چکیده

فرایند جوشکاری اصطکاکی- اغتشاشی یکی از روشهای جوشکاری حالت جامد است که در ابتدا بـرای جوشکاری آلومینیوم و آلیاژهای آن مورد استفاده قرار می گرفت و امروزه برای جوشکاری سایر مواد نیز بـه کار میرود. در سالهای اخیر این روش بر روی مواد پلیمری نیز صـورت گرفتـه اسـت و قابلیـت جوشـکاری این مواد توسط این روش به اثبات رسیده است.

در این تحقیق جوشکاری اصطکاکی- اغتشاشـی بـرای اتصـال کامپوزیـت پلـی پـروپیلن بـا 30٪ الیـاف شیشه و کامپوزیت پلی پروپیلن با 30٪ الیاف کـربن به کـار بـرده شـده اسـت. در ابتـدا ابزارهـای مختلـف بـاهندسه های گوناگون به منظور یافتن بهترین کیفیت جوش و بهترین خواص مکانیکی ساخته شدند کـه بـراساس نتایج بدست آمده از قطعات جوش داده شده با ابزار مخروطی شیاردار با پـخ بهتـرین جـوش از نظـرظاهر و خواص مکانیکی را ایجاد می کرد. بعد ازآن تاثیر پارامترهـای از قبیـل نـوع الیـاف، سـرعت دورانـی،سرعت خطی و زاویه کلگی بر کیفیت و خواص مکانیکی جوش  مورد بررسی قـرار گرفتنـد کـه بـه منظـورکاهش تعداد آزمایشات و هزینه، اثر پارامترها بر استحکام و انـرژی ضـربه جـوش بـه کمـک روش طراحـی آزمایشات تاگوچی مورد بررسی قرار گرفت. با استفاده از این روش، مدلهای ریاضی جهت پیش بینـی تـاثیر پارامترهای فرایند بر استحکام کششی و انرژی ضربه جوش توسعه داده شـدند . مـدلهای توسـعه یافتـه بـه منظور تعیین میزان اعتبار شان مورد بررسی قرار گرفتند.

نتایج نشان داد که هندسه ابزار تاثیر مهمی بر روی استحکام و انرژی ضربه جـوش و شـکل ظـاهری آندارد. همچنین برای تست کشش بـه ترتیـب سـرعت خطـی و سـرعت دورانـی و زاویـه کلگـی از مهمتـرینپارامترها می باشند وبرای تست ضربه نوع الیاف بیشـترین تـاثیر را خواهـد داشـت و بعـد از آن بـه ترتیـبسرعت دورانی و زاویه کلگی و سرعت خطی از مهمترین پارامترها می باشند.

کلمات کلیدی: جوشکاری اصطکاکی-  اغتشاشی، پلی پروپیلن، الیاف شیشه،الیاف کربن، استحکام کششی، انرژی ضربه، طراحی آزمایشات

فهرست مطالب

فصل اول: مقدمه و طرح مسئله

1- 1مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………..  2

نیاز اقتصادی و رو به افزایش سوخت در عرصه های مختلف، تقاضا برای استفاده از مواد جدید سـبک وزن مانند پلیمرها را افزایش داده است. پلیمرها از نظـر سـاختاری بسـیار پیچیـده تـر از فلـزات و سـرامیک هـا هستند ولی با هزینه کم و به سهولت فراوری می شوند.  پلیمرها دارای خـواص فیزیکـی و مکـانیکی نسـبتاخوبی می باشند مثلا  وزن مخصوص پایینی دارند و در مقایسه با فلزات در برابر مواد شیمیایی مقاوم ترنـد .

ولی این مواد دارای استحکام و مدول کشسانی کمتـر و گسـتره دمـای کـاربردی کمتـری هسـتند  تقویـت پلیمرها با مواد رایج سبب لطمه خوردن به دو ویژگی اصلی پلیمرها یعنی سبکی و سهولت فرآینـد پـذیری می شود. پلیمرها به طور کلی به سه گروه اصلی دسته بندی مـی شـوند . ترموپلاسـت  هـا ، ترموسـت هـا و الاستومرها. پلی پروپیلن از خانواده پلاستیک های ترموپلاست یا گرما نرم است. از ویژگی هـای اصـلی  پلـیپروپیلن، می توان این موارد را نام برد: مقاومت بـالا در برابـر اسـیدها، بازهـا و چربـی هـا، قیمـت مناسـب، سهولت قالب سازی برای تولید به شیوه تزریق و سیالیت قابـل قبـول در قالـب، قابلیـت مخلـوط شـدن بـاپرکننده هایی همچون خاک اره و ایجاد کامپوزیت، رنگ پذیری عالی توسط مستربچ های مختلف، قابلیـتجوش حرارتی و قابلیت بازیافت را نام برد.اما از طرفی با توجه به پایین تر بودن میـزان اسـتحکام پلیمرهـا در مقایسه با فلزات، تقویت آن ها ضروری به نظر می رسد. کامپوزیت ها در تعریف عمـومی یعنـی ترکیبـی از اجزای مختلف و در تعریف جامع کامپوزیت ها مخلوط یا ترکیبی از مـواد (حـداقل 2 مـاده ) مـی باشـند.

اجزای تشکیل دهنده هر کامپوزیت از لحاظ شکل، ترکیب شیمیایی و خواص با یکـدیگر فـرق مـی کننـد.

کامپوزیت ها از نظر شکل ماده تقویت کننده به ذو نوع تقویت کننده هـای ذره ای  و تقویـت کننـده هـایلیفی تقسیم می شوند. همچنین کامپوزیت ها بر اسـاس  فـاز زمینـه بـه سـه گـروه زمینـه فلـزی ، زمینـه سرامیکی و زمینه پلیمری تقسیم می شود. کاربردهای کامپوزیت های تقویـت شـده بـا الیـاف کاربردهـای معمولی برای لوله های کم فشار، تانک روغن بارکشی، جعبـه هـا و نردبـان هـا و همچنـین در سـازه هـای شهری و زیر ساز بزرگراه ها و نیز در کارهای مثل کارهای تعمیراتی و مقاوم سازی ساختارهای شهری، پـلها و دکل ها و عرشه کشتی ها می باشد. از سه روش برای اتصال کامپوزیت های پایه پلیمری استفاده مـیشود که چسباندن قطعات بر روی هم، سوار کردن قطعات به طریقه مکانیکی، جوشکاری و اتصـال حرارتـی جز این روش ها می باشد. روش جوشکاری از پتانسیل بالایی برای اتصال، مونتـاژ و تعمیـر کامپوزیـت هـایترموپلاست برخوردار است و مزیتهای زیادی نسبت به سایر روشهای اتصال دارا میباشد. ایـن روش مـی تواند تا حد زیادی مشکلات ناشی از روش های مکانیکی و چسبی را برطرف کند.

روش های مختلفی برای جوشکاری مواد ترموپلاستی و کامپوزیت های تقویت شده با الیاف می توان استفاده کرد که شامل سه گروه زیر می باشند: جوشکاری حرارتی، جوشکاری اصطکاکی و جوشکاری الکترومغناطیسی. روشهای جوشکاری حرارتی عبارتند از جوشکاری با ابزار داغ، جوشکاری لیزر و روشهای جوشکاری مغناطیسی عبارتند از جوشکاری مقاومتی و روش ها جوشکاری اصطکاکی عبارتند از جوشکاری ارتعاشی، جوشکاری التراسونیک، جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی. در این پایان نامه بر روی جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی کامپوزیت پلی پروپیلن تقویت شده با 30% الیاف شیشه و 30% الیاف کربن بحث می شود.  جوشکاری اصطکاکی- اغتشاشی نخستین بار در سال 1991 برای جوشکاری آلیاژهای آلومینیوم ابداع شد . پس از آن برای کامپوزیتهای پایه فلزی و پلیمرهای ترموپلاست به کار رفت.

در این روش قطعاتی که قرار است جوشکاری شوند به طور محکم در کنار یکدیگر قرار میگیرند . سپس پین ابزار حول خود دوران کرده و در محل اتصال دو قطعه فرو میرود تا شولدر آن بر سطح دو قطعه مماس شود. پس از نفوذ کافی ابزار، ابزار دوران کننده در مسیر خط اتصال شروع به حرکت میکند. ارتفاع پین به ضخامت قطعات جوشکاری شونده بستگی دارد. اصطکاکی که در اثر تماس پین ابزار و شولدر آن ایجاد می شود به گرما تبدیل شده و باعث نرم شدن یا ذوب شدن مواد در دو طرف خط اتصال میگردد.

هنگامی که ابزار از خط اتصال عبور میکند، پلیمر نرم شده به هم خورده و پشت سر هم در پشت پین فورج شده و منجمد میگردد. بدین ترتیب جوشکاری انجام میگیرد. جوشکاری اصطکاکی- اغتشاشی پتانسیل زیادی برای جوشکاری ترموپلاستهای ذرهای یا کامپوزیت های تقویت شده با الیاف کوتاه دارد. توانایی استفاده از این روش برای جوشکاری کامپوزیتهای  ترموپلاست الیاف بلند نیاز به تحقیقات بیشتری دارد. اگرچه در کامپوزیت های ترموپلاست الیاف کوتاه امکان شکست الیاف در ناحیه جوش وجود دارد، اما در نهایت جوشی قوی و قابل اطمینان حاصل میشود. شکست ابزار در خط جوش میتواند با طراحی دقیق ابزار از قبیل تنظیم شولدر ابزار و پین آن و همچنین کنترل سرعت دورانی و خطی ابزار کنترل شود. در جوشکاری FSW چهار پارامتر بسیار مهم وجود دارد، سرعت چرخش پین (ساعت گرد و یا غیر ساعت گرد) ، سرعتی که پین خط اتصال را طی می کند، زاویه انحراف ابزار از خط عمود بر سطح قطعه کار(tilt angle)  و نیروی عمودی وارد بر ابزار توسط کلگی دستگاه می باشند. امروزه باتوجه استفاده گسترده از این روش جوشکاری در دنیا پیشرفت های گسترده ای در آن به وقوع پیوسته است از جمله استفاده از سیستم های رباتیک برای انجام این نوع جوشکاری که سرعت انجام این نوع جوشکاری را بالا برده است. کاربرد جدید دیگر از این نوع جوشکاری در صنایع خودرو سازی است که امروزه از این نوع جوشکاری در این صنایع استفاده گسترده می شود. مزایای جوشکاری FSW  می توان به عدم نیاز به فیلر باعث می شود عیوبی که به واسطه فیلر ایجاد میشوند نیز نخواهد داشت و لذا میزان هیدروژن در اتصال نیز کم است. این یک امتیاز مهم در جوشکاری فولادها و آلیاژهای دیگر میباشد. استفاده از گازهای محافظ نیز مورد نیاز نیست. عمق نفوذ اتصال بیشتر از جوش ذوبی است (که تقریبا دو یا سه برابر است). از این روش میتوان برای جوشکاری انواع اتصالات از نوعT شکل و نقطهای و لب به لب و لبه روی هم و گوشه و ماهیچهای در مقاطع مخروطی و قطعات با اشکال سه بعدی استفاده کرد. برای انجام این نوع جوشکاری میتوان از انواع ماشین ابزارهای معمول مثل ماشینهای فرز و یا ماشینهای طراحی شده و خاص استفاده کرد. همچنین برای اتوماسیون و استفاده از رباتها نیز بسیار مناسب میباشد. از خواص دیگر برای جوشکاری FSW اعوجاج کم، حتی در جوشهای با طول زیاد، خواص مکانیکی بسیار خوب در آزمونهای کشش، خستگی و خمش ، عدم خلل و فرج، انقباض کم، امکان انجام آن در اکثر وضعیتهای جوشکاری، بازده بالای انرژی، استفاده از ابزار غیر مصرفی، عدم نیاز به سیم فیلر یا پرکنند، عدم نیاز به جوشکار ماهر، عدم نیاز به آماده سازی آنچنانی نظیر اعمال سنگ زنی، برس زنی یا غوطه وری در محلول رقیق اسید. این روش در تولیدات انبوه  ایمنتر از نوع ذوبی و در عین حال دارای خواص مکانیکی بهتری است و امکان جوش فلزات غیرمشابه را میدهد.

از عیوب این روش می توان به دمای ذوب ناکافی، بهخاطر سرعتهای چرخش کم و سرعتهای پیشروی بالا که باعث میشود ماده در حین جوشکاری کامل ذوب نشود  اشاره کرد که باعث ایجاد سوراخهای دراز در امتداد جوش شود که سطحی یا زیر سطحی میشود. اگر پین به اندازه کافی طویل نباشد یا ابزار از صفحه بیرون بزند. در این روش از نیروی بیشتری استفاده میشود. لذا محدودیتهایی که در این روش ممکن است با آن ها مواجه شویم عبارتند از: وجود سوراخ کلید در انتهای کار در اثر بیرون کشیدن ابزار، نیروی رو به پایین زیاد و به همراه آن کلمپ کردن برای جلوگیری از جدا شدن قطعات، نیاز به زیرکاری(جز در مواردی که از ابزار خود کار تطبیق شونده یا ابزار دیگری در سمت مخالف استفاده می- شود)، انعطاف پذیری کمتر نسبت به حالت دستی و روشهای قوسی(مثلا مشکلات در ضخامتهای متغیر و جوش های غیرخطی)، سرعتهای پیشروی کمتری نسبت به روشهای ذوبی که اگر تعداد پاس کمتری مورد نیاز باشد، قابل جبران میباشد. از جوشکاری FSW درکشتی سازی و صنایع دریایی، صنایع هوایی، صنایع راه آهن، صنایع حمل و نقل زمینی و سایر صنایع استفاده می شود

2طرح مسئله ……………………………………………………………………………………………………………… 4

شماتیک جوشکاری چرخشی

شماتیک جوشکاری چرخشی

فصل دوم:معرفی کامپوزیتها 

1 پلیمر ها …………………………………………………………………………………………………………………. 7

‫ﺗﺼﻮر ﺟﻬﺎن ﭘﯿﺸﺮﻓﺘﻪ ﮐﻨﻮﻧﯽ ﺑﺪون وﺟﻮد ﻣﻮاد ﭘﻠﯿﻤﺮی ﻣﺸﮑﻞ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. اﻣﺮوزه اﯾﻦ ﻣﻮاد ﺟﺰﯾﯽ از ‫زﻧﺪﮔﯽ ﻣﺎ ﺷﺪه اﻧﺪ و در ﺳﺎﺧﺖ اﺷﯿﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ، از وﺳﺎﯾﻞ زﻧﺪﮔﯽ و ﻣﻮرد ﻣﺼﺮف ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺗﺎ اﺑﺰار دﻗﯿﻖ و‫ﭘﯿﭽﯿﺪه ﭘﺰﺷﮑﯽ و ﻋﻠﻤﯽ ﺑﻪ ﮐﺎر ﻣﯽ روﻧﺪ. ﮐﻠﻤﻪ ﭘﻠﯿﻤﺮ از ﮐﻠﻤﻪ ﯾﻮﻧﺎﻧﯽ )‪ (Polyﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﭼﻨﺪ و )‪ (Merosﺑﻪ ‫ﻣﻌﻨﺎی واﺣﺪ ﺑﺎ ﻗﺴﻤﺖ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪه اﺳﺖ. در اﯾﻦ ﻣﯿﺎن ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﭘﻠﯿﻤﺮﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﻮﻟﮑﻮل ﻫﺎی ﺑﺴﯿﺎر دراز ‫زﻧﺠﯿﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺑﺎ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻓﻠﺰات ﮐﺎﻣﻞ ﻣﺘﻔﺎوت اﺳﺖ. اﯾﻦ ﻣﻮﻟﮑﻮل ﻫﺎی ﺑﻠﻨﺪ از اﺗﺼﺎل و ﺑﻪ ﻫﻢ ﭘﯿﻮﺳﺘﻦ ﻫﺰاران ‫واﺣﺪ ﮐﻮﭼﮏ ﻣﻮﻟﮑﻮﻟﯽ ﻣﺮﺳﻮم ﺑﻪ ﻣﻨﻮﻣﺮ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺷﺪه اﻧﺪ. ﻣﻮاد ﻃﺒﯿﻌﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﺑﺮﯾﺸﻢ، ﻻک، ﻗﯿﺮ ﻃﺒﯿﻌﯽ، ‫ﮐﺸﺎن ﻫﺎ و ﺳﻠﻮﻟﺰ ﻧﺎﺧﻦ دارای ﭼﻨﯿﻦ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﻮﻟﮑﻮﻟﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ[1]. ‫رﺳﯿﺪن ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻮاد ﺟﺪﯾﺪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻮاد آﻟﯽ ﻣﻮﺟﻮد در ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺑﻪ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﻮاد ﻣﺼﻨﻮﻋﯽ ﻣﯿﺴﺮ ﺷﺪه ‫اﺳﺖ. اﯾﻦ ﻣﻮاد اﮐﺜﺮا ﮐﺮﺑﻦ، ﻫﯿﺪروژن، اﮐﺴﯿﮋن، ﻧﯿﺘﺮوژن و ﮔﻮﮔﺮد ﺑﻮده و ﺑﻪ ﻧﺎم ﻣﻮاد ﭘﻠﯿﻤﺮی ﻣﻌﺮوﻓﻨﺪ. ﻣﻮاد ﭘﻠﯿﻤﺮی در ﺳﺎﺧﺖ وﺳﺎﯾﻞ ﺧﺎﻧﮕﯽ، ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻨﺪﯾﻬﺎ، ﻟﻮﻟﻪ ﻫﺎی اﻧﺘﻘﺎل آب و ﻣﻮاد ﭘﻮﺷﺸﯽ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽ ‫ﮔﯿﺮد. ﭘﻠﯿﻤﺮﻫﺎ از ﻧﻈﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎری ﺑﺴﯿﺎر ﭘﯿﭽﯿﺪه ﺗﺮ از ﻓﻠﺰات و ﺳﺮاﻣﯿﮏ ﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ وﻟﯽ ﺑﺎ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﮐﻢ و ﺑﻪ ‫ﺳﻬﻮﻟﺖ ﻓﺮاوری ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ. ﭘﻠﯿﻤﺮﻫﺎ دارای ﺧﻮاص ﻓﯿﺰﯾﮑﯽ و ﻣﮑﺎﻧﯿﮑﯽ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺧﻮﺑﯽ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻣﺜﻼ وزن ‫ﻣﺨﺼﻮص ﭘﺎﯾﯿﻨﯽ دارﻧﺪ و ﭘﻠﯿﻤﺮﻫﺎ در ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ ﻓﻠﺰات در ﺑﺮاﺑﺮ ﻣﻮاد ﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﻣﻘﺎوم ﺗﺮﻧﺪ. وﻟﯽ اﯾﻦ ﻣﻮاد ‫دارای اﺳﺘﺤﮑﺎم و ﻣﺪول ﮐﺸﺴﺎﻧﯽ ﮐﻤﺘﺮ و ﮔﺴﺘﺮه دﻣﺎی ﮐﺎرﺑﺮدی ﮐﻤﺘﺮی دارﻧﺪ[2].

2- 1-1انواع پلیمر ها ……………………………………………………………………………………………………..  8

2- 2 کامپوزیتها …………………………………………………………………………………………………………..  10

2- 2-1 کامپوزیتها از نظر شکل ماده تقویت کننده …………………………………………………………………….  10

2- 2-1-1 ذره ای ……………………………………………………………………………………………………….. .  10

2- 2-1-2 الیافی………………………………………………………………………………………………………….   11

2- 2-2 انواع کامپوزیت ها براساس فاز زمینه…………………………………………………………………………..  11

2- 2-2-1زمینه فلزی………………………………………………………………………………………………………..11

2- 2-2-2زمینه سرامیکی………………………………………………………………………………………………….11

2- 2-2-3زمینه پلیمری……………………………………………………………………………………………………  12

2- 2-3کامپوزیت های  پلیمری  تقویت شده با الیاف………………………………………………………………….. 13

2- 2-3-1کاربردهای کامپوزیت های تقویت شده باالیاف……………………………………………………………… 14

2- 3روش های ساخت کامپوزیت ها……………………………………………………………………………………  14

2- 3-1قالبگیری فشاری. ………………………………………………………………………………………………..  14

3-1-1 کاربردها…………………………………………………………………………………………………………….. 14

3-1-2 ساخت قطعه……………………………………………………………………………………………………..  14

3-2فن آوری پرس داغ……………………………………………………………………………………………………  15

3-3 روش های ماشینی تولید قطعات صنعتی کامپوزیتی……………………………………………………………  16

3-3-1 روش تولید SMC…………………………………………………………………………………………………ا…16

2- 3-3-2 روش تولید BMC……………………………………………………………………………………………..ا.. 17

2- 3-3-3 روش تولید GMT……………………………………………………………………………………………..ا…18

2- 3-3-4 روش تولید LFT……………………………………………………………………………………………….ا….19

2- 3-3-5 روش تولید RTM………………………………………………………………………………………………..ا..19

شماتیک جوشکاری اصطحکاکی اغتشاشی

شماتیک جوشکاری اصطحکاکی اغتشاشی

فصل سوم : جوشکاری اصطکاکی- اغتشاشی

1 مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………. 21

‫در اﯾﻦ ﻓﺼﻞ روش ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮای اﺗﺼﺎل ﮐﺎﻣﭙﻮزﯾﺖ ﻫﺎ را ﺑﺮرﺳﯽ ﮐﺮده و ﻣﺰاﯾﺎ و ﻣﻌﺎﯾﺐ ﻫﺮ روش ﺑﻪ ‫اﺧﺘﺼﺎر ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﯽ ﺷﻮد.

3- 1-1روشهای مختلف برای اتصال کامپوزیت ها……………………………………………………………………  21

‫از ﺳﻪ روش ﺑﺮای اﺗﺼﺎل ﮐﺎﻣﭙﻮزﯾﺖ ﻫﺎی ﭘﺎﯾﻪ ﭘﻠﯿﻤﺮی اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از:
‫1. ﭼﺴﺒﺎﻧﺪن ﻗﻄﻌﺎت ﺑﺮ روی ﻫﻢ
‫2. ﺳﻮار ﮐﺮدن ﻗﻄﻌﺎت ﺑﻪ ﻃﺮﯾﻘﻪ ﻣﮑﺎﻧﯿﮑﯽ
‫3. ﺟﻮﺷﮑﺎری و اﺗﺼﺎل ﺣﺮارﺗﯽ
‫اﺗﺼﺎﻻت ﻣﮑﺎﻧﯿﮑﯽ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮔﯿﺮه، ﺑﺴﺖ، ﭘﯿﭻ و ﻣﻬﺮه و ﭘﺮچ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺑﻌﻀﯽ از ﻋﯿﻮب ﻣﺜﻞ ‫ﺧﻮردﮔﯽ و ﺗﻤﺮﮐﺰ ﺗﻨﺶ در اﺗﺼﺎﻻت ﻣﮑﺎﻧﯿﮑﯽ، در ﺑﻌﻀﯽ از ﻣﻮارد از اﺗﺼﺎﻻت ﭼﺴﺒﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه اﺳﺖ. در ‫ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﭼﺴﺒﺎﻧﺪن ﻗﻄﻌﺎت ﭘﻼﺳﺘﯿﮑﯽ، ﺳﻄﻮﺣﯽ را ﮐﻪ ﻗﺮاراﺳﺖ ﺑﻬﻢ ﭼﺴﺒﺎﻧﺪه ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺎ ﻻﯾﻪ ای از ﭼﺴﺐ ‫ﭘﻮﺷﺎﻧﺪه و ﺳﭙﺲ آﻧﻬﺎ را روﯾﻬﻢ ﮔﺬاﺷﺘﻪ و ﺑﺎ اﻋﻤﺎل ﻓﺸﺎر ﻣﺘﻮﺳﻄﯽ ﺑﻪ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻣﯽ ﭼﺴﺒﺎﻧﻨﺪ. وﻟﯽ ﻣﺸﮑﻠﯽ ﮐﻪ ‫ﺑﺮای ﭼﺴﺐ ﻫﺎ وﺟﻮد دارد اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﺴﺐ ﻫﺎ ﺧﻮد ﺑﻪ ﺳﺨﺘﯽ ﺑﻪ ﻣﻮاد ﭘﻠﯿﻤﺮی ﻣﯽ ﭼﺴﺒﻨﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ‫ﻣﺸﮑﻞ اﺳﺘﻔﺎده از ﭼﺴﺐ ﻫﺎ را ﻧﯿﺰ ﻣﺤﺪود ﮐﺮده اﺳﺖ[22].

‫روش ﺟﻮﺷﮑﺎری از ﭘﺘﺎﻧﺴﯿﻞ ﺑﺎﻻﯾﯽ ﺑﺮای اﺗﺼﺎل، ﻣﻮﻧﺘﺎژ و ﺗﻌﻤﯿﺮ ﮐﺎﻣﭙﻮزﯾﺖﻫﺎی ﺗﺮﻣﻮﭘﻼﺳﺖ ﺑﺮﺧﻮردار ‫اﺳﺖ و ﻣﺰﯾﺖﻫﺎی زﯾﺎدی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﯾﺮ روﺷﻬﺎی اﺗﺼﺎل دارا ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. اﯾﻦ روش ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺎ ﺣﺪ زﯾﺎدی ‫ﻣﺸﮑﻼت ﻧﺎﺷﯽ از روﺷﻬﺎی ﻣﮑﺎﻧﯿﮑﯽ و ﭼﺴﺒﯽ را ﺑﺮﻃﺮف ﮐﻨﺪ.

3- 2روش های جوشکاری ترموپلاستیک ها ………………………………………………………………………..  21

‫روﺷﻬﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﺑﺮای ﺟﻮﺷﮑﺎری ﻣﻮاد ﺗﺮﻣﻮﭘﻼﺳﺘﯽ و ﮐﺎﻣﭙﻮزﯾﺖ ﻫﺎی ﺗﻘﻮﯾﺖ ﺷﺪه ﺑﺎ اﻟﯿﺎف ﻣﯽ ﺗﻮان اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮد ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﻪ ﮔﺮوه زﯾﺮ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﮐﻪ اﻧﻮاع اﯾﻦ روش ﻫﺎ را در ﺷﮑﻞ 3-1 ﻣﯽ ﺗﻮان ﻣﺸﺎﻫﺪه ﮐﺮد[32،4].
‫1. ﺟﻮﺷﮑﺎری ﺣﺮارﺗﯽ
‫2. ﺟﻮﺷﮑﺎری اﺻﻄﮑﺎﮐﯽ
‫3. ﺟﻮﺷﮑﺎری اﻟﮑﺘﺮوﻣﻐﻨﺎﻃﯿﺴﯽ

3- 2-1 جوشکاری حرارتی………………………………………………………………………………………………..22

3- 2-2 جوشکاری با ابزار داغ…………………………………………………………………………………………  22

3- 2-2-1-تجهیزات و ابزارهای لازم در جوشکاری پلاستیکها با ابزارهای داغ…………………………………….  22

3- 2-2-2 شرایط جوشکاری با ابزارهای داغ………………………………………………………………………….  22

3- 2-2-3 کاربردهای جوشکاری با ابزارهای داغ. ……………………………………………………………………  23

3- 2-3 جوشکاری با گاز داغ…………………………………………………………………………………………….  24

3- 2-4 جوشکاری لیزر. …………………………………………………………………………………………………  25

3- 2-4-1 مزایای جوشکاری لیزر………………………………………………………………………………………  27

3 2-4-2 محدودیت ها و معایب جوشکاری لیزر……………………………………………………………………….. 27

3 2-5 جوشکاری الکترومغناطیسی…………………………………………………………………………………     27

2-5-1 جوشکاری مقاومتی …………………………………………………………………………………………      27

2-6 جوشکاری اصطکاکی …………………………………………………………………………………………….    28

2-6- 1 جوشکاری ارتعاشی……………………………………………………………………………………………    28

2-6- 2 جوشکاری التراسونیک………………………………………………………………………………………..    30

3- 2-6- 2- 1 تجهیزات وابزارهای جوشکاری آلتراسونیک (فراصوتی)…………………………………………………30

3- 2-6- 3 جوشکاری چرخشی. ………………………………………………………………………………………  31

3- 2-6- 3- 1 مزایای جوشکاری اصطکاکی چرخان…………………………………………………………………… 32

3- 2-6- 4 جوشکاری اصطکاکی اغتشاشی………………………………………………………………………..  33

3- 2-6- 4- 1 پارامتر هایجوشکاریFSW. ………………………..ا……………………………………………………  34

3- 2-6- 4- 2 پیشرفتهای جوشکاریFWS……………………………………………….ا…………………………..  35

3- 2-6- 4- 3 پوشش کاری بوسیله جوشکاری اصطکاکی………………………………………………………..  36

3- 2-6- 4- 4 مزایای جوشکاری FSW………………………….ا……………………………………………………  37

3- 2-6- 4- 5 معایب و محدودیت های جوشکاری FSW………………………………………………ا…………..  37

3- 2-6- 4- 6 کاربردهایجوشکاریFSW………………ا………………………………………………………………  38

3 کارهای انجام شده………………………………………………………………………………………………… 38

جوشکاری fsw در بدنه خودرو

جوشکاری fsw در بدنه خودرو

فصل چهارم: مواد، تجهیزات و روش انجام جوشکاریFSW 

1 طراحی و ساخت ابزار………………………………………………………………………………………………. 44

ﯾﮑﯽ از ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎی ﺑﺴﯿﺎر ﺗﺎﺛﯿﺮ ﮔﺬار در ﻓﺮآﯾﻨﺪ ﺟﻮﺷﮑﺎری اﺻﻄﮑﺎﮐﯽ- اﻏﺘﺸﺎﺷﯽ اﺑﺰار ﺟﻮﺷﮑﺎری ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ‫ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺑﺴﯿﺎر زﯾﺎدی روی ﺷﮑﻞ ﻇﺎﻫﺮی ﺟﻮش و ﺧﻮاص ﻣﮑﺎﻧﯿﮑﯽ ﺟﻮش ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ. در اﯾﻦ ﭘﺮوژه ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ‫ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻻت ﮔﺬﺷﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﺮ روی ﻣﻮاد ﭘﻠﯿﻤﺮی ﻣﺨﺘﻠﻒ اﯾﻦ ﺟﻮﺷﮑﺎری اﻧﺠﺎم ﺷﺪه ﺑﻮد و ﻧﯿﺰ اﺑﺰارﻫﺎی ﺑﻬﯿﻨﻪ ای ‫ﮐﻪ ﺑﺮای ﻣﻮاد دﯾﮕﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه ﺑﻮد ﺑﺎ ﻫﻨﺪﺳﻪ ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮای ﭘﯿﺪا ﮐﺮدن ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ اﺑﺰار، ﻣﻮرد ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ‫ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ. ‫اﺑﺰارﻫﺎی ﻃﺮاﺣﯽ ﺷﺪه از دو ﻗﺴﻤﺖ ﭘﯿﻦ و ﺷﻮﻟﺪر ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺷﺪه ﺑﻮدﻧﺪ. اﯾﻦ 4 اﺑﺰار دارای ﺷﻮﻟﺪرﻫﺎﯾﯽ ﯾﮑﺴﺎن ‫واﻧﺪازه و ﻫﻨﺪﺳﻪ ﭘﯿﻦ ﻣﺘﻔﺎوت ﺑﻮدﻧﺪ. ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻻت ﮔﺬﺷﺘﻪ ﭼﻨﺪ ﻧﮑﺘﻪ ﺑﺎﯾﺪ در ﺳﺎﺧﺖ اﺑﺰارﻫﺎی ‫ﺟﻮﺷﮑﺎری اﺻﻄﮑﺎﮐﯽ اﻏﺘﺸﺎﺷﯽ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از:

4- 2  جنس ابزار ………………………………………………………………………………………………………  45

4- 3  ساخت ابزار ……………………………………………………………………………………………………..  46

4- 4  انتخاب ماده. …………………………………………………………………………………………………….  47

4 4-1 الیاف ……………………………………………………………………………………………………………… 48

4 5  ساخت ورق کامپوزیتی …………………………………………………………………………………………    49

5-1 اکسترود. ……………………………………………………………………………………………………………..49

5-2 پرس داغ …………………………………………………………………………………………………………….  50

5-2-1 ساخت قالب برای پرس داغ ……………………………………………………………………………….       50

5-2-2 محاسبه گرانول مورد نیاز ………………………………………………………………………………………   50

4- 6ازمایش اشک ………………………………………………………………………………………………………. 51

4- 7 ساخت فیکسچر …………………………………………………………………………………………………..  52

4- 8 تعیین محدوده پارامتر ها. ……………………………………………………………………………………….    53

4- 8-1 تعیین سرعت دورانی …………………………………………………………………………………………  53

4- 8-2 تعیین سرعت خطی …………………………………………………………………………………………..  53

4- 8-3 تعیین زاویه کلگی ………………………………………………………………………………………………  53

4- 9انواع جوشکاری …………………………………………………………………………………………………….  54

4- 9-1 تاثیر هندسه ابزار بر شکل ظاهری جوش. ………………………………………………………………….  54

4- 10 تست کشش. ……………………………………………………………………………………………………  56

4- 11 تست ضربه. ………………………………………………………………………………………………………  57

4- 12 طراحی آزمایشات ……………………………………………………………………………………………….  58

4- 12- 1 طراحی آزمایش چیست؟. …………………………………………………………………………………..  58

4- 12- 2 اهداف طراحی آزمایشات …………………………………………………………………………………….  58

4- 12- 3 مراحل طراحی ازمایشات. ……………………………………………………………………………………  59

4- 12- 3- 1 شناسایی و بیان مسئله.. ………………………………………………………………………………… 60

4- 12- 3- 2 انتخاب عوامل و سطوح. …………………………………………………………………………………..  60

4 12- 3- 3 انتخاب طرح آزمایش.. ………………………………………………………………………………………  61

4 12- 3- 4 انجام آزمایش ها و جمع آوری داده ها. ………………………………………………………………….   61

4 12- 3- 5 تحلیل داده ها.. ………………………………………………………………………………………………61

4 12- 3- 6 نتیجه گیری ها و توصیه ها. …………………………………………………………………………………62

4 12- 4 انواع طراحی آزمایش.. ………………………………………………………………………………………….62

4 12- 4- 1 طراحی آزمایشات عاملی. ………………………………………………………………………………….62

4- 12- 4- 2 طراحی آزمایشات با سطوح مختلف پارامتر ها…………………………………………………………..63

4- 12- 4- 3 طرح های پلاکت بورمن.. ……………………………………………………………………………………63

4- 12- 4- 4 طراحی آزمایشات تاگوچی. …………………………………………………………………………………63

4- 12- 4- 5 طراحی آزمایشات ترکیبی……………………………………………………………………………………63

4- 12- 4- 6 روش رویه پاسخ… ……………………………………………………………………………………………63

4- 12- 5 مفاهیم آماری …………………………………………………………………………………………………….64

4- 12- 6 تحلیل باقیمانده ها. …………………………………………………………………………………………….65

4- 12- 7 بررسی ضریب تعیین2R……………………………………………………………………………..ا………….65

مراحل جوشکاری با ابزار داغ

مراحل جوشکاری با ابزار داغ

فصل پنجم: نتایج، بحث و بررسی

5- 1هندسه ابزار …………………………………………………………………………………………………………65
‫اﺑﺰار ﻫﺎی اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪه در اﯾﻦ ﭘﺮوژه اﺑﺰارﻫﺎی ﺑﻬﯿﻨﻪ ﻣﻘﺎﻻت و ﮐﺎرﻫﺎی ﻗﺒﻠﯽ ﻣﺤﻘﻘﺎن ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺮای دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ اﺑﺰار ﻓﺮاﯾﻨﺪ کشش و ضربه ی ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻫﺎی ﺟﻮش داده ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ اﯾﻦ اﺑﺰارﻫﺎ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ ﮐﻪ در زﯾﺮ ﻧﺘﺎﯾﺞ آن ﻫﺎ آﻣﺪهﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ .ﺑﺮای ﯾﺎﻓﺘﻦ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ اﺑﺰار، ﺗﺴﺖ ﻫﺎی ‫اﺳﺖ.

5- 1-1 تاثیرهندسه ابزاربراستحکام کششی کامپوزیت PP با الیاف شیشه ……………………………………69

5- 1-2 تاثیرهندسه ابزاربراستحکام کششی کامپوزیت PP با الیاف کربن ……………………………………..69

5- 1-3 تاثیرهندسه ابزاربرانرژی ضربه کامپوزیت PP باالیاف شیشه …………………………………………….70

5- 1-4 تاثیرهندسه ابزاربرانرژی ضربه کامپوزیت PP باالیاف کربن. ………………………………………………71

5- 2 مقایسه ابزارهای  جوشکاری ……………………………………………………………………………………71

5- 3  انجام جوشکاری طبق طراحی آزمایشات ………………………………………………………………….  74

5- 4 بررسی نتایج تست کشش …………………………………………………………………………………..  80

5- 4-1 اعتبار سنجی مدل. …………………………………………………………………………………………  81

5 5 تاثیر سایر پارامتر ها بر استحکام کششی ………………………………………………………………….   81

5 5-1 تاثیر سرعت دورانی بر استحکام کششی ………………………………………………………………….82

5 5-2 اثیر سرعت خطی بر استحکام کششی …………………………………………………………………    82

5 5-3 تاثیر زاویه کلگی بر استحکام کششی …………………………………………………………………….  83

5- 5-4 تاثیر نوع الیاف بر استحکام کششی ……………………………………………………………………..  83

5- 6 بررسی نتایج تست ضربه ……………………………………………………………………………………..  83

5- 6- 1 اعتبار سنجی مدل ………………………………………………………………………………………….  85

5- 7 تاثیر سایر پارامتر ها بر انرژی ضربه …………………………………………………………………………..  85

5- 7-1 تاثیر سرعت دورانی بر انرژی ضربه ………………………………………………………………………..  86

5- 7-2تاثیر سرعت خطی بر انرژی ضربه …………………………………………………………………………  86

5- 7-3 تاثیر زاویه کلگی بر انرژی ضربه …………………………………………………………………………..  86

5- 7-4 تاثیر نوع الیاف بر انرژی ضربه. ……………………………………………………………………………  86

نمونه های جوشکاری

نمونه های جوشکاری

فصل ششم:  نتیجه گیری و پیشنهادات

6-1 مقدمه………………………………………………………………………………………………………. …    89

6-2 نتیجه گیری ………………………………………………………………………………………………………..89

6-3پیشنهادات برای کارهای آتی ………………………………………………………………………………….. 90  

فهرست مقالات ارائه شده…………………………………………………………………………………………… 90

منابع ومراجع……………………………………………………………………………………………………………. 92

 

فهرست جداول

جدول41 هندسه پین چهار ابزار مختلف مورد استفاده در جوشکاری……………………………………………..45

جدول 4-2 ترکیب شیمیایی فولاد……….……………………………………………………………………………..  46

جدول 4-3خواص فیزیکی، مکانیکی و حرارتی پلی پروپیلن………………………………………………………  47 

جدول4- 4خواص مکانیکی الیاف شیشه. …………………………………………………………………………..48

جدول 4-5 ترکیب شیمیایی الیاف شیشه……………………………………………………………………………48

جدول4- 6 خواص مکانیکی الیافکربن. ………………………………………………………………………………..49

جدول 4-7 سطوح و مقادیر پارامترهای استفاده شده………………………………………………………………66

جدول 4-8 شماره آزمایش و مقادیر هر یک از پارامترهای جوشکاری………………………………………………67

جدول 5-1 مقدار انرژی ضربه برای نمونه های کامپوزیت PP الیاف شیشه جوش داده شده با 4 ابزار…………70

جدول 5-2 مقدار انرژی ضربه برای نمونه های کامپوزیت PP الیاف کربن جوش داده شده با 4 ابزار……………71

جدول5- 3 مقادیر بدست آمده توسط پارامتر های مختلف برای تست کشش…………………………………76

جدول 54 تحلیل داده ها توسط جدولANOVA………………………………………………………………….ا……80

جدول 5-5اعتبار سنجی مدل…………………………………………………………………………………………..81

جدول 5-6  مقادیر بدست آمده توسط پارامتر های مختلف برای تست ضربه…………………………………….83

جدول 5 7  تحلیل داده ها توسط جدولANOVA……………………………………………………………..ا……….84

جدول5- 8  اعتبار سنجی مدل………………………………………………………………………………………….85

فهرست شکلها

شکل 2-1 ساختار زنجیره ای پلیمرها…………………………………………………………………………………………………..7

شکل 2-2 پلی پروپیلن 1) الیاف 2) خرد……………………………………………………………………………………………….9

شکل 2-3 ورق کامپوزیت آلومینیومی…………………………………………………………………………………………………10

شکل 3-1 روشهای مختلف برای اتصال ترموپلاستیک ها…………………………………………………………………………..22

شکل3-2 مراحل جوشکاری با ابزار داغ………………………………………………………………………………………………..24

شکل 3-3 جوشکاری با گاز داغ………………………………………………………………………………………………………..25

شکل 3-4 جوشکاری لبه رروی هم با لیزر……………………………………………………………………………………………..26

شکل 3-5 درجه بندی سختی جوشکاری لیزر پلیمرها………………………………………………………………………………..26

شکل 3-6شماتیک جوشکاری مقاومتی………………………………………………………………………………………………..28

شکل 3-7شماتیک جوشکاری ارتعاشی………………………………………………………………………………………………..29

شکل 3-8 شکل شماتیک فشردگی الیاف در ناحیه جوش جوشکاری ارتعاشی…………………………………………………..29

شکل 3-9 شماتیک دستگاه جوشکاری التراسونیک……………………………………………………………………………………31

شکل 3- 10 شماتیک جوشکاری اصطکاکی – اغتشاشی……………………………………………………………………………34

شکل4-1 شماتیک ابزارهای جوشکاری………………………………………………………………………………………………….45

شکل 4-2 جهار نوع ابزار مورد استفاده در جوشکاری………………………………………………………………………………….47

شکل4-3 فیکسجر نصب شده روی دستگاه فرز ونحوه ستاپ دستگاه……………………………………………………………….52

شکل4- 4فیکسچر نصب شده روی دستگاه فرز…………………………………………………………………………………………55

شکل 4-5 ظاهر جوشهای ایجاد شده قطعات پلی پروپیلن-الیاف شیشه……………………………………………………………55

شکل4-6 ظاهر جوشهای ایجاد شده قطعات پلی پروپیلن-الیاف کربن………………………………………………………………..55

شکل4-7 هندسه و ابعاد نمونه شماتیک تست کشش…………………………………………………………………………………55

شکل4-8 شماتیک نمونه های بریده شده توسط لیزر برای تست ضربه………………………………………………………………55

شکل 4-9 هندسه و ابعاد نمونه شماتیک تست ضربه Izod……………………………ا……………………………………………..56

شکل4-10نمونه خام کامپوزیت PPبا الیاف شیشه در هنگام تست کشش…………………………………………………………..56

شکل4-11 نمونه خام کامپوزیت PPبا الیاف کربن در هنگام تست کشش……………………………………………………………57

شکل 4-12 دستگاه تست ضربه در هنگام تست ضربه…………………………………………………………………………………57

شکل 4-13 مدل کلی فرآیند یا سیستم…………………………………………………………………………………………………59

شکل 5-1 دیاگرام استحکام کششی برای قطعات کامپوزیت PPبا الیاف شیشه توسط چهار ابزار………………………………..69

شکل 5-2  دیاگرام استحکام کششی برای کامپوزیت PPبا الیاف کربن توسط چهار نوع ابزار……………………………………..70

شکل5-3 مقطع جوش های ایجاد شده توسط ابزار های مختلف برای کامپوزیتPP با الیاف شیشه…………………………….73

شکل 5- 4مقطع جوش های ایجاد شده توسط ابزار های مختلف برای کامپوزیتPP با الیاف کربن……………………………….73

شکل 5-5 نمونه های جوش داده شده طبق طراحی آزمایشات………………………………………………………………………75

شکل5- 6 نمودارهای کشش برای مواد اولیه. الف: شیشه ب: کربن………………………………………………………………..67

شکل5-7 نمودارهای کشش به ترتیب طراحی آزمایش………………………………………………………………………………..79

شکل5-8 نمودار تاثیر پارامترها براستحکام کششی……………………………………………………………………………………82

شکل5-9 نمودار تاثیر پارامترها برانرژی ضربه…………………………………………………………………………………………….86  

Abstract
Friction stir welding (FSW) is a solid-state welding process that was first used for welding of aluminum and its alloys is now employed for welding of other materials. FSW has also been used for joining polymers and their weldability has been proved by this method

In the present work FSW has been employed for joining polypropylene composites with 30% glass fiber and 30% carbon fiber. At first different tools with different pin geometries were applied due to achieve the best weld quality and mechanical properties that according to the results the best weld appearance and the maximum mechanical properties were obtained using threaded taper pin with chamfer. Then, process parameters such as rotational speed, linear speed and tilt angle which affect the weld quality and mechanical properties were identified. Due to reducing the number of experiments and prices, The effect of process parameters on weld strength and impact energy was investigated using the Touguchi design of experiments technique. Using this technique, mathematical models were developed to predict the effect of process parameters on weld strength and impact energy. The developed models were checked for their adequacy. The results indicated that for both types of PP composites, tool geometry had a significant influence on impact energy, weld strength and appearance. Also for tensile test linear speed, rotational speed and tilt angle are the most significant parameters respectively and for impact test, type of fiber had the most effect and then rotational speed, tilt angle and linear speed are the major parameters
Keywords: Friction Stir Welding, Polypropylene Composite, Glass fiber,Carbon fiber, Tensile Strength, Impact energy, Design of experiments


مقطع کارشناسی ارشد

بلافاصله بعد از پرداخت به ایمیلی که در مرحله بعد وارد میکنید ارسال میشود.


فایل pdf غیر قابل ویرایش

قیمت25000تومان

خرید فایل word

قیمت35000تومان