چکیده

     پژوهش حاضر با هدف مقایسه تأثیر مصرف دو نوع مکمل کراتین و کراتین- کربوهیدرات  بـر تـوان بـیهوازی و شاخصهای آسیب سلولی (CK,LDH) در دانش آموزان پسر دوره متوسطه رده سنی ۱۸- ۱۵       سـال شهرستان کوهرنگ انجام شد. در این راستا تعداد ۳۶ نفر از دانش آموزان ایـن شهرسـتان بـا میـانگین سـنی۹۰/۰ ± ۴۲/۱۶ سـال ،میانگین وزن ۹۶/۹ ± ۸۵/۵۴ کیلوگرم و میانگین ق د۲۸/۸ ± ۷۵/۱۶۷ ســانتیمتر انتخاب شدند. درابتدا نمونه گیری خونی جهـت تعیـین سـطح اولیـه آنـزیم هـای کـراتین کینـاز و لاکتـاتدهیدروژناز به عنوان شاخص های آسیب سلولی از آزمودنی ها به عمل آمد و سـپس آزمـون هـای تـوان بـیهوازی (پرش سارجنت ،پرش جفت ،پرتاب توپ طبی و دو سرعت) انجام شد. در ادامه آزمودنی ها به صـورت تصادفی به سه گروه ۱۲ نفره تقسیم شدند. گروه تجربی اول فقط کربوهیدرات مصرف کرد ،گروه تجربـی دومکراتین مصرف کرد و گروه تجربی سوم مخلوطی از کراتین و کربوهیدرات مصرف نمـود . اجـرای میـدانی بـهصورت سه جلسه تمرین با وزنه و مصرف مکمل های کراتین و کربوهیدرات طی ۵ روز انجام شد. مکمـل هـادر چهار وعده در روز و پس از صرف صبحانه ،نهار ،عصرانه و شام به صورت محلول در آب مصرف می شـدند .

سپس بلافاصله بعد از آخرین جلسه تمرین ،نمونه خونی جهت تعیین سطح آنزیم هـای مـذکور گرفتـه شـد.

۲روز بعد نیز آزمون های بی هوازی جهت تعیین تأثیر مصرف مکمل ها مجددا از آزمودنی ها بـه عمـل آمـد.

نتایج با استفاده از آمار توصیفی و آمار استنباطی (تحلیل واریانس ،آزمون تعقیبی توکی و آزمون t اسـتودنتبرای آزمون فرضیه ها) با استفاده از نرم افزار spss ویرایش ۱۶ بررسی شد. تجزیـه و تحلیـل داده هـا نشـانداد:

     درگروه های آزمودنی مصـرف مکمـل کـراتین تـوان بـی هـوازی و اجـرا را بهبـود بخشـید(۰۵/۰ < P).

همچنین در این گروه ها مصرف این مکمل در سطوح آنزیم های کراتین کینـاز و لاکتـات دهیـدروژناز سـرمخون، افزایش نشان داد(۰۵/۰ < P). اما این افزایش در گروهی که به همـراه کـراتین ،کربوهیـدرات نیـز مصـرفکرده بودند، به مراتب کمتر بود. این یافته هـا نشـان مـی دهـد کـه کـراتین در کنـار اثـرات مثبتـی کـه رویعملکرد بی هوازی دارد ،باعث ایجاد آسیب سلولی شده و میزان آنزیم های کراتین کیناز و لاکتات دهیـدروژناز  را در خون افزایش می دهد.

      بنابراین پیشنهاد می شود درباره عوارض وآثار سوء مصرف مکمل ها در مدارس آموزش ها و هشـدارهایلازم داده شود. و در صورت تمایل به مصرف مکمل کراتین ،این مکمل به همراه مکمل کربوهیـدرات مصـرفشود تا ورزشکار دچار عوارض کمتری شود.

     واژه های کلیدی: کراتین ،کربوهیدرات ،توان بی هـوازی، آسـیب سـلولی ،آنـزیم، لاکتـات دهیـدروژناز،کراتین کیناز.

عنوان

 فصل اول : طرح تحقیق

 ۱-۳-  اهداف پژوهش۸

 ۱-۳- ۱- هدف کلی۸

 ۱-۳- ۲- اهداف جزئی۸

 ۱-۴-  سوالات یا فرضیه های تخصصی پژوهش۸

 ۱-۵-  متغیر های پژوهش۹

 ۱-۵- ۱- متغیرهای مستقل۹

 ۱-۵- ۲- متغیرهای وابسته۹

 ۱-۶- محدویت های پژوهش۹

 ۱-۶-۱-  محدودیت های خارج از کنترل پژوهشگر۹

 ۱-۶-۲-  محدودیت های تحت کنترل پژوهشگر۹

 ۱-۷-  تعریف واژه ها ،مفاهیم و متغیرها۹

فصل دوم : مبانی نظری و پیشینه پژوهش

 مقدمه۱۳ ۲-۱-  مبانی نظری پژوهش۱۳

 ۲-۱- ۱- کراتین۱۳

 ۲-۱- ۱-۱- سوخت و ساز کراتین در بدن۱۴

 ۲-۱- ۱-۲- انتقال کراتین۱۵

 ۲-۱- ۱-۳- جذب و توزیع کراتین مصرفی در بدن۱۷

 ۲-۱- ۱-۴- ساخت صنعتی کراتین۱۷

 ۲-۱- ۱-۵- ساز وکار عمل کراتین۱۸

 ۲-۱- ۲- آنزیم های سرمی۲۱

 ۲-۱- ۲-۱- کراتین کیناز۲۲

 ۲-۱- ۲-۲- لاکتات دهیدروژناز۲۳

 ۲-۱- ۳- کربوهیدرات۲۵

 ۲-۱- ۳-۱- ساختار کربوهیدرات ها۲۵

 ۲-۱- ۳-۲- دسته بندی کربوهیدرات ها۲۶

۲-۱- ۳-۲-۱- تک قندی ها۲۶

 ۲-۱- ۳-۲-۲- دو قندی ها۲۷

 ۲-۱- ۳-۲-۳- چند قندی ها۲۷

 ۲-۲-  بررسی تحقیقات انجام شده۲۷

 ۲-۲- ۱- مروری بر تحقیقات خارجی۲۷

  ۲- ۲-۱-۱- سیر تحقیقات ۱۵۰ ساله روی کراتین۲۷

۲-۲-۱-۲- تأثیر کراتین بر عملکرد ورزشی۲۸

 ۲-۲- ۱-۳- اثرات جانبی مصرف مکمل کراتین۳۳

 ۲-۲- ۱-۴- تأثیر مصرف مکمل کراتین بر بیماری ها۳۸

 ۲-۲- ۱-۴-۱- بیماری های عصبی-عضلانی۳۸

 ۲-۲- ۱-۴-۲- بیماری های قلبی- عروقی۳۹

 ۲-۲- ۱-۴-۳- بیماری های ریوی۳۹

 ۲-۲- ۱-۵- تأثیر مصرف کراتین بر عملکرد سالمندان۴۱

 ۲-۲- ۲- مروری بر تحقیقات داخلی۴۱

فصل سوم : روش شناسی پژوهش

مقدمه۴۹ ۳-۱-  روش پژوهش۴۹

۳-۲-   جامعه آماری۴۹

۳-۳-   نمونه ،روش نمونه گیری وحجم نمونه۵۰

۳-۴-   متغیر های پژوهش۵۰

 ۳-۴- ۱- متغیر های مستقل۵۰

 ۳-۴- ۲- متغیر های  وابسته۵۰

۳-۴-   ۳- متغیرهای کنترل۵۱

۳-۵-   ابزار و وسایل جمع آوری داده ها۵۱

 ۳-۵- ۱- ابزار جمع آوری اطلاعات۵۱

۳-۵-   ۲- وسایل جمع آوری اطلاعات۵۲

۳-۶-   روش جمع آوری داده ها۵۳

 ۳-۶-۱-  اندازه گیری های قبل از تمرین۵۳

 ۳-۶-۲-  اندازه گیری وضعیت آمادگی جسمانی۵۳

 ۳-۶-۳-  نمونه گیری خونی اولیه و روش اندازه گیری فعالیت آنزیمی۵۳

۳-۷-  روش اجرای پژوهش۵۴

 ۳-۷- ۱- برنامه ی بارگیری مکمل ها۵۴

۳-۷-   ۲- برنامه تمرین با وزنه۵۴

۳-۸-   روش تجزیه و تحلیل اطلاعات۵۷

 ۳-۸- ۱- آمار توصیفی۵۷

۳-۹-              ۲- آمار استنباطی

 فصل چهارم: تجزیه و تحلیل یافته های پژوهش

 مقدمه۵۹

 تجزیه و تحلیل یافته های پژوهش۵۹ ۴

-۱-  شاخص های آماری سن ،قد و وزن آزمودنی ها۵۹

 ۴-۲-  متغیرهای اصلی۶۱

 ۴-۲- ۱- میانگین آزمون پرش عمودی سارجنت۶۱

 ۴-۲- ۲- میانگین آزمون پرش جفت۶۲

 ۴-۲- ۳- میانگین آزمون پرتاب توپ طبی۶۳

 ۴-۲- ۴- میانگین آزمون دو ۵۰ یارد سرعت۶۴

 ۴-۲- ۵- شاخص آماری فعالیت آنزیم کراتین کیناز۶۵

 ۴-۲- ۶-  شاخص آماری فعالیت آنزیم لاکتات دهیدروژناز۶۶ آمار استنباطی۶۷

 ۴-۳-  آزمون فرضیه های پژوهش۶۸

فصل پنجم : بحث ،بررسی و نتیجه گیری

 مقدمه۷۸

۵-۱-  خلاصه پژوهش۷۸

 ۵-۲-  بحث و بررسی۷۹

 ۵-۲- ۱- توان بی هوازی۷۹

 ۵-۲- ۲- آسیب سلولی۸۰

 ۵-۳-  نتیجه گیری۸۲

 ۵-۴-  پیشنهادات پژوهش۸۳

 ۵-۴- ۱- پیشنهادات برخاسته از پژوهش۸۳

 ۵-۴- ۲- پیشنهادات برگرفته از پژوهش برای پژوهش های آینده

جداول

 جدول ۲-۱- زیر واحدها و ایزوآنزیم های لاکتات دهیدروژناز

۲۴ جدول ۲-۲- پراکندگی ایزو آنزیم های لاکتات دهیدروژناز در بافت های مختلف بدن۲۵

جدول ۲-۳- خلاصه تحقیقات خارجی۴۳

جدول ۲-۴- خلاصه تحقیقات داخلی۴۷

 جدول ۴-۱ میانگین سن ،قد و وزن آزمودنی ها۵۹

جدول ۴-۲ میانگین آزمون پرش سارجنت در گروه ها۶۱

جدول ۴-۳ میانگین آزمون پرش جفت در گروه ها۶۲

جدول ۴-۴ میانگین آزمون پرتاب توپ طبی در گروه ها۶۳

جدول ۴-۵ میانگین آزمون دو سرعت در گروه ها۶۴

جدول ۴-۶ میانگین میزان فعالیت آنزیم کراتین کیناز در گروه ها۶۵

جدول ۴-۷ میانگین میزان فعالیت آنزیم لاکتات دهیدروژناز در گروه ها۶۶

جدول ۴-۸ خلاصه نتایج آزمون تی همبسته مربوط به میزان پرش سارجنت در سه گروه۶۸

جدول ۴-۹ خلاصه نتایج تحلیل واریانس مربوط به میزان پرش سارجنت در سه گروه۶۸

جدول ۴-۱۰ خلاصه نتایج آزمون توکی در میانگین میزان پرش سارجنت در سه گروه۶۹

جدول ۴-۱۱ خلاصه نتایج آزمون تی همبسته مربوط به میزان پرش جفت در سه گروه۶۹

جدول ۴-۱۲ خلاصه نتایج تحلیل واریانس مربوط به میزان پرش جفت در سه گروه۷۰

جدول ۴-۱۳ خلاصه نتایج آزمون توکی در میانگین میزان پرش جفت در سه گروه۷۰

جدول ۴-۱۴ خلاصه نتایج آزمون تی همبسته مربوط به میزان پرتاب توپ طبی در سه گروه۷۱

جدول ۴-۱۵ خلاصه نتایج تحلیل واریانس مربوط به میزان پرتاب توپ طبی در سه گروه۷۱

جدول ۴-۱۶ خلاصه نتایج آزمون توکی در میانگین میزان پرتاب توپ طبی در سه گروه۷۱

جدول ۴-۱۷ خلاصه نتایج آزمون تی همبسته مربوط به میزان رکورد دو سرعت در سه گروه۷۲

جدول ۴-۱۸ خلاصه نتایج تحلیل واریانس مربوط به میزان رکورد دو سرعت در سه گروه۷۲

جدول ۴-۱۹ خلاصه نتایج آزمون توکی در میاتگین میزان رکورد دو سرعت در سه گروه۷۳

جدول ۴-۲۰ خلاصه نتایج آزمون تی همبسته مربوط به میزان آنزیم کراتین کیناز در سه گروه۷۳

جدول ۴-۲۱ خلاصه نتایج تحلیل واریانس مربوط به میزان آنزیم کراتین کیناز در سه گروه۷۴

جدول ۴-۲۲ خلاصه نتایج آزمون توکی در میاتگین میزان آنزیم کراتین کیناز در سه گروه۷۴

جدول ۴-۲۳ خلاصه نتایج آزمون تی همبسته مربوط به میزان آنزیم لاکتات دهیدروژناز در سه گروه۷۵

جدول ۴-۲۴ خلاصه نتایج تحلیل واریانس مربوط به میزان آنزیم لاکتات دهیدروژناز در سه گروه۷۵

جدول ۴-۲۵ خلاصه نتایج آزمون توکی در میاتگین میزان آنزیم لاکتات دهیدروژناز در سه گروه۷۵

 جدول ۴-۲۶ جمع بندی آزمون فرضیه های پژوهش

نمودار ها

نمودار ۴-۱ میانگین سن در گروه ها۶۰

نمودار ۴-۲ میانگین قد در گروه ها۶۰

نمودار ۴-۳ میانگین وزن قبل و بعد در گروه ها۶۱

نمودار ۴-۴ میانگین آزمون پرش سارجنت۶۲

نمودار ۴- ۵ میانگین آزمون پرش جفت۶۳

نمودار ۴-۶ میانگین آزمون پرتاب توپ طبی۶۴

نمودار ۴-۷ میانگین آزمون دو سرعت۶۵

نمودار ۴-۸ میانگین میزان فعالیت شاخص آماری کراتین کیناز در گروه ها۶۶

نمودار ۴-۹ میانگین میزان فعالیت شاخص آماری لاکتات دهیدروژناز در گروه ها۶۷

مقدمه 

       با گذشت زمان ،سطوح مهارتی ورزشکاران در رشته هـای مختلـف ،پیشـرفت کـرده اسـت. رکوردهـایورزشکاران به فرازهای جدیدی رسیده و مرز بین موفقیت و شکست کوچکتر شده اسـت . بنـابر این مربیـان وورزشکاران ،هر عاملی که بتواند هرچند جزئی شانس پیروزی را افـزایش دهـد ،جسـتجو مـی کننـد. در ایـنرابطه ،آنها ممکن است به مواد یا پدیده هایی کـه موجـب افـزایش عملکردهـای ورزشـی مـی شـوند ،یعنـیکمکهای نیرو افزا مراجعه کنند. هرچند برخی از این مواد می توانند بر عملکرد ورزشـی اثرگـذار باشـند ،امـامصرف بعضی از مواد ممنوعه می تواند عواقب مرگ آوری داشته باشد[۱].

       امروزه مصرف مکمل های غذایی در ورزش بسیار گسترده شده است ،بطوری کـه کمتـر ورزشـکاری رامی توان یافت که در بعضی از مراحل دوره قهرمانی خود یک یا چند مورد آنها را امتحان نکرده باشد. مصرف این مواد با هدف بهبود عملکرد و افزایش توده عضلانی صورت می گیرد که از طریق تحریک ساخت پروتئین در بدن و یا کاهش حجم چربی بدن رخ می دهد[۲]. در حال حاضر مکمل هـای بسـیاری وجـود دارنـد کـهتوسط ورزشکاران استفاده می شوند. مکمل های غذایی دارای نقـش هـای زیـادی از جملـه تولیـد انـرژی وافزایش حجم عضلانی می باشند. یکی از این مکملها کراتین است[۳]. کراتین مکملی غذایی است که امـروزهبه عنوان پر مصرف ترین مکمل در بین ورزشکاران رواج یافته است[۴-۵-۶-۷].

      مصرف کراتین موجب افزایش سطوح فسفوکراتین ،و کراتین عضلانی بدن تـا حـدود ۲۰ تـا ۴۰ درصـدشده و توده عضلات اسکلتی و عملکرد قدرتی و توانی را بهبود می بخشد[۴-۸-۹]. کراتین یا متیل گوانـدیناسید استیک پروتئینی است که بطور طبیعی در گوشت و ماهی موجود است. بدن روزانه به ۳/۰ گـرم از ایـنماده به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن برای جایگزینی کراتین مصـرف شـده توسـط انقباضـات عضـلانی نیـازدارد[۸]. محل اصلی ذخیره کراتین در بدن عضلات اسکلتی است. در واقع ۹۵ درصد ذخایر کـراتین  بـدن درعضلات اسکلتی وجود دارد[۸-۱۰-۱۱]. کراتین پروتئینی است که هم بشکل درونـزاد در بـدن سـاخته مـیشود و هم از طریق رژیم غذایی وارد بدن می گردد. مقداری کراتین به صورت طبیعی در برنامه غذایی روزانـهافراد وجود دارد ،مصرف گوشت عموما یک گرم از این ماده را وارد بدن مـی کنـد. بقیـه کـراتین مـورد نیـازتوسط آمینواسیدها در کلیه ها سنتز می شود[۷-۸-۱۰-۱۲].

۱-۱- بیان مسأله

     امروزه مصرف مکمل های غذایی در ورزش از دغدغه های مربیان و ورزشـکاران اسـت. بـه گونـه ای کـهبسیاری از ورزشکاران در سطوح قهرمانی از مکمل ها برای بالا بردن توانایی خـود اسـتفاده مـی کننـد. ایـنموضوع چنان گسترشی پیدا کرده است که امروزه حتی در سطح مدارس و مسابقات دانش آموزی استفاده از مواد ممنوعه و مکمل ها متداول شده است. ضعف آگاهی در ایـن خصـوص و عرضـه مـواد گونـاگون توسـطشرکت های سازنده این مواد ،گاه ورزشکاران را به مصرف بی رویه این مواد رهنمون می سازد که نه تنها بـیفایده است ،بلکه سلامتی آنها را نیز به مخاطره می اندازد. از جمله ملاحظات تغذیه ای که امـروزه در دنیـایورزش کاربرد فراوان دارد استفاده از مکمل های غذایی جهت بهینه ساختن اجرای ورزشی است[۱۳].

     مکمل غذایی کراتین در میان بسیاری از ورزشکاران موفق بویژه در رشته دو ومیدانی و فوتبـال و برخـیرشته های ورزشی دیگر شیوع گسترده ای یافته است[۱۴]. کراتین مونوهیدرات یکی از پر منفعت ترین و پر مصرف ترین مکمل هایی است که به طور عادی استفاده می شود و در عین حال از نظر عمومی ایمـن و بـیخطر است[۱۵-۱۶-۱۷-۱۸-۱۹-۲۰]. محبوبیت کراتین میان ورزشکاران غیرقابل انکار است. فروش سـالیانهاین مکمل تنها در ایالات متحده آمریکا مؤید این ادعاست ،به طـوری کـه ۵۰ میلیـون دلار در سـال۱۹۹۶، ۱۰۰ میلیون دلار در سال ۱۹۹۷، ۲۰۰ میلیون دلار در سال ۱۹۹۸، ۴۰۰ میلیون دلار در سـال۲۰۰۱ ،و بـهبیش از ۴۰۰ میلیون دلار در سال ۲۰۰۴ رسیده است[۷-۱۰-۱۲-۱۴-۲۱].

     اکثر بررسی ها و تحقیقات صورت گرفته بیانگر این است که مکمل سازی کراتین ،عملکرد ورزشکار را در طی فعالیت های ورزشی بویژه فعالیت های شدید و کوتاه مدت بهبود می بخشد. این تأثیر بیشـتر در نتیجـهافزایش توده عضلانی بدن می باشد که از عوامل تأثیر گذار در فعالیت های ورزشی توانی و کوتاه مـدت بـودهو به دنبال مکمل سازی کراتین حاصل می شود[۷-۱۰-۲۲].

     سیستم فسفاژن یکی از سریع ترین منابع بازسازی انرژی در بدن محسوب می شـود و زمـانی کـه مقـدارزیادی ATP در زمان محدودی مورد نیاز است ،فسفوکراتین های ذخیره شده در درون عضلات می توانـد بـااز دست دادن گروه فسفات خود ،ATP را از ADP موجود دوباره سازی کنـد [۲۳]. افـزایش کـراتین ذخیـرهشده منجر به افزایش توانایی بازسازی فسفوکراتین (Pcr) شده و از این طریـق منـافع زیـادی را در فعالیـتهای کوتاه مدت شدید نصیب فرد می سازد[۴-۸-۹]. ولک[۱] و همکارانش (۱۹۹۹) در مطالعـه ای بـه بررسـیاثر مکمل کراتین بر تـوده بـدون چربـی بـدن ،میـزان قـدرت و سـطح مقطـع تارهـای عضـلانی پرداختنـد.

پژوهشگران نتیجه گرفتند مصرف مکمل کراتین بدنبال ۱۲ هفته تمرینات مقاومتی در مردان باعث افـزایشقطر تارهای عضلانی شده ،توده بدون چربی بدن را افزایش می دهد و عملکرد و ساختار عضـلانی در واکـنشبه تمرینات مقاومتی بهبود می یابد[۲۴].

      پژوهش ها و مطالعات دو دهه اخیر در مورد این مکمل بیشتر به دو صورت انجام گرفته است:

۱-    پژوهش هایی که تأثیر مصرف کراتین را روی عملکرد ورزشی مورد مطالعه قرار داده  انـد:

ایـنپژوهش ها نشان دادند مصرف کراتین باعث بهبود عملکرد ورزشی بخصوص فعالیت های توانی می شـود . بـه عنوان نمونه پژوهش های گایینی (۱۳۸۴) ،موژیکا (۲۰۰۰) ،زویلر (۲۰۰۶) و چند پژوهشـگر دیگـر نشـانداد که مصرف مکمل کراتین سبب افزایش کارایی و بهبود عملکرد ورزشکاران طی فعالیت های ورزشـی مـیشود[۹-۲۵-۲۶]. در همین راستا جـونز و همکـارانش(۱۹۹۹) اثـر مصـرف مکمـل کـراتین را روی اجـرایحرکات سـریع اسـکی در بازیکنـان هـاکی روی یـخ بررسـی کردنـد و نتیجـه گرفتنـد کـه مکمـل کـراتینمونوهیدرات عملکرد بی هوازی آنان را بهبود می بخشد و یک اثر ارگوژنیکی در بازیکنـان نخبـه هـاکی روییخ دارد[۲۷]. چنانچه مشاهده می شود مکمل کـراتین بـه توانـایی ادامـه عملکـرد ورزشـی طـی دوره هـایتکراری از فعالیت ورزشی ،مانند اجرای مکرر پرش عمودی ،کمک می کند. از سوی دیگر مکمل کربوهیدرات نیز ممکن است فواید مشابهی فراهم کند و ارزانتر است. کربوهیدرات ها (هیدرات های کربن یا مـواد قنـدی) یکی از انواع مولکول های زیستی هستند. کربوهیدرات ها در بدن بیشتر به عنوان مولکول هـای ذخیـره کننـدهانرژی عمل می کنند ،اما کاربردهای ساختاری و نقش در انتقال پیام و… نیز دارند. مصرف مکمـل کـراتین بـههمراه مکمل کربوهیدرات می تواند جذب کراتین را تسهیل کرده و اثرات ارگـوژنیکی آن را تقویـت کنـد. در این راسـتا کانیـگ و همکـارانش(۲۰۰۸) در پژوهشـی اثـرات یـک دارونمـای بـدون انـرژی ،دو نوشـیدنیکربوهیدراتی پر کالری متفاوت و یک مکمل کراتین را روی اجرای پرش عمـودی مکـرر مقایسـه کردنـد. در پایان گروهی که کربوهیدرات مصرف کرده بـود توانسـت تعـداد پرشـی در حـد گـروه کـراتین انجـام دهـد. پژوهشگران نتیجه گرفتند اجرای یکسان گروه کربوهیدرات ،می تواند این مکمل را به عنوان گزینه برتر برای افزایش توان ورزشکارانی که درگیر فعالیت هایی هستند که وزن تأثیر مهمی در اجـرای حرکـات مکـرر و بـاشدت بالا دارد ،مطرح کند[۲۸]. همچنین در پژوهشی دیگر ،جفری اسـتاوت و همکـارانش (۱۹۹۹) اثـراتهشت هفته مکمل کراتین را روی عملکرد ورزشی و توده بدن بازیکنان فوتبـال (فوتبـال آمریکـایی) در طـیتمرینات مورد بررسی قرار دادند. آنها در پایان مطالعه به این نتیجه رسیدند که مصرف مکمل به تنهایی نمـیتواند باعث افزایش معنی داری در عملکرد ورزشی شود ،ولی مصرف این مکمل همراه بـا کربوهیـدرات باعـثافزایش چشمگیری در توده بدون چربی و عملکرد ورزشی خواهد شد[۲۹]. 

      اما در مقابل نتایج برخی از مطالعات حاکی از عدم تأثیر معنـی دار کـراتین بـر بهبـود عملکـرد ورزشـیاست. برای مثال اسنو و همکارانش (۱۹۹۸) در پژوهشی بـه تعیـین اثـرات مکمـل کـراتین روی عملکـرد وسوخت و ساز عضلانی پرداختند. نتایج این مطالعه نشان داد که مصرف مکمل کراتین نمی تواند باعث بهبـودعملکرد سرعتی یا تغییر در سوخت و ساز بی هوازی عضله شود[۳۰]. مطالعات محدود دیگـری نیـز بـه عـدمتأثیر مصرف مکمل کراتین در بهبود عملکرد ورزشی اشاره دارند ،از جمله مطالعات سـایروتوئیک  (۲۰۰۱) و کورنیش (۲۰۰۶)[۳۱-۳۲]. سایروتوئیک و همکـارانش (۲۰۰۱) در پژوهشـی کـه روی ۲۲ قـایقران تمـرینکرده انجام دادند ،اثر ۵ روز بارگیری کراتین و ۶ هفته نگهداری آنرا بـر عملکـرد ورزشـی بررسـی کردنـد. در پایان پژوهشگران نتیجه گرفتند مصرف کراتین تأثیری بر عملکرد نداشت[۳۲].

     اما بیشتر پژوهش هایی که تاکنون انجام شده مؤید این مطلب است که مکمل سـازی کـراتین ،عملکـردورزشکار را در طی فعالیت های ورزشی شدید و کوتاه مدت بهبود می بخشـد [۴-۵-۷-۱۰-۲۴-۲۷-۲۸-۳۳-۳۴-۳۵].

۲-    پژوهش هایی که تأثیر مصرف کراتین را روی آسیب های مختلف مطالعه کـرده انـد:

برخـی ازاین مطالعات عنوان کرده اند که مصرف کراتین نمی تواند آسیب زا باشد. میشـل گـرین هـود و همکـارانش (۲۰۰۳) دریافتند که مصرف مکمل کراتین نه تنها باعث آسیب نمی شود ،بلکه حتی ورزشکارانی که در ایـنپژوهش از کراتین استفاده کرده بودند آسیب هـایی از قبیـل کرامـپ عضـلانی ،دهیدراسـیون و کشـیدگی وپارگی عضلانی کمتری نسبت به ورزشکاران گروه کنتـرل (دارونمـا) ،تجربـه کردنـد[۳۶]. همچنـین مطالعـه رابینسون(۲۰۰۰) روی شاخص های هماتولوژیکال (آسیب سلولی) و آسـیب هـای عضـلانی نیـز بیـانگر آناست که کراتین نمی تواند آسیب زا باشد. اما در مقابل ایـن اظهـارات مطالعـاتی نیـز وجـود دارد کـه بیـانگر آسیب زا بودن مصرف کراتین است[۶].

       لازم به ذکر است که بدون توجه به تغییرات نامطلوب شاخص های آسیب سلولی نمی توان بـه درسـتیدرمورد آسیب زایی مصرف مکمل کراتین قضاوت کرد. پژوهشگرانی همچـون اسـکوردور (۲۰۰۴) و کریـدر(۱۹۹۸) اظهار داشتند که سطوح فعالیت آنزیم های سرمی مانند کراتین کیناز و لاکتات دهیـدروژناز در پـیمصرف کراتین افزایش می یابد. در حالیکه مطالعـات کمبـرو (۱۹۹۹) و سـانتوز(۲۰۰۴) و تارنوپولوسـکی (۱۹۹۹) حاکی از این است که مصرف مکمل کراتین نمی تواند باعث افزایش سطح این آنزیم ها و در نتیجـهبروز آسیب سلولی شود. همانطور که مشاهده می شود نتایج به دست آمـده از مطالعـات محـدود مربـوط بـه تأثیر مصرف کراتین بر شاخص های هماتولوژیکال یا شاخص های آسیب سلولی در سرم ناهمسـو و متنـاقضاست[۳۷-۳۸-۳۹-۴۰].

     همچنین نتایج برخی تحقیقات نشان داد که مصرف کربوهیدرات همراه با کراتین باعث افزایش و تشـدیداثرات ارگوژنیک مکمل کراتین می گردد[۲۸-۲۹]. حال سوالی که مطرح می شود این است کـه آیـا مصـرفمکمل کراتین به همراه مکمل کربوهیدرات اثرات آسیب زایی کراتین را تقویت می کنـد؟ یـا اینکـه مصـرفمکمل های کراتین و کربوهیدرات به همراه هم از بروز آسیب های سلولی احتمـالی ناشـی از مصـرف مکمـلکراتین جلوگیری می کند؟ در حال حاضر شواهدی وجود دارد که بیان مـی کننـد گلـوکز یـک نقـش آنتـیکاتابولیک در متابولیسم پروتئین عضله بر عهده دارد که احتمالا به علت تحریک جزئی انسولین یا کـاهش درنیاز به متابولیسم پروتئین ها می باشد. در واقع مصرف همزمان کربوهیدرات به همراه کـراتین ممکـن اسـتپاسخ انسولینی (افزایش سطوح انسولین) را  که به ورود اسـیدهای آمینـه (BCAA) بیشـتر بـه درون سـلولهای عضلانی کمک می کند ،تحریک کرده و سبب پیش گیری از وقوع تجزیـه پـروتئین هـای غشـاء سـلولعضله و کاهش آسیب سلولی و نشت آنزیم ها به درون مایع میان بافتی شود. از اینرو با توجه بـه ناهمسـویینتایج مطالعات قبلی و همچنین شیوع گسترده مصرف کراتین در بین دانش آموزان ،مخصوصاً دانش آمـوزانعضو تیمهای ورزشی در مسابقات آموزشگاهی ،و نگرانی هایی که در خصوص عوارض و اثرات جانبی مصـرفکوتاه مدت و بلند مدت این مکمل در بین ورزشکاران ،مربیان و متخصصان تغذیـه وجـود دارد ،مـا را بـر آنداشت تا در خصوص عوارض و آسیب های این مکمل غذایی و روش حذف آن پژوهشی به اجرا در آوریم.

     از آنجایی که مصرف کراتین به همراه انجام تمرینات ورزشی ،بخصوص تمرینـات مقـاومتی مـی باشـد ومعمولا ورزشکارانی که به ورزش های قدرتی می پردازند از این مکمل استفاده می کنند ،لذا در طـرح حاضـرآزمودنی ها به همراه بارگیری مکمل ها در طول اجرای پروتکل به اجرای تمرینات منتخب بـا وزنـه نیـز مـیپردازند. به عبارت دیگر در طول اجرای پروتکل که شامل پنج روز مصرف مکمل توسط گروههـای سـه گانـهکراتین ،کربوهیدرات و کراتین-کربوهیدرات می باشد ،همه آزمودنی ها در سه جلسه تمرین مقاومتی شرکت می کنند.

     بنابراین پژوهش حاضر درصدد است تا تأثیر مصرف مکمل های کراتین و مخلوط کـراتین – کربوهیـدراتهمراه با اجرای تمرینات مقاومتی را بر توان بی هوازی و شاخص های آسیب سـلولی (CK,LDH)  در دانـشآموزان ورزشکار پسر ۱۵ تا ۱۸ سال بررسی نماید.

۱-۲- ضرورت و اهمیت پژوهش

     امروزه مصرف کراتین در ورزش های تیمی و انفـرادی و بـویژه در میـان ورزشـکاران سـطوح دبیرسـتانودانشگاهی از شیوع بالایی برخوردار شده است[۴۱]. در کشور ما نیز مصرف مـواد نیـروزا بطـور گسـترده ایشیوع پیدا کرده است ،بطوری که شجاعی و همکارانش (۱۳۷۹) با بررسی میـزان فراوانـی مصـرف داروهـاینیروزا و مکمل های غذایی در ورزشکاران رشته پرورش اندام باشگاه های منتخب شهر تهران مشخص کردنـدکه ۳/۶۲ درصد از افراد از دارو ها و مکمل های نیروزا استفاده می کنند[۴۲]. در پژوهشی دیگـر کـه توسـطکاشی و همکارانش (۱۳۸۴) به منظور بررسی شیوع مواد نیروزا در بین ورزشکاران و آگـاهی آنهـا از عـوارضجانبی آن صورت گرفت ،مشخص شد که ۳/۶۳ درصد افراد نمونه حداقل یکبار از این مواد استفاده کرده انـد .یافته های تحقیق حاکی از شیوع بالای مصرف و آگاهی بسیار کم ایـن ورزشـکاران از عـوارض جـانبی مـوادنیروزا بود[۴۳].

      همچنین در مطالعه ای که توسط جردن و همکارانش(۲۰۰۰) روی ۱۱۰۳ نفر از دانش آموزان مدارس صورت گرفت مشخص شد که در مجموع حدود ۶/۵ درصد از شرکت کنندگان در پژوهش از کراتین اسـتفادهکرده اند و شیوع مصرف آن در بین دانش آموزان دوره متوسطه ،(۴۴ درصد) ،بسـیار بـالا بـوده اسـت. دلیـلاصلی که این افراد برای استفاده از کراتین عنوان کردند بهبود عملکرد و نمایش بهتر بوده است[۴۴]


مقطع : کارشناسی ارشد

تعداد صفحات فایل : 135

دانلود بخشی از پایان نامه مقایسه تأثیر مصرف دو نوع مکمل کراتین و کراتین- کربوهیدرات بر توان بی هوازی و شاخصهای آسیب سلولی (CK,LDH) در دانش آموزان ورزشکار

قبل از خرید فایل می توانید با پشتبانی سایت مشورت کنید