چکیده:

 تحقیق حاضر با هدف بررسی رابطه بین اسید لاکتیک خون و پروتئینوری پس از یک فعالیت شدید در پسران غیر ورزشکار ۱۴- ۱۲ سال انجام گرفت . بدین منظور۲۷ نفر از دانشآموزان شهر قرچک به صورت نمونه در دسترس انتخاب شدند. میانگین سنی آزمودنیها ۸۰/۰±۲۲/۱۳ سال بود. همچنین میانگیـن قد و وزن آزمودنیها به ترتیب ۵۶/۹±۸۹/۱۵۸ سانتیمتر و ۵۳/۵±۵۲/۴۵ کیلوگرم بود. درصد چربی بدن ،شاخص توده بدن و فشار خون سیستولی و دیاستولی آزمودنیها نیز مورد اندازهگیری قرار گرفتند.آزمودنیها دریک گروه فعالیت دویدن ۱۶۰۰ متر را به صورت تداومی به حالت مسابقهای دویدند. آزمایش شاخصهای پروتئینوری (پـروتئین- تام،کراتینین و آلبومین) ادرار قبل و ۲۴ ساعت پس از فعالیت اندازهگیری شد. لاکتات خون قبل و بلافاصله پس از فعالیت با استفاده از لاکتومتر اندازهگیری شد. برای سنجش درصد چربی بدن از کالیپر ،با استفاده از فرمول دو نقطهای لومان و اسلاتر استفاده گردید. جهت تجزیه و تحلیل آماری ،از آزمون t همبسته برای مقایسه متغیرها و ضـریب همبستگی پیرسون برای ارتباط بین متغیـرها استفاده شد. تجزیه و تحلیل دادهها نشان داد: بیـن دفع پـروتئینتام،کراتینین و آلبومین قبل و ۲۴ ساعت پس از فعالیت تفاوت معناداری وجود داشت(۰۰۱/۰≤p). همچنین بین لاکتات خون بلافاصله پس از فعالیت، با دفع پروتئینتام ،۲۴ ساعت پـس از فعالیت رابطه معنـاداری وجـود داشت(۴۱۷/۰=p ≤ ۰/۰۵)(r)  و بیـن لاکتات خون با کـراتینیـن و آلبـومین رابطـه معناداری وجـود نداشت. با توجه به نتایج این پژوهش میتوان گفت: فعالیت تداومی شدید باعث افزایش غلظت لاکتات خون و همچنین افزایش دفع پروتئینتام ،کراتینین و آلبومین میشود وافزایش لاکتات خون(شاخص شدت فعالیت) با افـزایش دفع پروتئینتام رابطـه معنادار دارد. بعلاوه غلظت بیشتر پروتئینتام ادرار در مقایسه با آلبومین ادرار نشان میدهد که پروتئینوری ورزشی در پژوهش حاضر مخلوطی از نوع توبولی و گلومرولی است.با توجه به رابطه لاکتات خون و پروتئین تام میتوان گفت شدت فعالیت تاثیر زیادی بر پروتئینوری ورزشی دارد.

رابطه بین اسید لاکتیک خون و پروتئینوری پس از یک فعالیت شدید

رابطه بین اسید لاکتیک خون و پروتئینوری پس از یک فعالیت شدید

واژه های کلیدی:  لاکتات خون ، پروتئینوری ورزشی ، فعالیت شدید ، پسران غیرورزشکار

صفحه  فصل اول: طرح پژوهش

۱-۱ مقدمه- ۲

۱-۲ بیان مسئله- ۴

۱-۳ ضرورت و اهمیت پژوهش– ۵

۱-۴ اهداف پژوهش– ۶

۱-۴- ۱ هدف کلی- ۶

۱- ۴-۲ اهداف اختصاصی———————————————————  ۶

۱- ۵ فرضیه های پژوهش—————– —————————————–  ۶

۱- ۶ محدودیت های پژوهش———- —————————————- —–  ۶

۱- ۶-۱ محدودیتهای قابل کنترل —————- —- ——————————-  ۶

۱- ۶-۲  محدودیتهای خارج از کنترل—– ————————– ———— —–  ۷

۱-۷ تعریف واژهها و اصطلاحات——- ——————– — ——– —————  ۷

فصل دوم : مبانی نظری و پیشینه پژوهش

۲-۱ مقدمه——– ——  ———————————————- ——-  ۹

۲- ۲ مبانی نظری پژوهش——————– ————————————–  ۹

۲- ۲-۱ فیزیولوژی دستگاه ادراری—  —————– ——————————-  ۹

۲- ۲-۲ ساختمان و فیزیولوژی کلیه——– ——————————————-  ۹

۲- ۲-۳  دفع فیزیولوژیک پروتئین از ادرار ——————————————— ۱۶

۲- ۲-۳- ۱ متغیرهای اصلی درگیر در دفع پروتئین در ادرار———————————-  ۱۹

۲- ۲-۳- ۲ مروری بر سندرمهای کلیه————— –  ——————————– ۲۰

۲- ۲-۳- ۳ اختلالات ادراری بدون علامت ——————————————— ۲۲

۲- ۲-۳- ۴ پروتئینوری ———————————————————– ۲۳

۲- ۲-۳- ۵ انواع پروتئینوری——————————————  ————- ۲۴

۲- ۲-۳- ۶ پروتئینوری و ورزش ———————-  —————————— ۲۶

۲- ۲-۴ اسید لاکتیک و لاکتات—————————————————- ۳۲

۲- ۲-۴- ۱تولید لاکتات و اسیدوز ————————————————— ۳۲

۲- ۲-۴- ۲ تشکیل اسید لاکتیک در عضله و خون هنگام فعالیت——————————- ۳۳

۲- ۲-۴- ۳ غلظت لاکتات خون—————————————————– ۳۶

۲- ۲-۴- ۴ عوامل مؤثر بر غلظت لاکتات خون——————————————- ۳۷

۲- ۲-۴- ۵ تغییرات لاکتات ،در عضله و خون با توجه به سن ——————————— ۳۸

۲- ۲-۵  بررسی تحقیقات انجام شده —————- ———————————  ۴۰

۲- ۲-۵- ۱ مروری بر تحقیقات خارجی———————————————— ۴۰

۲-۲-۵- ۲ مروری بر تحقیقات داخلی————————————————- ۴۳

فصل سوم : روششناسی پژوهش

۳-۱  مقدمه——————————– ———————————-  ۴۶

۳- ۲ روش پژوهش  —————————— ——————————  ۴۶

۳- ۳ جامعه آماری پژوهش ——————————————————-  ۴۶

۳- ۴ نمونه گیری ——————————————- ——————  ۴۷

۳- ۵  متغیرهای پژوهش  ———– ———————————————-  ۴۷

۳- ۵-۱متغیر مستقل ————————————————————- ۴۷

۳- ۵-۲ متغیر های وابسته ——————————————————— ۴۷

۳- ۵-۳ متغیر پیش بین ———————————————————– ۴۷

۳- ۵-۴ متغیر ملاک  ———————————————————— ۴۷

۳- ۵-۵ متغیرهای کنترل———————————————————- ۴۸

۳- ۶ ابزار و وسایل گردآوری اطلاعات  ———————————————-  ۴۸

۳- ۷  روش گردآوری داده ها —————————————————–  ۴۸

۳- ۷-۱ سن —————————————————————— ۴۸

۳- ۷-۲ اندازه گیری قد ———————————————————- ۴۸

۳- ۷-۳ اندازه گیری وزن ——————————————————— ۴۸

۳- ۷-۴ شاخص توده بدن  ——————————————————– ۴۸

۳- ۷-۵ ضربان قلب ————————————————————- ۴۹

۳- ۷-۶ اندازه گیری چربی ——————————————————– ۴۹

۳- ۷-۷ انجام آزمایش متداول ادرار———- —– ———————————– ۴۹

۳- ۷-۸ طریقه جمعآوری ادرار ۲۴ ساعته ———————————————- ۴۹

۳- ۷-۹ تعیین کمی پروتئینتام در ادرار  —— —————————————– ۴۹

۳- ۷-۱۰ تعیین کمی کراتینین در ادرار————————————– ———- ۴۹

۳- ۷-۱۱ تعیین کمی آلبومین در ادرار ———————————————— ۴۹

۳- ۷-۱۲ حجم ادرار ———————————————————— ۵۰

۳- ۷-۱۳ اندازه گیری لاکتات خون———————————- —————- ۵۰

۳- ۷-۱۴ روش اجرای فعالیت ——————————– ———————- ۵۰

۳- ۸٫٫روش اجرای پژوهش ——————————————————-  ۵۰

۳-۹٫ روش تجزیه و تحلیل داده ها ————————————————–  ۵۰

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل یافته های پژوهش

۴-۱  مقدمه—————————————- ————————–  ۵۳

۴- ۲ تجزیه و تحلیل توصیفی یافته ها  ———————————— ————  ۵۳

۴- ۲-۱ میانگین ویژگیهای جسمانی آزمودنیها —————– ———————— ۵۳

۴- ۲-۲ شاخص زمان انجام فعالیت—————— ——————————— ۵۴

۴- ۲-۳  شاخص فشار خون سیستولی آزمودنیها قبل و پس از فعالیت– ————————- ۵۴

۴- ۲-۴ شاخص فشار خون دیاستولی آزمودنیها قبل و پس از فعالیت————————— ۵۵

۴- ۲-۵ شاخص لاکتات خون آزمودنیها قبل و پس از فعالیت——————————– ۵۵

۴- ۲-۶ شاخص میانگین دفع پروتئین تام آزمودنیها قبل و ۲۴ ساعت پس از فعالیت—————– ۵۶

۴- ۲-۷  شاخص میانگین دفع کراتینین قبل و ۲۴ ساعت پس از فعالیت  ————————– ۵۷

۴- ۲-۸  شاخص میانگین دفع آلبومین قبل و ۲۴ ساعت پس از فعالیت————————— ۵۸

۴- ۳ آزمون فرضیه های پژوهش  —————— ———————————  ۵۹

۴- ۳-۱ فرضیه اول ———————- —————————– ———-  ۵۹

۴-۳-۲ فرضیه دوم ————————————————————-  ۶۱

فصل پنجم: بحث و بررسی ،نتیجه گیری و پیشنهادات

۵-۱ مقدمه —————————————————- ————–  ۶۵

۵- ۲ خلاصه پژوهش  ———————————– ————————  ۶۵

۵- ۳ بحث ،بررسی ————————————————————-  ۶۶

۵- ۳-۱ پروتئینوری قبل و۲۴ ساعت پس از فعالیت  ——— ——————————  ۶۶

۵- ۳-۲ لاکتات خون  و پروتئینوری ورزشی—– —————————————  ۶۷

۵- ۴ نتیجه گیری —–  ———————————————————  ۶۹

۵- ۵ پیشنهادات پژوهش———————————————————- ۶۹

۵- ۵-۱ پیشنهادات برخاسته از پژوهش —————————- ——————– ۶۹

۵- ۵-۲ . پیشنهادات برگرفته از پژوهش برای پژوهشهای آینده —- ————————–  ۷۰

پیوست ها  ——————————————————– ۷۱

  منابع و ماخذ——————————————————- ۷۶

فصل اول

طرح پژوهش

۱-۱ مقدمه

فیزیولوژی ورزشی به مطالعه ی علمی چگونگی و سازگاریهای بدنی نسبت به تمرینات گوناگون ورزشی در محیطهای مختلف میپــردازد. عواملـی را که در فعالیتهای بـدنی تحت تاثیر قـرار میگیرد ،مطالعه میکند. پژوهشهای متعددی که در سراسر کشور در زمینه فیزیولوژی ورزشی و زیرشاخههای آن انجام میگیرد ،دریچهای از علم و دانش را برای مرزهای ناشناخته این علم میگشاید. پیشرفت تکنولوژی ،زمینههای مطالعاتی و پژوهشی فراوانی را در زمینه مربوط به علوم ورزشی و تربیتبدنی فراهم کرده است. با پیشرفت و توسعه علوم ورزشی زمینه یابی برای پژوهش در تربیتبدنی ایجاد شده است.[۲،۱]

باید اذعان داشت، علیرغم آثار مثبت شرکت در فعالیتهای ورزشی خطرهای بالقوهای نیز در برخی از این گونه فعالیتها ،فرد و یا افراد را تهدید میکند [۳].  کلیه یکی از ارگانیسمهایی است که نقش عمدهای در فعالیتهای ورزشی بر عهده دارد[۴]. کلیههاازاعضایمهموحیاتیهستندکهاعمالمختلفی رادربدنانجاممیدهند. کلیه هانقش مهمی رادرکنترل حجم،فشاراسمزی،محتوی الکترولیتی وثبات محیط داخلی بدنبه عهده دارند[۵]

میزان جریان خون در دو کلیه هنگام استراحت به طور طبیعی ۲۲ درصد برونده قلبی یا حدود ۱۱۰۰ میلی لیتر را به خود اختصاص میدهد[۲]. اما هنگام فعالیتهای ورزشی ،این میزان به ۳ تا ۵ درصد برون- ده قلبی میرسد[۶].

در فعالیتهای ورزشی جریان خون در عضلات درگیر در فعالیت ،افزایش مییابد. بنابراین جریان خون در ارگانهای داخلی از جمله کلیه کاهش مییابد. که باعث افزایش نفوذپذیری گلومرول ،کاهش بازجذب توبولی پروتئینهایی که به طور طبیعی فیلتر شدهاند ،و تغییر در وضعیت همودینامیک کلیه می- شود. علاوه برکاهش جزئی جریان خون کلیوی وتشکیل ادراربه هنگام فعالیتهای ورزشی،ترکیبات پروتئینی نیز ممکن است در ادرار دیده شود[۷].

شاخص لاکتات خون[۱] ( نمک اسیدلاکتیک) یکی از بارزترین شاخص سنجش فرآیندهای متابولیکی بیهوازی است و در سطح کاربردی ،مربیان فراوانی وجود دارند که با استفاده از همین شاخص ،کمیت و کیفیت برنامههای تمرینی خود را ارزیابی میکنند[۸]. در خلال فعالیت شدید ،بازسازی ATP از طریق تنفس سلولی باید به وسیله هیدرولیز کراتین فسفات و نیز به وسیله گلیکولیز تکمیل شود که موجب افزایش تولید لاکتات خون میشود و با توسعه اسیدوز مرتبط است[۱].  از جمله موانع اصلی اجرای مطلوب و موفقیت آمیز فعالیتهای ورزشی ،خستگی و واماندگی است. متخصصان بسته به نوع فعالیت دلایل متفاوتی را برای بروز خستگی ذکر مینمایند. اما در فعالیتهای شدید غیر هوازی بروز خستگی به احتمال زیاد ناشی از تجمع فرآیندهای متابولیکی مانند: لاکتات و +H در درون عضلات است[۹].

از اولین نشانههای بیماری کلیوی ،افزایش وجود پروتئین در ادرار میباشد[۱۰]  و باتوجه به این که دفع پروتئین در ادرار به شدت ورزش بستگی دارد[۱۱]. لذا با توجه به اینکه بـرنامهریزی اصولی فعالیتهای بدنی بر دوش مربیان تربیتبدنی است ،مربیان تربیتبدنی موظف به این هستند که ازآثار فعالیتهای بدنی آگاه باشند تابه خوبی بتوانند باتوجه به دامنه سنی فراگیران برنامههای خود راهدایت نمایند.

۱-۲ بیان مسئله

فعالیت ورزشی باعث بهبود عملکرد دستگاههای مختلف بدن میشود. لذا انجام فعالیتهای ورزشی در تمام سنین توصیه میشود. اما باوجود این تحقیقات نشان دادهاند ورزش در بعضی حالات سبب بروز بعضی عوارض میشود ،یکی از عوارض ورزش شدید تاثیر بر عملکرد کلیهها میباشد.

با توجه به عملکرد کلیه ،میزان دفع روزانه پروتئیـن از راه ادرار در بالغیـن ممکن است حداکثر ۱۵۰ میلـیگرم برسد و با بالا رفتن سن ،افزایش میزان پروتئین شایعتر میشود. در صورت افزایش این مقادیر پروتئینوری رخ میدهد که نشانه نارسایی کلیه است[۱۲].

میزان پروتئینوری بعد ازیک جلسه ورزش و نوع خاصی ازفعالیتهای ورزشی نیز متفاوت است ولی در فعالیتهایی که شدت آن زیاداست ،شایعتر است. افزایش غیرطبیعی پروتئین در ادرارورزشکاران ،میتواند ناشی ازاختلالات مختلف کلیوی باشد ،به عبارتی پروتئینوری میتواند به صورت ثانویه ،زمینهساز بیماری کلیوی باشدکه درصورت عدم درمان عوارض ناگواری را بر جای میگذارد.از اولین نشانههای بیماری کلیوی،افزایش وجودپروتئین درادرارمیباشد[۱۰].درتحقیقات مشاهده شده است که پس ازیک فعالیت ورزشی در پسران ورزشکار و غیرورزشکار پروتئینوری ایجاد شده است. بدنبال  فعالیتهای بدنی شدید دفع پروتئین در ادرار افزایش می یابد[۱۳]. مطالعات متعددی نشان دادهاند که پروتئینوری به علت تغییر در اسیدیته خون رخ میدهد ،همچنین دریافتهاند که افزایش شدت فعالیت ورزشی موجب افزایش سطوح لاکتات خون بیش از mmol/l5 میشود ،که نفوذپذیری غشای پایهی گلومرولی را تغییر میدهد و به قابلیت بازجذب توبولی آسیب میرساند و اجازه ورود پروتئین به داخل ادرار را میدهد[۱۴]. مربیان فراوانی وجود دارند که از لاکتات خون به عنوان شاخص شدت فعالیت ورزشی استفاده میکنند و برنامه- های تمرینی خود را با استفاده از آن برنامهریزی میکنند[۸].  در مدارس دویدن با شدتهای متفاوت جز اصلی فعالیتهایی است که دانشآموزان در ساعت تربیت بدنی انجام میدهند و با انگیزه کسب بهترین نمره فعالیتهای ورزشی را با شدت هر چه تمامتر انجام میدهند.

با توجه به این که پروتئینوری دارای علائم خاصی نیست و تحقیقات انجام شده که چند مکانیزم احتمالی را علت پروتئینوری اعلام نمودهاند ،پژوهش حاضر شکل گرفت  تا به بررسی میزان رابطه بین پروتئینوری و لاکتات خون (شدت فعالیت) بپردازد و به این سوالات پاسخ دهد که آیا پس از یک فعالیت شدید تداومی دفع پروتئین ادراری افزایش مییابد؟ وچه رابطهای بین لاکتات خون(شدت فعالیت) و دفع پروتئین از طریق ادرار وجود دارد؟

۱-۳ ضرورت و اهمیت پژوهش

یکی از نگرانیهایی که در مورد فعالیتهای ورزشی وجود دارد احتمال بروز اختلالات و نارساییهای گوناگون در دستگاههای مختلف بدن است. بیماریهای مختلف کلیوی در ورزشکاران نیز میتواند عامل پروتئینوری باشد. اما فعالیتهای ورزشی در واقع علت نوعی پروتئینوری خوشخیم در ورزشکاران سالم است ،وتحقیقات نشان دادهاند که پروتئینوری پس از فعالیت ورزشی رخ میدهد و این نوع پروتئینوری از شکل طبیعی و فیزیولوژیک متفاوت است و پروتئینوری علائم خاصی ندارد و فقط با آزمایشات ادرار قابل تشخیص است. در تحقیقی بین شدت فعالیت(غلظت لاکتات خون) و ظهور پروتئینوری قایقرانان همبستگی معنادار مشاهده شد. (پورتمن و همکاران۱۹۹۰). بین لاکتات خون و دفع آلبومین و پروتئینتام پس از تمرین همبستگی ۸۵/۰ بدست آمد(پورتمن و لابیلوی ۱۹۸۸). در تحقیقی در سه جلسه فعالیت هوازی میزان پروتئینوری بلافاصله بعد از تمرین به طور معناداری افزایش داشت اما بعد از تمرین کاهش یافت و شدت تمرین بر پروتئینوری هیچ تاثیری نداشت( کهنپور و همکاران ۱۳۹۰). تحقیقی نشان داد یک فعالیت بدنی معین بر میزان پروتئین و کراتینین دفعی ورزشکاران و غیر ورزشکاران بیتاثیر است(شاملو ۷۲- ۱۳۷۱).

از طرفی در مدارس ،در ساعات تربیت بدنی ،فعالیتهای ورزشی به شکلها و شدتهای متفاوت انجام میشود و پروتئینوری علائم ظاهری ندارد. تحقیقات نشان دادهاند که پروتئینوری بیشتر برای افراد غیرورزشکار رخ میدهد تا افراد ورزشکار[۱۵] و دانشآموزانی که در مدارس در ساعت تربیت بدنی به فعالیت میپردازند فقط در این ساعت به طور شدید تحرک دارند و اغلب خارج از مدرسه تمرین و فعالیت منظـم ورزشـی ندارند و هنـگامیکه به محیط ورزشـی قدم میگذارند با تمام انرژی به انجام ورزش مورد علاقه خود میپردازند. با توجه به عملکرد کلیه در فعالیتهای شدید بدنی و اهمیت دفع پروتئین این اهمیت احساس میشود تا بدانیم چه رابطهای بین لاکتات خون و پروتئینوری ورزشی وجود دارد و با توجه به اینکه مطالعات قبلی اغلب بر روی ورزشکاران و افراد بزرگسال انجام شده است و اغلب دانش آموزان مـدارس غیرورزشکار هستند ضرورت ایجاب میکند تا تحقیقات بیشتری در این زمینه صورت گیرد.


مقطع : کارشناسی ارشد

تعداد صفحات فایل : 131

دانلود بخشی از پایان نامه رابطه بین اسید لاکتیک خون و پروتئینوری پس از یک فعالیت شدید

قبل از خرید فایل می توانید با پشتبانی سایت مشورت کنید