چکیده:

هدف از تحقیق حاضر بررسی اثر هشت هفته تمرین هوازی بر عملکرد ریوی دانش آموزان21 تا 41 سال مبتلا به آسم بود. این تحقیق، مطالعه ای نیمه تجربی با آزمون قبل و بعد می باشد. جامعه آماری این پژوهش کلیه دانش آموزان دختر مبتلا به آسم 21 تا 41 سال در مدارس راهنمایی شهرستان ایلام بودند و نمونه آماری این تحقیق شامل 03 نفر آزمودنی بود که با استفاده از پرسشنامه تشخیص آسم 1Issac و آزمون اسپیرومتری انتخاب شدند. آزمودنی ها به طور تصادفی به دو گروه و گروه  تقسیم بندی شدند. نمونه ها به مدت سه ماه تحت درمان با کورتیکو استروئید استنشاقی و بتا اگونیست کوتاه اثر قرار گرفتند. سپس گروه تمرین به مدت هشت هفته ،سه جلسه در هفته و هر جلسه یک ساعت به اجرای تمرینات ورزشی در سه مرحله گرم کردن، تمرینات ایروبیک و سرد کردن با شدت 30-70 درصد ضربان قلب ذخیره پرداختند. پس از هشت هفته تمرین هوازی، آزمون اسپیرومتری اجرا شد. جهت  بررسی اختلاف معناداری میانگین در پیش آزمون پس آزمون  درون گروهها از آزمون t وابسته با سطح معنی داری 05/0p استفاده شد .یافته های پژوهش نشان داد که اجرای تمرین هوازی بر میانگین شاخص حجم هوای بازدمی با فشار در ثانیه اول  و ظرفیت حیاتی پر فشار  اثر معنی داری داشته است(05/0 (p.  در حالیکه شاخص حداکثر شدت جریان بازدمی و جریان بازدمی پر فشارافزایش معناداری نشان ندادند(05/0(p.  باتوجه به اثر بخش بودن برنامه تمرینی هوازی بروی شاخص های عملکرد ریوی، می توان نتیجه گرفت ارائه برنامه تمرینی منظم هوازی همراه با کنترل داروئی در بهبود عملکرد ریوی دانش آموزان دختر 21 تا 41 سال مبتلا به آسم موثر است.

واژگان کلیدی: عملکرد ریوی، تمرینات هوازی، آسم،

فهرست مطالب                                        فهرست

فصل اول :مقدمه ومعرفی  ……………………………………………………………………………………………………………………  1  1 -1 مقدمه:…………………………………………………………………………………………………………………………………………  2

1 -2 بیان مساله  ………………………………………………………………………………………………………………………………….  3

1 -3 ضرورت و اهمیت تحقیق  : …………………………………………………………………………………………………………  4

1 -4 اهداف تحقیق:  …………………………………………………………………………………………………………………………….  6

1 -4-1- اهدف کلی تحقیق:  ………………………………………………………………………………………………………….  6

1 -4-2 اهداف اختصاصی تحقیق شامل:  ……………………………………………………………………………………….  6

1 -5 فرضیه های تحقیق:  ……………………………………………………………………………………………………………………  7

1 -6  محدودیتهای تحقیق:  ………………………………………………………………………………………………………………..  7

1 -6-1 محدودیتهای خارج از کنترل محقق:  ………………………………………………………………………………..  7

1 -6-2 محدودیتهای اعمال شده توسط محقق  …………………………………………………………………………….  7

-7 تعریف واژه ها: …………………………………………………………………………………………………………………………….  7

-7-1 تمرینات هوازی: ………………………………………………………………………………………………………………..  8

1 -7-2 آزمون عملکرد ریوی(اسپیرومتری):  ………………………………………………………………………………….  8

1 -7-3 حجم های ریوی:  ……………………………………………………………………………………………………………….  8

1 -7-4  حجم هوای بازدمی با فشار در ثانیه اول:  ………………………………………………………………………..  8

1 -7-5 ظرفیت حیاتی بافشار:  ……………………………………………………………………………………………………….  8

1 -7-6  حداکثر شدت جریان بازدمی:  ………………………………………………………………………………………….  8

1 -7-7  جریان بازدمی پر فشار 75- 25%:  ……………………………………………………………………………………  9

1 -7-8  دانش آموزان:……………………………………………………………………………………………………………………  9

فصل دوم: مبانی نظری وپیشینه تحقیق  …………………………………………………………………………………………  01

2 -1 مقدمه:………………………………………………………………………………………………………………………………………  11

-2 بخش اول: مبانی نظری…………………………………………………………………………………………………………… 11

-2-1 ساختمان ریه ………………………………………………………………………………………………………………….  11

2 -2-2 ظرفیت ریه ها  …………………………………………………………………………………………………………………  21

2 -2-3 کار تنفسی  ………………………………………………………………………………………………………………………  21

2 -2-4 مکانیک تهویه ریوی  ……………………………………………………………………………………………………….  21

2 -2-5 شایع ترین بیماری های ریوی  ……………………………………………………………………………………….  31

2 -2-6 تاریخچه آسم:  …………………………………………………………………………………………………………………  31

2 -2-7 آسم :  ………………………………………………………………………………………………………………………………  41

2 -2-8 سابقه بیماری آسم:  …………………………………………………………………………………………………………  51

2 -2-9 عوامل موثر بر آسم:  ………………………………………………………………………………………………………..  61

2 -2-9-1 ژنتیک  ……………………………………………………………………………………………………………………  61

2 -2-9-2 چاقی:  …………………………………………………………………………………………………………………….  61

2 -2-9-3 جنسیت:  ………………………………………………………………………………………………………………..  71

2 -2-9-4 عوامل محیطی:  ……………………………………………………………………………………………………..  71

2 -2-9-5 عفونت های ویروسی:  …………………………………………………………………………………………….  71

2 -2-9-6 عوامل شغلی:  …………………………………………………………………………………………………………  81

2 -2-9-7 آلودگی محیطی و هوا:  ………………………………………………………………………………………….  81

2 -2-9-8 فعالیتهای بدنی:  …………………………………………………………………………………………………….  91

2 -2-9-9 استرس عاطفی  ………………………………………………………………………………………………………  02

2 -2-01 طبقه بندی شدت آسم بر اساس ویژگیهای بالینی قبل از درمان  ………………………………  12

2 -2-11 پاتوفیزیولوژی آسم:  ……………………………………………………………………………………………………..  12

2 -2-21 تظاهرات بالینی:  …………………………………………………………………………………………………………..  22

2 -2-31 تشخیص بیماری آسم :  ……………………………………………………………………………………………….  32

2 -2-41 بیماران آسمی در صحنه های ورزشی بین المللی:  ……………………………………………………..  52

2 -2-51 تغییرات فیزیولوژیک افراد آسمی در هنگام فعالیت:  …………………………………………………..  52

2 -2-61 آزمون عملکرد ریوی  …………………………………………………………………………………………………….  62

2 -2-61-1 شاخص های مهم آزمون عملکرد ریوی  ……………………………………………………………..  62

2 -2-61-2 درمان داروئی آسم:  ……………………………………………………………………………………………..  82

2 -2-61-3 بیماریهایی قابل تشخیص با اسپیرومتری  …………………………………………………………..  92

2 -2-61-4 تجویز تمرین هوازی:  …………………………………………………………………………………………..  03

2 -3 پیشینه تحقیق  …………………………………………………………………………………………………………………………  03

2 -3-1 تحقیقات داخلی :  ……………………………………………………………………………………………………………  03

2 -3-2 تحقیقات خارجی:  …………………………………………………………………………………………………………..  33

-4 جمع بندی: ………………………………………………………………………………………………………………………………  93

فصل سوم: روش شناسی تحقیق  ……………………………………………………………………………………………………..  14

3 -1  مقدمه:  …………………………………………………………………………………………………………………………………….  24

-2 روش و طرح  تحقیق:  …………………………………………………………………………………………………………….  24

3 -3  جامعه آماری :  ………………………………………………………………………………………………………………………..  24

3 -4 نمونه، روش نمونه گیری و حجم نمونه:  ………………………………………………………………………………….  24

3 -5  متغیر های تحقیق:  …………………………………………………………………………………………………………………  34

3 -5-1  متغیر مستقل:  ……………………………………………………………………………………………………………………  34

3 -5-2  متغیرهای وابسته:  ………………………………………………………………………………………………………………  34

3 -6 ابزار و گرداوری داده ها  ……………………………………………………………………………………………………………  34

3 -7 گردآوری داده ها(اطلاعات)  ……………………………………………………………………………………………………..  44

-8 روش های آماری: …………………………………………………………………………………………………………………….  54

فصل چهارم: یافته های تحقیق  ……………………………………………………………………………………………………….  64  4 -1 مقدمه:………………………………………………………………………………………………………………………………………  84

-2 توصیف داده های تحقیق:  ………………………………………………………………………………………………………  84

-3 آزمون فرضیه های تحقیق  ……………………………………………………………………………………………………..  35

-3-1 آزمون فرضیه 1 ………………………………………………………………………………………………………………  35

4 -3-2 آزمون فرضیه  2 ………………………………………………………………………………………………………………  45

4 -3-3 آزمون فرضیه  3 ………………………………………………………………………………………………………………  45

4 -3-4 آزمون فرضیه  4 ………………………………………………………………………………………………………………  55

فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادات  ………………………………………………………………………………………….  75

-1 مقدمه:…………………………………………………………………………………………………………………………………….. 85

-2-1 حجم هوای بازدمی با فشار در ثانیه اول ………………………………………………………………………..  06

5 -2-2 شاخص ظرفیت حیاتی با فشار  ………………………………………………………………………………………  26

5 -2-3 شاخص جریان بازدمی با فشار%57-52  ………………………………………………………………………..  46

5 -2-4 شاخص حداکثر سرعت جریان بازدمی با فشار  ……………………………………………………………..  56

5 -3 نتیجه گیری  …………………………………………………………………………………………………………………………….  66

5 -4 پیشنهادهای برگرفته از تحقیق  ……………………………………………………………………………………………….  76

5 -5 پیشنهاد به سایر محققین  ………………………………………………………………………………………………………  86

پیوست  …………………………………………………………………………………………………………………………………………….  96

مراجع  ………………………………………………………………………………………………………………………………………………  07

 

فهرست

فهرست جداول

جدول 2-1 خلاصه طبقه بندی شدت آسم ………………………………………………………  ٢٠

جدول 2-2 خلاصه نتایج تحقیقات داخلی و خارجی  ……………………………………………..  ٣٨

جدول4-1  میانگین و انحراف معیار شاخص قد وزن و سن دانش آموزان آسماتیک  ……………..  ۴٧ 

جدول 2-4میانگین و انحراف معیار شاخص FEV1 در گروه تمرین و کنترل  ……………………  ۴٨

جدول 4-3 میانگین ظرفیت حیاتی پر فشار در گروه تمرین و کنترل ……………………………  ۴٨

جدول 4-4 میانگین حداکثر جریان بازدمی در گروه تمرین و کنترل  …………………………….  ۴٩

جدول 4-5 میانگین جریان بازدمی با فشار در گروه تمرین و کنترل  ……………………………..  ۵٠

جدول 6-4خلاصه میانگین قبل و بعد ازتمرین و انحراف معیار در گروههای مورد مطالعه  ………..  ۵١ 

جدول4-7 آزمون t وابسته برای بررسی هوای خروجی از ریه در طی بازدم با فشار در ثانیه اول  ….  ۵٢ 

جدول 4-8 آزمون t مستقل برای بررسی حجم هوای بازدمی در ثانیه اول ……………………….

جدول4-9 آزمون t وابسته برای بررسی ظرفیت حیاتی پرفشار …………………………………..

جدول 4-01 آزمون t مستقل برای بررسی ظرفیت حیاتی با فشار  ……………………………….  ۵٣

جدول4-11 آزمون t وابسته برای بررسی حداکثر سرعت جریان بازدمی  …………………………  ۵٣

جدول 4-21 آزمون t مستقل برای بررسی حداکثر سرعت جریان بازدمی ……………………….  ۵۴

جدول 4-31 آزمون t وابسته برای برر سی جریان بازدمی با فشار57-25درصد  ………………….  ۵۴ 

جدول 4-41 آزمون t مستقل برای بررسی جریان بازدمی با فشار ………………………………..

جدول 4-15خلاصه نتایج آماری آزمون t وابسته …………………………………………………

جدول 4-16خلاصه نتایج آماری آزمون t مستقل  ………………………………………………..  ۵۵

فهرست

فهرست اشکال و نمودارها

شکل   2 -2: نمودار خروجی تست اسپیرومتری  ……………………………………………………………………………..  72

نمودار 4 -1 مقایسه میانگین حجم هوای بازدمی با فشار در ثانیه اول در گروه تمرین و کنترل ………

نمودار 4 -2 میانگین ظرفیت حیاتی با فشار در گروه تمرین و کنترل ……………………………………………..

نمودار 4-3 مقایسه میانگین حداکثر سرعت جریان بازدمی با فشار در گروه تمرین و کنترل  …………

نمودار 4-4 مقایسه میانگین جریان بازدمی با فشار در گروه تمرین و کنترل  …………………………………

فصل اول :

مقدمه و معرفی

1-1 مقدمه:

آسم اثرات عمده ای بر سلامت عمومی افراد وارد می کند. افراد در  همه رده های سنی در معرض ابتلا به این بیماری هستند و تا زمانیکه این بیماری کنترل نشود، محدودیتهای زیادی در زندگی روزانه فرد ایجاد می کند. بیماری آسم هزینه های مستقیمی شامل هزینه دارو ،ویزیت های کلینکی و بیمارستانی و هزینه های غیر مستقیم همچون اثر نامطلوب اجتماعی و روانی ناشی از این بیماری بر فرد، خانواده و جامعه وارد می کند.

در صورتیکه بیماری آسم به موقع تشخیص داده شود و درمان مناسب صورت گیرد، از مشکلات اقتصادی و اجتماعی ناشی از این بیماری به طور قابل توجهی کاسته شده و کیفیت زندگی این افراد بهبود می یابد[1].

گارفینگل[1] معتقد است که این بیماری عاملی محدود کننده جهت افزایش آمادگی جسمانی افراد بوده و آگاهی بیماران در زمینه آسم و ورزش محدود است2[]. همچنین مطالعات دهه هفتاد میلادی نشان دهنده فعالیت بدنی کمتر کودکان آسمی در مقایسه با کودکان سالم بوده است3[]. هم اکنون بسیاری از کشورها خصوصا کشور آمریکا،  برنامه های ویژه ای به منظور شناسائی، آموزش و به فعالیت واداشتن کودکان آسمی اجرا کرده اند. به طوریکه با هدف آگاهی از این بیماری و استفاده از اسپری های درمانی واجرای فعالیت ورزشی به تاسیس اردوگاههای آموزشی برای این گروه از کودکان اقدام کرده اند[4].  وظیفه ی ما به عنوان مربی ورزش یا معلم تربیت بدنی این است که بتوانیم اطلاعاتی در جهت شناسائی دانش آموزان مبتلا به مشکل تنفسی و تاثیر فعالیت بدنی بر عملکرد آنان داشته باشیم. با توجه به مطالبی که در بالا ذکر شد و اینکه در کشور ما هنوز تحقیقات قابل ذکری در این زمینه انجام نشده، محقق تلاش می کند با شناسائی افراد مبتلا به آسم، تمرینات هوازی را بر آنها بررسی نماید

1-2 بیان مساله

آسم بیماری التهابی مزمن مجاری هوایی است، مشخصه فیزیولوژیک بیماری آسم، باریک شدن مجاری هوایی است و تحریک پذیری آن را افزایش می دهد که ممکن است خود به خود یا با درمان بهبود یابد. از نظر بالینی این بیماری با حملات تنگی نفس، سرفه، خس خس سینه و اشکال در تنفس مشخص می گردد. این بیماری دوره ای است و حملات آن با فواصل و بدون علامت رخ می دهد. به طور معمول حملات کوتاه مدت بوده و از چند دقیقه تا چند ساعت به طول می انجامد و تاحدی پیش می رود که فرد دچار انسداد شدید راه هوایی، کوتاه شدن تنفس،  نارسایی و اشکال در تنفس می گردد [5]. فاکتورهای زیست محیطی نظیر ذرات گرد و غبار، دی اکسید کربن، نیتریک اکساید و همچنین فشارهای روانی، عفونت های تنفسی، رژیم غذایی، چاقی و فعالیت های بدنی از مهمترین عوامل تحریک کننده و استعداد ژنتیکی، افزایش پاسخ دهی مجاری هوایی، جنس و نژاد از عوامل درون زاد بیماری آسم محسوب می شوند[6].

در 51 تا 03 سال اخیر شیوع آسم در بیشتر کشورها روبه افزایش بوده است. بر اساس تحقیقات بین المللی آسم و آلرژی کودکان1، شیوع آسم کودکان 31 تا 41 ساله درایران ،01 درصد است1[]. این بیماری به دلیل مزمن بودن، اولین علت غیبت از مدرسه و سومین بیماری در هنگام پذیرش و بستری شدن کودکان در بیمارستانهای اطفال می باشد[7].

فعالیت ورزشی بیماران مبتلا به آسم به دلیل افت عملکرد ریوی، کاهش می یابد. محدودیت های خود فرد در درجه اول و تاثیرات خانواده همچنین توصیه های پزشکی باعث شده که کودکان مبتلا به آسم، به زندگی کاملا بی تحرک روی آورده، لذا آمادگی قلبی- ریوی این افراد نسبت به همسالان سالم خود کمتر است[8].

یکی از اهداف درمان بیماران آسماتیک بازگرداندن آنها به زندگی طبیعی است و از عوامل مهم موفقیت در درمان بیمار مبتلا به آسم، حفظ روحیه بیمار وحضور موفق وی در عرصه زندگی طبیعی می باشد. لذا منع کودک از ورزش و فعالیت بدنی نه تنها تأثیر مثبتی درکنترل و پیشگیری از بروز بیماری ندارد بلکه به دلیل استرس وارد شده بربیمار می تواند باعث تشدید وعدم موفقیت درکنترل بیماری شود. این مسئله اثرات زیادی بر رشد و تکامل جسمی و روانی آنان بجا می گذارد و از اینکه

مثل همسالان خود نمی توانند در فعالیتهای ورزشی شرکت کنند، فشارهای روانی بر آنان وارد می شود[3].

با توجه به مشکلات کودکان مبتلا به آسم، در این تحقیق برآن هستیم که اثر فعالیت بدنی بروی دختران  آسمی 41-21 ساله را به شکل کنترل شده بررسی و ارزیابی کنیم که با یک برنامه تمرینی از نوع هوازی چه اثری بر عملکرد ریوی این بیماران ایجاد می شود.  بدیهی است نتایج این تحقیق می تواند به مربیان ورزش و معلمان تربیت بدنی در شناخت کودکان آسمی و چگونگی تنظیم و کنترل فعالیت بدنی آنها در ساعات درس تربیت بدنی کمک شایانی نماید.

1-3 ضرورت و اهمیت تحقیق :

آسم یکی از شایع ترین بیماریها در سراسر دنیاست.  حدودا 300 میلیون نفر مبتلا به آسم هستند و سالانه 100 تا 150هزار مرگ و میر بر اثر این بیماری گزارش می شود.

بنابر گزارش انجمن آسم و آلرژی ایران، آسم دهمین عامل کاهش عمر در کشور ما شناخته شده است. در دهه 09 میلادی یک طرح بین المللی مطالعه آسم و آلرژی در 55 کشور دنیا اجرا شد که ایران هم در آن طرح حضور داشت. در این بررسی، میزان شیوع آسم کودکان ایرانی بین 8 الی 21 درصد ارزیابی کردند[9].

شیوع آسم در کشورهای توسعه یافته زیاد، و مرگ و میر ناشی از آن پائین است؛ در حالیکه در شهرهای صنعتی کشورهای در حال توسعه شیوع بالای آسم با مرگ و میر فراوان همراه است. دلایل این تفاوت را می توان در  عدم آموزش کافی، عدم دسترسی بیماران کم بضاعت به داروهای جدید ،تسهیلات و خدمات پزشکی، به روز نبودن اطلاعات کادرهای پزشکی و تخصصی و توجیه نبودن مسئولان و سیاستگذاران دانست. بر اساس مطالعات بدست آمده از مرکز ملی آمارهای بهداشتی ایالات متحده در سال 1998 حدود 56/8 میلیون کودک طبق تشخیص پزشکان یا مراکز بهداشت، علائم آسم را در طول زندگی از خود بروز داده اند. بر اساس تخمین هر ساله 867000 بیمار در بخش های اورژانس ویزیت می شوند که 166000 نفراز آنها بستری شده و 1/01 میلیون روز از مدرسه غیبت می کنند5[].

آسم بیماری مزمنی است که اثر قابل توجهی بر فرد، خانواده و جامعه می گذارد و شایع ترین بیماری در بین کودکان و نوجوانان گزارش شده است. در تحقیق استینگان1 بنا به گزارش والدین دانش آموزان آسمی، ترس ازاین بیماری باعث ناتوانی در یادگیری فرزندانشان شده است[10]. در تحقیق دیگری تاگارت2 بیان می کند که آسم در دوران کودکی باعث مشکلاتی نظیر عدم حضور در مدرسه، ناکامی های تحصیلی و ناتوانی در یادگیری می شود. بنابر این علاوه بر علائم بالینی این بیماری، این افراد دچار اختلالات عاطفی، روانی، جسمانی و تربیتی هستند[11]. تمرینات ورزشی یکی از اجزاء اساسی و مهم توانبخشی ریوی می باشد[21]. تحقیقات متعددی به بررسی اثر فعالیت جسمانی بر عملکرد ریوی بیماران آسماتیک پرداخته اند وبه نتایج متفاوتی دست یافته[31].  مطالعه انگستروم3 و همکارانش حاکی از آن است که تمرینات جسمانی؛ عملکرد ریوی استراحتی، تنگی نفس و  حتی روابط اجتماعی را بهبود بخشیده و آسم ناشی از ورزش را کاهش می دهد[14]. با این وجود لودویک4 و همکارانش دریافتند که افزایش آمادگی قلبی و عروقی افراد مبتلا به آسم متعاقب فعالیت ورزشی ناشی از بهبودی عملکرد ریوی نیست[51].

با توجه به نتایج متفاوت تحقیقات اجرا شده و همچنین عدم آگاهی بعضی از والدین و معلمان مدرسه از این بیماری و محدود کردن آنان از فعالیت جسمانی، ممکن است که این بیماری تشخیص داده نشده و باعث شود که کودک درد وناتوانی ناشی از اثرات این بیماری را در یک دوره از زندگی تحمل کند. لذا انجام این پژوهش از این جهت دارای اهمیت است که نتایج آن می تواند به مشارکت بیشتر دانش آموزان در فعالیتهای ورزشی کمک کرده و از طرف دیگر به شناسائی و کمک به درمان و حضور مستمردر کلاس درس تربیت بدنی و فعالیتهای ورزشی دانش آموزان مبتلا به آسم بیانجامد.

1-4 اهداف تحقیق:

1-4-1- اهدف کلی تحقیق:

هدف اصلی از انجام این تحقیق بررسی اثر تمرینات هوازی بر عملکرد ریوی دانش آموزان دختر

14-21 سال مبتلا به آسم کنترل شده می باشد.

1-4-2 اهداف اختصاصی تحقیق شامل:

بررسی اثر تمرین هوازی بر حجم هوای بازدمی با فشار در ثانیه اول1

بررسی اثر تمرین هوازی بر ظرفیت حیاتی با فشار2

بررسی اثر تمرین هوازی بر جریان بازدمی با فشار بین 57-52% از ظرفیت حیاتی3

بررسی اثر تمرین هوازی بر حداکثرسرعت جریان بازدمی4

1-5 فرضیه های تحقیق:

تمرین هوازی بر حجم هوای بازدمی با فشار در ثانیه اول اثر ندارد.

تمرین هوازی بر ظرفیت حیاتی با فشار اثر ندارد.

تمرین هوازی بر جریان بازدمی با فشار بین57-52% از ظرفیت حیاتی اثر ندارد.

تمرین هوازی بر حداکثرسرعت جریان بازدمی اثر ندارد.

1-6  محدودیتهای تحقیق:

6-1-1 محدودیتهای خارج از کنترل محقق:

 


مقطع : کارشناسی ارشد

دانلود بخشی از اثر تمرينات هوازی بر عملكرد ريوی دانش آموزان دختر 21 تا 41 سال مبتلا به آسم

قبل از خرید فایل می توانید با پشتبانی سایت مشورت کنید