مقدمه
مجتمع مس سونگون در استان آذربايجان شرقي در فاصله 75 كيلومتري شمال غرب شهرستان اهر در منطقه كوهستاني با متوسط ارتفاع 2000 متر بالاي سطح دريا واقع شده است.مس سونگون به عنوان يك طرح ملي و عظيم صنعتي و توليدي به منظور استخراج كانسنگ، توليد و صادرات كنسانتره مس از ابتداي اجراي برنامه دوم توسعه كشور، فعاليت خود را آغاز نموده است.به دنبـال نوسـانات قيمت نفت و عدم اطمينان كافي به منابع درآمد حاصل از فروش آن كه مي تواند در شرايط كاهش قيمت، اقتصاد كشور را با بحران مواجه سازد، موضوع اقتصاد بدون نفت مطرح و فعاليت هاي اقتصادي از جمله صادرات محصولات معدني در همين راستا مورد حمايت و تأكيد قرار گرفته و به موازات سياستهاي جديد اقتصادي كشور روز به روز گسترش يافته و از توسعه مناسبي نيز برخوردار بوده است.بر اساس مطالعات انجام شده كانسار مس سونگون از نوع نهشتههاي پورفيري مس بوده و كاني هاي سولفوري مس به صورت پراكنده و رگه اي در توده نيمه عميق مونزونيت پورفيري جايگزين شده است. مينراليزاسيون مس با آلتراسيون پتاسيك و فيليك همراه بوده است.

 

پيريت حداقل از سه نسل :نسل اول حاوي كانيهاي مس دار نسل دوم عقيم و نسل سوم مجاورت كالكوپيريت با پيريت*2

پيريت حداقل از سه نسل :نسل اول حاوي كانيهاي مس دار نسل دوم عقيم و نسل سوم مجاورت كالكوپيريت با پيريت*2

فهرست مطالب

1- چكيده………………………………………………………………………………………………………………………1
2- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………..2

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فصل اول: طرح مس سونگون

آثار و مدارك ثبت شده تاريخي سابقه طولاني عمليات معدنكاري را در اين ناحيه از دو قرن پيش و به خصوص در دوره قاجاريه تأييد ميكند. عمليات معدنكاري در سونگون به دو دوره معدنكاري قديمي و معدنكاري بر اساس روشهاي نوين تقسيم ميشود.معدنكاري قديمي و حفريات مربوط به آن بيشتر در شرق كانسار فعلي و در امتداد رودخانه سونگون با هدف دسترسي به بخش هاي پر عيار صورت گرفته است. در اين بخش از كانسار طي سال هاي 1290 تا 1320 عمليات معدنكاري به صورت منظم ادامه داشته است. فعاليت هاي اوليه در جهت معدنكاري نوين نيز طي سه دهه اخير شروع شده است.

2-موقعيت جغرافيايي و شرايط اقليمي ناحيه مس سونگون
مجتمع مس سونگون در استان آذربايجان شرقي در فاصله 75 كيلومتري شمال غرب شهرستان اهر در منطقه كوهستاني با متوسط ارتفاع 2000 متر بالاي سطح دريا واقع شده است. اين كانسار در مجاورت كشورهاي آذربايجان و ارمنستان قرار دارد. فاصله آن تا رود ارس (مرز ايران و آذربايجان) تنها 25 كيلومتر است و به همين دليل از موقعيت استراتژيك مهمي در مقايسه با ساير كانسارهاي مس ايران برخوردار است. شرايط آب و هوايي در اين منطقه به صورت زمستان سرد و يخبندان و تابستان معتدل ميباشد. مختصات جغرافيائي منطقه 46 درجه و 43 دقيقه طول شمالي و 38 درجه و 42 دقيقه عرض شرقي ميباشد. ارتباط معدن سونگون از طريق شهر ورزقان به تبريز 130 كيلومتر و ارتباط زميني تا تهران از طريق جاده آسفالته تبريز-تهران حدود 625 كيلومتر است.
3- اهداف طرح
طرح مس سونگون، با هدف استخراج به روش هاي نوين معدنكاري در جهت پيشبرد اهداف زير در حال تجهيز و ساخت مي باشد:
• توليد سالانه 150 هزار تن كنستانتره مس 30% در فاز اول و 300 هزار تن در فاز دوم.
• تأمين خوراك كارخانه هاي ذوب مس ايران و صادرات مازاد كنستانتره.
• ايجاد اشتغال 1000 نفر در مجتمع سونگون كه با توجه به صنايع جنبي، تاثير قابل توجهي در ايجاد اشتغال در منطقه خواهد داشت.
• انتقال دانش فني فرآيند توليد و ساخت تجيزات.
• فعال شدن صنايع داخلي جهت ساخت تجهيزات.
4-مختصري از مطالعات انجام شده
الف-زمين شناسي
بر اساس مطالعات انجام شده كانسار مس سونگون از نوع نهشته هاي پورفيري مس بوده و كاني هاي سولفوري مس به صورت پراكنده و رگه اي در توده نيمه عميق مونزونيت پورفيري جايگزين شده است.در اين كانسار همانند ساير ذخائر پورفيري مس، زونبندي قائم به صورت سه زون اكسيد، سوپرژن و هيپوژن ديده ميشود. مينراليزاسيون مس با آلتراسيون پتاسيك و فيليك همراه بوده است. چهار رگه اصلي در كانسار مس سونگون شناسايي شده كه در تمامي آنها كاني پيريت وجود دارد.[8]

1- تاريخچه……………………………………………………………………………………………………………………..4
2- موقعيت جغرافيايي و شرايط اقليمي ناحيه مس سونگون…………………………………………………………….5
3- اهداف طرح…………………………………………………………………………………………………………………..7
4- مختصري از مطالعات انجام شده………………………………………………………………………………………….7

الف- زمين شناسي……………………………………………………………………………………………………………7

ب- عمليات اكتشافي………………………………………………………………………………………………………….8

پ- مطالعات امكان سنجي مقدماتي………………………………………………………………………………………..8

ت-مطالعات امكان سنجي…………………………………………………………………………………………………….10

ث- طرح نهايي معدن………………………………………………………………………………………………………….13
5- خلاصه برنامه توليد………………………………………………………………………………………………………….16
6- معيارهاي طراحي…………………………………………………………………………………………………………..18

الف- عمليات استخراج…………………………………………………………………………………………………………18

ب-مكان هاي انباشت باطله…………………………………………………………………………………………………..19

پ-سد باطله…………………………………………………………………………………………………………………….20

7- شرح پروژه هاي در حال انجام در طرح مس سونگون……………………………………………………………………21

الف- پروژه معدن…………………………………………………………………………………………………………………21

ب- پروژه كارخانه پر عيارسازي………………………………………………………………………………………………..22

پ- پروژه تأمين آب و دفع پسĤب………………………………………………………………………………………………22

ت- پـروژه عمراني و امور زير بنايي……………………………………………………………………………………………..23

فصل دوم فلوتاسيون

فلوتاسيون ( شناورسازي ) اصطلاحي است كه بطور رايج در صنايع معدني مورد استفاده قرار مي گيرد و در حقيقت بيان كننده فلوتاسيون كف2 است .فلوتاسيون براي اولين بار در سال 1906 ميلادي معرفي شد و باعث دگرگوني اساسي در صنعت كانه آرايي3 گرديد . در حال حاضر فلوتاسيون مؤثرترين و گسترده ترين روش و در عين حال پيچيده ترين روش فرآوري مواد معدني در صنعت معدنكاري است .از روش فلوتاسيون معمولاً زماني استفاده مي شود كه لازم باشد براي دستيابي به درجه آزادي كاني سنگ معدني تا ابعاد كوچكتر از حد قابل استفاده در روشهاي ثقلي4 يا مغناطيسي5 خرد شود. ابعاد مناسب براي اكثر كانه هاي رايج در اين روش از حدود 250 ميكرون6 تا چند ميكرون مي باشد.

ذرات كوچكتر از 10 يا 20 ميكرون نرمه1 محسوب مي شوند , كارآرايي فلوتاسيون براي پرعيار سازي ذرات نرمه بسيار محدود است .

2- اصول فلوتاسيون.[1]
فلوتاسيون يك روش فيزيكي – شيميايي و مكانيكي است . مبناي اين روش قابليت تر شوندگي سطحي ذرات است . ذرات جامد پس از خرد شدن تا ابعاد مناسب , در آب به حال تعليق در مي آيند و تشكيل پالپ2 ( گلاب ) با غلظت مناسب را مي دهند .به جز چند مورد استثنايي , سطح اكثر كانيها در تماس با آب تر مي شوند . به اين قبيل مواد آبپذير3 مي گويند .پالپ بدست آمده توسط مواد شيميايي خاصي كه نقش آنها آبران4 كردن سطح ذرات كاني يا كانيهاي خاصي است , تحت تأثير قرار مي گيرند . اين مرحله آماده سازي5 و مواد شيميايي كه داراي چنين خاصيتي هستند , كلكتور6 ناميده مي شوند . بدين ترتيب كاني يا كانيهايي كه تحت تأثير كلكتور قرار گرفته اند گرايش بيشتري به هوا , نسبت به آب پيدا مي كنند .
علاوه بر كلكتور مواد شيميايي ديگري نيز مصرف مي شوند كه به آنها تنظيم كننده7 گفته مي شود . نقش اين داروها سرعت بخشيدن اثر كلكتور بر روي يك كاني و يا جلوگيري از اين اثراست . به مواد شيميايي دسته اول فعال كننده1 و به مواد شيميايي دسته دوم بازدارنده2 ميگويند. بعلاوه ممكن است از متفرق كننده3 استفاده مي شود كه براي جلوگيري از چسبيدن ذرات به يكديگرمي باشد پالپي كه بدين ترتيب اماده شده است به سلولهاي فلوتاسيون4 منتقل مي گردد .سلول فلوتاسيون از ظرفي تشكيل شده استكه در داخل آن همزني براي معلق نگهداشتن ذرات جامد و مسيري براي ورود حبابهاي هوا پيش بيني شده است. ابعاد اين حبابها توسط خود دستگاه شدت بهم زدن و حضور مواد شيميايي مؤثر در فصل مشترك مايع – گاز موسوم به كف ساز5 قابل كنترل است. اين حبابها به روي سطح ذرات آبران مي چسبد و در اثر منتجه نيروي ارشميدس مجموعه ذره جامد و حبابهاي هوا , ذرات را به سطح پالپ منتقل مي كنند. با استفاده از كف ساز مناسب و ميزان مصرف صحيح آن مي توان لايه اي از كف با پايداري كافي در سطح سلول بدستآورد , با خارج كردن اين كف توسط پارواز سطح سلول , كاني يا كانيهاي مورد نظر از كانيهاي گانگ6 جدا مي شوند كه به اين روش فلوتاسيون مستقيم گفته مي شود.گاهي اوقات ترجيح داده مي شود كه كانيهاي گانگ تحت تأثير مواد شيميايي قرار گرفته كهدر اين صورت بخش خارج شده همراه كف تشكيل باطله را مي دهد و باقيمانده مواد در سلول تشكيل محصول پر عيار شده را كه به اين روش فلوتاسيون معكوس گفته مي شود .

1- فلوتاسيون…………………………………………………………………………………………………………………….24
2- اصول فلوتاسيون……………………………………………………………………………………………………………..25
3- كلكتورها………………………………………………………………………………………………………………………27

الف- كلكتورهاي كاتيوني………………………………………………………………………………………………………28

ب- كلكتورهاي آنيوني اكسيدريل……………………………………………………………………………………………..28

پ- كلكتورهاي آنيوني سولفيدريل……………………………………………………………………………………………30

4- زنتات ( گزنتات )……………………………………………………………………………………………………………..32

الف – سازندگان و نام تجاري زنتاتها…………………………………………………………………………………………..35

ب- سياناميد و نام تجاري كلكتورهاي سولفيدريل…………………………………………………………………………..37

5- كف سازها…………………………………………………………………………………………………………………….39

الف – الكل ها(ROH)……..ا…………………………………………………………………………………………………….42

(1)- متيل ايزو بوتيل كربينول (MIBC)………ا…………………………………………………………………………………42
(2) – روغن كاج ………………………………………………………………………………………………………………….43
(3) – اسيدهاي كرزيليك ………………………………………………………………………………………………………..44
6- پلي اترهاي هيدروكسيله…………………………………………………………………………………………………..45
7- ترتيب مسيرهاي فلوتاسيون………………………………………………………………………………………………45

كاني نقره به همراه كالكو پيريت درگير با آن از گروه سولفاتها*1

كاني نقره به همراه كالكو پيريت درگير با آن از گروه سولفاتها*1

فصل سوم فلوتاسيون مس

يونانيهاي قديم مس را به نام كالكو1 و روميها به اسم آيس2 مي شناختند.مس حدود 3−10×5 درصد از پوسته زمين را تشكيل مي دهد و مقدار آن در آب درياها در حدود 3−10×3 درصد مي باشند. مس با تعداد قابل ملاحظه اي كاني، كه از نظر اقتصادي قابل بازيابي مي باشند، در طبيعت وجود دارد، كه مجموعهاي از آنها مطابق با عمق معدن ممكن است در يك معدن وجود داشته باشند . جدول (3-1 ). كانيهاي مس را بطور كلي به دو دسته كانيهاي سولفوري و غير سولفوري تقسيم بندي مي كنند.بخش قابل توجه توليد كنسانتره مس در جهان مربوط به كانيهاي سولفوري مي باشد. فلوتاسيون كانيهاي سولفوري مس، كنسانتره با عيار بالا توليد مي كند و بازيابي بدست آمده نيز قابل توجه است و نتايج بسيار رضايت بخشي را در صنعت فلوتاسيون بدنبال داشته و مطالعات و تحقيقات گسترده اي در اين مورد صورت گرفته است.

1- فلوتاسيون كانيهاي مس……………………………………………………………………………………………………48

48 الف – فلوتاسيون كانيهاي سولفوره مس………………………………………………………………………………..50

(1) – مكانيزم جذب كلكتورهاي سولفيدريل…………………………………………………………………………………52
(2) -PH محيط در حضور كلكتورهاي سولفيدريل…………………………………………………………………………….55
(3) – بازدارنده ها………………………………………………………………………………………………………………..59
(الف) – آهك:…………………………………………………………………………………………………………………….59
(ب) – سيانور سديم……………………………………………………………………………………………………………60
(4) – ساير بازدارنده ها …………………………………………………………………………………………………………62

ب – فلوتاسيون كانيهاي غير سولفوره مس…………………………………………………………………………………64

(1) – فعال كردن كانيهاي غير سولفوره مس ………………………………………………………………………………..65
(2)- سولفور سديم …………………………………………………………………………………………………………….66
2- فلوتاسيون كانه هاي مس………………………………………………………………………………………………….69

الف – فلوتاسيون كانه هاي مس پرفيري …………………………………………………………………………………….69

(1) – مشخصات كانسارهاي مس پرفيري…………………………………………………………………………………….70
(2) – PH محيط فلوتاسيون……………………………………………………………………………………………………..71
(3) – كلكتورها…………………………………………………………………………………………………………………..72
(4) – مشكلات موجود در فلوتاسيون كانه هاي مس پرفيري………………………………………………………………77

(الف) – رسها و نرمه ها ………………………………………………………………………………………………………..77
(ب) – پارامترهاي عملياتي ……………………………………………………………………………………………………79
(1-ب) -دانه بندي………………………………………………………………………………………………………………79
(2-ب )- سينتيك فلوتاسيون …………………………………………………………………………………………………80

پ – فلوتاسيون كانه هاي توده اي سولفورهاي آهن داراي سولفورهاي مس…………………………………………….81
ت – فلوتاسيون كانه هاي اكسيدي و فلزي مس ……………………………………………………………………………..82

فصل چهارم شناسايي نمونه

نمونه ها برداشت شده از معدن مس سونگون اهر بر اساس متد نمونه برداري كه توسط كارشناسان معدن مس سونگون در اختيار قرار داده شد طبق جدول (4-1) به تهران ارسال گرديد بر اساس روش ارايه شده و با در نظر گرفتن شرايط موجود نمونه ها از سينه كارهاي تازه انفجار شده گرفته شد تا از عدم هوازده بودن نمونه ها اطمينان حاصل كنيم. براي تجزيه شيميايي و شناسايي نمونه ها، بايد دقت بسيار زيادي نمود تا نمونه ارسالي به آزمايشگاه معرف كل نمونه ها و بخش كم عيار معدن باشد لذا جهت تهيه نمونه معرف بدين ترتيب اقدام شد:
از آنجائيكه وزن اغلب نمونه هاي گرفته شده بيش از 40 كيلوگرم مي باشد و اين حجم از نمونه در حدي است كه نمي توان كميت هاي مورد نظر ( مثلاً عيار ) را مستقيماً از روي اين نمونه بزرگ مورد سنجش قرار داد، لذا بطور سيستماتيك سعي شد با دقت مناسبي، وزن نمونه ها را كاهش داده تا بتوان يك نمونه معرف بدست آورد .براي پايين نگه داشتن خطاي عمليات مرحله كاهش وزن، بايد تا حد معيني ابعاد ذرات را توسط سنگ شكن كاهش داد كه در اين مورد با استفاده از سنگ شكن هاي فكي آزمايشگاهي بزرگ وكوچك و همچنين سنگ شكن استوانه اي ابعاد ذرات به كوچكتر از 8 مش (2380 ميكرون) (mic) رسيد.

1- آماده سازي نمونه جهت عيار سنجي………………………………………………………………………………………84
2- تجزيه شيميايي……………………………………………………………………………………………………………….88
3 – مطالعات كاني شناسي……………………………………………………………………………………………………..89

الف – اشعه پراش ايكس ( XRD )….ا……………………………………………………………………………………………90

ب- مطالعات ميكروسكوپي……………………………………………………………………………………………………….91

(1) – مطالعات تيغه نازك…………………………………………………………………………………………………………..92
(2) – مطالعه مقاطع صيقلي………………………………………………………………………………………………………94

فصل پنجم مطالعات كانه آرايي

1- درجهآزادي………………………………………………………………………………………………………………………..133
2- انديس كار………………………………………………………………………………………………………………………..135 ا

لف- آزمايش تعيين انديس كار توسط آسياي گلوله اي 20*20………………………………………………………………….136

فصل ششم فلوتاسيونون كانسنگ سولفوره كم عيار مس سونگون اهر

– تهيه بار ورودي مسيرهاي فلوتاسيون ……………………………………………………………………………………………146

الف- تهيه پالپ با غلظت مناسب…………………………………………………………………………………………………….148

ب- آماده سازي پالپ …………………………………………………………………………………………………………………148

ج -كيفيت و كميت آب لازم در فلوتاسيون………………………………………………………………………………………….156

2- تعيين زمان خردايش……………………………………………………………………………………………………………..157
3- آزمايشهايفلوتاسيون……………………………………………………………………………………………………………..161

فصل هفتم:نتيجه گيري و پيشنهادات………………………………………………………………………………………………166

منابع فارسي………………………………………………………………………………………………………………………….169

منابع غير فارسي……………………………………………………………………………………………………………………171

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فهرست جداول

جدول ( 1-3 ) گزينه هاي پيشنهادي در مطالعات مكان سنجي . . . ……………………………………………………………11

جدول ( 1-4 ) ذخيره مس سونگون به تفكيك زون بندي در عيار حد 25%
( خروجي نرم افزار Gemcome ) ….ا………………………………………………………………………………………………..15

جدول ( 1-5 ) برنامه توليد طرح مس سونگون ……………………………………………………………………………………..17

جدول ( 1-6 ) معيار طراحي انباشتگاه باطله ……………………………………………………………………………………….19

جدول ( 2-1 ) انواع كلكتورهاي اكسيدريل ………………………………………………………………………………………….29

جدول ( 2-2 ) انواع كلكتورهاي سولفيدريل …………………………………………………………………………………………30

جدول ( 2-3 ) محدوده PH انواع كلكتورهاي سولفيدريل …………………………………………………………………………..32

جدول ( 2-4 ) حلاليت زنتات فلزات مختلف ………………………………………………………………و…………………………34

جدول ( 2-5 ) حلاليت ديتيو فسفات فلزات مختلف ………………………………………………………………………………….34

جدول ( 2-6 ) نام تجاري انواع زنتاتها ………………………………………………………………………………………………….36

جدول ( 2-7 ) نام تجاري انواع كلكتورهاي ساخت شركت آمريكن سياناميد ……………………………………………………37
جدول ( 3-1 ) مهمترين كانيهاي مس ……………………………………………………………………………………………….49

جدول ( 6-5 ) نتايج حاصل زا آزمايش ……………………………………………………………………………………………..163

فهرست اشكال

شكل ( 1-1 ) وضعيت قرارگيري طرح سونگون در ايران …………………………………………………………………………….6

شكل ( 1-2 ) موقعيت معدن در منطقه …………………………………………………………………………………………..10

شكل (1-3 ) حد نهايي پيت ………………………………………………………………………………………………………14

شكل ( 2-1 ) نمايش مسيري از مراحل فلوتاسيون ………………………………………………………………………..47

شكل ( 3-1 ) منحني تغييرات pH بحراني فلوتاسيون كانيهاي سولفوره
در غلظتهاي مختلف از كلكتور اتيل ديتيو فسفات سديم …………………………………………………………………58

شكل ( 3-4 ) منحني تغييرات بازيابي مس بر حسب زمان فلوتاسيون با كلكتورهاي………………………………..75

مختلف و منحني تغييرات بازيابي مس در استفاده از نسبتهاي مختلف DTP و PAX
شكل ( 4-2 ) الي ( 4-46 ) مقاطع صيقلي ………………………………………………………………………….ا….99

شكل ( 5-1 ) منحن دانه بندي محصول خروجي آسيا …………………………………………………………………143

شكل ( 6-1 ) عيار مس نسبت به ايزوپروپيل …………………………………………………………………………..152

شكل ( 6-2 ) عيار مس نسبت به سرعت همزن ………………………………………………………………………153
شكل ( 6-3 ) تغييرات عيار مس نسبت به كربنات كلسيم …………………………………………………………..154

شكل ( 6-4 ) نمودار درصد مواد عبوري از سرند نسبت به زمان …………………………………………………..159

شكل ( 6-5 ) منحني دانه بندي محصول عبور كرده از سرند ………………………………………………………160

 

ABSTRACT

AHARSONGON coper mine is one of the biggest porphyry copper mine in middle east the mine is located in East Azarbijan province near Varzaghan village Because of huge investments, it needs accurate studies and all of responsible persons obliged to study accurately and to use in best way of depositWith accordance to said plan , entrance feed grade of factory designed for 0.7% grade of copper which is based on average grade of copper that often is between0.56%nd 1.2%The project which was under study is for best use of deposit.
Based on the last statistic study the deposit is at least 9 million tons of low grade sulfate copper with nearly 0.35% grade and less, which, because of said reason the operation was done to floating sulfate oreThe main minerals which make deposit are , chalcopyrite and Covelline as mine and minor copper minerals Pyrite is the main gangue which because of high involve of pyrite and chalcopyrite and also for the reason of low grade of sulfate all the process of test – from sampling to finalising term must be done with high accuracy



 مقطع کارشناسی ارشد

بلافاصاله بعد از پرداخت به ایمیلی که در مرحله بعد وارد میکنید ارسال میشود.


فایل pdf غیر قابل ویرایش

قیمت25000تومان

خرید فایل word

قیمت35000تومان