………….. 37

2-3- 1) نیکداشت منابع………………………………………………………………………………………………… 39

2-3- 2) منافع اعضای گروه……………………………………………………………………………………………… 41

2-3- 3) منافع مدیریت……………………………………………………………………………………………………. 42

2- 4) تمرکز……………………………………………………………………………………………………………….. 42

2-4- 1) مشتری گرا………………………………………………………………………………………………………. 42

2-4- 2) کارکرد گرا………………………………………………………………………………………………………… 43

2- 5) منافع مهم انجام مطالعات ارزش………………………………………………………………………………… 44

2- 5) مهندسی ارزش در پروژه ها…………………………………………………………………………………….. 45

2- 6) دامنه کاربرد مهندسی ارزش……………………………………………………………………………………. 48

2- 7) جایگاه مهندسی ارزش در پروژه………………………………………………………………………………… 50

2- 8) مهندسی ارزش در مدیریت پروژه……………………………………………………………………………….. 53

فصل سوم……………………………………………………………………………………….. 55

3- 1) مقدمه……………………………………………………………………………………………………………. 56

3- 2) اندازه گیری ارزش……………………………………………………………………………………………….. 56

3- 2-1) شناخت سیستم و اجزای تشکیل دهنده آن…………………………………………………………….. 57

3-2- 2) آنالیز نیاز و تعیین عملکرد اجزا……………………………………………………………………………… 58

3-3) تعیین ارزش اجزای سیستم…………………………………………………………………………………… 59

3-3- 1) تعیین اهمیت اجزا…………………………………………………………………………………………… 59

3-3- 2) تعیین هزینه اجزا…………………………………………………………………………………………….. 60

3-3- 3) تعیین شاخص ارزش…………………………………………………………………………………………. 60

3-3- 3) تکنیک های اندازه گیری ارزش……………………………………………………………………………… 61

3-4) انتخاب مرجع برای بهبود………………………………………………………………………………………… 63

3-4- 1) هدف از بهبود…………………………………………………………………………………………………. 63

3-4- 2) اقلام جهت بهبود………………………………………………………………………………………………. 64

3-5) تشریح اندازه گیری ارزش مشتری……………………………………………………………………………… 66

فصل چهارم………………………………………………………………………………………. 70

4-1) مقدمه……………………………………………………………………………………………………………….. 71

4-2) مهندسی ارزش و معدن…………………………………………………………………………………………… 72

4-3) گزارش کار گروه مهندسی ارزش ، نماسازی تونل بزرگراه رسالت…………………………………………… 72

4-3- 1)مقدمه…………………………………………………………………………………………………………….. 72

4-3- 2)گزارش کار………………………………………………………………………………………………………… 73

4-4) پروژه قطار شهری اصفهان…………………………………………………………………………………………. 80

4-4- 1) مقدمه……………………………………………………………………………………………………………. 80

4-4- 2) چکیده طرح و هدف از مطالعه…………………………………………………………………………………. 80

4-4- 3) برنامه مطالعه……………………………………………………………………………………………………. 80

4-4- 4) ایده پردازی………………………………………………………………………………………………………. 82

4-4- 5) ارزیابی ایده ها………………………………………………………………………………………………….. 83

4-4- 6) توسعه ایده ها…………………………………………………………………………………………………. 84

4-4- 7) هزینه یابی ایده ها……………………………………………………………………………………………… 84

فهرست منابع فارسی…………………………………………………………………………………………………… 86

 

چکیده انگلیسی…………………………………………………………………………………………………………… 87

فهرست شکل ها

شکل41: ارزیابیکیفیگزینههاینماسازیدرتونلرسالت…………………………………………………………………….٧٨

شکل42: محاسبهشاخصارزشبههزینه………………………………………………………………………………….٧٩

شکل43: ماتریساجزایکارکردهزینهسازهتونل……………………………………………………………………………٨٢

شکل44: ماتریسارزیابیایدهها………………………………………………………………………………………………٨٣

شکل45: نماییکلیازهندسهتونل……………………………………………………………………………………………٨۴

شکل46: نماییازهندسهتونلهمراهحفاریدرقسمتفوقانی………………………………………………………………..٨۵

 

فصل اول : روند توسعه و مفاهیم اساسی

1-1) روند توسعه مهندسی ارزش

در اواخر جنگ جهانی دوم ، معاونت خرید شرکت جنرال الکتریک با مطالعه مشکلات طرح های زمانجنگ مشاهده کرد که بعضی از طرح ها و عناصر جایگزین که به علت کمبود مواد و قطعات، مورد استفادهقرار نگرفته بودند ، کارایی بهتری با قیمت کمتر نشان دادند؛ لذا در سال 1947 پیگیری این موضوع برایبهبود کارایی تولیدات شرکت به مدیر خرید شرکت جنرال الکتریک، لورنس مایلز1 (1985 – 1904) واگذارشد.[2]

وی با بهره گیری از روش های مختلف، در نهایت روش جدیدی با رویکردی کارکرد گرا به نام تحلیلارزش پیشنهاد نمود که اعمال این تفکر موجب صرفه جویی و بهبود کارایی قابل توجه در تولیدات شرکتگردید. در پی آن ، شرکت های خصوصی و سازمان های دولتی شروع به استفاده از این روش نمودند.

مایلز با توجه به کمبود قطعات در زمان جنگ بررسی خود را با طرح سوالاتی نظیر سوالات زیر وجستجوی پاسخ مناسب برای آن ها شروع کرد:

چرا محصولات و مصنوعات مورد استفاده در زمان جنگ پر هزینه هستند؟آیا تمام این هزینه ها برای تامین آنها ضروری است؟چه مقدار از بودجه بیهوده تلف می شود؟ارزش واقعی مصنوعات و تولیدات چقدر است؟

وی در پاسخ به سوالات فوق دریافت در حالت اضطراری، استفاده اجباری از روش ها، رویه ها، مصالح،مواد و فنون دیگری غیر از آنچه جاری و متداول است موجب کاهش هزینه می گردد ضمن این کهکارکردهای مورد نیاز به نحو مطلوب برآورده می شوند و حتی در بسیاری از موارد کاهش هزینه باعث بهبودکارایی است. همچنین، سابقه کار پربار گذشته و ارتباط تنگاتنگ مایلز، به عنوان مهندس طراح در شرکتجنرال الکتریک، با طرح و تولید، یکی از عوامل بود که موجب آگاهی و تعمق وی در مورد هزینه تولید شدهبود .

1 – Lawrance D. Miles

در طول جنگ جهانی دوم ، کمبود قطعات و مواد، بسیاری از شرکت ها را تحت فشار قرار داده بود . مایلزمسئول یافتن یا تامین بسیاری از این مواد و قطعات شده بود، پیگیری تامین قطعات و مواد و همچنین توجهشدید به عمل یا کاری که از هر قطعه انتظار می رود، باعث ایجاد یک بصیرت نو ظهور شد. مایلز، به مرورزمان به این پرسش رسید: » چه کارکردی باید انجام گیرد؟» بعدها با همین بینش، وقتی که مایلز مدیرخرید و تدارکات شرکت جنرال الکتریک شد( 1994) ، تبلور این که » من چه کارکردی را ریداری میکنم ؟ « به جای » چه ماده ای یا قطعه ای خریداری می کنم؟ « با شدت بیشتر ، قوت گرفت و مفهومتحلیل کارکرد شکل گرفت. این مفهوم پایه و اساس مهندسی ارزش (تحلیل ارزش یا … ) به حساب می آید.

او دریافت و تاکید کرد که رویکرد سنتی موجب می شود که اسیر طرح موجود نشویم و نو اندیشیسرکوب گردد. همچنین تاکید کرد که تمرکز روی کارکردها موجب ایجاد آزادی اندیشه و تفکرد برای نایلشدن به راه حل های بهتر می شود. شکافتن اولیه موضوع با تحقیقات موشکافانه و استخراج جزئیات وگامهای مربوط به یک روش جدید با فنون و ابزارهای فوق العاده قوی، توسط وی انجام د. مایلز این روش ،تکنیک یا رویکرد جدید را تحت عنوان » تحلیل ارزش « به جهان صنعت عرضه داشت. بدین ترتیب

مهندسی ارزش در دهه های 1940 و 1950 میلادی در زمینه طراحی محصولات صنعتی به کار گرفته شد .بعدها، مهندسی ارزش در زمینه های وسیعی از جمله پروژه های عمرانی با موفقیت قابل توجه در کاهشهزینه و بهبود کیفیت به کار گرفته شد.

در سال 1954 دایره کشتی های نیروی دریایی اولین مجموعه از سازمان دفاع آمریکا بود که برنامهتحلیل ارزش را به صورت رسمی شروع کرد و آن را » مهندسی ارزش « نامید تا تاکیدی بر جنبه مهندسیدایره مذکور باشد. در سال 1956 یگان توپخانه ارتش آمریکا در بخشی از برنامه آموزشی خود مهندسیارزش را گنجاند. در سال 1961 نیروی هوایی آمریکا مهندسی ارزش را به کار گرفت. استفاده از مهندسیارزش در یگان مهندسی ارتش و دایره بنادر نیروی دریایی آمریکا در طی 10 ال حدود 200 میلیون دلارصرفه جویی در پی داشت.

در سال 1969 سازمان ناسا  مطالعه رسمی مهندسی ارزش و آموزش آن را شروع کرد. اداره ترابریآمریکا دستور العمل هایی منتشر کرد تا موجب انگیزه در بکارگیری مهندسی ارزش شود. تقریبا در سال هایحدود 1965 که در آن دستور العمل بند سهیم بودن پیمانکار در صرفه جویی های ناشی از پیشنهاد هایکارا و موثر به شرایط قرار دادها اضافه گشت، زمینه تشویق و بکارگیری مهندسی ارزش در این حرفه را مهیاساخت. اوایل دهه هفتاد میلادی ، دورانی بود که شرکت های مدیریت ساخت در حال شکل گیری بودند وخیلی از آنها مشتاق بکارگیری مهندسی ارزش در فاز طراحی بودند. تا آن سال ها، قابلیت فوق العاده این

روش در دوره طراحی درک نشده بود.

تا سال 1972، صنعت ساختمان تمایل کمی به بکارگیری مهندسی ارزش نشان می داد. در دوازدهمینکنفرانس سالانه انجمن مهندسی ارزش آمریکا بر روی کاربرد مهندسی ارزش در پروژه های عمرانی تاکیدشد. در آن سال جمع کثیری از مهندسان ساختمان و معمار برای آشنایی هر چه بیشتر با مهندسی ارزشدعوت شدند. اولین دستاوردهای مهندسی ارزش در پروژه های ساخت و ساز توسط سازمان خدمات عمومیآمریکا (2) و همچنین سازمان حفاظت محیط زیست آن کشور تجربه شد و آموزش و آشنایی مهندسینطراح، پیمانکاران، معماران و … با برگزاری سمینارها و کارگاه ها توسعه یافت. هم اکنون استفاده از مهندسی

ارزش در بخش های صنعتی، عمرانی، کشاورزی و مدیریتی و … در بسیاری از کشورها توسعه یافته است کهانجمن مهندسی ارزش آمریکا در تاریخ 22 اکتبر 1959 در کشور آمریکا تاسیس شد که از اهداف اینانجمن توسعه مهندسی ارزش و درک بهتر مفاهیم مربوط به مندسی ارزش است. امروزه اعضای این انجمنگستره ای وسیع از مدیران، اندیشمندان، استادان، طراحان، تجار و شرکت های تولید و خدمات و … را شاملمی شود.

انجمن مذکور در سال 1973 برنامه خاصی را برای اعطای مدارک صلاحیت به متخصصین واجد شرایطدر زمینه مهندسی ارزش تدارک دیده که موجب نوعی استاندارد سازی در انجام مهندسی ارزش شد. این مدارک بلافاصله توسط دولت مرکزی آمریکا به رسمیت شناخته شد و در قرار دادهای خدمات مهندسیارزش به کار گرفته شد. این مدارک که از اعتبار جهانی خوبی برخوردار است پس از دوره های آموزشی وامتحان و رعایت دیگر ضوابط انجمن مهندسی ارزش آمریکا صادر می شود. مدارک تایید صلاحیت مشابهیتوسط انجمن های مهندسی ارزش در برخی از کشورهای دیگر نیز صادر می شود.

انجمن مهندسی ارزش ایران با تلاش تعدادی از متخصصین دانشگاهی و صنعت با مشارکت متخصصینمجرب و علاقه مند پس از طی مراحل قانونی در سال 1381 تاسیس و شروع به فعالیت نمود. از اهدافانجمن، توسعه مهندسی ارزش و بکارگیری آن در پروژه های صنعتی، عمرانی، تولیدی و خدماتی و … بهمنظور استفاده بهینه از منابع کشور برای رشد و توسعه سریع تر آن است که با برگزاری همایش ها، انتشارنشریات، برگزاری دوره های آموزشی و مشابه آن به این موضوع می پردازد .

12) مفاهیم اساسی در مهندسی ارزش

ارزش مفهوم جدیدی نیست و از بدو خلقت بشر استفاده می شده است. ارسطو بیش از 2000 سال قبلاز هفت دسته ارزش نام برده است[2] :ارزش اقتصادی، ارزشمعنوی، ارزش زیبایی، ارزش اجتماعی، ارزش سیاسی، ارزش مذهبی و ارزشقضایی. یکی از مشکلات، معانی مختلفی است که برای ((ارزش))وجود دارد. یک نقطه نظر این است کهارزش با کمک مقایسه جلوه می یابد. مسلما یکی از پرکاربردترین معانی برای ارزش همان ارزش اقتصادیاست که بیشتر با واحد پول بیان می شود. هر چند که انواع مختلفی برای ارزش می توان قایل شد؛ مهندسیارزش در بیشتر موارد با ارزش اقتصادی سر و کار دارد . برخی از صاحب نظران چهار نوع مهم ا ارزشاقتصادی را مطرح می کنند: ارزش هزینه ای ،ارزش تعویض ،ارزش احترام و ارزش استفاده.ارزش استفادهمشخصاتی که موجب کارایی و استفاده عملیاتی می شود. در اکثر مواقع، توانمندی یک محصول، پروژه،کالا و … برای انجام یک یا چند عمل فیزیکی، موجب ایجاد این نوع ارزش می شود. مثلا برای یکخودنویس، نوشتن کلمات یا ایجاد اثر جوهر بر روی صفحه ، نمایانگر این نوع ارزش است.

ارزش تکریم و احتراممشخصاتی که موجب افزایش خواست و علایق مشتری برای داشتن محصول میشود. این نوع ارزش

رابطه تنگاتنگی با ایجاد زیبایی، جذابیت، پرستیژ، اعتبار، احترام، ظاهر آرایی و … دارد به گونه ای که دربسیاری از موارد در صورت عدم وجود این نوع از ارزش در محصول، پروژه، کالا و … خریدار یا استفاده کنندهتمایل کمتری برای استفاده یا خرید دارد. مسلما زیبایی یک خودنویس و گاهی ایجاد پرستیژ برای صاحبخودنویس، به خودی خود نوعی ارزش (ارزش احترام یا تکریم) را القاء می کند و آگاهانه یا ناآگاهانه خریداررا در زمان خرید تحت تاثیر قرار می دهد.

ارزش تعویض

کیفیت یا مشخصاتی که ما را قادر به تعویض یک چیز (یک آیتم) با چیز دیگری می کند. در اغلب اوقاتمنظور از تعویض همان تبادل پول در ازای کالا (قیمت محصول) است. بنابر این قیمت محصول به عنوانارزش تعویض قلمداد می شود. در دوران بشر اولیه، انجام معامله پایاپای ، انعکاس نوعی ارزش تعویض برایطرفین بود.

ارزش هزینه ای

ارزش هزینه ای مقدار پولی است که برای تولید یک محصول نیاز است. هزینه مواد، نیروی انسانی وتجهیزات و ماشین آلات و هزینه های دیگر که برای تولید لازم است، از اهم مواد محسوب می شود[1].با در نظر گرفتن پول به عنوان واسطه تعویض، ارزش تعویض می تواند به وسیله چیزهای دیگری نیزبیان شود. به عبارت دیگر در یک معامله پایاپای، یک متاع می تواند با شیء دیگر تعویض گردد که تداعیارزش تعویض را خواهد داشت. ارزش احترام موجب محبوبیت یک محصول یا خدمت می شود، مثل کارهایهنری و لوازم تزئینی و … این قبیل موارد به دلیل آداب اجتماعی یا زیبایی یا کمیاب بودن ارزش پیدا میکند

فصل دوم : رویکرد مهندس ارزش و منافع آن
21) یک کار بهتر همیشه قابل انجام است

مهندسی ارزش بیشتر توجه خود را علاوه بر ((چگونه به مقصد رسیدن)) روی ((مقصدی که باید برسیم))معطوف می دارد و با کمک یک سیستم انسانی (و نه ماشینی) غیر پیچیده، با روشی سیستماتیک قلبمسئله را با رویکردی کارکردگرا و مقصودگرا تشریح می کند. لذا در مهندسی ارزش نباید در دام تفکرمحدود، مانند صرفا اجرای یک سیستم کامپیوتری و پایبندی شدید به جزئیات پیچیده، گرفتار شد بلکه بایدبا انعطاف پذیری به کارکرد یا مقصود نهایی نشانه رفت و در این مسیر از هر روشی که یاری گر باشد استفادهکرد. بعضی از افراد به صورت ذاتی بدون اینکه از ((مهندسی ارزش)) آگاهی داشته باشند فرآیندی مشابه را

به کار می گیرند. مسلما قابلیت درونی دیگر افراد با آگاهی و به کار گیری مهندسی ارزش افزایش خواهدیافت و گروه اول را نیز در نایل شدن به اهداف به صورت موثر و کارا یاری می دهد[2].

کارلوس فالون بیان می دارد که فقط دانستن این که هزینه یک محصول یا کالا چقدر است ،5 درصدصرفه جویی را می تواند به همراه داشته باشد و تغییر در مواد و مصالح حداکثر 10 درصد صرفه جویی بهدنبال دارد، در حالی که یافتن یک راهکار برتر می تواند 30 درصد صرفه جویی و حتی بیشتر ار به ارمغانبیاورد.نگاهی به صنعت سایر کشورها نشان می دهد که امروزه تفاوت بین برنده اول و دوم در یک مسابقه یارقابت حرفه ای خیلی ناچیز است و در عین حال فوق العاده پر اهمیت است. از ((خوب)) بودن تا ((عالی))بودن فقط یک پله فاصله است ولی پیمودن این پله به مراتب دشوارتر از پیمودن فاصله دو پله ((ضعیف))

بودن و ((خوب)) بودن است.انسان ها در نهاد خود از تغییر استقبال نمی کنند. حتی انسان های منطق گرا تغییراتی را که ستلزمآموزش ها و زمان طولانی باشد، نمی پسندند. همچنین نزدیکی و در تماس بودن با مسئله یا طرح موجبمی شود که درک برخی از ابعاد مسئله دشوار شود.

در بکارگیری تحلیل کارکرد، طبیعت انسانی باید مورد نظر باشد. تحلیل کارکرد، زمان و آموزش کافیرا طلب می کند.در پرسش های چرا – چگونه، انسان ها به سوال “چگونه” رغبت دارند زیرا به دنبال راه حل تخصصیهستند، ولی در جواب به سوال ((چرا)) احساس خوبی ندارند و معمولا پریشان و رنجور می شوند. در جواببه همین سوال، بعید نیست افراد احساس کنند که تصمیمات آنها زیر سوال یا زیر ذره بین قرار گرفته است .توجه به مباحث فوق الذکر برای غلبه بر موانع مفید است. این نکته در مهندسی ارزش مورد توجه است .((اگر مهندسی ارزش مورد قبول یک سیستم واقع شود و با شکیبایی تعقیب شود آنگاه قابلیت آن به

عنوان ابزاری قدرتمند برای حل مسئله به اثبات می رسد)).اعمال مهندسی ارزش ما را در به کارگیری راهکارها و گزینه های بهتر و مواد و مصالح جایگزین، فرآیندهای جدیدتر و توانمندی های متخصصان و منابع یاری می دهد. به طور عاد با به کارگیری مهندسی ارزش ،حدود 15 تا 25 درصد (و حتی بیشتر) از هزینه های تولید یک کارخانه غیر ضروری تشخیص داده میشود

بدون این که ارزش های مورد نظر مشتری کاهش یابد. با ترکیب بهینه ایده ها، فرآیندها، مصالح و مفاهیمطراحی ممکن است تا حدود 75 درصد هزینه ها غیر ضروری تشخیص داده شوند. تاکید می شود کهشناسایی و حذف این هزینه های غیر ضروری کار ساده ای نیست)).

22) انواع مسائل قابل حل با استفاده از مهندسی ارزش

به طور کلی، مسائلی که بشر با آنها سرو کار دارد و به دو گونه اساسسی تقسیم می شوند که عبارتند از

مسائل بسته و مسائل باز.

مسائل بسته با تحلیل قابل حل هستند. به عنوان مثال، اگر اتومبیل شما روشن نشود با یک تحلیل وبررسی فنی عوامل درگیر متوجه خواهید شد که احتمالا سیستم برق اتومبیل مشکل پیدا کرده است. راهحل این گونه مسائل با تحلیل موضوع، قابل دسترسی است. مسائل باز به مسائلی گفته می شود که برای حلآنها یک راه حل مشخص وجود ندارد این گونه مسائل با خلاقیت حل می شوند. به عنوان مثال اگر موضوعمسئله چگونگی دفع خطر سیلاب برای یک ناحیه باشد چندین راه حل و شاید بی نهایت طرح را می توانبرای آن پیشنهاد کرد. ساختن سد، استفاده از سستم های هشدار دهنده سیلاب، عدم استفاده از زمینهایی که در معرض خطر قرار دارند و. …

در این میان راه حل های کلی ای هستند که هر کدام چندین طرح را پیش می کشند. مثلا اگر تصمیمبه ساخت سد باشد سد انواع گوناگون دارد که انتخاب بهینه آن خود مستلزم تفکر و تدبر است. یعنی یک راهحل مطلق برای رفع مشکل وجود ندارد بلکه بی نهایت راهکار قابل خلق است که همواره با خلاقیت می توانچگونگی و کیفیت راه حل ها را تحت تاثیر قرار داد و حتی راهکارهای نوین آفرید. مهندسی ارزش برای حلاین قبیل مسائل به دلیل خلاقیت گرا بودن این روش قدرت خود را هویدا می سازد.

هر طرحی دارای هزینه های غیر ضروری است. هر طرحی می تواند به حالت بهتری ارتقاءیابد. حتیاختراعات ادیسون به وسیله دیگران توسعه پیدا کرد. طراحی پروژه های ساخت و ساز و طرح های زیر بناییدارای پیچیدگی و مستلزم زمان، هزینه و اهکارهای گوناگون است. طراح همیشه تحت فشار است تا طرحیقابل اعتماد و قابل اجرا ارائه دهد.کار تیم مهندسی ارزش راحت تر از کار طراح است زیرا نوعی بازنگری محسوب می شود که در آندیدگاهی جدای از طراحی حاکم است. به همین دلیل خیلی از صاحب نظران اعتقاد دارند که اعضای تیممهندسی ارزش نباید در طراحی اولیه آن شرکت داشته باشند. بعضی از دلایل وجود ارزش ضعیف می تواندکمبود زمان، کمبود اطلاعات، کمبود ایده، درک نادرست از نیازها و واقعیات، عادات، تمایلات انسانی ،

سیاست ها، کمبود درآمد، شرایطی موقتی که به طور غیر عمدی دائمی شده باشند، کمبود انگیزه و … باشد .

نتایج موفق یک مطالعه مهندسی ارزش ممکن است این توهم را به وجود آورد که طراحان، کم کاریکرده اند و اگر کار به درستی انجام شده بود نباید امکان صرفه جویی در هزینه یا زمان و … وجود می داشت ،همچنین این تفکر که ((یک راه حل درست مطلق)) وجود دارد، که اگر از آن تبعیت شود امکان هیچ بهبوددیگری وجود ندارد، باید از اذهان پاک شود. این گونه دیدگه ما را از ایجاد تفکر خلاق و خلق راهکارهایجدید باز می دارد. در حقیقت فلسفه مهندسی ارزش تمام توهمات فوق الذکر را در هم می شکند و ادعا میکند که هر کار واقعی هر چقدر که بهینه و دقیق انجام شده باشد باز هم امکان بهبود دارد، هر چند این

بهبود چشمگیر نباشد.اصولا، طبیعت مهندسی ارزش با ماهیت کار طراحی اختلاف بنیادی دارد. طراح، با در نظر گرفتن آیین

نامه ها، عرف جاری، صلاح و قضاوت مهندسی به صورت کاملا منطقی اقدام به طراحی می کند. مهندسیارزش به دلیل تجهیز به عنصر خلاقیت (به عنوان یکی از مهمترین عوامل) و بکارگیری سایر ویژگی هایکلیدی اقدام به تحلیل و شناسایی راه حل های نوین می کند که حتی ممکن است به عنوان یک روش یاراهکار جدید در آینده حرفه ای مورد استفاده وسیع قرار گیرد.

گاهی طراحان پروژه ها ادعا می نند که مهندسی ارزش را عملا در کار خود اعمال کرده اند، دقت شودکه دخالت دادن مفهوم ارزش در طراحی مهندسی و بکارگیری تکنیک مهندسی ارزش کلا متفاوت است ،بنابراین طراحی و مهندسی خوب با مهندسی ارزش به یک معنی نیست. مطالعات مهندسی ارزش و ماهیت آن طبق تعریف از ماهیت تیم طراحی و اهداف آن متفاوت است. مهندسان طراح ممکن است ارزش را درطراحی در نظر داشته باشند، ولی مهندسی ارزش، فرآیند تعریف شده ای است که فعالیت آن از فعالیتطراحان متمایز است.

متاسفانه یکی از دیدگاه ها در مورد مهندسی ارزش این است که بیان می شود مهندسی ارزش دارایعکس العمل منفی و ستیز گرایانه است، در حالی که فلسفه مهندسی ارزش این است که با کمک خلاقیت وکار تیمی تنگاتنگ ارزش پروژه را بهبود بخشد و عقیده بر این است که اگر پروژه ای توسط بهترین طراحانو با بیشترین دقت انجام شود هیچگاه نمی توان ادعا کرد که به بهترین ارزش دست پیدا کرده ایم و همیشهمی توان در ارزش بهبود پدید آورد. به دلیل اینکه بالطبع نمی توان معیاری فراگیر و عملی را برای درکارزش بهینه در طول مدت طراحی شناسایی کرد، لذا مشاوران طراحی هیچگاه قارد به تشخیص حصول به

ارزش بهینه نیستند. ایشان وظیفه خود را طبق قوانین جاری انجام می دهند.


مقطع : کارشناسی ارشد

دانلود بخشی از روشهای افزايش عمر ساختمانهای عمومی و تاثير آن در صرفه جويی اقتصاد ملی ﴿ با طراحی نمونه موردی در تهران﴾