انتخاب صفحه

فهرست مطالب

فصل اول: کلیات پژوهش

یکی از جلوه­های زیبا و شگفت انگیز نهج‌البلاغه فصاحت و بلاغت آن است. ساختار جملات، استفاده دقیق و مناسب کلمات، آهنگ دلنشین و موزون و بلاغت کم نظیر و شاید بی نظیر نهج‌البلاغه موجب شده است حتی پس از گذشت 14 قرن باز هم کسی کتابی هم ردیف آن نیاورد. نهج‌البلاغه اثر ادبی بی نظیری است که حضرت علی مفاهیم ناب آن را در بهترین قالب و صورت بیان کرده است. تأمل در نهج‌البلاغه و درک نکات بلاغی آن، راز زیبایی نهج‌البلاغه را برای انسان نمایان می سازد. هر خواننده تیزهوش، با تأملی اندک درمی یابد که امام چه زیبا توانسته است بسیاری از وجوه و ظرایف علم بلاغت را، چه در بحث معانی وچه در مباحث علم بیان، در نهج‌البلاغه مخصوصاً در خطبه­ها به بهترین و زیباترین شکل در جهت کمک به فهم مخاطب از مسایل دینی به کارگیرد.موضوع تقوا یکی از موضوعاتی است که امام علی (ع) با دقّت وظرافت خاصی به آن پرداخته است. در نهج‌ البلاغه امام علی سعی کرده است با جملاتی گیرا و جذّاب مخاطب را جذب کند؛ به این معنا که دنیا با همه زرق و برق­ها ممکن است آن­ها را بفریبد و تنها چیزی که ممکن است انسان­ها را در برابر دنیای فانی مصون دارد، داشتن تقواست. با نگاهی گذرا به نهج‌ البلاغه می­توان پی برد که امام، تقوا را بهترین وسیله برای نجات انسان معرفی می کند.تقوا برکات فراوانی به ارمغان می آورد به خصوص در نهج‌البلاغه که دومین منبع معارف اسلامی به شمار می رود، مسئله تقوا و آثار آن به نحو گسترده مطرح شده است به گونه ای که کمتر خطبه­ای را می‌توان یافت که در آن از تقوا و پرهیزگاری سخنی به میان نیامده باشد.امام، تقوا را حالتی معنوی و روحانی دانسته است که حافظ و نگهبان انسان است و ترس از خدا را در وجود انسان تثبیت می کند. از اینجا می­توان پی برد که تقوا به معنی ترس نیست؛ بلکه یکی از آثار تقوا این است که خوف را ملازم دل قرار می دهد. « همانا تقواى الهى، دوستان خدا را از انجام محرّمات باز مى­دارد، و قلب­هایشان را پراز ترس خدا مى سازد; چنان که شب هاى آنان با بى­خوابى و روزهایشان با تحمل تشنگى و روزه دارى سپرى مى گردد»( دشتی، 1383: 154).بهره­گیری هنرمندانه از صور خیال یکی از جذاب­ ترین و لطیف ترین أشکال بیان است و هر صاحب سخنی را در جایگاهی والا قرار داده و تأثیر سخنان او را در میان مخاطبان افزایش می­دهد، به طوری که مدت­ها سخنانش بر سر زبان­ها جاری می­گردد. امام علی در سخنانش در نهج‌البلاغه از انواع صور خیال بهره برده است.

سخنان علی بن ابی طالب در این کتاب در سه باب آمده است:

باب اول: خطبه­ها واوامر، باب دوم: نامه­ها و رسایل وصایا و باب سوم: کلمات قصار، حکمت آمیز و مواعظ.با مطالعه منابع دینی و روایی  درمی­یابیم خطابه­های علی(ع) فراوان بوده و سید رضی از این میان 239 خطبه را نقل کرده که جنبه ادبی قوی­­تری داشته است. با این وجود بخش عظیمی از نهج‌البلاغه را خطبه­ها در برمی­گیرد و در این خطبه­ها از موضوعات گوناگونی سخن به میان آمده است. موضوع تقوا یکی از موضوعات بسیار مهم در نهج‌البلاغه است که علی(ع) تأکید بسیار زیادی بر آن دارد.پژوهش حاضر در سه فصل نگاشته شده است که فصل اول شامل کلیات است: در کلیات تحقیق به مسائلی از قبیل تعریف مسأله، فرضیات، اهداف پژوهش، روش انجام تحقیق، سابقه و ضرورت آن پرداخته شده و در فصل دوم با معرفی شخصیت (جایگاه)امام علی، بلاغت و خطبه­های ایشان و دیدگاه اسلام در مورد تقوا مورد بررسی قرار می گیرد.فصل سوم که از لحاظ ادبی حائز اهمیت بالایی است، شامل تجزیه و تحلیل و بررسی تصاویر ادبی تقوا در خطبه­های نهج‌البلاغه می­باشد.

1-2 تعریف مسأله

کتاب گرانسنگ نهج‌البلاغه از نظر محتوایی حاوی موضوعات متنوعی چون علوم نظامی، کلام، فلسفه، اقتصاد، تاریخ، جامعه شناسی، روان شناسی، سیاست، عدالت، دیانت، اخلاق و غیره می­باشد که دلالت بر جامعیت و شمولیت این کتاب دارد. البته نهج‌البلاغه صرفاً یک کتاب دینی یا سیاسی یا اخلاقی نیست؛. بلکه یک اثر ادبی ممتاز است که تأثیر در خور توجه و بسزایی در تحول نثر ادبی بر جای گذاشته است. با توجه به فنون نثر ادبی نه تنها در دوره خود بلکه در همه دوره­ها از نظر ادبی، فنی و بلاغی در مرتبه والایی قرار دارد؛ به طوری که ابن ابی الحدید دانشمند بزرگ معتزلی درباره سخن آن حضرت فرموده «کلامُه دونَ کلامِ الخالقِ وفوقَ کلامِ المخلوقِ.»یکی از ابعاد وجودی امیر مؤمنان علی (ع) شخصیت ادبی ممتاز ایشان است که از طریق کتاب نهج‌البلاغه و دیگر سخنان برجای مانده از آن حضرت برای ما به یادگار مانده است. نهج‌البلاغه در کنار معانی و مفاهیم ژرف و ارزشمند خود از ویژگی­های فنی وادبی نیز بهره­ای وافر برده و در آن مفاهیم و مضامینی بلند با تصویر پردازی های زیبای ادبی به گونه­ای جذاب بیان شده است ؛ به طوری که نه تنها درگذر زمان، پویایی، تأثیر گذاری و ماندگاری خویش را حفظ کرده، بلکه روز به روز لطافت،زیبایی و نفوذ آن آشکارتر گشته و تشنگان حقیقت و زیبایی را مسحور خویش ساخته است.از آنجا که تقوا در شکل‌دهی به جهان‌بینی یک فرد نقش مهمی ایفا می‌کند، از جمله موضوعات اساسی و مهم نهج‌البلاغه می باشد که امام علی (ع) از جهات مختلف به آن پرداخته است وبا توجه به گستردگی موضوع واهمیت والای آن به طور عمیق وبا بیانی هنرمندانه، خلاقیت وابتکاری بی­نظیر و با استفاده از صور گوناگون بلاغی به تبیین و ترسیم تقوا و آثار آن پرداخته و ویژگی­های متّقیان، و نهی از دلبستگی به دنیا و متعلقات آن واهمیت دادن به تقوا به عنوان تنها سپر انسان در مقابل انحراف و شرک و نفاق را به تصویر کشیده است . از این رو شناخت و معرفی شیوه­های تصویر پردازی امام علی (ع) در باره تقوا زوایای فراوانی از هنر نمایی ادبی ایشان را روشن می­سازد و باعث می­شود زیبایی­های این کتاب سترگ بیشتر مورد بهره برداری استفاده کنندگان قرار گیرد. از جمله مواردی که در مقوله تقوا در نهج‌البلاغه مورد بررسی قرار می­گیرد، کمیت و کیفیت استفاده از ابزارهای بیانی در تصویر سازی، خلاقیت و ابتکار در خلق تصاویر و تناسب بین موضوعات و تصاویر مربوط به آن می­باشد تا هنر تصویر پردازی امام علی (ع) در معرفی و تبیین تقوا و آثار آن برای مخاطب روشن گردد.

1-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………………. 3

1-2 بیان مسأله……………………………………………………………………………………………………. 4

1-3 سوالات پژوهش……………………………………………………………………………………………. 5

1-4 فرضیه های پژوهش……………………………………………………………………………………….. 6

1-5 اهداف پژوهش…………………………………………………………………………………………….. 6

1-6 روش پژوهش………………………………………………………………………………………………. 6

1-7 پیشینه پژوهش……………………………………………………………………………………………… 6

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فصل دوم: معرفی شخصیت امام علی وبیان مفاهیم وتعاریف

 هیچ گونه جای تردید نیست که ما نمی­توانیم شخصیت علی بن ابی طالب را، مانند شخصیت­های تک بعدی تاریخ نشان دهیم و کتابش (نهج‌البلاغه) را هم به عنوان کتابی که یک شخصیت تک بعدی از خود به یادگار گذاشته است، تلقّی نماییم. ما با انسانی سروکار داریم که هدف والایی برای زندگی دارد، زمامداری که عادل مطلق است، دارای معرفتی در حد اعلی درباره انسان و جهان، وابستگی به مبادی عالی هستی، خود را جزئی از انسان دیدن، وابستگی مستقیم به خدا، تقوا و فضیلت در حد اعلی، پاکی گفتار و کردار و اندیشه و نیت پاک و ده­ها امتیاز از این قبیل که در علی بن ابی طالب به اتفاق تمام دوران ثبت شده است، قابل تفسیر و توضیح با مفاهیم و ارزش­های معمولی نمی­باشد. (جعفری، 1337، ج 1: 3)در مورد شخصیت علی بن ابی طالب هرچه گفته شود، کم است؛ چون شخصیت ایشان قابل احاطه ذهنی و بیانی نیست؛ یعنی نمی­شود با بیان، ابعاد نامتناهی آن شخصیت الهی را توصیف کرد، نمی­شود به اوج شخصیت علی(ع) رسید. این را ائمه معصوم ما که خود فرزندان و جانشینان او هستند، گفته­اند. در روایتی از امام باقر(ع) نقل شده است آن حضرت پس از اشاره به زهد و عبادت و خصوصیات اخلاقی و روحی امیر المؤمنین می­فرماید:( ما اطاقَ عملَه منّا احدٌ ) «از ما هم هیچکدام توان انجام دادن عمل او را ندارد.» یعنی حتی امام باقر (ع) و امام صادق و ائمه هداه مهدیین هم نمی­توانند خودشان را به آن حدی برسانند که امیرالمؤمنین به آن رسیده بود. (خامنه ای، 1379: 35)

یکی از صفات این شخصیت عظیم،صفت تأثیر او بر روی انسان­ها به شکل مثبت یا منفی است و به عبارت دیگر “جاذبه و دافعه ” نیرومند اوست که هنوز هم نقش فعال خود را ایفا می­نماید. شخصیت افراد از نظر عکس العمل یکسان نیست. به هر نسبت که شخصیت حقیرتر باشد، کمتر خاطرها را به خود مشغول می­دارد و در دل­ها هیجان و موج ایجاد می‌کند و هرچه عظیم­تر و پرنیروتر است، خاطره انگیزتر و عکس العمل سازتر است. خواه عکس العملِ موافق یا مخالف. (مطهری، 1349: 7-8)شخصیت­های خاطره انگیز و عکس­العمل ساز، زیاد بر سر زبان­ها می­افتند، موضوع مشاجره­ها و مجادله­ها قرار می گیرند، سوژه شعر و نقاشی و هنرهای دیگر قرار می­گیرند، قهرمان داستان­ها و نوشته­ها می­گردند. این­ها همه، چیزهایی است که در مورد علی (ع) به حد اعلایی وجود دارد  و او دراین جهت بسیار کم رقیب یا بی رقیب است. گویند محمد بن شهر آشوب مازندرانی که از اکابر علمای امامیه در قرن هفتم است، هنگامی که کتاب معروف مناقب را تألیف می کرد، هزار کتاب به نام” مناقب ” که همه درباره علی (ع) نوشته بود، در کتابخانه خویش داشت. این یک نمونه می­رساند که شخصیت والای مولا در طول تاریخ چقدر خاطرها را مشغول می داشته است. (همان: 8)شخصیت امیر المؤمنین ترکیبی از عناصری است که هر کدام به تنهایی یک انسان عالی مقام را اگر بخواهد به اوج آن برسد، به زانو در می­آورد. زهد امیر المؤمنین و بی ­اعتنایی و بی رغبتی او نسبت به شهوات زندگی و آراستگی­های دنیایی، یکی از این عناصر است. علم آن بزرگوار و دانش وسیع او که بسیاری از بزرگان مسلمان و همه­ی شیعه برآن اتفاق دارند که بعد از نبی اکرم، کس دیگری غیر از امیرالمؤمنین از آن علم برخوردار نبوده است، یکی از این عناصر است. فداکاری آن بزرگوار در میدان­های مختلف چه میدان­های نظامی، و چه میدان­های سیاسی و اخلاقی یکی از این عناصر است. عدل و دادگری امیرالمؤمنین که پرچم برافراشته شاخصی برای عدل اسلامی است، یکی دیگر از این عناصر است. مهربانی آن بزرگوار نسبت به ضعیفان اعم از فقیران، کودکان، غلامان و کنیزان، زنان و از کارافتادگان یک وادی عظیم و یکی دیگر از ابعاد شخصیت امیرالمؤمنین است. پیشقدمی آن بزرگوار در همه کارهای خیر، که انسان در تاریخ زندگی آن حضرت با آن برخورد می­کند، یکی دیگر از این عناصر است. حکمت و فصاحت آن بزرگوار نیز بخشی از این عناصر است. شمارش رئوس این مطالب هم به آسانی ممکن نیست و در همه­ی این­ها در حد اعلاست. آن نکته­ای که می­خواهم به آن تکیه کنم، اخلاص امیر المؤمنین است. ما باید این را جوهره و روح کارهای خودمان قرار دهیم کما این که شاید در زندگی علی بن ابی طالب هم اخلاص، جوهره و روح کار آن حضرت بود؛ یعنی کار را فقط برای رضای خدا و بر طبق تکلیف الهی و اسلامی و بدون هیچ انگیزه­ی شخصی و نفسانی و امثال این ها انجام می داد. به گمان این جانب، در باب شخصیت امیر المؤمنین اصل قضیه این است. (خامنه­ای، 1379: 36)کدام قهرمانی را می شناسید که خیال، فکر، عقل، ذوق،  و خلاصه تمام نواحی و جبهات شعوری بشری را قرن­ها به خود متوجه و در زندگی خود مستغرق ساخته باشد؟ کدام پهلوانی را سراغ دارید که در آغازجوانی و حداثت سن، قهرمانان نامی و ورزیده را به خاک هلاکت انداخته باشد و کدام جنگاوری را دیده­اید که با خوراکی فقیرانه و ساده، فریاد هولناکش در میدان نبرد زهره شجاعان را دریده باشد؟ کدام پهلوانی را سراغ دارید که در مقام خطابه و تعلیم و تربیت، در مقام حکمت و تصوف و شریعت، در مقام آراء و افکار فلسفی و اجتماعی، تا این حد حدّت ذهن و قوت منطق و اصابت رأی و روانی کلام و عظمت فکر نشان داده و عقول و ارواح و قلوب میلیون­ها آدمی را در قرن­های عدیده و نسل های متوالی اسیر و مسخر کرده باشد؟ (صدر، 1369: 9)

فیلسوفی شجاع، قهرمانی خطیب و ادیب، متفکری خطیب و مبتکر، جوانمردی بلند همت وپاک دامن، بزرگمردی عطوف و رحیم، و پیشوایی امین و عادل، جنگاوری که به پیشباز مرگ می­رود و کین کشی از دشمنان را ناجوانمردی می­داند و در میدان نبرد از کشتن دشمن مکار وحیله گر برای نجات از چنگال قهرش، کشف عورت کرده چشم می­پوشد و او را نادیده می­گیرد. شمشیرزنی که در یک روز پانصد مرد جنگی بخاک می­افکند و شب هنگام در غم بیوه زنان می­گرید. آری قرن­ها باید تا روزگار اعجوبه­ای چنین بپرورد و جهان و جهانیان را به شگفتی وادارد.شناخت شخصیت او چون کاری است سهل و ممتنع؛ زیرا از طرفی در عالم اسلام و تشیع کیست که علی را نشناسد و او را تا سر حد پرستش احترام نکند و به اوعشق نورزد و از طرف دیگر کیست که علی را آن گونه که هست، شناخته و به کنه ذات و علو صفات او پی برده باشد. (همان، 11)شخصیت عظیم و گسترده امیرالمؤمنین علی (ع) وسیع­تر و منتنوع­تر از این است که یک فرد بتواند در همه جوانب و نواحی آن وارد شود و توسن اندیشه را به جولان آورد. برای یک فرد، حداکثری که میسر است، این است که یک یا چند ناحیه معین و محدود را برای مطالعه و بررسی انتخاب کند و به آن قناعت ورزد. (مطهری، 7: 1349)

2-1 شخصیت امام علی(ع)……………………………………………………………………………………. 11

2-2 بلاغت امیر المؤمنین(ع)  ………………………………………………………………………………… 14

2-3 معرفی نهج البلاغه…………………………………………………………………………………………. 17

2-3-1 خطابه…………………………………………………………………………………………………….. 19

2-3-2 جایگاه خطابه……………………………………………………………………………………………. 19

2-3-3 تاریخچه خطابه…………………………………………………………………………………………. 21

2-3-4 فواید خطابه……………………………………………………………………………………………… 22

2-3-5 علی (ع) بزرگترین خطیب تاریخ……………………………………………………………………. 23

2-4- تقوا واهمیت آن…………………………………………………………………………………………… 24

فصل سوم: بررسی وتحلیل تصاویر ادبی تقوا در نهج البلاغه

در تعریف لغوی تصویر آمده است: قَد صَوَّرهُ فَتَصَوَّرَ: عکس او را ترسیم کرد و آن مجسم شد (ابن منظور، 1412، ج438:7) و در اساس البلاغه در زیر ماده صور آمده است که: « شکل و نقش آن را کشید و آن مجسم شد.(زمخشری، 64:1409) تعاریف متعددی برای مفهوم اصطلاحی تصویر و تصویر آفرینی عرضه شده که هرکدام از این تعاریف از زاویه­ای خاص به این موضوع نگریسته­اند. تصویر در حقیقت رهایی از محدودیت­های زمان و مکان است و یک عقده عاطفی را در یک لحظه زمانی بیان می کند؛ بنابراین تنگنای قالب شعر ایجاب می‌کند که شاعر برای القای مفاهیم ازمطالب خیال انگیز شاعرانه که منجر به ایماژ در ذهن می شود، بهره جوید؛ از این رو یکی از مهم­ترین ویژگی­های شعر تصویر گری است و بنا به قول دی لویی « ایماژ عنصر ثابت است »؛ زیرا تصویر شاعرانه به اشیاء تشخیص می بخشد و باعث می شود موضوعات ذهنی و عاطفی مجسم گردند و خواننده بتواند به وسیله­ی جریانات پنهانی شاعر را در برخورد با مسائل هستی دریابد. بدین ترتیب تصویر، بیانگر رابطه­ی ذهنی با شیء و ورود به حوزه ی اشیاء و بهره جستن از آن­ها برای بیان اندیشه های خود به دیگران است .(رستگارفسایی، 15:1369) « برخی آن را به معنای شکل و نقش تعریف نموده‌اند که جمع آن «صُوَر»و«صِور»است.» (زمخشری، 1409: 364)؛ همچنین به معنای نوع و صفت هم به کار می رود و گاه مراد از تصویر، چهره‌ی آدمی یا هیئتی از امور و ویژگی‌هاست. (جوهری، 1339،ج 2: 716) در حوزه‌ی مفهوم اصطلاحی تصویر، هنوز ناقدان و علمای بلاغت به تعریف واحدی دست نیافته‌اند. اولین کسی که به تصویر ادبی توجه کرد، جاحظ بود. (رک: جاحظ، 1969،ج 3: 132)

شفیعی کدکنی مجموعه تصرفات بیانی و مجازی از قبیل تشبیه، استعاره، کنایه، اغراق و مبالغه، تشخیص، حس آمیزی و پارادوکس را تصویر دانسته است (کدکنی،1376: 16). آنچه امروزه در نقد کلاسیک عرب، صور خیال می‌نامند، به نوعی همان تصویرگرایی است. تصویرگرایی نهضتی است که در قرن بیستم، در غرب، گسترش یافت. تصویر گرایان می‌کوشند اندیشه و حالات درونی را به زبان شعری روشن و محکم بیان نمایند. آن‌ها اصولی را برای تصویرگری وضع نموده‌اند که به شرح ذیل است:

1: به‌کارگیری زبان گفتار 2: به‌کارگیری زبان تصویر  3: آفرینش وزن­های نو 4: تمرکز، که جوهر اصلی شعر است. 5: برخورد مستقیم با «شیء»خواه عینی خواه ذهنی. (رضایی، 1382: 155)

تصویر، هرگونه توصیفی است که بر یکی از حواس آدمی تأثیر گذارد. (فتوحی، 106:1378) شفیعی کدکنی بر این باور است که « شاعر برای بیان ذهنیات خود، نیازمند استفاده از زبان و کلمه است، اما بیان مستقیم این احوالات درونی با استفاده از زبان روزمره به آن حالتی شعارگونه و تکراری می دهد که هم تأثیر آن را بر خواننده کاهش داده و هم ارزش زیبا شناختی را از آن می گیرد. پس شاعر باید پا را از محدوده زبان عادی فراتر بگذارد، که صور خیال نتیجه این هنجار شکنی در زبان است. (کدکنی، 11:1370) احمد الشایب نیز تصویر هنری را وسیله‌ای می‌داند که ادیب به واسطه‌ی آن، فکر و عاطفه­اش را با هم به خواننده منتقل می‌کند. (علی الصغیر، 1999: 18) تصویر، آن است که ادیب و هنرمند، تجارب شخصی و عواطف گوناگون خود را در قالبی زیبا و شگفت‌انگیز و با تعابیری جذّاب و هنرمندانه عرضه کند ؛ بنابراین تصویرگری « جبران قصور زبان و پیچیدگی تجربه و محصول بیان است و کیفیتی است در جمله که موجب استحکام و روشنی و زیبایی و شکوه آن می‌شود». (علوی مقدم، 1376: 85) لذا در تصویرگری، ادیب از انواع دلالت­های عقلی، طبیعی و وضعی الفاظ و ملازمه­هایی که بین این نوع دلالت‌ها برقرار است بهره می‌گیرد؛ از این رو، الفاظ و ترکیب‌ها، رسالت خلق تصویر و جذب مخاطب را بر دوش می کشند. (رک: اقبالی، 1388: 128) در مجموع، تصویر دارای کارکردهای مختلفی است: از جمله این­که به وسیله‌ی آن می‌توان یک مفهوم ذهنی را برای مخاطب تبیین و جلوه گر نمود. از این رو، کارکرد تصویر، در مفهوم ساختن معناست.

3-2خیال

خیال از ماده‌ی «خیل» به معنی تصاویری است که در بیداری و خواب برای انسان شبیه‌سازی می‌شود. (لسان العرب، 1412،ج 11: 226) جابر عصفور، خیال را چیزی همچون سایه و شبح می‌داند که به ذهن انسان خطور می‌کند. (عصفور، 1992: 5) خیال با تصویر، ارتباط تنگاتنگی دارد و برخی تصویر و خیال را یکی می‌دانند، چون هم از نظر لغت و هم از نظر اصطلاح هم پوشان هستند. از این رو، تصویر تنها به دلالت بصری محدود نمی‌شود. «تصویر زاییده­ی واژه­­ای است که از آن مشتق شده است. یعنی واژه‌ی (imagination) به معنای « ملکه تخیل وتصویر». (الصبّاغ، 1983: 498) رز غریب درباره ی ارزش و اهمیت خیال در باز آفرینی می نویسد: خیال، آفرینشی جدید و ساختاری از آینده است و مانند دیگر عناصر بهره­ وری از زیبایی، فعالیتی عقلی است که اغلب به نقد ابتکاری منتهی می شود، یا نیروهای ابداع را در کسی که دارای استعداد هنری است، برمی­انگیزد (1378: 51) احمد امین خیال را از جنبه­ی ادبی توصیف می‌کند و می گوید: « خیالی که در ادب به کار می رود ارتباط بسیار نزدیکی با عواطف دارد و هرگاه عاطفه قوی باشد، نیازمند خیالی قوی است، که آن را همراهی کرده و کمک نماید و ضعف هریک از آن­ها بر دیگری تأثیر می‌گذارد.)امین،1387ق: 62)یکی از ویژگی­های خیال این است که با محسوسات و عالم حس، ارتباط برقرار می‌کند؛ یعنی خیال را نمی‌شود از عالم حس جدا کرد. به همین دلیل، به قوه خیال، نام حس را نیز اطلاق کرده‌اند، ولی گفته شده است که خیال یکی از حواس باطنی است. به عبارتی، خیال از حس آغاز می‌شود؛ تا زمانی که گُلی را حس و لمس می‌کنیم و گُل در برابر ما حاضر است، از صورت حسی سخن می‌گوییم؛ اما از همان مرحله‌ای که چشمان خود را می‌بندیم و رابطه حسی خود را با گُل قطع می‌کنیم، وارد عالم خیال می شویم. همین قوه خیال است که امکان تفکُّر آزاد از هر قیدِ حسی را برای انسان فراهم می‌کند و او می‌تواند به هر جا سر بکشد. (ابراهیمی دینانی، 1381: 363)

3-1 تصویر………………………………………………………………………………………………………… 29

3-2 خیال………………………………………………………………………………………………………….. 29

3-3 تشبیه…………………………………………………………………………………………………………. 32

3-3-1 تشبیه  تقوا در نهج البلاغه…………………………………………………………………………….. 33

3-4 استعاره……………………………………………………………………………………………………….. 46

3-4-1 استعاره تقوا در نهج البلاغه……………………………………………………………………………. 48

3-5 کنایه………………………………………………………………………………………………………….. 60

3-5-1 کنایه تقوا در نهج البلاغه………………………………………………………………………………. 62

3-6 مجاز………………………………………………………………………………………………………….. 76

3-6-1مجاز تقوا در نهج البلاغه……………………………………………………………………………….. 77

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فصل چهارم: نتیجه گیری ومنابع

4-1نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………… 85

منابع………………………………………………………………………………………………………………… 91

 

Abstract:

Nahjalbalagheh is one of the richest and most effective Islamic sources which contain deep and pure divine meanings. this book after the holly quran and Prophetic wordsis the best for human training and guidans Imam Ali (AS) has expressed various religious subjects to his addressee including intellectual ,moral and social fields in the most beautiful form of expressionlike simile av artictic way By using beautiful and appropriate literary imagery .He conveyed and explined religious purposes. The impacts wich has been doubled .The virtue is one of the important key words in the nahjalbalagheh that Imam (AS) illustrated it in variouse expressive manners. In imams prespective virtue is a fundaiimental condition of salvation, and the most prominent criterion of perfection and happiness of human being. In this regard, Imam (AS) has conveyed them with precise explanation of virtue caracteristics and explaning features of piouses, in terms of visualized and Thought–provoking sensory images that are full of life and dynamism, While encouraging gaining this good trait to the reader in the way of sens, thought, conscience and spirit. The images are taken from human life and have special coordination and solidarity, and words and phrases have been carefully celected in them The fact that moreover doing the role of illustration also has pleasing music. Tableau that is depicted by Imam (AS) has vaqstness of vision, precision and delicacy, innovative desingns varid coloring. The Ilustration of words of Imam is not enoughin itself; rather, the goal is substantiation the religious purpose and convay a religious message by literary images. This is the most important distinguishing feature of Imam’s (AS) literary images. This study is going to survey the artictic images of virtue in NahjolBalagheh. In addition to identifying the place of virtue and its high values, explaining part of stunning beauty of artictic creations of Amir,s language



بلافاصله بعد از پرداخت به ایمیلی که در مرحله بعد وارد میکنید ارسال میشود.


فایل pdf غیر قابل ویرایش

قیمت25000تومان

خرید فایل word

قیمت35000تومان