چکیده

در این بررسی تأثیر روش آموزش حل مسئله و درس افزار آموزشی بر رشد خلاقیت و پیشرفت تحصیلی دانشآموزان پایهی اول دبیرستان در درس ریاضی مدنظر قرار گرفته است. به منظور بررسی فرضیهی اصلی پژوهش یعنی تأثیر روش آموزش حل مسئله و درس  افزار آموزشی بر رشد خلاقیت و پیشرفت تحصیلی، در یک طرح آزمایشی نمونه ای متشکل از95 نفر دانش آموز پسر سال اول دبیرستان که در چهار کلاس مجزا مشغول تحصیل بودند به روش نمونه گیری خوشه ای از دبیرستانهای شهرستان تاکستان انتخاب شدند.

دانشآموزان انتخاب شده به صورت تصادفی در گروههای آزمایشی و گواه قرار گرفتند ،سپس متغیرهای مستقل یعنی  آموزش مسئله محور و استفاده از درس افزار در فرایند تدریس؛ به مدت ده جلسه در گروههای آزمایشی اجرا شد. در این پژوهش از دو ابزار استفاده شده است. برای اندازه گیری خلاقیت از آزمون خلاقیت تورنس و برای سنجش پیشرفت تحصیلی از آزمون محقق ساخته استفاده شد،که پایایی آنها با روش آلفای کرونباخ به ترتیب 83/0 و 803/0 برآورد شده است. بعد از آموزش، آزمون خلاقیت و پیشرفت تحصیلی برگزار شد و نتایج با استفاده از آزمون تحلیل واریانس چند گانه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت ،نتایج نشان میدهد که آموزش مسئله محور با (01/0 < p ) در رشد خلاقیت و (05/0 < p ) در پیشرفت تحصیلی موثر است، و همچنین استفاده از درس افزار در فرایند تدریس در پیشرفت تحصیلی با (05/0< p ) موثر میباشد ولی در رشد خلاقیت  با (05/0 > p ) تاثیری ندارد.

واژه های کلیدی: خلاقیت؛ حل مسئله ، پیشرفت تحصیلی، درس افزار آموزشی

عنوان                                                          فصل اول:

مقدمه                                 صفحه

1 –  1 – مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………1

1- 2-  بیان مسئله ………………………………………………………………………………………………………………………2

1- 3 –  اهمیت و ضرورت مسئله……………………………………………………………………………………………………….4

1- 4- تعریف متغبرها  …………………………………………………………………………………………………………………..6

1- 4-1-  الف) متغیر مستقل ………………………………………………………………………………………………………….6

1- 4-2-  ب) متغیر وابسته …………………………………………………………………………………………………………….6

1- 4-3-  ج) متغیرهای کنترل  ………………………………………………………………………………………………………..6

1- 5-  قلمرو تحقیق:  ………………………………………………………………………………………………………………….7

1- 5-1-  قلمرو مکانی تحقیق  ………………………………………………………………………………………………………..7

1- 5-2-   قلمرو زمانی تحقیق………………………………………………………………………………………………………..7

1- 6- اهداف تحقیق  …………………………………………………………………………………………………………………..7

1- 6-2-   اهداف فرعی  ………………………………………………………………………………………………………………7

1- 7- فرضیه های پژوهش……………………………………………………………………………………………………………8

1- 8-  تعاریف نظری و عملیاتی متغیرها…………………………………………………………………………………………….9

1- 8-1-   درس افزار …………………………………………………………………………………………………………………..9

1- 8-1- 1-  تعریف مفهومی  ………………………………………………………………………………………………………. 9

1- 8-1- 2-   تعریف عملیاتی  …………………………………………………………………………………………………….. 9

1- 8-2-  خلاقیت ……………………………………………………………………………………………………………………….9

1- 8-2- 1- تعریف مفهومی  ………………………………………………………………………. ٩

1- 8-2- 2- تعریف عملیاتی  ………………………………………………………………………. ٩

1- 8-3-   روش حل مسئله………………………………………………………………………  10

1- 8-3- 1-تعریف مفهومی ………………………………………………………………………١٠

1- 8-3- 2-تعریف عملیاتی ………………………………………………………………………١٠

1 8-4 پیشرفت تحصیلی ………………………………………………………………………..10

1 8-4- 1-تعریف مفهومی ………………………………………………………………………١٠

1- 8-4- 2-تعریف عملیاتی پیشرفت تحصیلی  ……………………………………………….١٠

 فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیق

2- 1-  تعریف خلّّاقیت  ……………………………………………………………………………………………………………….  11

2- 1-1-   پرورش خلّّاقیت ………………………………………………………………………………………………………….  12

2- 1-2-  تاثیر ساختار کلاس بر رشد خلّّاقیت  …………………………………………………………………………………  14

2- 1-3-  فرآیند خلّّاقیت…………………………………………………………………………………………………………….  15

2- 1-4-  شیوه های آموزش و تمرین خلّّاقیت – اصول توسعه تفکر خلاق  ………………………………………………….  17

2- 1-5- موانع رشد و شکوفایی خلّّاقیت ………………………………………………………………………………………..  18

2- 1-5- 1- موانع فردی  ………………………………………………………………………….١٩

2- 1-5- 2- موانع بیرونی  …………………………………………………………………………١٩

2- 1-6-  نظریه های خلّّاقیت…………………………………………………………………….  20

2- 1-6- 1- مکتب روانکاوی و روانکاوی جدید  …………………………………………………..٢١

2- 1-6- 2- نظریه های تداعی گرایی و رفتار گرایی  …………………………………………….٢٢

2- 1-6- 3- نظریه شناختی  ………………………………………………………………………..٢٢

2- 1-6- 4-  نظریه انسان گرایی  …………………………………………………………………..٢٣

2- 1-6- 5-  نظریه روان سنجی……………………………………………………………………٢۴

2- 1-6- 6- نظریه تعاملی  …………………………………………………………………………٢۵

2- 1-6- 7- نظریه زیستی- عصب شناختی  ……………………………………………………..٢۶

2- 1-6- 8- نظریه اجتماعی……………………………………………………………………….٢٧

2- 1-6- 9- نظریه نیروگذاری خلّّاقیت ……………………………………………………………٢٧

2- 1-6- 10- نظریه سیستماتیک خلّّاقیت   ……………………………………………………….٢٩

2 2-  درس افزار  ………………………………………………………………………………………31

2 2-1-  مبانی نظری ………………………………………………………………………………..  31

2 2-2-  رسانه آموزشی……………………………………………………………………………..  33

2- 2-3-  دسته بندی ابزارهای آموزشی……………………………………………………………  33

2- 2-3- 1- رسانه های یک طرفه (غیر تعاملی)  …………………………………………………….٣۴

2- 2-3- 2- رسانه های دو طرفه (تعاملی) ………………………………………………………….٣۴

2- 2-4-  تعریف درس افزار……………………………………………………………………………  34

2- 2-5-  دسته بندی درس افزارها………………………………………………………………….  36

2- 2-5-  1-  بر اساس موضوع مورد آموزش  ……………………………………………………….٣۶

2- 2-5-  2-   بر اساس مهارت  …………………………………………………………………….٣۶

2- 2-5-  3-  بر اساس استراتژی تدریس……………………………………………………………٣۶

2- 2-6-  تکنولوژی و آموزش ریاضی………………………………………………………………..  39

2- 3- حل مسئله……………………………………………………………………………………  42

2- 3-2-  مثالی از مسئله و حل مسئله ………………………………………………………….  46

2- 3-3-  حل مسئله نوعی یادگیری است ………………………………………………………..  46

2- 3-4-  نگاهی بر رویکردهای حل مسئله………………………………………………………..  48

2- 3-4- 1-  نظریه رفتار گرایی   …………………………………………………………………..۴٨

2- 3-4- 2-  نظریه گشتالت ………………………………………………………………………۴٩

2- 3-4- 3-دیدگاه پردازش اطلاعات  ……………………………………………………………..۵١

2- 3-5-  روش بکار گیری حل مسئله در فرایند یاددهی یادگیری …………………………  53

2- 3-5- 1-  روش مستقیم  ………………………………………………………………………..۵٣

2- 3-5- 2-  روش غیر مستقیم ……………………………………………………………………۵۴

2- 3-6-   مهارت های مورد نیاز یادگیرندگان برای حل مسئله ……………………………….  55

3-7 الگوی جورج پولیا…………………………………………………………………………………56

3-8-  انواع مسئله ها……………………………………………………………………………….  58

2 3-8- 1-  مسائل کامل تعریف شده  …………………………………………………………….۵٨

2- 3-8- 2 –    مسائل ناقص تعریف شده……………………………………………………………۵٨

2- 3-7 –  عواملی که حل مسئله را با مشکل مواجه میکند  …………………………………..  58

2- 3- 8 – راه های افزایش تواناییهای حل مسئله دریادگیرندگان………………………………..  59

2- 3-9-   نتایج بازنمایی مسئله: ………………………………………………………………….  60

2- 4- رابطه ی برنامه های کامپیوتر و پیشرفت تحصیلی ………………………………………..  61

2- 5- ارتباط پیشرفت تحصیلی و خلّّاقیت ………………………………………………………….  62

2- 6- مروری بر تحقیقات انجام شده………………………………………………………………  63

2- 6-1-  مروری بر تحقیقات پیشین در رابطه با روش حل مسئله ……………………………  63

2- 6-2-  مروری بر تحقیقات پیشین در رابطه با درس افزار……………………………………….  68

 فصل سوم: روش شناسی پژوهش

3- 1-  نوع پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………  71

3- 1-1  طرح تحقیق و روش اجرا………………………………………………………………………………………………….  71

3- 2- جامعه آماری…………………………………………………………………………………………………………………..  72

3- 3- نمونه، روش نمونه گیری …………………………………………………………………………………………………..  72

3- 4- ابزار گردآوری داده ها (اطلاعات) …………………………………………………………………………………………  72

3- 4-1 آزمون محقق ساخته پیشرفت تحصیلی ریاضی …………………………………………………………………….  73

3- 5- تحلیل  سوالهای مربوط به  آزمون پیشرفت تحصیلی ………………………………………………………………..  75

3- 5-1- ضریب تمیز  …………………………………………………………………………………………………………….  75

3- 5-2 ضریب دشواری سوالهای مربوط به  آزمون پیشرفت تحصیلی  ………………………………………………..  76

5-3 – روش لوپ…………………………………………………………………………………………………………………76

6-  تعیین سوالات نامناسب…………………………………………………………………………………………………….  78

3 7-   روایی و پایایی ابزار اندازه گیری پیشرفت تحصیلی  و خلّّاقیت……………………………………………….  78

3- 7-1-  روایی ابزار اندازه گیری پیشرفت تحصیلی  ………………………………………………………………………..  78

3- 7-1- 2- پایایی ابزار اندازه گیری پیشرفت تحصیلی ……………………………………………………………………  79

3- 7-2-  پرسشنامه آزمون خلّّاقیت……………………………………………………………………………………………….  79

3- 7-2- 1-  پایایی پرسشنامه آزمون خلّّاقیت …………………………………………………………………………………  80

3- 8- گردآوری داده ها (اطلاعات)…………………………………………………………………………………………….  80

3- 8-1-  روش کتابخانهای…………………………………………………………………………………………………………  80

3- 8-2-   روش میدانی ………………………………………………………………………………………………………………  81

3- 9- روش تجزیه و تحلیل داده ها (اطلاعات)  ……………………………………………………………………………..  81

 فصل چهارم: یافته های پژوهش

4- 1- یافته های توصیفی ……………………………………………………………………………………………………………  83

4- 1-1-   پیشرفت تحصیلی ………………………………………………………………………………………………………..  83

4- 1-2 متغیر خلّّاقیت…………………………………………………………………………………………………………………  84

4- 2- یافته های استنباطی  ……………………………………………………………………………………………………………  85

4- 2-1-  پیش شرط ها……………………………………………………………………………………………………………….  85

4- 2-1- 1- آزمون لون  …………………………………………………………………………..٨۶

4- 2-1- 2- آزمون باکس  ………………………………………………………………………..٨۶

4- 2- 2- بررسی فرضیه  ها ………………………………………………………………………  87

4- 2-2- 1-  فرضیه  اول پژوهش  ………………………………………………………………….٨٧

4- 2-2- 2 –   فرضیه  دوم پژوهش  …………………………………………………………………٨٨

4- 2-2- 3- فرضیه  سوم پژوهش  ………………………………………………………………….٨٩

4- 2-2- 4- فرضیه  چهارم پژوهش ……………………………………………………………….٩٠

2-2 5- فرضیه  پنجم پژوهش  …………………………………………………………………٩١

2-2- 7-  فرضیه  ششم پژوهش  ………………………………………………………………..٩٣

4- 2-2- 7-  فرضیه  هفتم پژوهش ………………………………………………………………..٩٣

4- 2-2- 8-فرضیه  هشتم پژوهش  …………………………………………………………………٩۴

4- 2-2- 9- فرضیه  نهم پژوهش…………………………………………………………………..٩۵

 فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

5- 1-  خلاصه تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………..  96

5- 2- بررسی فرضیه  ها……………………………………………………………………………………………………………..  96

5- 2-1-  فرضیه  اول  ………………………………………………………………………………………………………………….  96

5- 2-2- فرضیه  دوم ………………………………………………………………………………………………………………….  97

5- 2-3-  فرضیه  سوم  …………………………………………………………………………………………………………………  98

5- 2-4- فرضیه  چهارم ………………………………………………………………………………………………………………  98

5- 2-5-  فرضیه  پنجم ……………………………………………………………………………………………………………..100

5- 2-6-  فرضیه  ششم………………………………………………………………………………………………………………100

5- 2-7-  فرضیه  هفتم  ………………………………………………………………………………………………………………101

5- 2-8-  فرضیه  هشتم……………………………………………………………………………………………………………..101

5- 2-9-  فرضیه  نهم پژوهش  …………………………………………………………………………………………………….102

5- 3- بحث و نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………………..103

5- 4- محدودیت های تحقیق ……………………………………………………………………………………………………104

5- 5-  پیشنهادها……………………………………………………………………………………………………………………..105

فهرست منابع………………………………………………………………………………………………………………………….107

 فهرست جداول و نمودارها

نمودار 2-  1: عوامل مؤثر  در پروش خلّّاقیت  در مدرسه …………………………………………………………….13

نمودار 2-  2: سیستم الگوی خلاق…………………………………………………………………………………………..15

نمودار 2-  3:  فرایند کار درس افزارهای خود آموز …………………………………………………………………..37

نمودار 2-  4: مثلث آموزشی…………………………………………………………………………………………………..41

نمودار 2-  5: چهار وجهی آموزشی.  ………………………………………………………………………………………..41

شکل 2- 1: مسئله چوب کبریت ها…………………………………………………………………………………………48

شکل 2- 2: مکانیزم همگرا و مکانیزم واگرا……………………………………………………………………………..48

نمودار 2-  6: بازنمایی مسأله…………………………………………………………………………………………………..60

شکل 2- 3: نماد تصویری تفکر واگرا و همگرا  …………………………………………………………………………62

جدول 3- 1: پس آزمون با گروه کنترل…………………………………………………………………………………..71

جدول 3- 2: جدول دو بعدی هدف – محتوی پیشرفت تحصیلی …………………………………………………74

جدول 3- 3: ضریب تمیز سوالهای مربوط به  آزمون پیشرفت تحصیلی …………………………………………75

جدول 3- 4: ضریب دشواری سوالهای مربوط به  آزمون پیشرفت تحصیلی……………………………………76

جدول 3- 5: میزان پایایی سوالهای مربوط به  آزمون پیشرفت تحصیلی  …………………………………………77

جدول 3 -6: آلفای کرونباخ آزمون پیشرفت تحصیلی……………………………………………………………….79

جدول 4- 1: شاخص های آمار توصیفی متغیر پیشرفت تحصیلی ریاضی در پس آزمون…………………..83

نمودار 4-  1: میانگین نمرات پیشرفت تحصیلی ریاضی چهار گروه در پس آزمون ………………………….84

جدول 4- 2: شاخص های آمار توصیفی متغیر خلاقیت در پس آزمون  ………………………………………….84

نمودار 4-  2: میانگین خلّّاقیت  چهارگروه در پیش آزمون و پس آزمون………………………………………..85

جدول 4- 3: نتایج آزمون لون در مورد پیش فرض تساوی واریانس متغیر پیشرفت تحصیلی درس ریاضی …..86

جدول 4- 4: نتایج آزمون باکس  …………………………………………………………………………………………….86

جدول 4- 5: نتایج تحلیل واریانس آنوا برای بررسی معناداری خلاقیت چهار گروه کنترل و آزمایش…87

جدول 4- 6: نتایج تحلیل واریانس تحلیل واریانس برای بررسی معناداری پیشرفت تحصیلی درگروه ها88

جدول 4- 7: نتایج تحلیل واریانس تحلیل واریانس چند گانه برای بررسی معناداری رشد خلّّاقیت ……..89

جدول 4- 8: نتایج تحلیل واریانس تحلیل واریانس برای بررسی معناداری پیشرفت تحصیلی درگروه ها90

جدول 4- 9: اثر روش تدریس بر ترکیبی از متغیر های وابسته ……………………………………………………..91

جدول 4- 10: اثر روش تدریس بر ترکیبی از متغیر های وابسته……………………………………………………92

جدول 4- 11: نتایج تحلیل واریانس تحلیل واریانس برای بررسی معناداری رشد خلّّاقیت  درگروه ها…93

جدول 4- 12: نتایج تحلیل واریانس تحلیل واریانس چند گانه برای بررسی معناداری پیشرفت تحصیلی درگروه ها  ….94

جدول 4- 13: اثر روش تدریس بر ترکیبی از متغیر های وابسته……………………………………………………95

نمودار 5-  1………………………………………………………………………………………………………………………  103 

1  – 1 – مقدمه

با مقایسه منابع انسانی و منابع طبیعی عظیم کشور خود با منابع محدود کشورهای پیشرفته و صنعتی این سوال پیش میآید که چرا کشور ما با این همه منابع عظیم انسانی و طبیعی ، هنوز از کشور های توسعه نیافته محسوب میشود؟ شاید بتوان علت اصلی این عقب ماندگی را نبود افراد مولد و اندیشه خلاق و نوآور دانست (رمضانی،1388). برای رشد و توسعهی جامعه و قطع وابستگی به منابع اولیه نیاز به نیروی متخصص و کارآمد اجتناب ناپذیر است سرمایهی انسانی پیشنیاز توسعه است، زیرا سرعت رشد و آهنگ توسعه به کیفیت و کمیت نیروهای کارآمد بستگی دارد در واقع نیروی انسانی متخصص و کارآمد به توسعهی جامعه سرعت میبخشد( عمادزاده،1382).

نوآوری به عنوان مسئلهای مهم برای افراد، نهادها و رویهم رفته برای همه جوامع به دلیل ارتباط آن با انعطاف پذیری و تولید بسیار مهم و اساسی است(رانکو،2004). کر وگاگلیاردی (2003) بر این باورند که مهمترین عامل در رشد و پیشرفت بشر در تمام زمینهها و نوآوری است .

روانشناسان شناختی همچون هیز معتقدند که فرایند حل مسئله  یک نوع روش برای پرورش خلّّاقیت  است به ویژه هنگامی که مسئله خوب تعریف نشده باشد. به اعتقاد هیز پیدا کردن مسئله ، تولید ایده و برنامه ریزی از عناصر اصلی اعمال شناختی تفکر خلاق میباشد که در تمام قسمتهای حل مسئله موثر است. در یک فعالیت هدفمند مسئلهمحور، هر فردی درگیر تفکر خلاق میباشد. فردی که نوآوری میکند بطور انتقادی به ارزشیابی از آن میپردازد یا مهارت پردازش اطلاعات را به کار میگیرد، عملا نوعی خلاقیت را در فرایند فعالیتهای خود اعمال میکند(شعبانی،81).

یکی از پرسش های اساسی درباره ی خلاقیت این است که آیا امکان پرورش آن وجود دارد؟ حاصل مطالعهی(تورنس1961) روی گروهی از دانش آموزان 6 تا 8 ساله نشان می دهد شاگردانی که به ابراز عقاید با روش های خاص خود عادت میکنند، در مقایسه با گروه کنترل، در آزمون های خلاقیت نمره های بالاتری به دست می آورند .اونتیجه میگیرد که میتوان به کودکان اصولی را آموخت که قدرت تولید ایده های جدید آنان را بهبود بخشد(شریفی،1381).

1-2-  بیان مسئله

خلاقیت یا آفرینندگی یکی از موضو ع های بسیار جالب و بحث انگیز در حوزه های مختلف علمی به ویژه علوم تربیتی و روانشناسی است.  این موضوع در هر دوره از تاریخ، به عنوان قدرت اساسی ذهن بشر، هدف اصلی مدارس و مراکز آموزشی بوده است. در عصر حاضر، دانش آموزان برای رویارویی باتحولات شگفت انگیز باید مهارت های تفکر انتقادی و خلاق خود را به منظور تصمیم گیری مناسب و حل مسائل پیچیدهی جامعه بهبود بخشند . آنان باید مهارت های پژوهش و حل مسئله و روحیهی جست و جو را در خود افزایش دهند. روشن است که برای دست یابی به این هدف ها، مسؤولیتی سنگین بر دوش مراکز آموزشی، به ویژه آموزش و پرورش قرار میگیرد. این مراکز، از یک سو وظیفه ی آموزش دانشها و تجهیز دانش آموزان به اطلاعات موردنیاز آنان را بر عهده دارند و از سوی دیگر، باید زمینه ای را فراهم آورند تا به رشد و پرورش خلاقیت و نوآوری و استفاده ی صحیح و جهت دار از این استعداد کمک کند(شریفی،1383).

بعضی از کلاسها محرک خلّّاقیت اند و برخی مانع پرورش خلّّاقیت ، برای پرورش خلّّاقیت  نباید کنترل بیش از حد اعمال گردد، پرورش خلّّاقیت  به انگیزش درونی نیاز دارد. لذت ناشی از خود فعالیت موجب پرورش خلّّاقیت  است. برای پرورش خلّّاقیت  باید مشوق تفکر انعطافپذیز بود. متفکران خلّّاق انعطاف-پذیرند و با مسئله بازی میکنند(زارعی،1387). مریل  (2003) اعتقاد دارد بهترین محیط برای یادگیری و پرورش خلاقیت محیط یادگیری مسئله محور است که درآن دانشآموزان با مسائل واقعی زندگی درگیر میشوند و میتوانند مسائل را حل کنند. هدف اصلی آموزش وپرورش مسئله محور ایجاد انگیزه درونی است. متاسفانه آموزش و پرورش سنتی متکی به انگیزههای بیرونی است وکمتر به انگیزههای درونی توجه میکند وگاهی به جای پرورش خلاقیت با فعالیتهای تکراری و بدون انگیزه، خلاقیت طبیعی دانشآموزان را متوقف میکند(میرز ،1992؛نقل از دهقانیزاده،1384).

بسیاری از روانشناسان پرورشی براین باورند که هم توانایی حل مسئله را میتوان آموزش داد و هم هوش و آفرینندگی(خلاقیت) را،یعنی همه فرایندهای فکری در مدرسه قابل آموزش دادن هستند با این حال وولفولک معتقد است»آموزش تفکر به چیزی بیش از فعالیتهای معمولی کلاس درس یعنی انجام دادن تکالیف کتبی، پاسخ دادن به پرسشهای آخر فصلهای کتاب و شرکت در بحثهای کلاسی نیازمند است«(سیف،1384).

پس چنین استنباط میشود نظامهای آموزشی امروزه در موقعیتی به فعالیت خود ادامه میدهندکه تغییرات سریع علم و فناوری بر تمام جنبه های زندگی انسان سایه افکنده و بر آن تاثیر گذاشته است. دیگر نمی توان با طرز تلقی گذشته به دانش آموزان و تعلیم و تربیت آنها نگریست. اگر قرار است دانشآموزان خوب تربیت شوند و شهروندانی مفید، مبتکر وخلاق بار آیند، باید تحولی در شیوه های آموزشی و فرایند تعلیم و تربیت به وجود آورد. یادگیری واقعی و عمقی زمانی اتفاق میافتد، که دانشآموز در برابر ندانسته ها قرار گرفته و خود دانسته ها را کشف کند. برنامه های مدارس باید تاکید خود را بر روشهای متمرکز کنند که دانش آموزان به جای ذخیرهسازی اطلاعات، خلاقیت خود را از طریق نظم فکری پرورش دهند در غیر این صورت همین دانستههای آماده، مانع پرورش خلاقیت و ابتکار او می شود(بیگلری،1386).

همچنینین امروزه علم و تکنولوژی هر دو با سرعت در حال پیشرفت بوده و این پیشرفت ها در تمام عرصه های زندگی ما به وضوع قابل مشاهده می باشد. گسترش سریع و شگفت آور فناوری های جدید، بسیاری از جنبه های زندگی ما را متحول کرده است که از آن جمله می توان به تغییرات ایجاد شده در روش های برقراری ارتباطات اجتماعی، اقتصاد و تجارت اشاره کرد. دیگر مدارس به سبک قدیم توانایی آماده کردن افراد برای ورود و حضور در چنین جوامعی را ندارند. بایستی  نحوه و سبک آموزش در مدارس متناسب با نیازهایی باشد که قرار است دانش آموزان در رویارویی با اجتماع و محیط بیرون با آن مواجه شوند.(رحمانی،1382)

فناوری های نوین تمام عرصه های زندگی بشر را تحت تأثیر خود قرار  داده اند و دیگر نظام های آموزشی که وظبفه پرورش و آماده کردن افراد را برای چنین اجتماعی بر عهده دارند قادر نیستند با روش های سنتی به این کار اقدام نمایند. »یکی از اهداف اساسی و آرمانی نظامهای تعلیم و تربیت در هر جامعه آن است که آینده را پیش بینی کند تا در پرتو آن بتوان دانش آموزان را برای این آینده پیش بینی شده آماده و تربیت کرد. اینک جوامع پیشرفته پی برده اند که این ماشین (رایانه) هم برای فردا بسیار موثر و مورد نیاز است. اما مطرح کردن این مسئله که کامپیوتر یک ابزار آموزشی مناسب برای امروز و فرداست، موضوعی است که بیشتر دست اندرکاران تعلیم و تربیت نیاز به استدلال و توجیه منطقی دارند. این امر هرگز عملی نخواهد شد مگر آن که نخست، توانمندی های آموزشی این ماشین برای آنان بر شمرده شود و سپس سودمندی و الزام های به کار گیری این توانمندی ها در فرایند آموزش و یادگیری اثبات گردد« (رضائیان به نقل از عباسی، 1382،ص14).

همچنین از دیرباز مساله افت آموزش یا پیشرفت تحصیلی مورد بحث و تفحص متخصصان تعلیم و تربیت بوده و همواره در پی آن پیشنهادات، راهکارها و سیاست هایی به همین منظور وجود داشته تا بتواند جلوی این معضل فرهنگی را گرفته و استفاده بهینه از امکانات مالی و منابع محدود کشور به عمل آید تا شاید برا

همیشه این مشکل اساسی آموزش زدوده شود و دیگر شاهد حیف و میل شدن بیهوده بودجه های نظام آموزشی خود نباشیم. و از مهمترین آفات نظام آموزشی جهان از جمله کشور ما »افت تحصیلی« است که همه ساله به صورتهای گوناگون بخش عمده ای از استعدادهای بالقوه انسانی و منابع اقتصادی جامعه رابه هدر می دهد و نابسامانیهای فردی و اقتصادی زیادی برجای می گذارد. این پدیده به صورت مردودی یا ترک تحصیل و یا کجرویهای دیگر جلوه می نماید.

روشهای رایج آموزشی که بر دانش و حافظهی  سطحی دانشآموزان تاکید دارند برای نیل به این مقصود کافی نیست، پس باید از شیوههای جدید تدریس که دانشآموزان را به چالش بطلبد استفاده کرد تا بتواند خلاقیت دانش آموزان را پرورش دهد بهره بگیریم  و همچنین نتایج یافتههای دیگر محققان که بعضا متناقض است محقق را بر آن داشت تا مجددا تاثیر روش آموزش با حل مسئله را مورد آزمایش قرار دهد.

1-3 –  اهمیت و ضرورت مسئله

گسترش و تغییرات سریع در سراسر جهان باعث شده که خلاقیت بیش از پیش اهمیت یابد،کشورها  فقط با ابتکار و نوآوری میتوانند خود را با شرایط جدید وفق دهند و همگام با دگرگونی ها به پیش بروند. بدیهی است در دنیای پیچیده کنونی،کسانی در رقابت با دیگران موفقترند که بتوانند از فرصت های پیش رو به بهترین نحو استفاده کنند واین امر بدون افزایش خلاقیت و نو آوری امکان پذیر نیست. امروزه شعار “نابودی در انتظار شماست مگر اینکه خلاق و نو آور باشید در پیش روی شماست. کسانی موفق هستند که دایما افکار و اندیشههای جدید را به کار ببرند و این امر توسط افراد خلاق امکانپذیر است(ساکی،1380؛ به نقل ازفیضی ،1386). جهان به سرعت در حال تغییر است و سرعت این تغییرات هرگز به این شدت نبوده است. ما نمیدانیم کودکان در بزگسالی با چه مسائلی روبرو خواهند شد، ولی آنها برای اینکه بتوانند در مواجهه با مشکلات و مسائل غیر قابل پیشبینی آینده بهتر روبرو شوند باید خلاق باشند(حسینی،1388).

معلمان و مربیان به عنوان رکن اساسی نظام آموزشی نقش قابل توجهی در شکوفایی یا سرکوب خلاقیت فراگیران دارند. آنها میتوانند با ایجاد شرایطی مساعدمشکل گشایان خلاقی را پرورش دهند که چرخههای توسعه جامعه خود را در این جهان پرشتاب امروز به جلو برانند. یا این که ناخواسته از شیوههایی استفاده کنند که خلاقیت طبیعی دانشآموزان را سرکوب کنند، آینده یک ملّّت در دستان پرتوان معلّّمان و مربیان است. اگر آنها نتوانند افراد مفیدی را برای اوضاع طوفانی و دائم در حال تغییر، تربیت کنند یک ملّّت را به تباهی میکشند. به اعتقاد سیلبرمن یکی از منتقدان تعلیم و تربیت معلّمان فرد را برای کارهایی


مقطع : کارشناسی ارشد

دانلود بخشی ازتعیین تاثیر روش آموزش حل مسئله و درس افزار آموزشی بر رشد خلّّاقیت و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

قبل از خرید فایل می توانید با پشتبانی سایت مشورت کنید