فهرست مطالب

فصل1: کلیات و ساختار زمین

بصورت كلي عوامل موثر در جنبش نيرومند زمين در اثر رويداد زمين لرزه را مي توان در دو بخش مورد بررسي قرار داد، اين دو بخش شامل ويژگي هاي چشمه لرزه زا، و شرايط ژئوتكنيك لرزه اي ساختگاه سازه ها مي باشد. بنابراين هريك از بخش ها و نقش آنها در جنبش نيرومند زمين بايد مورد بررسي قرار گيرد تا ويژگي هاي جنبش نيرومند زمين در شالوده سازه ها و بهينه كردن معيارهاي طراحي سازه ها در برابر زمين لرزه تخمين و در محاسبات مورد استفاده قرار گيرد .{1}

1-1-1- ويژگيهاي چشمه هاي لرزه زا :
رويداد زمين لرزه ها در بخش پوسته زمين ناشي از نيروهاي زمين ساختي است كه برپايه تئوري زمين ساخت ورقه اي از سال ١٩٦٠ مطرح گرديد در اين تئوري بيان مي شود كه سنگ كره از تعداد زيادي بلوكها بصورت ورقه تشكيل شده است كه اين ورقه ها نسبت به يكديگر در حال حركت مي باشند. مرز اين بلوكها همواره با رويداد زمين لرزه هاي بزرگ روبرو است. معتبرترين تشريح براي علت ايجاد حركت ورقه ها برپايه تعادل ترموديناميك مواد تشكيل دهنده زمين استوار است. بخش فوقاني گوشته در تماس با پوسته سرد مي باشد، درحاليكه بخش تحتاني در تماس با هسته داغ زمين است. بديهي است كه بايستي يك گراديان دما در گوشته برقرار باشد.
شکل 1: نمای جانبی زمین
تئوري زمين ساخت ورقه اي حركت نسبي ورقه ها را با توجه به سه نوع مرز (ورق هاي فرورانشي، گسترش جانبي و گسترش انتقالي)، به سادگي توصيف و تعيين مي نمايد. در ديگر موارد نيز ممكن است در اثر گسترش، لبه ورقه ها شكسته و سبب تشكيل ورقه كوچك تر يا خرد ورقه محصور بين ورقه هاي بزرگتر شود. حركت بين دو بخش از پوسته سبب انقطاع جديد يا پيشروي خطوط شكست موجود در ساختار زمين شناسي پوسته مي شود كه به آن گسل مي گويند. گسل ها بسته به نوع حركتشان به سه گروه اصلي دسته بندي مي شوند که عبارتند از: گسلهاي شيب لغز، امتداد لغز و يا تركيبي از آنها می باشد.
شکل 2: نوع حرکت گسل ها
تئوري بازگشت الاستيك بيان مي كند كه وقوع زمين لرزه ها موجب آزادي تنش در امتداد بخشي از گسل مي شود و تا زماني كه تنش ها فرصت كافي براي ذخيره شدن مجدد را داشته باشند گسيختگي بعدي و يا به عبارت ديگر زمين لرزه بعدي اتفاق خواهد افتاد. از آنجائيكه زمين لرزه ها موجب رهاسازي انرژي جمع شده برروي گسل مي شوند، وقوع آنها در محدوده اي كه فعاليت لرزه اي براي مدتي كم و يا اصلا اتفاق نيفتاده است محتمل تر است . با شناسايي حركات گسل در طي لرز ه خيزي گذشته و در امتداد آن مي توان به نبود فعاليت لرزه اي در پاره اي از مكانهاي آن پي برد.
با مطالعات لرزه زمين ساخت مي توان از شكستگي ساختارهاي زمين شناسي و هندسه آنها پيرامون ساختگاه سازه ها مطلع شد و نهايتا مي توان مدل لرزه زمين ساختي يا درعمق برش لرزه زمين ساختي از آنها تهيه نمود و مخاطرات احتمالي گسلش زمين و يا رويداد احتمالي زمين لرزه برروي آنها را براي تخمين رويداد زمين لرزه هاي آتي و چگونگي ويژگيهاي آنها پيش بيني نمود.
هندسه گسلها، زون خرد شده، نوع و سازوكار آنها مي تواند در برآورد پتانسيل حداكثر زمين لرزه محتمل برروي آنها ما را كمك نمايد و اين امر در مطالعات زمين ساخت و لرزه زمين ساخت صورت مي پذيرد. سن گسلها از عوامل مهم در رويداد زمين لرزه برروي آنهاست بطوريكه گسل هاي جوان از اهميت بيشتري برخوردار هستند و مطالعات نو زمين ساخت مي تواند كمك زيادي در كلاس بندي گسل ها از ديدگاه فعاليت لرزه اي داشته باشند.
معمولا روابط تجربي در پيوند با هندسه گسل، حداكثر توان لرزه زايي و ميزان بيشينه جابجايي برروي آن وجود دارد كه تا حدودي در تخمين رويدادهاي زمين لرزه اي آتي منطقه مي تواند موثر واقع شود . بزرگاي ز مينلرزه رابطه مستقيم با انرژي آزاد شده توسط زمين لرزه دارد.
يكي از ويژگيهاي چشمه لرزه زا ژرفاي كانوني زمين لرزه ها مي باشد. تحقيقات و پژوهشهاي زيادي برروي ژرفاي كانوني زمين لرزه ها انجام شده است. بصورت كلي ژرفاي زمين لرزه ايي كه در پيوند با حركت فرورانش ايجاد مي شود نسبتا عميق و ژرف مي باشد كه تا عمق ٨٠٠ كيلومتري سطح زمين نيز گزارش شده است، ولي ژرفاي كانوني زمين لرزه ايي كه در پيوند با گسترش جانبي اقيانوسي مشاهده شده كم عمق بوده و ژرفاي آنها كمتر از ٢٠ كيلومتر مي باشد و ژرفاي كانوني زمين لرزه هايي كه با گسترش انتقالي در پوسته قاره اي مشاهده شده اند داراي ژرفاي كمتر از پوسته زمين مي باشند يعني كمتر از ٦٠ كيلومتر . رويداد زمين لرزه هاي ايران بسيار سطحي بوده است و به جز منطقه مكران، تقريبا در تمام ايران كمتر از ٢٠ كيلومتر برآورد شده است و به همين دليل لايه لرزه زا درفلات ايران را مي توان بين ژرفاي ١٠ تا ٢٠ كيلومتر درنظر گرفت.
1-1-2- ويژگيهاي شرايط ژئوتكنيك لرزه اي ساختگاهي برجنبش نيرومند زمين :
شرايط ژئوتكنيك لرزه اي ساختگاهي بركليه پارامترهاي مهم جنبش نيرومند زمين نظير دامنه، محتوي فركانسي و مدت دوام لرزش اثر قابل ملاحظه اي مي گذارد. ميزان تاثير، تابع هندسه، خواص مصالح لايه هاي زير سطحي، توپوگرافي ساختگاه و ويژگيهاي امواج لرزه اي كه از چشمه لرزه زا توليد و از لايه هاي سنگي مختلف عبور نموده تا به پي سنگ ساختگاه وارد شود، ميباشد.
طبيعت اثرات ژئوتكنيك لرزه اي ساختگاهي بر تقويت جنبش نيرومند زمين را مي توان با بهره گيري از روشهاي مختلف مانند تحليل ساده تئوري پاسخ زمين، اندازه گيريهاي جنبش واقعي سطحي و زيرسطحي در همان ساختگاه و اندازه گيري جنبش نيرومند سطح زمين در ساختگاه هايي با شرايط متفاوت از ساختگاه موردنظر تشريح نمود.
اثرات هندسي سنگ بستر برروي جنبش نيرومند زمين تاثير پذير مي باشد. گرچه بي قاعدگيهاي توپوگرافي سنگ بستر موجب پراكنده ساختن امواج زمينلرزه شده و الگوهاي پيچيده اي از تقويت يا كاهيدگي جنبش نيرومند زمين را ايجاد مي كنند ليكن به هرحال جنبش نيرومند زمين در بالاي ارتفاعات معمولا تقويت و تشديد مي شوند.

: نوع حرکت گسل ها

: نوع حرکت گسل ها

-1-1 عوامل موثر در جنبش نيرومند زمين :………………………………………. 16
-1-1-1ويژگيهاي چشمه هاي لرزه زا :…………………………………………….. 16
-2-1-1ويژگيهاي شرايط ژئوتكنيك لرزه اي ساختگاهي برجنبش نيرومند زمين : 19
1-2- ساختار تکتونیکی صفحات و لرزه خیزی منطقه…………………………….. 20
1-2-1- تکتونیک صفحات…………………………………………………………….. 20
1-2-2- ايالتهاي لرزه زمينساختي ايران……………………………………………. 20
1-2-3- ايالت لرزه زمينساختي البرز- آذربايجان……………………………………. 22
1-2-4- ايالت لرزه زمينساختي كپه داغ……………………………………………. 24
1-2-5- ايالت زمين لرزه ساختي زاگرس…………………………………………… 25
1-2-6- ايالت لرزه زمينساختي ايران مركزي شرق ايران ………………………….26
-7-2-1 ايالت لرزه زمين ساختي مكران…………………………………………….. 26

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فصل2: مبانی تحلیل خطر زلزله

به طور كلي زمین لرزه ها در اثر افزايش تدريجي تنش و ايجاد گسیختگي در يک منطقه، به علت حركت صفحات تکتونیک پوسته زمین به وجود مي آيند. زيرا از نظر فیزيکي هر سنگ تا حد مشخصي توانائي ذخیره )تحمل( تنش را دارد و با رسیدن به ان حد از تنش، در منطقه مورد نظر يک گسیختگي همراه با جابجائي در گسل ايجاد شده و در اثر اين جابجائي، امواج زلزله به وجود آمده و به اطراف محل گسیختگي منتشر مي شوند.
بنابراين مي توان گفت زمین لرزه ها با گسل ها در ارتباط هستند و بايستي علاوه بر بانک اطلاعاتي داده های لرزه ای در هر چشمه لرزه ای اطلاعات زمین شناسي و زمین ساختي گسل ها نیز گردآوری شود. با تركیب اطلاعات حاصل از مطالعات زمین شناسي، زمین ساختي و داده های لرزه ای بر روی يک نقشه مي توان نقاطي را تعیین نمود كه از نظر توان لرزه زائي مستقل بوده و با مناطق مجاور خود اختلاف داشته باشند. به اين مناطق ايالت های لرزه زمین ساختي يا به طور خلاصه ايالت های لرزه خیز مي گويند. با توجه به مطالب بیان شده مي توان گفت اساس كار در تحلیل خطر زلزله بر پايه دو گروه از داده هاست كه مي بايست درست انتخاب شوند:

1) نقشه های تکتونیکي در محدوده طرح
2) اطلاعات زمین لرزه های گذشته در محدوده طرح
اگر گسل ها را نشناسیم، منشا زلزله ها را نداريم و در نتیجه محل زلزله های آينده را نداريم.

2-3- هدف گزارش
وقوع زمین لرزه ها خطراتی برای سازه ایجاد می کنند که می تواند موجب فجایع شود و تنها زمانی قابل پیشگیری است که معیارهای مهندسی صحیح در طراحی به کار برده شوند. برای سازه های خاص که نیازمند استفاده از تحلیل های لرزه ای فراتر از روش های ساده شده طراحی لرزه ای ارائه شده در آیین نامه ها هستند پیش از انجام طراحی نیاز است یک تحلیل خطر لرزه ای (SHA) در سایت انجام شود. تحلیل خطر لرزه ای ذاتا شامل تحقیقات زمیش شناسی و لرزه شناسی است که اطلاعات ویژه سایت مربوط به حرکات زمین را برای طراحی فراهم می کند این اطلاعات در صورتی که نیاز به یک تحلیل دینامیکی کامل برای سازه وجود داشته باشد مورد نیاز است.
2-4- محاسبه قدرت زمین لرزه
دو روش پایه برای محاسبه کردن قدرت یک زمین لرزه وجود دارد بزرگا و شدت. بزرگای یک زمین لرزه محاسبه میزان انرژی کرنشی آزاد شده ای است که در طول زلزله آزاد می شود و محاسبه آن به برسی دستگاه های لرزه نگار و شتاب نگاشت ها می باشد. شدت میزان کیفی اثری است که زلزله در هر موقعیت جغرافیایی ایجاد می کند باید توجه داشت که یک زمین لرزه دارای بزرگای ثایتی است، در واقع شدت آن با افزایش فاصله از مرکز کاهش می یابد. مرکز زمین لرزه نقطه ای است در سطح زمین که درست در بالای کانون زلزله قرار دارد.
در طبيعت پديده هاي به سه دسته زير تقسيم بندي مي شوند:
(1پديده هاي معين (Deterministic)
(2پديده هاي نامعين (Un Deterministic)
(3فرايندهاي رندم (Random)
زمين لرزه و نيروهاي ناشي از آن، معين (Deterministic) نمي باشند بلكه بايستي با استفاده از اطلاعات گذشته و به كارگيري علم احتمالات به بررسي تاثيرات و برآورد پارامترهاي طراحي لرزه اي اقدام نمود. تحليل خطر لرزه اي، به طوري كه در آيين نامه هاي طراحي لرز هاي و دستورالعملهاي بررسي آسيب پذيري و مقاوم سازي آمده است؛ ابزاري بسيار ضروري براي محاسبه و برآورد پارامترهاي جنبش نيرومند زمين براي زمين لرزه محتمل در آينده در سايت مورد نظر مي باشند. در اين آيين نامه ها و دستورالعمل ها به ازاي هر سطح عملكرد مورد انتظار از سازه پارامترهاي زمين لرزه احتمالي در آينده، با در نظر گرفتن دوره بازگشت مربوط به آن سطح عملكرد مورد انتظار براي سايت مورد نظر برآورد مي گردد.
2-5- تفاوت Earthquake Risk و Earthquake Hazard
هر دو كلمه بالا در لغت به معني خطر لرزه اي مي باشند ولي در واقع دو كلمه اي متفاوت در مهندسي
زلزله مي باشند.
– واژه Earthquake Hazard
اين واژه براي توضيح دادن شدت جنبش زمين بدون در نظر گرفتن پيامدهاي آن در سايت مورد نظر، بكار مي رود (Anderson & Trifunac, 1977, 1978)

– واژه ريسك Earthquake Risk
به بررسي پيامدهاي جنبش نيرومند زمين در سايت مورد نظر اشاره دارد. در محاسبه ريسك لرزه اي در سايت مورد نظر پارامترهايي همچون ميزان مقاومت سازه ها و مديريت بحران و . . نيز دخيل مي باشند .(Jordanovski et al 1991, 1993)
2-6- مدل های چشمه های لرزه ای
به طور كلي سه نوع چشمه لرزه ای داريم:
1- چشمه نقطه ای (Point Source)
2- چشمه خطي (Line Source)
3- چشمه پهنه ای يا سطحي (Area Source)
2-6-1- چشمه نقطه ای
برای اين نوع از چشمه لرزه ای، فرض مي شود كه مركز همه رويدادهای زلزله )گذشته و اينده( در يک نقطه اتفاق مي افتد. اين مدل معمولا برای چشمه هائي كه از ساختگاه پروژه خیلي دور باشند به كار مي رود. رابطه لرزه خیزی در اين مدل تنها نسبت به زمان )فاصله زماني داده ها( بايد بهنجار شود.

2-6-2- چشمه خطی
برای اين نوع چشمه لرزه ای، فرض مي شود كه مركز زمین لرزه ها در طول يک الگوی خطي قرار مي گیرد. برای يک چشمه خطي روابط لرزه خیزی بايد نسبت به زمان و طول خط بهنجار شوند.
2-6-3- چشمه پهنه ای یا سطحی
وقتي مركز سطحي زمین لرزه های گذشته بر روی يک خط قرار نگیرند يا وقتي هیچ اطلاعاتي از مکان گسل ها وجود نداشته باشد ولي رويدادهای زمین لرزه در منطقه ای محدود پراكنده شده باشد چشمه لرزه ای به صورت يک چشمه پهنه ای در نظر گرفته مي شود. برای يک چشمه پهنه ای رابطه لرزه خیزی بايد نسبت به زمان و مساحت چشمه بهنجار شود.

2-7- گسل ها
در بین گسل هائي كه در سايت شناسائي مي شوند، مي بايست گسل های فعال مشخص شوند. اما سوال اينجاست كه چه گسل هائي را فعال مي نامیم. تعريف دقیق و ثابتي از گسل فعال وجود ندارد و هر سازمان و استانداردی بنابر نظر خودش تعريفي را برای گسل فعال ارائه داده است .به عنوان مثال:

– كمیته بین المللي سد های بزرگ ايران: گسلي فعال است كه در 11000 سال گذشته تا امروز فعالیت
داشته باشد.
– :USCOLD گسلي فعال است كه در 35000 سال گذشته تا امروز فعالیت داشته باشد.
– سازمان نیروگاههای هسته ای: گسلي فعال است كه در 500000 سال گذشته تا امروز فعالیت داشته باشد.
گاهي نیز گسلي را فعال مي گوئیم كه بتوانیم ارتباط ساختاری بین آن و يک گسل فعال در گذشته پیدا كنیم.
گسل ناشناخته كه به علت ارتباط ساختاری با گسل فعال، فعال در نظر گرفته مي شود. اما به هر حال در تشخیص گسل های فعال مي توان از موارد زير استفاده كرد و آنها را مد نظر قرار داد:
– پرتگاه ها مؤيد وجود گسل فعال هستند.
– جابجائي در راستای آبراهها نشانه وجود گسل فعال هستند.
– ايجاد فرونشست ها نشانه وجود گسل فعال هستند.
– چاک ها و درزهای خالي نشانه وجود گسل فعال هستند.
– محل تجمع زلزله ها مؤيد وجود گسل فعال در منطقه هستند.
– گسلي كه رسوبات آبرفتي جوان را بريده باشد، گسل فعال است.
– گاهي گسل های فعال حركت مي كنند اما آثارشان به سطح زمین نمي رسد.
– گاهي حركت گسل های فعال به صورت پیچ و خم سینوسي است.
حركت گسل فعال يک حركت يکنواخت نیست و همانند يک پازل، هر قطعه آن مي تواند يک نوع حركت داشته باشد. به اين نوع حركت block motion مي گويند. از طرفي نیز گاهي نمي توان كل گسل را يک شاخه در نظر گرفت بلکه بايد هر قطعه آن را يک گسل در نظر گرفت. به اين كار segmentation يا قطعه بندی گسل مي گويند. در اين حالت بايد برای هر قطعه يک بزرگا در نظر بگیريم و آن را در محاسبات وارد كنیم.

مدل های چشمه های لرزه ای در يک ايالت لرزه زمین ساخت

مدل های چشمه های لرزه ای در يک ايالت لرزه زمین ساخت

2-1- مقدمه………………………………………………………………………….. 29
-2-2 زلزله……………………………………………………………………………… 30
2-3- هدف گزارش…………………………………………………………………….. 30
2-4- محاسبه قدرت زمین لرزه……………………………………………………….. 30
-5-2 تفاوت Earthquake Risk وEarthquake Hazard ا…………………………….31
2-6- مدل های چشمه های لرزه ای………………………………………………. 32
-7-2 گسل ها…………………………………………………………………………. 33
-8-2 تحلیل خطر زمین لرزه( Earthquake Hazard Analysis )ا………………….. 35
-1-8-2 تعريف تحليل خطر لرزه اي:………………………………………………… 35
-2-8-2 سطوح خطر زلزله……………………………………………………………. 35
-3-8-2 مطالعات لرزه زمين ساخت :……………………………………………….. 36
-4-8-2 برآورد پارامترهاي لرزه خيزي :………………………………………………. 37
-5-8-2برآورد پارامترهای جنبش نیرومند زمین :……………………………………. 37
-6-8-2 خطرزائی……………………………………………………………………….. 39

فصل3: پهنه بندی لرزه ای

هنگاميكه ابعاد سازه يا ساختمان كوچك باشد پارامترهاي جنبش نيرومند زمين براي نقطه اي كه در مركز آن قرار مي گيرد محاسبه مي شود )نظير ساختمان مسكوني يا اداري، پل ، سد، نيروگاه و (.. و در صورتيكه ابعاد سازه و يا ساختمانها بزرگ باشد نظير گسترش يك شهر يا شريانهاي حياتي يك شهر نظير ساماندهي آب و فاضلاب، سامانه برق يا گازرساني و مخابرات يك كشور كه يك منطقه وسيع را پوشش مي دهد و يا در مورد سازه هاي صنعتي نظير قطب هاي صنعتي، پالايشگاه ها و … بايد گستره اين نوع ساختمانها يا سازه ها را از نظر معرفي پارامترهاي جنبش نيرومند زمين پهنه بندي نمود.
برای پهنه ¬بندی خطر نسبی ناپایداری دامنه¬ها و وقوع زمین لغزش¬ها دهها مدل عددی با عوامل، وزن، نرخ، منطق محاسباتی و مقیاس متفاوت ابداع و در شرایط متنوع براساس شواهد زمینی واسنجی اصلاح شده است. شناسایی و طبقه¬بندی نواحی مستعد لغزش و پهنه¬بندی خطر آن گامی مهم در ارزیابی خطرات محیطی به شمار رفته و نقش غیر قابل انکاری را در مدیریت حوضه¬های آبخیز ایفا می¬نماید.
پهنه¬ بندی لغزش شامل تقسیم بندی سطح زمین به مناطق مجزا و رتبه بندی کردن این مناطق براساس درجه¬ی واقعی یا پتانسیل خطر ناشی از بروز زمین لغزش بر روی شیب دامنه¬هاست. سه رویکرد اصلی در ارزیابی خطر زمین لغزش وجود دارد: کیفی، نیمه کمی و کمی. روش های کمی بر پایه منطق ریاضی از همبستگی بین فاکتورهای موثر و وقوع زمین لغزش می باشند. روش های جبری و آماری دو نوع از روش های کمی اند که عموماً استفاده می شوند. ارزیابی های کمی شامل رگرسیون تحلیلی دو متغیره، چند متغیره و لجیستیک، منطق فازی، آنالیز شبکه مصنوعی و … می باشند.
روش های کیفی بر پایه نظرات کارشناسی می باشند. اصل و پایه روش های کیفی بر پایه استفاده از شاخص زمین لغزش در نواحی مشخصی با ویژگی های زمین شناسی و ژئومورفولوژیکی مشابه هستند. متدولوژی های کیفی که از روش های وزن دهی و نرخ دهی استفاده می کنند به عنوان روش های نیمه کمی شناخته می شوند.
پهنه بندي لرزه اي باتوجه به كاربرد آن مي تواند از دقت متفاوتي برخوردار باشد. براي مثال اگر هدف از مطالعات لرزه خيزي تهيه نقشه پهنه بندي لرزه اي كشور بر طبق آئين نامه هاي ساختماني مقاوم سازي در برابر زمين لرزه باشد در اين صورت نمي توان شرايط ساختگاهي را در پارامترهاي جنبش نيرومند زمين لحاظ نمود و صرفا مي توان پارامترهاي جنبش نيرومد زمين را براي پي سنگ لرزه اي برآورد نمود و مقياس كاربري آن مي تواند ، نقشه هاي در مقياس ٢٥٠٠٠٠٠:١ يا ١٠٠٠٠٠٠:١ و نهايتا ٢٥٠٠٠٠:١ باشد و به ترتيب براي نقاطي با فاصله ٥٠، ٢٥ و يا ١٠ كيلومتر از يكديگر پارامترهاي نظير شتاب جنبش نيرومند زمين را براي پي سنگ لرزه اي تهيه نمود، و سپس خم هاي هم اوج شتاب را براي دوره بازگشت رويداد معين مطابق با تعاريف مورد نياز تهيه نمود.
درصورتيكه پهنه بندي لرزه اي براي گستره يك شهر يا شريانهاي حياتي آن تهيه مي شود ضرورت دارد كه در٥، ٥/٢ و ١كيلومتر از يكديگر پارامترهاي نظير شتاب جنبش نيرومند زمين را براي شالوده، فاصله نقاطي برابر با ساختمان يا سامانه شريانهاي حياتي شهري تهيه نمود. تهيه نقشه پهنه بندي در اين مقياس را پهنه بندي لرزه اي مي نامند و بايد شرايط ساختگاه در پارامترهاي جنبش نيرومند زمين لحاظ شود.

3-2- بررسی عوامل موثر در وقوع زمین لغزش ها
در پهنه بندی معمولی ترین روش بررسی عوامل موثر استفاده از پرسش نامه و مرفومتری زمین لغزش های موجود در داخل حوزه با استفاده از کارهای زمینی می باشد. در کارهای زمینی توجه به مواردی از قبیل موقعیت زمین لغزش ها، ساختار سنگ شناسی، پوشش گیاهی، نوع کاربری اراضی در محدوده زمین لغزش، شیب دامنه و عواملی مثل جاده سازی، وجود آبراهه و رودخانه، ارتفاع منطقه، جهت دامنه، گسل ها، ارتفاع منطقه و … الزامی بوده و کارشناس مربوطه می تواند با بررسی این عوامل تا حدودی به عوامل موثر در وقوع زمین لغزش ها پی ببرد.
3-3- اولویت بندی عوامل موثر
با توجه به متفاوت بودن درجه اهمیت عوامل موثر در ایجاد زمین لغزش ها، شناسایی و اولویت بندی درست عوامل نیز الزامی است که بخشی از این کار به وسیله پرسش نامه صورت می گیرد و بخش دیگر با مقایسه تک تک هر کدام از عوامل با یکدیگر انجام می گیرد. بنابر این با در نظر گرفتن پارامترهای مانند درصد سطح لغزش یافته مربوط به هرکلاس عوامل و نحوه پراکنش زمین لغزش های هر کلاس، با توجه به کارهای صحرایی شناسایی می شوند که میتواند زمین شناسی، جنس خاک، کاربری اراضی، جهت دامنه و … باشد.

3-4- تهیه نقشه پراکنش زمین لغزش ها
عکس های هوایی با مقیاس های متفاوت از مناطق مستعد زمین لرزه مورد شناسایی گرفته می شود و مناطقی که مورفولوژی آنها زمین لغزش را نشان می دهد علامت گذاری می شود تا در منطقه مورد بازبینی قرار گیرند. در این مرحله پس از تهیه نقشه های پراکنش زمین لغزش ها تک تک مناطق علامت گذاری شده در روی عکس های هوایی بایستی با مشاهده زمینی و تکمیل پرسش نامه مورد بازدید قرار گرفته و مناطقی را که احتمالا مربوط به زمین لغزش نبوده و علت های دیگری داشته اند حذف شوند. همچنین میتوان برای تعیین موقعیت دقیق هر کدام از زمین لغزش ها و تهیه نقشه پراکنش آنها از دستگاه GPS استفاده نمود که در نهایت پس از تهیه نقشه پراکنش زمین لغزش ها، میتوان این نقشه ها را با استفاده از امکانات GIS رقومی کرده و وارد سیستم جغرافیایی نمود تا در تعیین عوامل در وقوع زمین لغزش ها برای تلفیق با نقشه های دیگر آماده باشد.

3-5- تهیه نقشه های عوامل موثر
نقشه های مربوط به عوامل موثر که پیشتر شناسایی شده اند با استفاده از GIS تهیه می شوند و به منظور ایجاد واحدهای همگن و کمی کردن عوامل با توجه به قابلیت های مربوط به هر نقشه به چند کلاس طبقه بندی می شوند، که می توانند شامل نقشه های زمین شناسی، طبقات ارتفاع، خاک شناسی، شیب، بارش، عناصر خطی و … باشد.

مراحل اساسی برآورد خطر زمینلرزه به روش احتمالاتی اصلاح شده

مراحل اساسی برآورد خطر زمینلرزه به روش احتمالاتی اصلاح شده

3-1- پهنه بندي لرزه ای ……………………………………………………………..: 41
3-2- بررسی عوامل موثر در وقوع زمین لغزش ها …………………………………..43
3-3- اولویت بندی عوامل موثر………………………………………………………… 43
3-4- تهیه نقشه پراکنش زمین لغزش ها …………………………………………….43
3-5- تهیه نقشه های عوامل موثر……………………………………………………. 44
-6-3 روش های پهنه بندی لرزه ای…………………………………………………… 44
-7-3 پهنه بندی لرزه ای به روش تعیینی (Deterministic Approach): ا…………..45
-1-7-3 داده های قرن بیستم…………………………………………………………. 45
-2-7-3 داده های تاریخی……………………………………………………………….. 46
-3-7-3 محاسبه بزرگای پتانسیل چشمه از طریق روابط ارائه شده که براساس طول موثر گسل می باشد. ………………………………………………………………………..46
-4-7-3 شناسائی چشمه های لرزه زا………………………………………………. 48
3-7-5- تعیین زمین لرزه کنترلی برای پارامترهای جنبش زمین……………………. 49
-6-7-2 انتخاب روابط كاهندگي براي پارامترهاي جنبش زمين…………………….. 51
3-7-7- محاسبه پارامترهای طراحی جنبش زمین…………………………………. 63
3-8- پهنه بندی لرزه ای به روش احتمالاتی (Probabilistic Approach):ا……….. 64
3-8-1- شناسايي منابع لرزه اي و بررسي لرزه خيزي منطقه…………………….. 64
3-8-2- محاسبه رابطه بين فراواني زلزله ها و بزرگاي آنها ( توزيع بزرگا و محاسبه متوسط ميزان رخ داد زمين لرزه ها)، محاسبه چگالي و توزيع احتمال……………………… 65
3-8-3- انتخاب رابطه كاهندگي (تخمین حرکت زمین )…………………………….. 65
3-8-4- محاسبه و بدست آوردن منحني خطر لرزه اي سايت مورد نظر…………… 66
3-8-5- فرضيات در روش PSHA ا…………………………………………………………66
-6-8-3 نقشه هاي خطر زلزله…………………………………………………………. 68
-3-9 برآورد خطر زمینلرزه به روش احتمالاتی تصحیح شده…………………………. 69
3-10- تعیین سرچشمه های لرزه زا…………………………………………………. 71
3-10-1- عدم قطعیت فاصله ای……………………………………………………… 71
3-10-2- عدم قطعیت در اندازه …………………………………………………………73
3-11- تعیین پارامترهای لرزهخیزی…………………………………………………… 74
3-11-1- انواع مختلف بزرگاهای زلزله………………………………………………… 74
3-11-2- يكنواخت سازي فهرست نامه زمين لرزه ها………………………………. 76
3-12- ضریب لرزه خیزی………………………………………………………………. 77
3-12-1- خط برازش گوتنبرگ – ريشتر………………………………………………. 77
-2-12-3 روش تخمین بزرگترین احتمال (MLE) ا…………………………………….77
-3-12-3 روش Kijko ا………………………………………………………………….78
3-12-4- تخمین β به روش کیجکو:( آهنگ لرزه خيزي)…………………………… 79
3-12-5- تخمین λ (آهنگ رويداد ساليانه براي بزرگاي سطحي) …………………81
-6-12-3 تخمین MMAX )حداكثر بزرگاي قابل انتظار از نظرآماري) ………………..82
3-13- پارامتر های لرزه خیزی در چشمه های بالقوه زمینلرزه………………….. 82
3-13-1- نرخ رویداد متوسط سالانه زمینلرزه ها در چشمه های بالقوه زمینلرزه.. 83
-2-13-3 تابع توزيع احتمال زمين لرزه ها ……………………………………………..84
-3-13-3 محاسبه پارامتر لرزه خيزي v يا ميزان متوسط رخ داد زمين لرزه………. 84
-4-13-3 دوره بازگشت، احتمال سالیانه وقوع و عدم وقوع زلزله………………… 85
-5-13-3 مفهوم ریسک وقوع زلزله…………………………………………………. 86
3-14- تابع توزیع فضایی ………………………………………………………………87
3-14-1- عوامل کنترل کننده موثر…………………………………………………… 87
-2-14-3 میزان اطمینان از چشمه بالقوه زمینلرزه تعیین شده………………….. 87
-3-14-3 جایگاه تکنونیکی چشمه بالقوه زمینلرزه……………………………….. 87
-4-14-3 عناصر ساختاری…………………………………………………………… 88
-5-14-3 خصوصیات فعالیت لرزه ای……………………………………………….. 88

فصل4: تحلیل خطر منطقه قم

استان قم از جمله استان‌هایی است که به دلیل قرار گرفتن در شرایط ویژه لرزه‌زمین‌ساختی، محدوده‌هایی را با خطر نسبی زمین‌لرزه‌ای متفاوت بوجود آورده است. از نظر تقسیمات لرزه‌زمین‌ساختی بخش عمده استان قم در پهنه ایران مرکزی قرار گرفته است و ساختارهای موجود در محدوده مورد بررسی دارای روندهای عمومی شمال باختری – جنوب خاوری و خاوری – باختری می‌باشند. این شهر در دشت همواری قرار گرفته که دارای شیب ملایمی از سمت جنوب و جنوب باختری به سمت شمال و شمال خاوری می‌باشد. در این مقاله به کمک تصاویر ماهواره‌ای و انجام بازدیدهای صحرایی گسل‌های متعددی در منطقه مورد مطالعه، شناسایی و معرفی گردیده‌اند که مستعد لرزه‌خیزی بوده و فعال محسوب می‌گردند و زمین‌ساخت جنبای استان قم را تحت تاثیر قرار داده‌اند به گونه‌ای که در شکل‌گیری توپوگرافی و ریخت شناسی زمین در این منطقه نقش مهمی را ایفا کرده‌اند و با توجه به احداث شهرک‌های جدید در این منطقه پیشنهاد می‌گردد توان لرزه‌ای این گسل‌ها بیشتر بررسی شود.

4-2- مقدمه
محدوده مورد مطالعه بر مبنای نقشه زمین‌شناسی چهارگوش قم در مقیاس 1:100000 (زمانی پدرام و حسینی، 1378) در ایالت های ایران مرکزی قرار دارد و در منطقه‌ای به وسعت حدود 14000 کیلومتر مربع در محدوده‌ای به طول جغرافیایی49 درجه و 40 دقیقه تا 52 درجه و 40 دقیقه خاوری و به عرض جغرافیایی 33 درجه و 40 دقیقه تا 35 درجه و 50 دقیقه شمالی قرار دارد. با توجه به بررسی‌های انجام شده منطقه مورد مطالعه از نظر فعالیت‌های زمین‌ساختی جزء مناطق جنبا محسوب می‌شود به طوری که عناصر اصلی ساختاری این ناحیه، شامل شکستگی‌ها و چین‌خوردگی‌های مرتبط با گسلش‌های اصلی و فرعی شناسایی شده‌اند (ندری، 1385). بيشتر بخش‌هاي محدوده مورد بررسی را رسوبات تبخیری و آبرفتی پوشانده است و همين موضوع باعث پنهان شدن برخي ساختارهاي زمين ساختي در منطقه شده است (آریامنش و همکاران، 1388).

محدوده محل سکونت شهر قم(اداره كل ميراث فرهنگی، صنايع دستی و گردشگری استان قم)

محدوده محل سکونت شهر قم(اداره كل ميراث فرهنگی، صنايع دستی و گردشگری استان قم)

4-1- چکیده…………………………………………………………………………… 91
-2-4 مقدمه …………………………………………………………………………..91
-3-4 هدف از اجراء :………………………………………………………………… 93
-4-4 توجيه ضرورت انجام طرح……………………………………………………… 93
4-5- زمین ‌ریخت ‌شناختی………………………………………………………… 94
4-6- چینه شناسی واحدهای سنگی منطقه مورد مطالعه………………….. 96
4-7- وضعیت خطرپذیزی لرزه ای استان قم…………………………………….. 97
4-8- ساختارهای منطقه مورد مطالعه………………………………………….. 97
-9-4 گسلهای فعال اصلی منطقه……………………………………………….. 98
4-10- مشخصات گسل های فعال منطقه……………………………………: 114
4-10-1- بررسی بزرگای زلزله………………………………………………….. 116
4-10-2- تخمین ماكزيمم شتاب زمین…………………………………………. 118
4-11- پارامترهاي اندازه گيري Parameters Scaling ا…………………………120
4-11-1- گزارش زمینلرزه های مهم رخ داده …………………………………..120
4-11-2- زمینلرزههاي دستگاهي…………………………………………….. 121
4-11-3- توزیع سطحی رومرکز زلزله…………………………………………. 122
4-11-4- چگونگی توزیع زمانی زمینلرزهها …………………………………..123
4-11-5- توزیع بزرگای زمینلرزهها…………………………………………….. 124
-6-11-4محاسبه بزرگی و فراوانی زمینلرزه ها به روش گوتنبرگ – ریشتر 125
4-11-7- محاسبه بزرگی و فراوانی زمینلرزه ها به روش کیجکو – سلول… 126
-8-11-4 برآورد دوره بازگشت زمین به روش کیجکو…………………………. 127
-9-11-4 محاسبه، دوره بازگشت، احتمال سالیانه وقوع و عدم وقوع زلزله 128
4-11-10- محاسبه دوره بازگشت بر اساس درصد خطر و عمر مفید سازه 128
4-11-11- محاسبه دوره بازگشت زلزله در استان……………………………. 130
4-12- تحلیل خطر قم به روش احتمالاتی (PSHA) ا………………………….131
-1-12-4 نمودار مربوط به حداکثر شتاب زمین (PGA)ا……………………….. 131
-13-4 بر آورد خطر زمینلرزه به روش احتمالاتی تصحیح شده……………….. 133
4-13-1- مشخصات گسل های فعال منطقه…………………………………. 133
4-13-2- بررسی بزرگای زلزله………………………………………………….. 135
4-13-3- تخمین شدت زلزله براساس طول چشمه و ماكزيمم شتاب زمین 136
-4-13-4 نقشه های مربوط به حداکثر شتاب زمین (PGA) ا………………..138
4-14- مقایسه نتایج…………………………………………………………… 139
4-15- احتمال وقوع زلزله بر حسب دوره بازگشت در استان……………….. 141
-16-4 سرعت موج برشي………………………………………………………. 142
-17-4 طبقه بندي زمين…………………………………………………………… 142
4-18- پهنه بندي خطر زمين لغزش محدوده قم به روش قضاوت مهندسي 151
-1-18-14 چكيده………………………………………………………………… 151
4-18-2- مقدمه………………………………………………………………….. 151
-3-18-4خصوصيات عمومي منطقه مورد مطالعه از نظر وجود عوامل زمين لغزش ………………………………………………………………………………………151
-4-18-4روش انجام مطالعات……………………………………………………. 153
-5-18-4 روش تهيه نقشه پهنه بندي خطر زمين لغزش……………………. 154
-19-4 تعیین طیف پاسخ شتاب زمین لرزه در ساختگاه…………………….. 158
4-19-1- چكيده…………………………………………………………………… 158
4-19-2- طیف پاسخ……………………………………………………………… 158
-3-19-4 طيف پاسخ شتاب جنبش زمين به روش احتمالاتی………………. 158

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فصل5: نتيجه گيري

5-1- مقدمه ………………………………………………………………………161
5-2- نتیجه گیری……………………………………………………………….. 161
5-3- پیشنهادات…………………………………………………………………. 163
منابع و مآخذ……………………………………………………………………….163
پیوست…………………………………………………………………………… 163.

چکیده انگلیسی………………………………………………………………..230

 

Abstract:

Increasing vulnerability caused by the earthquake disaster and large number of casualties in terms of the poor construction of structures and houses make the mankind study about reducing this kind of risks and vulnerabilities. Studies such as strong ground motion and associated seismic risks play an important role for the development of communities in areas that is prone to earthquakes. Using risk analysis,we can make probabilistic estimates about financial and physical damage caused by the earthquake and the vulnerability of structures, facilities, so can select suitable places for Construction before Building structures or design the structures according to site resistance against earthquakes. Observing and recording Strong Ground motion, the sequence of aftershocks with delibration of destruction caused by these earthquakes establishes seismology and earthquake engineering, along with informative data and valuable experiences. Iran as a part of an active tectonic zone of Alps – Himalaya,is a complex pattern of shells, tectonic pieces and different tectonic zone which has special features from neo tectonic and seismotectonic view. Using the seismic sourcesand strong ground motion parameters we can pay to the analysis of seismic hazard for different return periods. In the present study, using both deterministic and probabilistic method, we did seismic hazard zonation of the northwest region of Iran which is located in the and central Iran provinces and we obtained risk analysis map of the area that the results show a high seismic risk in the region and so reveal the need for such studies before beginning construction. In deterministic method the most affective source(the most amount of PGA) in the site is the source No.



بلافاصله بعد از پرداخت به ایمیلی که در مرحله بعد وارد میکنید ارسال میشود.


فایل pdf غیر قابل ویرایش

قیمت25000تومان

خرید فایل word

قیمت35000تومان