چکیده پایان نامه

هدف از این تحقیق ،بررسی رابطه بین دامنه حرکتی مچ پا و زاویهQ  در مفصل زانو با عملکرد پای شنای کرال سینه و کرال پشت دانشجویان پسر شناگر می باشد. جامعه آماری این تحقیق شامل تمامی دانشجویان پسر شناگر که واحد درس شنای تخصصی را پاس کردند. به همین منظور، تعداد 34 شناگر کرال سینه و پشت از دانشجویان دانشگاه شهید رجایی تهران با میانگین سنی 68/2 ± 68/23 سال، میانگین قد 52/5 ±11/176 سانتی متر و میانگین جرم بدن 35/9 ± 88/71 کیلوگرم بصورت در دسترس شرکت نمودند. روش تحقیق، توصیفی و از نوع همبستگی می باشد که به روش میدانی انجام گرفت. ابتدا زاویه Q پای راست و چپ آزمودنی ها بصورت خوابیده به پشت و با استفاده از گونیامتر اندازه گیری شد و میانگین زاویه Q پای راست و چپ محاسبه شد. سپس متغیرهای قد ایستاده، وزن، شاخص توده بدن(BMI )، ضخامت چربی قسمتهای سه سر ،سینه و تحت کتفی ( برای تعیین درصد چربی )، دورسی فلکشن و  پلانتار فلکشن دقیقا قبل از آزمون های رکورد پازدن شنای کرال سینه و پشت، تعداد پای شنای کرال سینه و پشت و مسافت طی شده به ازای هر پازدن شنای کرال سینه و پشت به مسافت 15 متری عرض استخر دانشگاه شهید رجایی انجام شدند. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل آماری که با استفاده از نرم افزار آماری 18_SPSS و فرمول ضریب همبستگی پیرسون در سطح معنی داری 05/0= α صورت گرفت بشرح زیر می باشد:

  • بین دامنه حرکتی مفصل مچ پا ( دورسی و پلانتار فلکشن ) با زمان پای شنای کـرال سـینه همبسـتگی منفـیمعنی داری وجود داشت ( 01/0 <p ) و با مسافت طی شده به ازای هر ضربه پای شنای کرال سینه همبستگی مثبت معنی داری مشاهده شد ( 01/0 <p  ) و همچنین با سایر متغیرها همبستگی معنی داری مشاهده نشد.
  • بین زاویهQ با زمان پای شنای کرال سینه و شنای کرال پشت همبستگی مثبت معنی داری وجود مشاهده شد

(05/0 <p ) و با سایر متغیرها همبستگی معنی داری مشاهده نشد.

نتیجه گیری: نتایج نشان داد که نقش اندازه دامنه حرکتی دورسی و پلانتار فلکشن در شنای کرال سینه و زاویه Q در شنای کرال سینه و پشت برای موفقیت، گزینش و استعدادیابی شناگران مذکور با اهمیت هستند.

کلید واژه ها: دامنه حرکتی مچ پا ،زاویهQ، عملکرد پای شنای کرال سینه ، عملکرد پای شنای کرال پشت.

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                صفحه

فصل اول: طرح تحقیق

1-1- مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………… 1

1-2- بیان مسأله ………………………………………………………………………………………………………………………….2

1-3اهمیت و ضرورت تحقیق ………………………………………………………………………………………………….. 3

1-4- اهداف تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………… 4

1-5فرضیه های تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………. 5

6- محدودیت های تحقیق …………………………………………………………………………………………………….. 5

1-7- تعریف واژه ها …………………………………………………………………………………………………………………. 7

فصل دوم: ادبیات و پیشینه تحقیق

2-1- مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………. 10

2-2- مفهوم آنتروپومتری …………………………………………………………………………………………………………. 10

2-3- رابطه علم آنتروپومتری با تربیت بدنی و علوم حرکتی …………………………………………………………. 11

2-4- مفصل زانو  ……………………………………………………………………………………………………………………. 13

2-4-1- حرکات زانو …………………………………………………………………………………………………………………. 13

242 عضلات بازکننده زانو ……………………………………………………………………………………………………… 14

2-5- مفصل کشککی _ رانی …………………………………………………………………………………………………………………….. 15

2-6-  زاویه Q ……………………………………………………………………..ا……………………………………………………………………. 18

2-7- مفصل مچ پا …………………………………………………………………………………………………………………… 20

2-7-1- حرکات مفصل مچ پا  ……………………………………………………………………………………………………….. 20

2-7-2- عضلات خم کننده مچ پا  ……………………………………………………………………………………………………. 21

2-7-3- عضلات عمل کننده در حرکت باز شدن مچ پا  …………………………………………………………………………… 21

2-8- انعطاف پذیری  ………………………………………………………………………………………………………………… 21

2-8-1- انواع انعطاف پذیری  …………………………………………………………………………………………………………. 22

2-8-2- میزان انعطاف پذیری مفاصل  ……………………………………………………………………………………………………………….. 23

2-9- گونیامتر …………………………………………………………………………………………………………………………. 23

2-10- ابعاد و ترکیب بدن  ………………………………………………………………………………………………………. 25

2-10-1- وزن مخصوص بدن ………………………………………………………………………………………………………… 25

2-10-2- شاخص توده بدن ( BMI ) ……………………………………………….ا…………………………………………….. 26

2-10-3- درصد چربی بدن  …………………………………………………………………………………………………………… 27

2-11- ضخامت سنج ( کالیپر ) …………………………………………………………………………………………………. 28

2-13- سرعت ………………………………………………………………………………………………………………………… 29

2-13-1- روشهای اندازه گیری سرعت عمل ………………………………………………………………………………………. 29

2-14- شنا ……………………………………………………………………………………………………………………………… 30

2-14-1- تاریخچه شنا …………………………………………………………………………………………………………………. 30

2-15- کرال سینه ……………………………………………………………………………………………………………………. 32

2-15-1- عملکرد پای کرال سینه …………………………………………………………………………………………………….. 34

2-15-2- آهنگ ضربه شلاقی پا  ……………………………………………………………………………………………………… 35

2-15-3- نتایج تحقیقات شنای کرال سینه  …………………………………………………………………………………………. 36

2-16- کرال پشت …………………………………………………………………………………………………………………… 36

2-16-1- فنون و مهارت های کرال پشت …………………………………………………………………………………………… 37

2-16-2- حرکت پای کرال پشت …………………………………………………………………………………………………….. 37

2-17- نیروهای فعال ………………………………………………………………………………………………………………. 39

2-17-1- نیروهای جلو برنده  ………………………………………………………………………………………………………… 39

2-18- رابطه علم آنتروپومتری با شنای کرال سینه و پشت …………………………………………………………… 40

2-18-1- ویژگیهای آنتروپومتریکی شناگران سرعتی  …………………………………………………………………………….. 41

2-18-2- ویژگیهای آنتروپومتریکی شناگران استقامتی  …………………………………………………………………………… 42

2- 19- پیشینه پژوهش ………………………………………………………… ………………………………………………… 43

2- 19-1 پژوهشهای  انجام شده در داخل کشور  ………………………………………………………………………………….. 43

2- 19-2- پژوهش های انجام شده در خارج از کشور  …………………………………………………………………………… 48

2- 19-3- جمع بندی تحقیقات انجام شده در داخل و خارج از کشور  ……………………………………………………….. 59

فصل سوم: روش شناسی پژوهش

3-1- مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………….. 60

3-2- روش و طرح تحقیق ……………………………………………………………………………………………………….. 60

3-3فرایند تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………….. 60

3-4- جامعه آماری ………………………………………………………………………………………………………………….. 61

3-5- نمونه ، روش نمونه گیری و حجم نمونه ……………………………………………………………………………. 61

3-6- متغیرهای تحقیق …………………………………………………………………………………………………………….. 61

3-7- ابزار و وسایل گردآوری داده ها ( اطلاعات ) ……………………………………………………………………… 61

3-8روش گردآوری داده ها ( اطلاعات ) ……………………………………………………………………………….. 62 

3-8-1- اندازه گیری زاویه Q  ……………………………ا………………………………………………………………………….. 63 

3-8-2- اندازه گیری دامنه حرکتی دورسی فلکشن و پلانتار فلکشن  …………………………………………………………… 64 

3-8-3- اندازه گیری درصد چربی بدن ………………………………………………………………………………………………. 65

3-8-4- اندازه گیری قد ایستاده  ……………………………………………………………………………………………………… 67

3-8-5- اندازه گیری جرم بدن ………………………………………………………………………………………………………… 67

3-8-6- اندازه گیری زمان پازدن شنای کرال سینه ……………………………………………………………………………………………….. 67

3-8-7- اندازه گیری سرعت پازدن شنای کرال پشت ……………………………………………………………………………… 68

3-8-8- شمارش تعداد پا زدن شنای کرال سینه و پشت ………………………………………………………………………….. 69

3-8-9- محاسبه  مسافت طی شده به ازای هر پا زدن شنای کرال سینه و پشت ………………………………………………. 69

3-8-10- اندازه گیری شاخص توده بدنی ( BMI ) ………………….ا………………………………………………………….. 69

3-9- روش تجزیه و تحلیل دادها ( اطلاعات )……………………………………………………………………………. 69

  فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها

4-1- مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………. 70

4-2- توصیف آماری موارد اندازه گیری شده ( توصیف آماری متغیرها ) ……………………………………….. 70

4-2-1-  طبقه بندی و تنظیم داده ها …………………………………………………………………………………………………. 70

4-2-2- شاخص آماری مشخصات فردی و ویژگی های آنتروپومتریکی آزمودنی ها ………………………………………… 70

4-2-3- شاخص آماری مدت زمان انجام پازدن در 15 متر شنای کرال سینه و پشت آزمودنی ها ………………………….. 71

4-2- 4- شاخص آماری تعداد پازدن در 15 متر شنای کرال سینه و پشت آزمودنی ها ………………………………………. 72

4-2- 5- شاخص آماری مسافت طی شده به ازای هر یک از پا زدن در 15 متر شنای کرال سینه و پشت آزمودنی ها ….. 73

4-3- بخش آمار استنباطی ………………………………………………………………………………………………………… 74

4-3-1- فرضیه اول …………………………………………………………………………………………………………………. 74

4-3-2- فرضیه دوم ………………………………………………………………………………………………………………… 76

4-3-3- فرضیه سوم ……………………………………………………………………………………………………………….. 78

فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری                                                                                                    

5-1- مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………………. 81

5-2- خلاصه تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………….. 81

5-3- نتایج تحقیق …………………………………………………………………………………………………………………… 82

5-4- بحث و نتیجه گیری ………………………………………………………………………………………………………… 82

5-5- پیشنهادها ………………………………………………………………………………………………………………………. 89

5-5-1- پیشنهادات برخاسته از تحقیق  ………………………………………………………………………………………………. 89

5-5-2- پیشنهاد به سایر محققان  …………………………………………………………………………………………………….. 89

منابع و مأخذ  …………………………………………………………………………………………………………………………. 90

پیوست ها 

پیوست شماره 1 ………………………………………………………………………………………………………………………. 96

پیوست شماره 2 ………………………………………………………………………………………………………………………. 97 

فهرست جداول 

جدول2- 1. وضعیت طبیعی و غیر طبیعی BMI ………………………..ا………………………………………………………….. 26

جدول 2-2. خلاصه ای از پژوهش های انجام شده در داخل کشور …………………………………………………………….. 46

جدول2- 3. نتایج تحقیقات هایداکی و همکارانش در مورد ضربه پای شنای کرال سینه ………………………………………. 54

جدول 2-4. خلاصه ای از پژوهش های انجام شده در خارج کشور ……………………………………………………………. 56

جدول 4-1. مشخصات فردی و برخی ویژگی های آنتروپومتریکی آزمودنی ها ………………………………………………. 70

جدول 4-2. ویژگی های آنتروپومتریکی دامنه حرکتی دورسی فلکشن، پلانتار فلکشن و زاویه های Q آزمودنی ها …….. 71

جدول 4-3. مدت زمان انجام پازدن در 15 متر شنای کرال سینه و پشت آزمودنی ها ………………………………………… 71

جدول 4-4. تعداد پازدن در 15 متر شنای کرال سینه و پشت آزمودنی ها ………………………………………………………. 72

جدول 4-5. مسافت طی شده به ازای هر یک از پا زدن در 15 متر شنای کرال سینه و پشت آزمودنی ها …………………. 73

جدول 4-6. ارتباط بین دورسی فلکشن مچ پا با متغیرهای پیش بین تحقیق ……………………………………………………..75

جدول 4-7. ارتباط بین دامنه حرکتی پلانتار فلکشن با متغیرهای پیش بین تحقیق …………………………………………….. 76

جدول 4-8. ارتباط بین زاویهQ  با متغیرهای پیش بین تحقیق ……………………………………………………………………. 78

جدول 4-12. خلاصه ای از ضرایب همبستگی بدست آمده بین متغیرهای ملاک و پیش بین تحقیق ……………….. 80

فهرست نمودارها 

نمودار 4-1. میانگین دامنه حرکتی دورسی فلکشن، پلانتار فلکشن و زاویه های Q آزمودنی ها ……………………………. 71

نمودار 4-2. میانگین مدت زمان انجام پازدن در 15 متر شنای کرال سینه و پشت آزمودنی ها ………………………………. 72

نمودار 4-3. میانگین تعداد پازدن در 15 متر شنای کرال سینه و پشت آزمودنی ها ……………………………………………. 73

نمودار 4-4. میانگین مسافت طی شده به ازای هر یک از پا زدن در 15 متر شنای کرال سینه و پشت آزمودنی ها ………. 74

نمودار 4-5. خط رگرسیون و نگاره پراکندگی ارتباط بین دامنه حرکتی دورسی فلکشن و زمان پای شنای کرال سینه……. 75

نمودار 4-6. خط رگرسیون و نگاره پراکندگی ارتباط بین دورسی فلکشن و مسافت طی شده به ازای هر ضربه پای شنای

کرال سینه ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 76

نمودار 4-7. خط رگرسیون و نگاره پراکندگی ارتباط بین دامنه حرکتی پلانتار فلکشن و زمان پای شنای کرال سینه……… 77

نمودار 4-8. خط رگرسیون و نگاره پراکندگی ارتباط بین پلانتار فلکشن و مسافت طی شده به ازای هر ضربه پای شنای کرال

سینه ………………………………………………………………………………………………………………………………………… 77

نمودار 4-9. خط رگرسیون و نگاره پراکندگی ارتباط بین زاویه Q و زمان پای شنای کرال سینه …………………………… 79

نمودار 4-10. خط رگرسیون و نگاره پراکندگی ارتباط بین زاویه Q و زمان پای شنای کرال پشت ………………………… 79

فهرست شکل ها 

شکل 2-1.  فلکشن مفصل زانو ………………………………………………………………………………………………………. 13

شکل 2-2.  اکستنشن مفصل زانو ……………………………………………………………………………………………………… 13

شکل 2-3. عضله راست رانی …………………………………………………………………………………………………………. 14

شکل 2-4. عضله پهن خارجی ………………………………………………………………………………………………………… 14

شکل 2-5. عضله پهن میانی ……………………………………………………………………………………………………………. 14

شکل 2-6. عضله پهن داخلی ………………………………………………………………………………………………………….. 14

شکل 2-7. اعمال عضلات چهار سررانی …………………………………………………………………………………………….. 15

شکل 2-8  طول بازوی اهرمی عضله چهار سررانی ……………………………………………………………………………….. 16

شکل 2-9 برآیند نیروهای عضلات چهار سررانی ………………………………………………………………………………….. 16

شکل 2-10. عمل نیروی برآیند عضله چهار سررانی ………………………………………………………………………………. 17

شکل 2-11. تاثیر نیروی برآیند روی مفصل کشککی-رانی ………………………………………………………………………. 17

شکل 2- 12. زاویه  Q …………………………………………………ا…………………………………………………………………. 18

شکل 2- 13. زاویه Q مردان و زنان ……………………………………………………………………………………………………. 19

شکل 2 14. دورسی فلکشن و پلانتار فلکشن مچ پا …………………………………………………………………………….. 20

شکل 2-15. حرکت اینورشن و اورشن ………………………………………………………………………………………………. 21

شکل 2-16. انواع گونیامتر ……………………………………………………………………………………………………………… 24

شکل 2-17. گونیامتر استاندارد ………………………………………………………………………………………………………… 24

شکل2-18. روش کانادایی تعیین شاخص توده بدن ……………………………………………………………………………….. 27

شکل 2-19. کالیپر ……………………………………………………………………………………………………………………….. 28

شکل 2-20. انواع سبک شنا ……………………………………………………………………………………………………………. 30

شکل 2-21 نمای کرال سینه از پهلو و روبرو ……………………………………………………………………………………….. 33

شکل 2-22. عملکرد پای شنای کرال سینه ………………………………………………………………………………………….. 34

شکل2-23. نمای کرال پشت از پهلو و روبرو ………………………………………………………………………………………. 38

شکل 3-1. روش اندازه گیری زاویه Q …………….ا………………………………………………………………………………… 63

شکل 3-2. شیوه اندازه گیری دامنه حرکتی پلانتار فلکشن ………………………………………………………………………… 64

شکل 3-3. شیوه اندازه گیری دامنه حرکتی دورسی فلکشن ………………………………………………………………………. 65

شکل 2-4. محل اندازه گیری ضخامت چربی قسمت سینه، پشت بازو و تحت کتف  ……………………………………….. 65

شکل 3-5. روش اندازه گیری ضخامت چربی زیر پوستی پشت بازو …………………………………………………………… 66

شکل 3-8. شیوه پا زدن شنای کرال سینه …………………………………………………………………………………………….. 68

شکل 3-9. شیوه پازدن شنای کرال پشت …………………………………………………………………………………………….. 68

1-1- مقدمه

بدون شک موفقیت در هر زمینه ای نیاز به داشتن و بکار گیری اصول و قواعد علمی است. به یقین توسعه آگاهی های انسان با تحقیقات و اصول علمی میسر می شود.

یکی از علوم مهم و بسیار موثر که می تواند در اصلاح و پیشرفت تکنیکها کمک کند، علم بیومکانیک است. لزوم یادگیری اصول بیومکانیک به قدری است که بدون در نظر گرفتن آنها بهبود یک رکورد ورزشی به هیچ وجه امکان پذیر نمی باشد. در بیشتر مواقع به علت عدم آگاهی کامل از این اصول است که ورزشکار و مربی قادر نیستند از یک حد معین و همیشگی پا فراتر بگذارند[1].

دانش پایه ای بیومکانیک برای اساتید، متخصصان علم تمرین، معلمان و مربیان تربیت بدنی که بخواهند قضاوت صحیح و علمی درباره تکنیکهای ورزشی و یا ویژگیهای آنتروپومتریکی ورزشکاران مرتبط با هر رشته ورزشی داشته باشند، امری است ضروری، و تنها در این صورت است که آنها صرفا به حدس و احتمال یا آزمایش و خطا در قضاوت خود تکیه نخواهند کرد[1].

بیش از یکصد سال است که محققان علوم حرکتی در تلاش هستند تا ویژگی های پیکری و ترکیب بدنی ورزشکاران نخبه را با هدف یافتن ارتباط این ویژگی ها با اجرا و عملکرد ورزشی توصیف کنند. آگاهی از ارتباط بین اجرا و عملکرد ورزشی با شکل، اندازه، نسبت ترکیب بدنی، زوایای کشش عضلات مثل زاویه کشش عضله چهار سررانی و دامنه حرکتی مفاصل می تواند کمک موثری در دستیابی به ویژگی های آنتروپومتریکی بهینه در هر ورزش مخصوصا شنا می کند [1]. علاوه بر خصوصیات فیزیولوژیکی هر رشته ورزشی ،اطلاع از ویژگی های ارثی آنتروپومتریکی ورزشکاران در مقایسه با خود و دیگران ،استعدادیابی افراد ،کشف نقاط ضعف و رفع و اصلاح آنها، تجزیه و تحلیل بیومکانیکی خیلی از مهارتهای ورزشی و طراحی درست و اصولی برنامه های تمرینی و نقش بسیار مهمی در اجرا و عملکرد ورزشی دارند. در برخی ورزشها ممکن است شاخص های معینی نقش بسیار مهمتری داشته باشند. به طور مثال کوتاهی قد در ورزش کشتی یا ژیمناستیک باعث پایین آمدن مرکز ثقل بدن می شود ودر نتیجه تعادل ورزشکار بیشتر می شود یا در ورزش شنا، دست بلندتر میزان کشش بیشتری در واحد سطح تولید می کند، در نتیجه مقاومت آب در مقابل دست  افزایش می یابد. به گونه ای که نیروی رانش مؤثر افزایش می یابد. بدین ترتیب، دست های بلند به افزایش طول کشش در هر ثانیه کمک می کند و در نتیجه تأثیر کشش را افزایش می دهد[1و2]. در واقع علم آنتروپومتری شاخه ای از علم بیومکانیک است[1].

1- 2-  بیان مساله

امروزه بشر همواره به دنبال یافتن رابطه هایی بین ویژگیهای فیزیکی ، ساختاری و میزان عملکرد و تواناییهایش می باشد ، تا بتواند از طریق شناسایی ویژگیها و خصایص جسمانی اش به محدودیت ها و مزایایی پی ببرد که این صفات می توانند در عملکردش ایجاد نماید. به این ترتیب انسان به تدریج به روشها و وسایلی نیازمند می شود که خصایص جسمانی او را دقیقتر و معتبرتر ثبت نماید. این نیاز کم کم به تکوین علمی ، تحت عنوان آنتروپومتری[1] می انجامد[2].

شناخت ویژگیهای آنتروپومتریکی و فیزیولوژیکی در هر رشته ورزشی از عوامل مهم، تعیین کننده و موثر بر اجرا و عملکرد ورزشکاران است. گذشته از این، اندازه گیری ویژگیهای آنتروپومتریکی می تواند ارتباط بین ساختار فیزیکی بدن و ساختارهای بیومکانیکی و فیزیولوژیکی آن و مقاطع ژنتیکی را روشن سازد. در زمینه های تحقیقات بیومکانیکی که جنبه بنیادی تری دارد، مسائل مربوط به سرعت، نیرو و رابطه آنها با اندازه های بدن به طور وسیعی بر روی تمرین، تکنیک، عملکرد و توسعه قدرت عضلانی موثرند و این ویژگیها از نظر بیومکانیکی در تولید نیروی موثر در مهارتهای مختلف ورزشی از جمله شنا نقش عمده ای دارند [2].

یکی از مسائل مهم علم رشته شنا، ارتباط بین ویژگی های ساختاری و آنتروپومتریکی و عملکرد کمی و کیفی شناگران چهار سبک شنا می باشد که محققان و متخصصان علم شنا با کمک علم بیومکانیک و وسایل اندازه گیری دقیق در تلاش برای تاثیر ویژگی های ساختاری و آنتروپومتریکی بر روی بهبود اجرا و کاهش رکورد شناگران می باشند. همچنین ، براساس پژوهش های به عمل آمده ، بهترین شناگران کسانی اند که شاخص های آنتروپومتریکی ویژه ای مثل قدی بلند ، دست ها و پاهای دراز ، کف دست بزرگ ، شانه های پهن ، کمر باریک و بالاتنه به شکلV دارند [3،4،5،6 ،7]. در شنا نیروهایی به نیروهای جلوبرنده و نیروهای مقاوم تقسیم می شود، نیروهای جلوبرنده از ضربات دستها و پاها حاصل می شوند[5].

مشاهده می شود که بهترین شناگرهای کرال سینه حدود 70 درصد از پیشروی خود را از بازوها و30 درصد یا کمتراز پاها بدست می آورند. در شنای کرال پشت پیشروی بوسیله بازوها بیش از 80 الی 85 درصد می باشد هر چند این میزان بین شناگران کرال سینه و پشت متفاوت است[4]. نتیجه می شود که ضربه پا در پیشروی شناگران کرال سینه و پشت مهم و موثر می باشد. عوامل زیادی در عملکرد ضربه پا می توانند دخیل باشند از جمله ،دامنه حرکتی مفصل مچ پا زاویه Q[2] ( زاویه عمل عضله چهار سررانی ) است. تحقیقات بسیار اندکی در مورد تاثیر یا اندازه دامنه حرکتی مفصل دامنه حرکتی مچ پای شناگران وجود دارد و همچنین، تحقیقی در مورد تاثیر مقدار زوایای کشش عضلات اندام ها مثل مقدار زاویه Q در پا زدن شنای کرال سینه یا پشت وجود ندارد. در این راستا تحقیق حاضر بر آن است تا رابطه بین دامنه حرکتی مچ پا ( دورسی فلکشن3 و پلانتار فلکشن4 ) و زاویهQ  در مفصل زانو با عملکرد پای شنای کرال سینه و کرال پشت دانشجویان پسر شناگر را بررسی کند.

 

1-3- ضرورت و اهمیت تحقیق

در رقابت های بین المللی شنا اختلاف زمان یک دهم ثانیه نیز می تواند مشخص کننده تمایز نفرات اول تا هشتم باشد. در تحقیقات نیروی پیش ران، به اندازه دستها به مچ پا به پایین و کل پا توجه نشده است این امر به ویژه ریشه در این حقیقت دارد که این کف دستهایند که بخش اعظم نیروی پیش ران را تولید می کنند. ابعاد ناشناخته زیادی درباره نیروی رانشی پا وجود دارد که ارزش بحث را دارند [4]. با توجه به پیشرفت روز افزون دانش علوم حرکتی و تاکید بر بهترین اجرا و عملکرد با کمترین فشار بر سیستمهای بدن و اینکه آیا دامنه حرکتی خم و باز کردن مچ پا ( دورسی و پلانتار فلکشن ) و زاویهQ  در مفصل زانو می تواند در بهبود و پیشرفت سرعت شناگران موثر باشد؟

تاکنون مطالعات چندی در خصوص تأثیر اندازه زاویه Q انجام شده است. لیوینگ استون5 در بررسی مطالعات متعددی که در خصوص زاویه عمل عضله چهار سر انجام شده به این نتیجه رسید که نتایج علمی مبهمی در خصوص تفاوت این زاویه در جمعیت های خاص وجود دارد. با این وجود وی مشاهده کرد که میانگین این زاویه در جنس مؤنث بطور معنی داری بیشتر از آن در جنس مذکر است [8].

هن تی و فولدسپنج ای[3] در بررسی زانوهای 339 ورزشکار مشاهده کردند اندازه زاویه Q در زانوی راست بیشتر از زانوی چپ است و میانگین آن در ورزشکاران زن بیشتر از ورزشکاران مرد است. از سوی دیگر در ورزشکاران با وجودی که انتظار می رود به علت قویتر بودن عضله چهارسر این زاویه کاهش یابد ،چنین چیزی مشاهده نشده است [9].

ابوالقاسم عباسی سرچشمه و فرود بهمنی( 1382 ) تحقیقی با عنوان اندازه گیری کلینیکی و مقایسه ای زاویه  کشش عضله چهار سر رانی در حالتهای خوابیده به پشت و ایستاده در مردان انجام داده است که نتایج حاصل از این تحقیق ، میانگین زاویه Q در حالت خوابیده به پشت ،12.55 درجه (دامنه 6 تا 24درجه) و نیز میانگین این زاویه در حالت ایستاده، 76/14 درجه ( دامنه 7 تا 26 درجه ) بدست آمد که دلیل آن افزایش نیروها در جهت ایجاد زانوی ضربدری به خاطر تحمل وزن می باشد [10].

بلوم فیلد و همکارانش[4] تحقیقی بر روی ویژگی های ساختاری و آنتروپومتریکی سه گروه شناگر مرد در سه سطح جهانی، دانشگاهی و مبتدی انجام دادند و به این نتیجه رسیدند که افراد با پاهای چرخش یافته به داخل به طور شگرفی برای شنای کرال پشت و سینه یا ضربات در شنای پروانه مناسبند. با وجود چنین ادعایی بلوم فیلد هیچ یافته تحقیقی را پیشوانه اظهارات خود نمی کند. بر این اساس تا زمانی که نتایج تحقیقی این فرضیه را آزمایش نکند اطمینان چندانی به اینگونه اظهارات نیست و تنها باید گفت که تجربه مربیان اینگونه نشان داده است [11].

لذا با توجه به مسائل عنوان شده، بررسی ارتباط بین دامنه حرکتی دورسی فلکشن و پلانتار فلکشن مچ پا و زاویهQ  در مفصل زانو با سرعت پای شنای کرال سینه و کرال پشت شناگران ضروری به نظر می رسد تا در صورتی که دامنه حرکتی دورسی فلکشن و پلانتار فلکشن مچ پا و یا زاویهQ  در مفصل زانو خاصی مربوط به شنای کرال سینه و کرال پشت موثر باشد، تشخیص و به متخصصین و مربیان شنا پیشنهاد شود.

تحقیق حاضر از آن جهت ضرورت دارد که شناخت دامنه حرکتی دورسی و پلانتار فلکشن مچ پا و زاویهQ  در مفصل زانو و تاثیر این ویژگیها بر سرعت شناگران کرال سینه و پشت می تواند روش و راهنمای مناسبی برای آموزش شنا و پیشرفت مهارتهای شنا برای متخصصان و مربیان شنا دارد. علاوه بر آن، پژوهش حاضر جدید و نسبت به پژوهش های دیگر دارای جهت های نوین  و با اهمیت می باشد. جدید بودن طرح تحقیق با در نطر گرفتن فقط عملکرد پای شنای کرال سینه و کرال پشت، استفاده از تکنیک فیلمبرداری توسط فیلم بردار خبره و سه داور، اندازه گیری زاویه Q بصورت خوابیده و آزمون اندازه گیری قد، وزن، درصد چربی بدن و دامنه حرکتی مچ پا دقیقا قبل از آزمون عملکرد پای شنای کرال سینه و کرال پشت می باشد.  بنابراین این طرح می تواند مورد استفاده متخصصان و مربیان شنا قرار گیرد.

 

1- 4-  اهداف تحقیق

متخصصان علوم حرکتی و مربیان شنا در مورد انتخاب شناگران همواره با سئوالات متعددی روبه رو هستند که اغلب آنان بدون جواب مانده است. این تحقیق به منظور دستیابی به پاسخ چند سئوال در مورد برخی اندازه های آنتروپومتریکی شناگران انجام شده است و با توجه به نیازهای مربیان شنا در امر پیشبرد این رشته ورزشی، هدفهای ذیل را دنبال می نماید.

 

الف ) هدف کلی  

بررسی رابطه بین دامنه حرکتی مچ پا و زاویهQ  در مفصل زانو با عملکرد پای شنای کرال سینه و کرال پشت دانشجویان پسر شناگر

ب ) اهداف اختصاصی یا ویژه

  • بررسی رابطه بین دامنه حرکتی دورسی و پلانتار فلکشن مچ پا با زمان و تعداد پای شنای کرال سینه و کرال پشت
  • بررسی رابطه بین دامنه حرکتی دورسی فلکشن و پلانتار فلکشن مچ پا با با مسافت طی شده به ازای هر ضربه پای شنای کرال سینه و کرال پشت
  • بررسی رابطه بین میانگین زاویهQ در مفصل زانو با زمان و تعداد پای شنای کرال سینه و کرال پشت
  • بررسی رابطه بین میانگین زاویه Q در مفصل زانو با مسافت طی شده به ازای هر ضربه پای شنای کرال سینه و کرال پشت

 

1- 5-  فرضیه های تحقیق

  • بین دامنه حرکتی دورسی فلکشن مفصل مچ پا با زمان و تعداد پای شنای کرال سینه و کرال پشت و مسافت طی شده به ازای هر ضربه پای شنای کرال سینه و کرال پشت رابطه وجود دارد.
  • بین دامنه حرکتی پلانتار فلکشن مفصل مچ پا با زمان و تعداد پای شنای کرال سینه و کرال پشت و مسافت طی شده به ازای هر ضربه پای شنای کرال سینه و کرال پشت رابطه وجود دارد.
  • بین میانگین زاویه Q در مفصل زانو با زمان و تعداد پای شنای کرال سینه و کرال پشت و مسافت طی شده به ازای هر ضربه پای شنای کرال سینه و کرال پشت رابطه وجود دارد.

 

1- 6- محدوده تحقیق

آگاه بودن محقق نسبت به برخی از محدودیتهای موجود در طول یک تحقیق می تواند در نتیجه گیری معتبرتر محقق را یاری نماید. البته برخی از متغیرها نیز در کنترل محقق نمی باشد. بر این اساس در زیر به دو دسته از متغیرهای قابل کنترل و غیر قابل کنترل در این تحقیق اشاره می گردد.

 

الف: محدودیتهای که توسط محقق اعمال گردیده است 

  • بلوغ جنسی و جسمی، چون در این پژوهش دامنه سنی آزمودنیها بالاتر از 18 سالگی است.
  • جنس آزمودنیها، جنس آنها به پسر محدود شده است.
  • رشته ورزشی ،در این تحقیق فقط شنای کرال سینه و کرال پشت مورد بررسی قرار گرفته است.
  • همه آزمودنی های تحقیق حاضر شنای تخصصی را پاس کردند.
  • آزمودنی ها هر گونه بیماری خاصی نداشتند.
  • آزمودنی ها از هیچ گونه دارویی استفاده نکردند.
  • مکان اجرای آزمونها برای همه افراد یکسان در نظر گرفته شده و آزمونها در آزمایشگاه و استخر دانشگاه برگزار شده است.
  • همه آزمودنی ها در زمان مشخصی از روز ، آزمون های مورد نظر را اجرا کردند و قبل از اجرای آزمون فعالیتی نکردند.
  • میزان انگیزش و خستگی تا حد امکان در این تحقیق پیش بینی شدند و زمینه بروز و اثرگذاری آنها را حذف یا کم کردیم.

 

ب: محدودیتهایی که خارج از کنترل محقق بوده است   1- تغذیه و خواب آزمودنیها در روز و قبل از آزمون

  • وضعیت روانی و خصوصیات شخصیتی و رفتاری آزمودنیها.
  • عواملی مثل بزرگ یا کوچک بودن عرض لگن و طول پا ،زانوی ضربدری یا پرانتزی و عوامل بوجود آورنده این دو ناهنجار بدنی ،چرخش به خارج یا داخل درشت نی، افزایش یا کاهش زاویه بین گردن و تنه ران، سفت یا شل بودن عضله کشنده پهن نیام که باعث افزایش یا کاهش زاویه Q می شوند.
  • وضعیت آمادگی قدرت عضلات پاها و ژنتیک آزمودنیها
  • عدم کنترل محدوده سنی، آزمودنی ها
  • شاخص های قد، وزن، شاخص توده بدنی ( BMI ) و درصد چربی بدن در تحقیق اندازه گیری شدند ولی رابطه آنها با عملکرد پای شنای کرال سینه و پشت لحاظ نشد.

1- 7-  تعریف واژه ها

در این بخش واژه ها و اصطلاحاتی که در این تحقیق ارائه شده اند تعریف خواهد شد

 

  • آنتروپومتری

علمی است که به اندازه گیری ویِِژگیهای فیزیکی بدن ( اندام سنجی ) از نظر اندازه، وزن کل یا قسمتی از بدن ، شکل یا ترکیب بدن می پردازد [6 ، 12 و 13].

 

  • طول قد[5]

فاصله عمودی از سطح زمین تا نوک سر ( تاج سر یا فرق سر ) را طول قد گویند. این فاصله بر حسب سانتی متر( cm ) است [6 ، 12 و 13].

 

  • جرم بدن[6]

عبارت از اندازه توده بدن که ترکیبی از بافتهای مستقل و مختلف است. اندازه جرم بدن بر حسب کیلوگرم می باشد [1].

 

  • شاخص توده بدن[7] BMI

شاخص توده بدن عبارت از حاصل تقسیم وزن بدن به کیلو گرم بر مجذور طول قد به متر است که از فرمول زیر بدست می آید [14] :

(1-1)                                                                    قد2 ( متر ) / جرم بدن ( کیلوگرم ) = BMI

 

  • درصد چربی بدن[8]

بهترین روش برای کنترل جرم بدن و جلوگیری از چاق شدن اندازه گیری جرم چربی یا درصد چربی بدن می باشد[14و 15].


مقطع : کارشناسی ارشد

دانلود بخشی از رابطه بین دامنه حرکتی مچ پا و زاویه Q در مفصل زانو با عملکرد پای شنای کرال سینه و کرال پشت در دانشجویان پسر شناگر

قبل از خرید فایل می توانید با پشتبانی سایت مشورت کنید