چکیده:

این تحقیق به منظور بررسی رابطه بین تعهد سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی معلمان مقطع متوسطه ارومیه انجام شده است. جامعه آماری تحقیق کلیه معلمان مقطع متوسطه شاغل در مدارس دولتی شهر ارومیه می باشد که از میان آنان 322 نفر از طریق نمونه گیری طبقه ای تصادفی انتخاب گردیدند . برای جمع آوری داده ها از دو پرسشنامه تعهد سازمانی(می یر و آلن، 1987) و رفتار شهروندی سازمانی(پودساکوف و همکاران ،1990) استفاده گردیده است . اگرچه تحقیقات قبلی نشان داده  اند  که هیچ تهدیدی برای روایی و پایایی ابزار وجود ندارد، با این وجود پایایی هر کدام از ابزارها از طریق ضریب آلفای کرانباخ محاسبه گردید که برای پرسشنامه تعهد سازمانی 81/0 و برای پرسشنامه رفتار شهروندی سازمانی 83/0 بدست آمد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از روش های آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون ،آزمون t  و رگرسیون استفاده گردید. و نتایج نشان دادند که :

1-  تعهد سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی معلمان بالاتر از متوسط می باشد. 2- بین تعهد سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی معلمان دوره متوسطه ارومیه رابطه مثبت وجود دارد . 3-  بین هر سه مؤلفه تعهد سازمانی( تعهد عاطفی،تعهد مستمر و تعهد هنجاری) و رفتار شهروندی سازمانی همبستگی وجود دارد ولی فقط تعهد عاطفی و هنجاری قدرت پیش بینی رفتار شهروندی سازمانی را در جهت مثبت را دارند. 4) ارتباط تعهد سازمانی با ابعاد رفتار شهروندی سازمانی به غیر از جوانمردی معنا دار است و 5) بین مردان و زنان از نظر تعهد سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی تفاوت معنا دار وجود ندارد.

 کلید واژه ها: تعهد سازمانی ، رفتار شهروندی سازمانی، تعهد عاطفی ،تعهد مستمر، تعهد هنجاری.

فهرست مطالب  

فصل اول : کلیات پژوهش (16-1)

مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………… 2

بیان مسئله ………………………………………………………………………………………………………………. 5

اهمیت و ضرورت تحقیق ………………………………………………………………………………………………. 8

اهداف تحقیق …………………………………………………………………………………………………………. 11

قلمرو تحقیق …………………………………………………………………………………………………………… 11

فرضیه های تحقیق ……………………………………………………………………………………………………… 12

تعریف نظری و عملیاتی  مفاهیم و متغیرها …………………………………………………………………………….. 13

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیقاتی(61-17)

مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………….. 18

مبانی نظری ……………………………………………………………………………………………………………. 18

پیشینه تحقیقاتی ……………………………………………………………………………………………………….. 47

جمع بندی و نتیجه گیری ………………………………………………………………………………………………. 58

چارچوب نظری تحقیق ……………………………………………………………………………………………….. 59

مدل تحلیلی تحقیق…………………………………………………………………………………………………….. 60

فصل سوم: روش تحقیق(74-62)

مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………..

روش و طرح تحقیق …………………………………………………………………………………………………… 63

جامعه آماری …………………………………………………………………………………………………………..

نمونه آماری، روش نمونه گیری و حجم نمونه ………………………………………………………………………… 64

فهرست مطالب

عنوان                                  صفحه 

ابزار گردآوری داده ها ………………………………………………………………………………………………….. 6

فرآیند تحقیق ………………………………………………………………………………………………………….. 71

فرآیند گردآوری داده ها ……………………………………………………………………………………………… 72

روش های تجزیه و تحلیل……………………………………………………………………………………………… 73

فصل چهارم: یافته های تحقیق (115-75)

مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………….. 76

تحلیل توصیفی داده ها …………………………………………………………………………………………………. 77

بررسی فرضیه های تحقیق و ارایه نتایج ……………………………………………………………………………… ١٠٢  

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری(128-116)

مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………..

نتایج تحقیق …………………………………………………………………………………………………………..

حث در نتایج ……………………………………………………………………………………………………….. 121

محدودیت های خارج از اختیار محقق ……………………………………………………………………………….. 124

محدودیت های در اختیار محقق …………………………………………………………………………………….. 125

پیشنهادهای برگرفته از نتایج تحقیق ………………………………………………………………………………….. 125

پیشنهادهایی برای تحقیق های بعدی ………………………………………………………………………………….. 127

فهرست جداول                                                                     

جدول3-1 جامعه آماری معلمان دوره متوسطه ارومیه به تفکیک نواحی و جنسیت در سال تحصیلی 1390- 1389 …… 64

جدول3 -2 حجم نمونه به تفکیک ناحیه و جنسیت …………………………………………………………………… 65

جدول 3- 3 : مؤلفه ها و گویه های پرسشنامه تعهد سازمانی …………………………………………………………… 67

جدول 3-4 ضریب آلفای کرانباخ محاسبه شده برای تعهد سازمانی و مؤلفه های آن ………………………………….. 68

جدول 3– 5 ابعاد و گویه های پرسشنامه رفتار شهروندی سازمانی …………………………………………………….. 70

جدول 4-1 توزیع فراوانی نمونه آماری به تفکیک جنسیت …………………………………………………………… 77

جدول 4-2 توزیع فراوانی و درصد نمونه آماری بر اساس  جنسیت و سابقه خدمت …………………………………… 78

جدول4 3توزیع فراوانی داده ها بر اساس پاسخ های داده شده به سوالات مربوط به تعهد عاطفی …………………….. 80

جدول4 4 توزیع فراوانی داده ها بر اساس پاسخ های داده شده به سوالات مربوط به تعهد مستمر …………………….. 83

جدول4 5 توزیع فراوانی داده ها بر اساس پاسخ های داده شده به سوالات مربوط به تعهد هنجاری ………………….. 86

جدول4- 6 تحلیل توصیفی متغیر تعهد سازمانی ……………………………………………………………………… 88

جدول4 7 توزیع فراوانی داده ها بر اساس پاسخ های داده شده به سوالات مربوط به نوع دوستی …………………….. 90

جدول4 8 توزیع فراوانی داده ها بر اساس پاسخ های داده شده به سوالات مربوط به ملاحظه ……………………….. 93

جدول4 9 توزیع فراوانی داده ها بر اساس پاسخ های داده شده به سوالات مربوط به وجدان کاری …………………. 94

جدول4 10توزیع فراوانی داده ها بر اساس پاسخ های داده شده به سوالات مربوط به جوانمردی …………………….. 96

جدول4 11 توزیع فراوانی داده ها بر اساس پاسخ های داده شده به سوالات مربوط به شرافت شهروندی ……………. ٩٩

جدول4- 12 تحلیل توصیفی متغیر رفتار شهروندی سازمانی ………………………………………………………… 101

جدول 4–  13 رابطه بین تعهد سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی …………………………………………………. 103

جدول 4–  14 :رابطه بین تعهد عاطفی و رفتار شهروندی سازمانی …………………………………………………… 103

جدول 4–  15 :رابطه بین تعهد مستمر و رفتار شهروندی سازمانی……………………………………………………. 104

جدول 4–  16 :رابطه بین تعهد هنجاری و رفتار شهروندی سازمانی …………………………………………………. 105

فهرست جداول                                      

جدول 4-17تحلیل توصیفی مولفه های تعهد سازمانی ………………………………………………………………. 106

جدول 4-18 : جدول تحلیل واریانس و مشخصه های آماری رگرسیون ……………………………………………… 106

جدول 4-19 : ضریب بتا و سطح معنی داری آن ……………………………………………………………………. 107

جدول 4– 20 آ ما ره های توصیفی تعهد سازمانی به تفکیک جنسیت ……………………………………………….. 108

جدول 4-21 آزمون تفاوت میانگین مربوط به رابطه بین تعهد سازمانی و جنسیت …………………………………… 108

جدول 4– 22 آ ما ره های توصیفی رفتار شهروندی سازمانی به تفکیک جنسیت …………………………………….. 109

جدول4-23 آزمون تفاوت میانگین مربوط به رابطه بین تعهد سازمانی و جنسیت ……………………………………. 109

جدول 4 24تحلیل واریانس برای مقایسه میزان تعهد سازمانی بین سه گروه سابقه خدمت ………………………….. 110

جدول 4-25 نتایج آزمون توکی برای مقایسه میزان تعهد سازمانی بین سه گروه سابقه خدمت ………………………. 111

جدول 4 26 : تحلیل واریانس برای مقایسه میزان رفتار شهروندی سازمانی بین سه گروه سابقه خدمت …………….. 112

جدول 4-27 : آزمون توکی برای مقایسه میزان رفتار شهروندی سازمانی بین سه گروه سابقه خدمت ……………….. 112

جدول 4-28 :همبستگی  بین تعهد سازمانی و ابعاد رفتار شهروندی سازمانی ………………………………………… 113

فهرست نمودارها

نمودار 2-1 عوامل موثر بر تعهد سازمانی در سازمان های آموزشی …………………………………………………….. 31

نمودار 2-2 : مدل تحلیلی تحقیق ………………………………………………………………………………………. 61

نمودار 4-1 نمودار تحلیل عامل جنسیت ……………………………………………………………………………….. 77

نمودار 4-2 نمودار پراکندگی سابقه خدمت …………………………………………………………………………… 78

نمودار 4-3 نمودار تحلیل مؤلفه تعهد عاطفی ………………………………………………………………………….. 82

نمودار 4-4 نمودار تحلیل مؤلفه تعهد مستمر …………………………………………………………………………… 85

نمودار 4-5 نمودار تحلیل مؤلفه تعهد هنجاری ………………………………………………………………………… 88

نمودار 4-6 نمودار تحلیل تعهد سازمانی ……………………………………………………………………………….. 89

نمودار 4-7 نمودار تحلیل بعد نوع دوستی ……………………………………………………………………………… 92

نمودار 4-8 نمودار تحلیل بعد ملاحظه …………………………………………………………………………………. 94

نمودار 4-9 نمودار تحلیل بعد وجدان کاری …………………………………………………………………………… 96

نمودار 4-10 نمودار تحلیل بعد جوانمردی …………………………………………………………………………….. 98

نمودار 4-11 نمودار تحلیل بعد شرافت شهروندی……………………………………………………………………. 100

نمودار 4-12 نمودار تحلیل متغیر رفتار شهروندی سازمانی …………………………………………………………… 102

نمودار 5-1خلاصه نتایج فرضیه اصلی و فرضیه های فرعی تحقیق ……………………………………………………. 118

فصل اول

کلیات تحقیق 

1-1مقدمه

سازمان[1] پدیده ای اجتماعی است که به طور آگاهانه هماهنگ شده و دارای حدود و ثغور نسبتاً مشخصی بوده و برای تحقق هدف یا اهدافی ، بر اساس یک سلسله مبانی دائمی فعالیت می کند. هم چنان که این تعریف بیان می کند سازمان ها برای انجام امور به وجود می آیند . این امور یا فعالیت ها همان اهداف سازمان هستند که  دستیابی به آن ها توسط یک فرد به تنهایی امکان پذیر نیست، یا اگر هم به وسیله یک فرد قابل حصول باشد حصول آن از طریق سازمان اثر بخش تر است(رابینز ،1387،ص ص22- 21 ). رفتار سازمانی[2] عبارت است از مطالعه منظم عملیات ، اقدامات ، کارها و نگرش های افرادی که سازمان را تشکیل می دهند ( رابینز ، 1386 ، ص 2 )  . سه سطح تجزیه و تحلیل رفتار سازمانی ، فردی ، گروهی و سازمانی است برای شناخت رفتار در محی طهای سازمانی هر سه سطح لازم است . برای شناخت چرایی نگرش ها و رفتارهای افراد در محی طهای سازمانی  ، باید درباره واکنش های آنان به عنوان افراد ( ادراکات و انگیزه ها ) ، گروه هایی که به آن ها تعلق دارند ( ارتباطات میان آن ها ، هنجارهای رسمی و غیر رسمی که رفتار آن ها مؤثر است ) و سازمانی که در آن  کار می کنند ( فرهنگ، ارزش ها و ساختار ) اطلاعاتی بدست آورد . توجه دقیق به تجزیه و تحلیل در تمامی سه سطح فوق موضوع اصلی در رفتار سازمانی جدید است .مقصد رفتار سازمانی نیل به اثر بخشی سازمانی است و مدیران مسئول اثربخشی سازمان به روش کار با دیگران هستند . مدیران با شناخت و مدیریت رفتار فردی ، فرا گردهای گروهی[3] و سازمانی می توانند به اثر بخشی سازمانی برسند ( رضائیان ، 1384 ، ص 14).    سازمان های آموزشی[4] از مهم ترین مؤسسات اجتماعی در هر جامعه ای می باشند. منابع مطلوب ،ساختار مناسب ، و خط مشی های هماهنگ و مطابق با پیشرفت های علمی و تکنولوژیکی، و کارمندان واجد شرایط لازمه ی یک سازمان آموزشی اثربخش  میباشند.  انسان  مهمترین ورودی هر سازمان آموزشی می باشد.  اگرچه سازمان ها دارای شرایط پویای فیزیکی و اقتصادی برای اثربخشی هستند، اما عملکرد مبتکرانه یک سازمان غیر ممکن است مگر این که شخصی که مسئول ابتکار و   نوآوری است آن را با اهمیت بداند . انسان در  سازمانهای آموزشی مهم تر از سازمان های دیگر می باشد. برای این که او در چرخه ورودی، فرایند و خروجی سازمان های آموزشی حضور دارد ،ورودی این مؤسسات دانش آموز، فرایند معلم و خروجی کار مطلوب،  است. اثر بخشی یک سازمان آموزشی به ارتباط بین مدیر، معلم و دانش آموز بستگی دارد (بلوگولوسکی و سومچ[5]،2010، ص914 ) . مدرسه یک سازمان رسمی محسوب  میشود و دارای ساختار بوروکراتیک است که به منظور تحقق  هدفهای روشن و ایفای وظایف اداری معینی تعبیه شده است. هدف های سازمانی هر چه باشند ، وی ژگیهای ساختاری نظیر قواعد، مقررات، سلسله مراتب و تقسیم کار آگاهانه برای تحقق  آنها طراحی  شدهاند( علاقه بند1388، ص ص 203-202 ). دیوان سالاری عبارت است از یک نظام اداری مبتنی بر منطق و مشروعیت که ویژگی های اساسی آن تقسیم کار، وجود سلسله مراتب سازمانی ،رویه ها ، مقررات،شرح وظایف و مسئولیت ها، اعمال لیاقت و شایستگی و جدایی مالک از اداره سازمان می باشد ( نجف بیگی 1387،ص40 ). در الگوی دیوان سالاری از کارکنان انتظار  میرفت همانند ماشین کار کنند و کارفرمایان سعی  میکردند با استفاده از سیستم های کنترلی ،عملکرد سازمانی را بهبود ببخشند، ولی در سال های اخیر،بسیاری از این سازمان های بوروکراتیک جای خود را به سیستم های کمتر بوروکراتیک که کارمند از خودمختاری[6] بیشتری برای انجام وظایف برخوردار است  دادهاند.  این سازمان ها همیشه به دنبال  راههایی هستند که منافع مشترک را بیشینه کرده یا از طریق افزایش کارایی به اهداف خود برسند و یکی از بهترین  راهها برای تحقق این امر بالا بردن عملکرد کارکنان است، شاید ماورای آن چه که در شرح شغل یا قرار داد شغلی آمده است. بالا بردن عملکرد کارکنان ،  اثر بخشی سازمانی را افزایش داده و منجر به منافع مشترک بیشتر می شود.تمایلبه بهبود بخشیدن به عملکرد شغلی و بالا بردن اثربخشی کل سازمان از این روش ها پدیده ی تقریباًجدیدی است ( روچ[7]، 2002 ،ص ص 12 – 11). باتمن و ارگان[8] (1983) در مطالعه ای رفتارهایاعضای سازمان را مورد مطالعه قرار دادند و به این مسئله پی بردند که اعضای سازمان وظایفی را انجام می دهند و رفتارهایی را نشان می دهند که در شرح شغلی[9] نیامده و توسط سیاست سازمان نیز مشخص نشده است .این رفتارها ، رفتارهای شهروندی سازمانی[10] نامیده شدند و به عنوان فرا نقش[11] توصیف شدند تا اختیاری بودن و داوطلبانه بودن آن فعالیت ها نشان داده شود (باتمن و ارگان، 1983 ،ص 588).

از آن جایی که امروزه سیستم های آموزشی به دوره تجدید سازمان[12] پا نهاده اند و باید در یک محیط رقابتی و پیچیده کار کنند ، موفقیت مدارس به معلمانی بستگی دارد که به ارزش ها و اهداف مدارس متعهد هستند و علا قمند هستند فرای وظایف مشخص شده انجام وظیفه نمایند و این امر به مفهوم شرکت در رفتار شهروندی سازمانی است. رفتار شهروندی سازمانی یا رفتارهای فرا نقش به تمام رفتارهای کمکی در قبال همکاران، مدیران و دانش آموزان اطلاق می شود. به عنوان مثال، معلمی  که علاوه بر انجام وظایف خود ،  به همکاری که بار کاری سنگینی دارد کمک می کند یا معلمی که تکالیف خاصی برای دانش آموزان قوی یا ضعیف تهیه می کند یا پیشنهاداتی برای بهبود آموزش ارائه می کند یا با علاقه در مورد سازمان خود در خارج از آن صحبت می کند در رفتار شهروندی سازمانی[13]  شرکت م یکند(بلوگولوسکی و سومچ، 2010 ، ص914). نظریه و تحقیق در مورد رفتار شهروندی سازمانی نشان می دهد که این رفتارها ، رفتارهای مطلوبی هستند که به اثربخشی سازمان کمک می کنند و یکی از پیش بینی کننده های عملکرد سازمان محسوب می شود. با این وجود پیش بینی کننده های  رفتار شهروندی سازمانی به طور کلی مورد بررسی قرار نگرفته است، در حالی که اگر پیش بینی کننده های این رفتارها شناسایی شوند مدیران قادر خواهند بود این رفتارها را باهدف عملکرد بهتر کارکنان ترویج دهند( جهانگیر[14] و همکاران،2004 ،ص 75). یکی از عواملی کهاحتمال می رود با رفتار شهروندی سازمانی مرتبط باشد تعهد سازمانی[15] است.مودی[16] و همکاران(1982) تعهد سازمانی را به عنوان اعتقاد قوی به اهداف و ارزش های سازمان ، تمایل به تلاش قابل ملاحظه برای سازمان و تمایل قوی به ماندن در عضویت سازمان تعریف کرده اند. آن ها خاطر نشان ساختند که کارمندانی که تعهد سازمانی بالایی دارند سرکار خوش حال تر هستند ، زمان کمتری را  تلف می کنند و احتمال کمی دارد که سازمان را ترک کنند( سلامی[17] ، 2008، ص 32).

بنابر این ، مطالعه تعهد سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی  در مؤسسات آموزشی بسیار با اهمیت می باشد  چرا که کارکنان سازمان های آموزشی  نقش بسیار مهمی در تحقق اهداف این سازمان ها دارند و معلمان مهم ترین و تأثیر گذار ترین افراد در چرخه آموزش هستند.این تحقیق تلاش دارد تا رابطه بین این دو متغیر را در معلمان دوره متوسطه ارومیه مورد مطالعه قرار دهد.

1- 2 بیان مسئله

رفتار داوطلبانه کارکنان در سازمان های آموزشی بسیار با اهمیت است. سازمان های آموزشی از سازمان هایی هستند که در آن ها علاوه بر رفتارهای اداری ، رفتارهای فرا نقشی نیز مشاهده می شود ، نمودارهای سازمانی[18] ، قراردادهای استخدامی[19] و شرح شغل نمی توانند تمام کارهایی را که در مدرسه صورت می گیرد را در بر بگیرند و به طور کلی حداقل عملکرد را مشخص می کنند . ولی معلمان در مدارس ،ماورای حداقل انتظارات  مشخص شده  در شرح شغل کار می کنند. اگر معلمان وظایف خود را به وظایف مشخص شده در شرح شغل محدود کنند ، مؤسسات آموزشی در دست یابی به اهدافناتوان خواهند بود . زمانی که معلمان ماورای وظایف مشخص شده در شرح شغلی کار می کنند  ووظایف غیر اجباری انجام می دهند ، تنش کاهش یافته و ابهامات شرح شغلی جبران می شود و این امربه اثربخشی کلی سازمان کمک می کند ( دی پا اولا و موران[20] ،2001 ،ص 434) مؤسسات آموزشی نمی توانند بدون داشتن اعضایی که در همه انواع رفتارهای مثبت شرکت می کنند موفق شوند و یا به حیات خود ادامه دهند ( جهانگیر و همکاران،2004 ،ص 75).

اسمیت و ارگان[21] (1983) رفتار شهروندی را به عنوان رفتار اختیاری تعریف کردند که فرای نقش سازمانی شخص می باشد که به منظور کمک به افراد دیگر در سازمان  و یا نشان دادن وجدان کاری و حمایت از سازمان صورت می گیرد. ارگان (1988) مفهوم رفتار شهروندی را چنین تعریف کرد :

»رفتار فردی که اخ تیاری می باشد و آشکارا توسط سیستم پاداش رسمی ،پاداش داده نمی شود ولی در مجموع عملکرد مؤثر سازمان را ارتقا می بخشد.«(به نقل از ییلمازو بوکگ اوگلو[22] ،2008،ص775 ). به طور کلی، رفتار شهروندی سازمانی رفتاری است که کارکنان به طور مستقل و با اشتیاق انجام می دهند. تحقیقات قبلی نشان داده اند که رفتارهای شهروندی سازمانی اثربخشی فرد و سازمان را افزایش داده و ارتباطات را در سازمان بهبود  میبخشند( باتمن و ارگان، 1983؛ جرج[23] ، 1991؛ ارگان ارگان و رایان[24] ، 1995) . این رفتارها برای بقای سازمان ضروری هستند و اثربخشی و بهره وری کارکنان را افزایش داده و اثر بخشی سازمان را افزایش می دهند. بیش از نیم قرن پیش بارنارد[25]   ( 1938) بیان کرد که اشتیاق افراد به کمک به تلاش های جمعی سازمان برای رسیدن به اهداف سازمان امری اجتناب ناپذیر است و این فعالیت ها نه تنها به  تحقق اهداف سازمان کمک می کنند بلکه برای بقای خود سازمان نیز ضروری می باشند( جهانگیر و همکاران،2004 ،ص 30).

یکی از موضوع های مهم و مورد توجه در مدیریت نیروی انسانی در سازمان ها ، تأمین نیازهایافراد و ایجاد انگیزه برای بالا بردن کیفیت کاری آن هاست. توجه به این عامل اساسی بیانگر اهمیتیاست که مدیران برای نیروی انسانی به عنوان یکی سرمایه ارزش قائل هستند. از آن جایی که کار آیینیروی انسانی همواره بر اساس محاسبات اقتصادی قابل پیش بینی نیست و عوامل متعددی در این زمینه دخیل هستند که برخاسته از نیازهای برتر انسان در ابعاد اجتماعی ، احترام و خود یابی است (حسین زاده و رضائیان  ،1381 ؛به نقل از استوار و امیرزاده خاتونی، 1387، ص 35). یکی از این عوامل تعهد سازمانی است. آلن و می یر (1997) تعهد سازمانی را به عنوان یک حالت روان شناختی تعریف کردند که نشان دهنده ارتباط کارمند با سازمان و تصمیم او برای ادامه عضویت در سازمان است( آلن و می یر[26]،1997 ،به نقل از چوگ تای و ظفر[27] ، 2006 ، ص 39). احتمال می رود تعهد سازمانی مقدمه ای بر رفتار شهروندی سازمانی باشد.(پودساکوف ، مکنزی و هومر[28] 1996؛ ویلیامز و اندرسون[29] ،  1991). بر این اساس ،  احتمال م یرود کارکنانی که دارای تعهد سازمانی بالاتری هستند سطح بالایی از تمایل به رفتار شهروندی سازمانی از خود نشان دهند (اریلی و چاتمن[30] ،1986،  و انشر[31] و دیگران، 2001؛ به نقل از ییلمازو بوکگ اوگلو[32]، 2008، ص 775 ). رفتار شهروندی سازمانی و تعهد سازمانی نگرش و ظرفیت کارکنان را برای توانمند سازی و انعطاف پذیری بالاتر در راستای اهداف سازمان ،در شرایط مختلف فراهم می کنند. بنا بر این، سازمان های علا قمند به پیشرفت و بالندگی ، باید به این دو نگرش توجه کرده و سعی در تقویت و از بین بردن موانع بکنند.

ما در کشوری زندگی می کنیم که دین اکثریت جمعیت آن اسلام است. دین اسلام نیز همواره پیروان خود را به ایثار، گذشت ،تعویق علایق شخصی به خاطر دیگران و حق الناس توصیه کرده است و هدف این کارها را صلاح و رستگاری افراد و جوامع عنوان کرده است. اصلاح و پیشرفت هر جامعه ای در گرو رفتار و منش شهروندان آن می باشد، بنابر این تربیت شهروند خوب در تمام جوامع از اهمیت زیادی برخوردار است و شخصیت و رفتار کودکان و آینده سازان جامعه نخست در خانواده وسپس در مدرسه شکل می گیرد بنابر این مدارس از مهم ترین موسسات در هر کشوری می باشند ومعلمان مهم ترین و تاثیر گذارترین افراد در چرخه آموزش و تربیت در مدارس می باشند و تا زمانیکه خود فرد به امری اعتقاد نداشته و پایبند نباشد نمی تواند آن را آموزش دهد بنابر این مطالعه و بررسی رفتار شهروندی سازمانی معلمان اهمیت بسزایی دارد . از سوی دیگر ، با توجه به مفاهیم ارائه شده از رفتار شهروندی سازمانی همواره این سوال مطرح بوده که چگونه  در سازمان های آموزشی که رفتارهای خاصی را می طلبند که این گونه رفتارها در برخی موارد با رفتارهای کارکنان در سازمان های دیگر متفاوت می باشد و می تواند تاثیر بسزا یی در بهبود وضعیت فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی کشور داشته باشند. این نوع رفتارها می توانند مورد توجه قرار گیرند ؟ اگر معلمان وظایف خود را به وظایف مشخص شده درشرح شغلی  محدود کنند ، سازمان های آموزشی در دست یابی به اهداف کوتاه مدت و بلند مدت خود ناتوان خواهند بود ، بنابر این به نظر می رسد باید به دنبال عواملی بود که می تواند بروز این رفتارها را در سازمان های آموزشی تسهیل و کاربردی کند. لذا در این تحقیق بر آن هستیم که ابعاد مختلف و میزان رفتار شهروندی سازمانی را در معلمان مورد سنجش قرار دهیم و رابطه تعهد سازمانی با این نوع رفتارها را مورد مطالعه قرار دهیم.

1-3 اهمیت و ضرورت تحقیق

در نظام دیوان سالاری تمام تلاش های مدیران در جهت کسب کار آیی بیشتر با حفظ سلسله مراتب هرمی می باشد. به همین جهت مناسبات سطحی و غیر قابل اطمینان بین افراد به وجود می آید. در حالی که در نظام ارزشی ،انسانی و دمکراتیک، مناسبات درست و قابل اطمینان در میان کارکنان  به وجود می آید و هم چنین  در چنین محیطی به سازمان و اعضای آن فرصت داده می شود که تا حد توان پیشرفت کنند. بر این اساس توجه به شهروندان در نظام ارزشی دمکراتیک رو به افزایش است.

نیروی انسانی مهم ترین و ارزشمندترین منبع هر سازمانی می باشد، این نیرو دارای آگاهی، شعور،


مقطع : کارشناسی ارشد

دانلود بخشی از بررسي رابطه تعهد سازماني و رفتار شهروندي سازمانی

قبل از خرید فایل می توانید با پشتبانی سایت مشورت کنید