انتخاب صفحه

مقدمه

این مجموعه برای کمک به مهندسان عمران و شهرسازی در جهت بهبود جاده های شهری و بین شهری جمع آوری شده است.امید به داشتن جاده ای ایمن ومناسب برای استفاده هم میهنان عزیز ایرانی.

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فهرست مطالب

چکیده……………………………………………………………………………………………………………1
مقدمه……………………………………………………………………………………………………………2

فصل اول: کلیات

هدف از تهیه این راهنما، ارایه تکنیکهای مؤثر و دستورالعملهایی برای انجام ممیزی ایمنی توسط سازمانهایحمل ونقل و ممیزان مستقل می باشد.
این راهنما به موارد ذیل می پردازد: ١- طبقه بندی راهها، ٢- ساختار جدید جهت بهینه سازی تسهیلاتموجود و ٣- تسهیلات درون شهری در کنار تسهیلات برون شهری.
1-2 پیش زمینه
1-2-1 مفهوم ممیزی ایمنی راه
هدف اصلی فرایند ممیزی ایمنی راه کاهش آمار تلفات جاده ای از طریق بکارگیری شیوه ای پیشگیرانه است. بررسیهای مرسوم نقاط حادثه خیز اقدامی انفعالی در توجه به مشکلات ایمنی راه بوده و می توان به آن به عنوان نتیجه نهایی ضعف طراحان در تشخیص و بکارگیری موارد ایمنی در فعالیتهایشان نگریست. با توجه به وجود استانداردهای طراحی رایج ، هنوز هم راهها همراه با مشکلات مربوط به تأمین ایمنی ساخته می شوند که منجر به آمار بالایی از تصادفات می گردد شناسایی ممیزی ایمنی در مراحل ابتدایی طراحی راهها، اقدامی اقتصادی در حذف مشکلات بالقوه مسایل ایمنی قبل از ساخت راهها می باشد
1-2-2 ممیزی ایمنی راه چیست؟
آسترودز انجمن ملی حمل ونقل جاده ای و مسؤولان ترافیک استرالیا، ممیزی ایمنی راه را چنین تعریف می کنند: “بررسی رسمی جاده موجود و یا جاده در دست احداث یا پروژه ترافیکی و یا هرپروژه ای دیگر که با کاربران جاده در ارتباط می باشد و در آن یک ممیز توانمند، به بررسی موارد امکان وقوع حادثه در پروژه و عملکرد ایمنی آن می پردازد.
تعاریف دیگری نیز وجود دارند که همگی حاوی این مفهوم می باشند که ممیزی ایمنی راه یک بررسی رسمی از اصول ایمنی با دیدگاهی چندمنظوره می باشد. در همه موارد، ممیزی ایمنی راه مرتبط با ایمنی وسلامت همه کاربران راهها می باشند.
هدف اصلی ممیزی ایمنی راه، تضمین سطح بالایی از ایمنی در مراحل آغازین توسعه طرح با هدف برطرف نمودن یا بهینه سازی عناصر حادثه برانگیز می باشد.
1-2-3 هدف از کاربرد ممیزی ایمنی راه چیست؟
در طول سالیان متمادی، ایمنی جاده به یکی از نگرانی های اصلی اکثر سازمانهای حمل ونقلتبدیل شده است. رشد سریع شبکه راهها، افزایش تعداد وسایل نقلیه، ترکیب متفاوت وسایل نقلیه دراستفاده از راهها(خودروهای کوچک و کامیونهای غو لپیکر در استفاده از راه همراه می باشند)، تعداد و سن رانندگان،محدودیتهای اقتصادی در ساخت راهها و پیشرفتهای تکنولوژیکی نامتقارن همه و همه در افزایش میزانتصادفات مؤثر هستند.علاوه بر این مطلب، سه عنصر اصلی که در تصادفات راهها نقش عمده دارند، عبارتند از:
راننده، وسیله نقلیه و راه که تحت تأثیر متقابل مسایل اجتماعی و سیاسی محیط موجود خود می باشند.در تلاش برای افزایش ایمنی راهها، برخی سازمانهای حمل ونقل برنامه های ایمنی خود را تهیه و ارایهکرده اند که به طور کلی عناصری که در تصادفات راهها نقش بسزایی دارند را مورد توجه قرار می دهد. در عین حال، طراحی مهندسی در زمینه وارد کردن عوامل مؤثر بر ایمنی در ساخت جاده ها، پیشرفت بسیاری داشته است. در سالهای اخیر مهندسین برای طراحی و ساخت راهها به صورت
Stay – between – the – lines اقدام می کردند که در ایجاد ایمنی و جلوگیری از برخورد وسایل نقلیه با عوامل زیرساختی و عناصر کنار حاشیه راه چندان مؤثر نبود.در دهه های ١٩۶٠ و ١٩٧٠ میلادی، مهندسین شروع به ساخت راههای Forgiving Highways کردند کهدر آن عناصر طراحی ضروری را که صدمات ناشی از برخورد وسایل نقلیه با عناصر حاشیه راه را کاهشمی داد، در نظر گرفته می شود.به تازگی، مهندسین با تأکید بر جلوگیری از وقوع حوادث، اقدام به ساخت راههای Caring Highways کرده اند، اما با وجود تمام مطالب ذکرشده، هنوز هم روش طراحی و ساخت ساختارهایزیربنایی با حداقلاستانداردها و استفاده از رویکرد Cookbook وجود دارد. این موضوع با توجه به نگرش کم کردهزینه های ساخت در آغاز پروژه ناشی می شود. آنچه در این بین نتیجه گیری شده آن است که جاده ای که با رعایت حداقل استانداردها ساخته شده است، به طور حتم جاده ای ایمن محسوب نمی شود. مهندسین در تلاش خود برای کاهش هزینه ها، عوامل دیگری را نیز باید در نظر بگیرند. این عوامل شامل: بار ترافیکی، حق تقدم در راه، شرایط زمین ، محدودیتهای محیطی، محدودیتهای بودجه ای می باشد.
پارامترهای ایمنی و مخالفتهای موجود در افزایش بودجه ایمن سازی راهها در مورد هر پروژه جدید راه به دوش می کشندممیزی ایمنی راه کمک م یکند تا به نکات و پارامتراهای مربوط به ایمنی راهها توجه لازم مبذول گردد واین توجه نمی بایست کمتر از توجه به سایر عواملی که در طراحی جاد هها مطرح اند باشد. در مواردی کهتسهیلات جاده ای در حال ارایه سرویس هستند، ممیزی ایمنی راه مشکلاتی را مشخص می نماید که با توجهبه میزان اهمیت دهی از سوی مسؤولین، موجب بهبود ایمنیتسهیلات می گردد. باید به این نکته تأکید شودکه این نوع کاربرد ممیزی ایمنی راه، ابتدایی ترین سطح استفاده از ابزار ممیزی ایمنی راه محسوب می گردد اقدام برای بهبود و رفع مسایل مرتبط با طراحی ضعیف و مشکلات بالقوه ایمنی راهها برای راههای در حال سرویس دهی معمولاً پرهزینه بوده و کارایی هزینه به عمل آمده کمتر می باشد. جلوگیری از وقوع حوادث از همان ابتدای کار ، بسیار مؤثرتر از رفع آن در مقاطع زمانی دیگر می باشد. به هر حال تصادفات جاده ای ر می توان با توجه بیشتر به مسایل ایمنی در مراحل مختلفی همچون تعریف، طراحی، ساخت و بهره برداری از جاده کاهش داد.

1-1 هدف……………………………………………………………………………………………………….3
1-2 پیش زمینه………………………………………………………………………………………………..3
1-2-1 مفهوم ممیزى ایمنى راه……………………………………………………………………………..3
1-2-2 ممیزى ایمنى راه چیست؟………………………………………………………………………….3
1-2-3 هدف از کاربرد ممیزى ایمنى راه چیست؟…………………………………………………………4
1-2-4 چرا استفاده از راهنماى کانادایى توصیه مى گردد؟……………………………………………….5
1-3 ساختار راهنما……………………………………………………………………………………………..7

فصل دوم: بررسی فعالیتهاى انجام شده در رابطه با ممیزى ایمنى راه

این بخش نگاهی به ممیزیهای ایمنی موجود در بریتانیا، استرالیا، نیوزلند و ایالات متحده خواهد داشت. به علاوه مباحثی در خصوص فعالیتهای انجام شده در کانادا ارایه شده است.
2-1 انگلستان
مفهوم ممیزی ایمنی راه در سالهای دهه هشتاد میلادی در انگلستان ارایه شد. در سال ١٩۸۷ ، سازمان حمل ونقل انگلستان استراتژیها و راهکارهایی را برنامه ریزی کرد که براساس آن در سال ٢٠٠٠ آمار تلفات بزرگراهها یک سوم کاهش می یافت. در سال ١٩٨٨ ، انگلیسیها قانونی را تصویب کردند که براساس آن تمامی مسؤولان بزرگراهها ملزم به اجرای اقداماتی در جهت کاهش تصادفات راهها شدند که این موضوع منجر به انتشارات ذیل گشت:
1) بهینه سازی آیین نامه ایمنی راهها
2) راهنمای ممیزی ایمنی راهها مؤسسه راهها وحمل ونقل، ۱۹۹۰ بازبینی
در سال ١٩٩١ ، بخش حمل ونقل انگلستان، اجرای ممیزی ایمنی را برای همه راهها و آزادراههااجباری اعلام کرد. هم اکنون از مسؤولیتهای انفرادی بخشهای حمل ونقل این است که ممیزی به عنوانیکی از اعمال و برنامه های مهم در راهها و شیوه های طراحی پروژه محسوب شده و تعیین می کنند که چه نوع ممیزی و در چه زمانی اجرا گردد.
2-2 استرالیا
در استرالیا، تشکیلات ملی حمل ونقل جاده ای و مسؤولان ترافیکی تحت عنوان آسترودز می باشند. آسترودز در سال ١٩٩۴ ، مجموعه ای را با عنوان ممیزی ایمنی راه منتشر کرد. در این مجموعه طیف وسیعی از راهنمایی ها و رهنمودهای مورد استفاده در مورد برنامه ملی ممیزی ایمنی راه و چک لیستهایی که از طریق تعامل با ترانزیت نیوزلند حاصل گردیده بود، ارایه شد. این چک لیستها هم اکنون به منظور حصول اطمینان از تأمین ایمنی در تمامی مراحل یا قسمتهایی از ممیزی ایمنی به طور صحیح مورد استفاده قرار می گیرند. ایالات استرالیا ممیزی ایمنی راه را با رویه های متفاوتی به کار م یگیرند. متولی راههای ایالات ویکتوریا، ممیزی ایمنی را به عنوان بخش لاینفک از فرایند انجام مدیریت کیفی در نظر م یگیرد. ممیزیهای ایمنی از مراحل تعریف پروژه تا مرحله تکمیل و ساخت، هزینه ای بالغ بر ۵ میلیون دلار در بر دارد.به علاوه VicRoads به صورت اتفاقی ٢٠ درصد سایر پروژه های در حال ساخت را در یک یا دو مرحله ممیزی کرده و ١٠ درصد از عملیات نگهداری جاده ها را نیز زیر نظر می گیرد. اداره جاده ها و ترافیک مسؤول امنیت جاده ای در New South Wales می باشد در سال1990 دستورالعمل ممیزی ایمنی را به عنوان بخشی از رویکرد مدیریت کیفیت آن شهر منتشر نمود.20 درصد راههای کنونی به منظور شناسایی نقایص در راهها و تعیین اولویت جهت انجام پروژه هایبهسازی، می بایست ممیزی گردند. به علاوه در سطح هر منطقه، ٢٠ پروژه مورد اجرا که از لحاظ اندازهپروژه و مراحل آن متفاوت بودند، می بایست سالانه ممیزی شوند

2-1 انگلیس…………………………………………………………………………………………………………..8
2-2 استرالیا…………………………………………………………………………………………………………..9
2-3 نیوزیلند……………………………………………………………………………………………………….10
2-4 آمریکا……………………………………………………………………………………………………………..10
2-5 کانادا………………………………………………………………………………………………………………11
2-5-1 بریتیش کلمبیا………………………………………………………………………………………………….11
2-5-2 آلبرتا………………………………………………………………………………………………………………11
2-5-3 انتاریو……………………………………………………………………………………………………………..12
2-5-4 کبک………………………………………………………………………………………………………………13
2-5-5 نیوبرونسویک……………………………………………………………………………………………….. 14
2-5-6 نوا اسکو تیا…………………………………………………………………………………………………….14
2-5-7 پرنس ادوارد ایلند……………………………………………………………………………………………..14

فصل سوم: اصول ممیزی ایمنی راه

این بخش، اصول کلی ممیزی ایمنی راه را بررسی می کند. یک نگاه کلی به مراحل مختلف طرح که در آن می توان ممیزی ایمنی را انجام داد، مشخص شده است. این مراحل عبارتند از: مرحله امکان سنجی طرح اولیه، طراحی جزییات، مراحل پیش از افتتاح و پس از افتتاح پروژه. در ادامه مباحث انواع پروژه های قابل ممیزی، ویژگیها و ترکیب گروه ممیزی، نقشها و مسؤولیتهای ممیزان، سازمان و ساختار ممیزی ایمنی و آموزش ممیزان مطرح می گردد. در انتها تعاریفی از مراحل نظارت و ارزیابی ارایه شده است.
3-1 تعریف ممیزی ایمنی راه
یک ممیزی ایمنی راه چنین تعریف شده است:
“بررسی و مطالعه رسمی جاده ها یا پروژه های کنونی یا در حال ساخت و یا هر نوع پروژه ای که به با استفاده کنندگان از راه تعامل داشته باشد. در طی ممیزی ایمنی یک ممیز مستقل و توانا، در مورد پتانسیل تصادفات و اجرای اصول ایمنی پروژه گزارش می دهد”
اداره ترافیک و جاد ههای نیوسات ویلز ممیزی ایمنی راه را چنین شرح می دهد:
“روشی برای بررسی طرح، اجرا و عملکرد پروژه های راه و تطابق آنها با اصول ایمنی به منظور پیشگیری و رفع تصادفات می باشد ”
یک مفهوم کلیدی و مهم با ممیزی ایمنی همراه است که عبارت است از این که ممیزیها باید به وسیله اشخاص یا گروههای مستقل که دارای تجربه و آموزش مربوطه بوده و هیچ بستگی قبلی به پروژه تحت ممیزی ندارند، انجام شود. هدف اصلی این است که نقایص بالقوه ایمنی شناسایی شده و
اقدامات مورد نیاز جهت حذف یا کاهش تأثیرات نقایص در نظر گرفته شوند. در این حین توجه ویژه به تمامی استفاده کنندگان از راهها معطوف می شود که عبارتند از: عابران پیاده پیر و جوان، دوچرخه سواران، موتورسواران، اتومبیلها کامیونها، اتوبوسها و مسافران وسایل حمل ونقل عمومی .

3-1 تعریف ممیزی ایمنی راه………………………………………………………………………………………..15
3-2 مراحل ممیزی ایمنی راه………………………………………………………………………………………..16
3-2-1مرحله امکان سنجی………………………………………………………………………………………16
3-2-2 مرحله طرح اولیه………………………………………………………………………………………….17
3-2-3 مرحله طرح جزییات……………………………………………………………………………………..17
3-2-4 مرحله قبل از افتتاح……………………………………………………………………………………..17
3-2-5رمرحله پس از افتتاح )راه در دست بهره برداری)……………………………………………………..17
3-3 انواع پروژه های تحت ممیزی…………………………………………………………………………………18
3-4 تیم ممیزی……………………………………………………………………………………………………..19
3-4-1 عدم وابستگی………………………………………………………………………………………………19
3-4-2 صلاحیتها…………………………………………………………………………………………………….20
3-4-3 تجربه…………………………………………………………………………………………………………20
3-4-4 تعداد افراد تیم ممیزی…………………………………………………………………………………….20
3-4-5 انتخاب اعضای تیم در مراحل ممیزی……………………………………………………………………21
3-5 نقش و مسؤولیتهای اعضای تیم ممیزی…………………………………………………………………21
3-5-1 کارفرمای طرح……………………………………………………………………………………………..22
3-5-2 تیم طراحی / مدیر پروژه………………………………………………………………………………….23
3-5-3 تیم ممیزی………………………………………………………………………………………………….23
3-6 سازماندهی ممیزی ایمنی راه……………………………………………………………………………….24
3-6-1 ممیزیهای انجام شده به وسیله تیم یا ممیزان متخصص……………………………………………..25
3-6-2 ممیزیهای انجام شده توسط سایر طراحان…………………………………………………………….25
3-6-3 گروه طراح ی که ممیزی را نیز خود بر عهده دارد………………………………………………………26
3-7 آموزش ممیزان…………………………………………………………………………………………………26
3-8 نظارت و ارزیابی………………………………………………………………………………………………..27

فصل چهارم : فرآیند ممیزی ایمنی راه

این بخش شمایی از فرایند ممیزی ایمنی را ارایه می دهد و به مراحل آن از انتخاب اعضای تیم ممیزی تا جلسات تکمیل و پیگیری آن اشاره می کند. این بخش، علاوه بر آن شیوه های استفاده شده در حین انجام فرایند ممیزی ایمنی در مراحل مختلف پروژه را بیان می کند. در انتها، انجام ممیزیهای شهری مورد بررسی قرار می گیرد.
4-1 انتخاب تیم ممیزی ایمنی
از مسؤولیتهای کارفرما، انتخاب تیم ممیزی می باشد. همان طور که در فصلهای قبل بیان شد، تیم ممیزی باید از تیم طراحی مجزا باشد و باتجربه و مجرب بوده و دارای آموزشهای مهندسی ایمنی راه باشند. مسؤولین راه جهت انتخاب تیم ممیزی با صلاحیت، تک تک افراد تیم ممیزی را بررسی نمایند و از بین ممیزان، تیمی باصلاحیت که تجربه لازم را دارا باشند را انتخاب نمایند. قابل ذکر است که تجربه در اولویت اول قرار می گیرد. انتخاب تیم ممیزی که با هزینه کم قادر به انجام یک ممیزی هستند، دلیلی برای تجربه بالای گروه نمی باشد، بلکه در مورد ممیزی ایمنی هزینه در دومین درجه اهمیت قرار می گیرد.

4-1 انتخاب تیم ممیزی ایمنی…………………………………………………………………………………….28
4-2 گردآوری اطلاعات پیش زمینه………………………………………………………………………………..28
4-3 جلسه آغازین…………………………………………………………………………………………………..28
4-4 فرآیند انجام ممیزی……………………………………………………………………………………………29
4-4-1 ممیزی راهها……………………………………………………………………………………………….29
4-4-2 ممیزیهای امکانات و قسمتهای خاص از راه…………………………………………………………….31
4-4-3 ممیزی راههای شهری…………………………………………………………………………………….32
4-5 ارایه گزارش ممیزی ایمنی…………………………………………………………………………………..34
4-6 جلسه تکمیلی………………………………………………………………………………………………..34
4-7 پیگیری…………………………………………………………………………………………………………35

فصل پنجم :نگاهی اجمالی به چک لیستهای ممیزی ایمنی راه

در این فصل به طور اجمالی به چک لیستهای مورد استفاده در ممیزی ایمنی راهها می پردازیم. همچنین به ساختار و نحوه کاربرد چک لیستها نیز اشاره می شود. چک لیست اصلی و چ کلیستهای جزییات نیز در این فصل ارایه می شوند. این چک لیستها براساس تجربه های به دست آمده در استرالیا، نیوزلند، انگلستان، ایالات متحده و کانادا تنظیم شده اند.

5-1 ساختار چک لیستها
چهار سری از چک لیستهایی که برای این راهنما تهیه شده اند در پیوست های الف و ب گنجانده شده اند. دو سری از چک لیستها در رابطه با ممیزی راهها ( پیوست الف(و دو سری دیگر به ممیزیهای شهری مرتبط می شوند (پیوست ب)برای هر مورد یک چ کلیست اصلی و چک لیستهای جزییات در نظر گرفته شده است. چک لیست اصلی لیستی از موارد کلی را با توجه به مرحله طراحی در زمان ممیزی فراهم می آورد. چک لیستهای جزییات موارد گنجانده شده در چک لیست اصلی را به صورتی جزیی تر توضیح می دهند. این چک لیستها موارد نمونه را با توجه به دسته بندی موضوعی (مسیر، تقاطعها، سطح جاده ها، علایم تصویری، اشیای فیزیکی و غیره) در بر می گیرند. هر کدام از چ کلیستهای جزییات دارای دو ستون هستند: در یکی از ستونها مورد ممیزی نشان داده شده است و در ستون دیگر نکات کلیدی برای انجام ممیزی مطرح شده اند.

5-1 ساختار چک لیستها…………………………………………………………………………………………….36
5-2 استفاده از چک لیستها…………………………………………………………………………………………36

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فصل ششم :کاربردهای اقتصادی ممیزی ایمنی راه

6-1 هزینه های انجام ممیزیهای ایمنی راه
در راهنمای ممیزی ایمنی که به وسیله TNZ در سال ١٩٩٣ منتشر شده، هزینه های ممیزی ایمنی به سه گروه تقسیم شده است: هزینه های مشاوران، زمان صرف شده توسط کارفرما برای اداره امور ممیزی و هزینه های مربوط به انجام پیشنهادات پذیرفته شده.زمان اختصاص داده شده توسط کارفرمای طرح برای هر ممیزی به طور متوسط یک روز است. باید به این نکته توجه کرد که تغییرات در دامنه و برنامه پروژه ممکن است به ایجاد هزینه های اضافی بیانجامد RTA نشان می دهد که هزینه های انجام یک ممیزی ایمنی جدید به صورت تقریبی برابر با هزینه های مصرفی برای انجام یک تحقیق ژئوتکنیکی استتجارب اخیر، هزینه های معمول برای انجام ممیزی ایمنی پروژه های کوچک تا متوسط را بین ١٠٠٠ تا5000 دلار نشان می دهند TNZ هزینه های مشاورین را بین1000تا8000 دلار نیوزلند ارزیابی می کند. عمده هزینه های ممیزی بین3000 تا 5000 دلار نیوزلند قرار می گیرند هزینه واقعی به اندازه و پیچیدگی پروژه و ترکیب اعضای مورد نیاز تیم ممیزی بستگی دارد. همیلتون تخمین می زند که ممیزی ایمنی به طور متوسط ۵ تا ١٠ درصد به هزینه های طراحی می افزاید و1.5 درصد به هزینه های ساخت آسترودز چنین تخمین می زند که انجام ممیزی ایمنی از ۴ تا ١٠ درصد به هزینه های طراحی می افزاید از آنجا که هزینه های طراحی بین ۵ تا ۶ درصد کل هزین ههای طرح را شامل می شوند، لذا افزایش هزینه در نگاه کلی پروژه بسیار ناچیز م یباشد. در مورد پروژه های کوچک (آرام سازی ترافیکی یا …) هزینه های ممیزی ممکن است درصد بالاتری از هزین هها و سرمایه لازم برای طرح را شامل شود. هزینه های اصلاح طرح به دو عامل بستگی دارد: اول اینکه در چه زمانی از فرایند طراحی، مشکلات شناسایی شوند و دوم زمان مورد نیاز برای طراحی مجدد می باشد.

6-1 هزینه های انجام ممیزی ایمنی راه……………………………………………………………………..37
6-2 مزایای انجام ممیزی ایمنی راه……………………………………………………………………………38
6-3 نسبت سود به هزینه انجام ممیزی ایمنی راه………………………………………………………….38

فصل هفتم :نگاهی به مسایل قانونی و حقوقی ممیزی ایمنی راه.

نتیجه گیرى………………………………………………………………………………………………………43
منابع و ماحذ ……………………………………………………………………………………………………..44



  مقطع کارشناسی ارشد

بلافاصاله بعد از پرداخت به ایمیلی که در مرحله بعد وارد میکنید ارسال میشود.


فایل pdf غیر قابل ویرایش

قیمت25000تومان

[purchase_link id=”32432″ text=”اضافه‌کردن به سبدخرید” style=”button” color=”red”]

خرید فایل word

قیمت35000تومان

[purchase_link id=”32433″ text=”اضافه‌کردن به سبدخرید” style=”button” color=”red”]