چکیده

امروزه با رشد سریع علم و تکنولوژی و پیچیده شدن محیط سازمان ها از جمله سازکان آموزش و پرورش و مدارس مفهوم نوینی تحت عنوان “سازمان یادگیرنده” مطرح می شود. هر چقدر عدم اطمینان محیطی (پیچیدگی و تغییر) بیشتر باشد سازمان ها نیاز بیشتری به یادگیری و تغییر پیدا می کنند تا بتوانند خود را با تغییر و تحولات محیطی تطبیق دهند و اگر سازمانی کندتر از محیط یاد بگیرد محکوم به شکست است.

پژوهش حاضر بر اساس نظریه پیتر سنگه ابداع کننده سازمان های یادگیرنده بنا شده است که این سازمان ها را با پنج ویژگی : مهارتهای شخصی، الگوهای ذهنی، چشم انداز مشترک، یادگیری نیمی و تفکر سیستمی مشخص کرده است. هدف کلی این تحقیق “بررسی میزان برخورداری دبیرستان های دولتی دخترانه شهر تهران از ویژگی های سازمان یادگیرنده و ارائه پیشنهادات مناسب جهت برخورداری از آن ویژگی های” است. جامعه آماری این پژوهش، کلیه کارمندان آموزشی، پرورشی و اداری در دبیرستان های دولتی دخترانه مناطق 19 گانه شهر تهران در سال تحصیلی 88-87 بوده است که مجموع آنها 11189 نفر در 291 دبیرستان پراکنده بوده اند که از میان آنها تعداد 27 مدرسه از مناطق 5،11،13،17،3 و از هر مدرسه 14 کارمند ( شامل 1 مدیر، 6 کارمند اداری، آموزشی و پرورشی و 7 دبیر)مجموعأ 378 نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای و تصادفی انتخاب شدند.

ابزار اندازه گیری این تحقیق، سه پرسشنامه از نوع محقق ساخته بود که پنج عامل مهارتهای شخصی، الگوهای ذهنی، آرمان های مشترک، یادگیری تیمی و تفکر سیستمی را در نمونه مورد نظر مورد سنجش قرار داده است. برای محاسبه ضریب پایانی گرسشنامه ها از روش آلفای کرونباخ استفاده شد که ضریب مذکور 94/0 بدست آمد. اطلاعات بدست آمده در دوبخش توصیفی و استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند، برای تجزیه و تحلیل داده های آماری از نرم افزار spss استفاده شد و در ابتدا از آمار توصیفی نظیر فراوانی، درصد، میانگین و انحراف معیار و واریانس برای توصیف مشخصات پاسخ گویان و توصیف هر یک از مؤلفه های ابعاد سازمان یادگیرنده استفاده شد. برای بررسی و آزمون سؤالات پژوهش نیز از آزمون t تک متغیره، تحلیل واریانس و آزمون تعقیبی توکی استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان داد که دبیرستان های دولتی دخترانه شهر تهران از 5 ویژگی سازمان یادگیرنده برخوردار هستند. در عین حال، در ویژگی های مهارت شخصی و تفکر سیستمی تفاوت معنا داری بین میانگین سه گروه مدیران، کارمندان و دبیران وجود ندارد. همچنین در ویژگی های الگوهای ذهنی، چشم انداز مشترک و یادگیری تیمی تفاوت معنا داری بین میانگین سه گروه کارکنان مشاهده شد به طوری که در هر سه ویژگی بالاترین میانگین مربوط به کارکنان بوده است و پایین ترین میانگین در ویژگی الگوهای ذهنی و چشم انداز مشترک مربوط به مدیران و در یادگیری تیمی مربوط به دبیران بوده است اما در نهایت این تفاوت چندان معنا دارد نبود. در پایان با توجه به نتایج حاصل از پژوهش و تجربیات محقق پیشنهاداتی ارائه شده است.

فهرست مطالب

کلیات تحقیق 1

1.1.مقدمه 2

2.1. بیان مسئله 3

3.1. اهمیت و ضرورت تحقیق 6

4.1. اهداف تحقیق 8

1.4.1. هدف کلی تحقیق 8

2.4.1. اهداف ویژه تحقیق 8

5.1. قلمرو تحقیق 9

1.5.1. قلمرو مکانی تحقیق 9

2.5.1. قلمرو زمانی تحقیق 9

6.1. سؤالات تحقیق 9

7.1. تعریف واژه ها، مفاهیم و متغیرها 10

1.7.1. تعاریف نظری مفاهیم و متغیرها 10

2.7.1. تعاریف عملیاتی مفاهیم و متغیر ها 12

  1. مبانی نظری و پیشینه تحقیقات 15

1.2. مقدمه 16

2.2. مبانی نظری و پژوهش 17

1.2.2. تاریخچه سازمان یادگیرنده 17

2.2.2. تعاریف سازمان یادگیرنده 18

3.2.2. بستر تاریخی موضوع 20

1.3.2.2. یادگیری 22

2.3.2.2. ریشه واژه یادگیری و تعریف آن 22

3.3.2.2. یادگیری و تغییر 23

4.3.2.2. تعاریف یادگیری سازمانی 23

4.2.2. ایعاد یادگیری در محیط های سازمانی 24

1.4.2.2. سطوح یادگیری 25

2.4.2.2. انواع یادگیری 28

3.4.2.2. مهارت های یادگیری 34

5.2.2. رابطه یادگیری سازمانی و سازمان یادگیرنده 38

6.2.2. ویژگی های سازمان یادگیرنده 39

1.6.2.2. ویژگی های سازمان یادگیرنده از دیدگاه دفت 39

2.6.2.2. ویژگی های سازمان یادگیرنده از دیدگاه الواتی 40

3.6.2.2. ویژگی های سازمان یادگیرنده از دیدگاه ویک ولئون 41

4.6.2.2. ویژگی های سازمان یادگیرنده از دیدگاهاستیفین پی رابیتز 42

5.6.2.2. ویژگی های سازمان یادگیرنده از دیدگاه پیتر سنگه 42

7.2.2. مفروضات سازمان یادگیرنده 46

1.7.2.2. سازمان 46

2.7.2.2.فرهنگ سازمانی 49

3.7.2.2. مدیریت 52

4.7.2.2. کارکنان 55

8.2.2. نقش رهبری در سازمان یادگیرنده 56

1.8.2.2. رهبر در نقش طراح 58

2.8.2.2. رهبر در نقش ناظر 58

3.8.2.2. رهبر در نقش معلم 58

4.8.2.2. ویژگی رهبران در سازمان یادگیرنده 59

9.2.2. مقایسه نظام اداری سازمان های سنتی و سازمان های یادگیرنده 60

10.2.2. مزایای بالقواه سازمان یادگیرنده 60

11.2.2. عواقب عدم به کار گیری دیدگاه های سازمان یادگیرنده 61

12.2.2. خلق سازمان یادگیرنده 62

13.2.2. موانع ایجاد سازمان یادگیرنده 63

14.2.2. مدارس یادگیرنده 64

1.14.2.2. تعریف مدرسه یادگیرنده 65

2.14.2.2. توصیف مدارس یادگیرنده 65

3.14.2.2. ویژگی های مدارس یادگیرنده از دیدگاه های مختلف 66

1.3.14.2.2. ویژگی های مدارس یادگیرنده از دیدگاه ووال اسلومان و استوارت 66

2.3.14.2.2. ویژگی های مدارس یادگیرنده از دیدگاه استفانی مارشال 67

3.3.14.3.2. ویژگی های مدارس یادگیرنده از دیدگاه ران برانت 68

4.14.2.2. سطوح یادگیری در مدارس یادگیرنده 69

5.14.2.2. خلق مدارس یادگیرنده 71

6.14.2.2. نتیجه گیری 72

3.2. پیشینه تحقیقاتی 73

1.3.2. تحقیقات انجام شده در خارج از کشور 73

2.3.2. تحقیقات انجام شده در داخل کشور 78

4.2. چارچوب نظری تحقیق 82

1.4.2. نتیجه گیری 85

2.4.2. بحث و بررسی 87

  1. روش تحقیق 89

1.3. مقدمه 90

2.3. روش پژوهش 90

3.3. جامعه آماری پژوهش 91

4.3. نمونه آماری (روش نمونه گیری و حجم نمونه آماری) 91

5.3. ابزار اندازه گیری 94

6.3. ویژگی های فنی ابزار اندازه گیری 96

1.6.3. پایایی یا قابلیت اعتماد ابزار اندازه گیری 96

2.6.3. روایی یا اعتبار ابزار اندازه گیری 97

7.3. روش جمع آوری اطلاعات 98

8.3. روش های تجزیه و تحلیل داده ها 98

1.8.3. آمار توصیفی 98

2.8.3. آمار استنباطی 98

  1. تجزیه و تحلیل داده ها 100

1.4. مقدمه 101

2.4. توصیف آناری متغیر های پژوهشی (آمار توصیفی) 101

1.2.4. فراوانی و درصد فراوانی آزمودنی ها و مدارس انتخابی 102

2.2.4.سابقه خدمت 103

3.2.4. رشته تحصیلی 104

4.2.4. مدرک تحصیلی 105

5.2.4. سمت 106

6.2.4. توصیف مقیاس درجه بندی مربوط به سؤالات پژوهش 107

1.6.2.4. توزیع فراوانی، درصد و درصد تراکمی متغیر مهارتهای شخصی 107

2.6.2.4. توزیع فراوانی، درصد و درصد تراکمی متغیر الگو های ذهنی 108

3.6.2.4. توزیع فراوانی، درصد و درصد تراکمی متغیر چشم انداز مشترک 109

4.6.2.4. توزیع فراوانی، درصد و درصد تراکمی متغیر یادگیری تیمی 110

5.6.2.4. توزیع فراوانی، درصد و درصد تراکمی متغیر تفکر سیستمی 111

3.4. استنباط آماری داده های پژوهشی (آماری استنباطی) 112

الف) بررسی مقایسه میانگین نمونه با میانگین مورد انتظار از طریق آزمون t تک نمونه ای 112

سؤال ویژه شماره 1    112

سؤال ویژه شماره 2    113

سؤال ویژه شماره 3   113

سؤال ویژه شماره 4   114

سؤال ویژه شماره 5   114

سؤال کلی پژوهش 115

ب) نتایج حاصل از آزمون تحلیل واریانس 116

  1. نتیجه گیری و پیشنهادات 125

1.5. مقدمه 126

2.5. خلاصه 126

3.5. تجزیه و تحلیل نتایج تحقیق 127

1.3.5. نتیجه گیری از سؤال ویژه اول 127

2.3.5. نتیجه گیری از سؤال ویژه دوم 128

3.3.5. نتیجه گیری از سؤال ویژه سوم 129

4.3.5. نتیجه گیری از سؤال ویژه چهارم 130

5.3.5. نتیجه گیری از سؤال ویژه پنجم 131

4.5. بحث و بررسی 132

1.4.5. بازنگری پیشینه 132

2.4.5. سؤال پژوهشی اول 133

3.4.5. سؤال پژوهشی دوم 134

4.4.5. سؤال پژوهشی سوم 135

5.4.5 سؤال پژوهشی چهارم 137

6.4.5. سؤال پژوهشی پنجم 138

5.5. محدودیت های پژوهش 140

1.5.5. محدودیت های در اختیار پژوهشگر 141

2.5.5. محددودیت های خارج از اختیار پژوهشگر 141

3.5.5. محدودیت های علمی پژوهش 142

6.5. پیشنهادها 142

1.6.5. پیشنهادات میتنی بر نتایج تحقیق 142

2.6.5. پیشنهادات مبتنی بز تجارب محقق 144

7.5. کاربرد نتایج تحقیق 145

پیوست ها و ضمائم 146

پیوست شماره 1: پرسشنامه مدیران 147

پیوست شماره 2: پرسشنامه دبیران 149

پیوست شماره 3: پرسشنامه کارمندان 151

پیوست شماره 4: آلفای کرونباخ 153

فهرست منابع 154

فهرست منابع فارسی 155

فهرست منابع لاتین 162

فهرست جداول

1.2.سیر تاریخی مفاهیم یادگیری سازمانی و سازمان یادگیرنده 21

2.2.مقایسه ویژگی های یادگیری سطح بالا و سطح پایین 32

3.2. تمایز سازمان های سنتی و یادگیرنده 60

1.3. پراکندگی حوزه ها، مناطق انتخابی، فراوانی و درصد دبیرستانها در هر حوزه 93

2.3. اندازهz در آزمون یک دامنه و دودامنه با سطح اطمینان 94

3.3. مشخصه های متغیر ها و سؤالات پژوهش 96

1.4. توزیع فراوانی و درصد مدارس و آزمودنی های مورد مطالعه به تفکیک مناطق 102

2.4. فراوانی، درصد و درصد تراکمی سابقه خدمت آزمودنی ها 103

3.4. فراوانی، درصد و درصد تراکمی رشته تحصیلی آزمودنی ها 104

4.4. فراوانی، درصد و درصد تراکمی مدرک تحصیلی آزمودنی ها 105

5.4. فراوانی، درصد و درصد تراکمی سمت آزمودنی ها 106

6.4. فراوانی، درصد و درصد تراکمی مربوط به متغیر مهارتهای شخصی 107

7.4. فراوانی، درصد و درصد تراکمی مربوط به متغیر الگو های ذهنی 108

8.4. فراوانی، درصد و درصد تراکمی مربوط به متغیر چشم انداز مشترک 109

9.4. فراوانی، درصد و درصد تراکمی مربوط به متغیر بادگیری تیمی 110

10.4. فراوانی، درصد و درصد تراکمی مربوط به متغیر تفکر سیستمی 111

11.4. شاخص توصیفی مربوط به ویژگی مهارت شخصی در وضعیت موجود 112

12.4. آزمون t تک نمونه ای مربوط به مهارت شخصی 112

13.4. شاخص توصیفی مربوط به ویژگی الگوهای ذهنی در وضعیت موجود 113

14.4. . آزمون t تک نمونه ای مربوط به الگوهای ذهنی 113

15.4. شاخص توصیفی مربوط به ویژگی چشم انداز مشترک در وضعیت موجود 113

16.4. آزمون t تک نمونه ای مربوط به چشم انداز مشترک 114

17.4. شاخص توصیفی مربوط به ویژگی یادگیری تیمی در وضعیت موجود 114

18.4. آزمون t تک نمونه ای مربوط به یادگیری تیمی  114

19.4. شاخص توصیفی مربوط به ویژگی تفکر سیستمی در وضعیت موجود 115

20.4. آزمون t تک نمونه ای مربوط به تفکر سیستمی  115

21.4. شاخص توصیفی مربوط به ویژگی سازمان یادگیرنده در وضعیت موجود 115

22.4. آزمون t تک نمونه ای مربوط به سازمان یادگیرنده  115

23.4. تحلیل واریانس مربوط به سؤال پژوهشی شماره 1   116

24.4. تحلیل واریانس مربوط به سؤال پژوهشی شماره 2   116

25.4.آزمون تعقیبی توکی مربوط به سوال گژوهشی دوم (الگوهای ذهنی) 117

26.4. تشخیص میانگین های همگن و ناهمگن مربوط به سوال پژوهشی دوم 117

27.4. تحلیل واریانس مربوط به سوال پژوهشی شماره 3 118

28.4. آزمون تعقیبی توکی مربوط به سوال پژوهشی سوم(چشم انداز مشترک) 118

29.4. تشخیص میانگین های همگن و و ناهمگن مربوط به سوال پژوهشی سوم 118

30.4. تحلیل واریانس مربوط به سوال پژوهشی شماره 4 119

31.4. آزمون تعقیبی توکی مربوط به سوال پژوهشی چهارم (یادگیری تیمی) 119

32.4. تشخیص میانگین های همگن و و ناهمگن مربوط به سوال پژوهشی چهارم 120

33.4. . تحلیل واریانس مربوط به سوال پژوهشی شماره 5 120

34.4.  تحلیل واریانس مربوط به سوال پؤوهشی کلی (ویژگیهای سازمان یادگیرنده) 120

35.4. آزمون تعقیبی توکی مربوط به سوال پژوهشی کلی(ویژگیهای سازمان یادگیرنده) 121

36.4. تشخیص میانگین های همگن و و ناهمگن مربوط به سوال پژوهشی کلی  121

37.4. تحلیل واریانس مناطق 5 گانه مورد مطالعه در رابطه با ویژگی های سازمان یادگیرنده 122

38.4. مقایسه میانگین های مناطق 5 گانه 122

فهرست نمودار ها

1.2.یادگیری تک حلقه ای 29

2.2.یادگیری دو حلقه ای 30

3.2. متغیر های محتوایی و نوع ساختار 47

4.2. تفاوت ساختار های مکانیکی و ارگانیکی 48

5.2. مدیریت سازمان های یادگیرنده 54

6.2. ویژگی های رهبران 59

7.2. چارچوب نظری پژوهش 84

1.4. فراوانی و درصد آزمودنی ها به تفکیک مناطق 102

2.4. فراوانی و درصد سابقه خدمت آزمودنی ها 103

3.4. فراوانی و درصد رشته های تحصیلی آزمودنی ها 104

4.4. فراوانی و درصد مدرک تحصیلی آزدمودنیها 105

5.4. فراوانی و درصد سمت آزمودنی ها 106

6.4. نمره خام توزیع فراوانی متغیر مهارتهای شخصی 107

7.4. نمره خام توزیع فراوانی متغیر الگوهای ذهنی 108

8.4. نمره خام توزیع فراوانی متغیر چشم انداز مشترک 109

9.4. نمره خام توزیع فراوانی متغیر یادگیری تیمی 110

10.4. نمره خام توزیع فراوانی متغیر تفکر سیستمی 111

فهرست شکل ها

1.2.ابعاد با ریز سیستم یادگیری 25


مقطع : کارشناسی ارشد

دانلود بخشی از بررسی ميزان برخورداری دبيرستانهای دولتی دخترانه شهر تهران از ويژگيهای سازمان يادگيرنده از ديدگاه كاركنان

قبل از خرید فایل می توانید با پشتبانی سایت مشورت کنید