انتخاب صفحه

 فهرست مندرجات

 فصل اول: مقدمه

 بدیهی است شاغلین در هر حرفه و صنعتی به عنوان نیروهای فعال و موثر در امر تولید و بهره وری محسوب می شوند لذا کارفرمایان باید به طور خاصی به سلامت کاربران و ایجاد فضایی مناسب با ویژگی های جسمی و روحی افراد بیاندیشند در دنیای کنونی علوم مختلف بخش عمده ای از مشکلات افراد را در سیستم های کاری گوناگون حل کرده است در این راستا نیز علوم و فنونی وجود دارند که از زوایای مختلف سلامت و بهداشت شاغلین و همچنینکارآیی آنها را مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار می دهد یکی ازاین علوم، ارگونومی[1] یا مهندسی فاکتورهای انسانی[2]می باشد. ارگونومی علمی است که از تطابق هر چه بیشتر کار با کاربر سخن می گوید (1)واز دو واژه یونانی ارگو[3]به معنای کار ونومی[4]به معنای قاعده و قانون طبیعی ریشه گرفته و در لغت به معنای قانون کاریا ارتباط بین کارگر و محیط کار تعریف شده است. این واژه نخستین بار در سال 1875میلادی به وسیله فردی به نام وو جسیچ جاستر[5] در یک روزنامه لهستانی به کار برده شد.علم ارگونومی یا همان مهندسی فاکتورهای انسانی مجموعه ای از علوم پایه مختلف ازجمله فیزیولوژی، روانشناسی، فیزیک، مکانیک و جامعه شناسی است که این علوم پایه در کنار یکدیگر به طراحی بهتر سازمان برای بهره وری بیشترکمک می کنند(2). ارگونومینوعی مطالعه علمی افراد (شامل خصوصیات – عادات – محدودیت ها)و کار آنها(فعالیت های جسمی و فکری در ارتباط با کار و تولید ویا فعالیت روزانه) است (3). علم و تکنیکی است که به آنالیز مسائل شاغلین در محیط های کار و زندگی آنها پرداخته و سعی در تجزیه و تحلیل ارتباط ها،شرایط و وضعیت های زندگی و تطابق آنها با نیاز ها و قابلیت های انسان دارد(4). همچنین علم مطالعه انسانها در حین کار برای درک ارتباطات پیچیده میان افراد و جنبه های فیزیکی و روانشناختی محیط کار،نیاز های شغلی و روش های کار می باشد(5) و دو هدف عمده را دنبال میکند:ارتقاء سطح بهداشت و افزایش بهره وری (6). با توجه به تطابق علمی کار و محیط کار با مشخصات فیزیکی و روانی انسان، ارگونومیست[6]اندازه های فیزیکی بدن افراد و تواناییهای جسمانی آنان را اندازه گیری و کار و محیط کار را براساس نتایج حاصله چنان طراحی می کند که با مشخصات فیزیکی تعداد بیشتری از افراد تطابق داشته باشد (7) و افراد را با محصولات،تولیدات،تجهیزات،امکانات،روش ها و محیط زندگی و کار مورد مطالعه قرار می دهد و با کمک علوم فنی _ مهندسی (که عمدتا به تکنیک ها و فنون می پردازد) به طراحی وسائل برای افراد تاکید دارد(8) بنابراین ترکیبی است از رشته‌های بیومکانیک، فیزیولوژی، آنتروپومتری و روانشناسی صنعتی که به بررسی تناسب محیط کاری کارمند با شرایط وی می‌پردازد(9). طراحی و ارزیابی کارها، محصولات، محیط و سیستم کاری شاغل برای سازگار ساختن آنها با نیازها، توانایی‌ها و محدودیت‌های افراد نیز از وظایف یک ارگونومیست است(9). بنابراین ارگونومی یک دانش چند رشته‌ای[7] است که اطلاعات مربوط به ظرفیتهای هر انسان (توانایی ها، محدودیت ها و ظرفیتهای فیزیکی و روانی) را گردآوری کرده و آنها را درطراحی مشاغل (کار)، محصولات، سیستم های در ارتباط با انسان، مکانهای کار و تجهیزات با هدف پیشگیری ازبروز مسایل و مشکلاتو آسیب های مربوط به سلامتی و همینطور بهبود و بهینه سازی، بهره وری و کیفیت بکار می‌برد (10). مطالعه کار در ارتباط با محیطی که کار در آن انجام می شود(محیط کاری)و شخصی که آن را انجام می دهد(کارمند) برای پیشگیری از انواع مشکلات و افزایش کارایی کارمند کمک می کند. با توجه به این توضیحات این علم شامل طیف وسیعی از موقعیت هایی می شود که روی راحتی، سلامتی و ایمنی انساتی تاثیر می گذارد که شامل عواملی مانند روشنایی،صدا،دما،ارتعاش،ابزار کار،طراحی صندلی،طراحی شغلیو همین طور نوبت کاری،وقفه های کاری،برنامه ریزی های وعده های غذایی می باشد.در این مدل به اصول پایه ای ازجمله نشستن،ایستادن،ابزار،کارهای فیزیکی و سنگین پرداخته شده است (11). کار و انسان دو جزءاصلی و تفکیک ناپذیر هستی است که باید به گونه ای متناسب با یکدیگر برنامه ریزی شوند. نبود همخوانی و تناسب میان توانمندی های انسان و نوع کاری که او انجام میدهد سبب بروز مشکلات بسیاری میشود که از آن جمله میتوان به رخداد حوادث و بیماریهای ناشی از کار و پایین بودن بهره وری نیروی کار اشاره کرد(12) و توجه به آسیب ها، ابزارو تجهیزات که مطابق با توانایی ها و محدودیت های فیزیکی کارمندان باشد، می تواند کمک کننده باشد (13). همچنین حذف موانع برای بهبود کیفیت و کارایی انسان جهت تولید محصولات،وظایف و محیط کاری، نقش این علم را پر رنگ تر می کند (14). ریسک فاکتورهای ارگونومیکی مرتبط با کار شامل فشار های فیزیکی و موقعیت محیط کاری می باشد که ممکن است به عنوان یک عامل آسیببرای سیستم اسکلتی عضلانی یک کارمند مطرح شود زیرا این فاکتورها در حین انجام کار یا در طول زمان بر اثر تقابل کارمند با محیط کاری ایجاد می شود (13). در این علم مباحث گوناگونی مطرح می شود برای نمونه: ارزیابی کارایی افراد به کمک مطالعات و بررسی های فیزیولوژیکی، بررسی فعالیت اندام ها در حین کار از دیدگاه اصول بیومکانیک، مطالعه زمانهای کار و استراحت، بررسی ارتباطات متقابل بین انسان و محیط کار، آنالیز کار، آنتروپومتری و طراحی آنتروپومتریک، طراحی ایستگاههای کار،تجهیزات و ابزار های دستی، بررسی تاثیرات کارهای نوبتی بر عملکرد افراد، بررسی تاثیرات شرایط محیط کاربر عملکرد دستگاههای مختلف بدن، آنالیز سیستم انسان و ماشین، ارزیابی کار، طراحی عوامل فیزیکی در ایستگاههای کار، بررسی میزان خستگی ناشی از کار می باشد (1).

مقدمه….……………………………………………………………………………………………….…..9

بیان مسئله………………………………….………………………………………….…………………12

اهمیت وضرورت تحقیق…………………………………………………………………………… 16

اهداف پژوهش……………………………………………………………………………………. 17

پرسش های اساسی:…………………………………………………………………………. 18

تعریف عملیاتی برخی از اصطلاحات…………………………………………………………… 19

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فصل دوم: مروری بر متون و ادبیات عملی

به عنوان مثال در بسیاری از نقاط جهان شکایات متعددی از بعضی از عوارض و بیماری های جسمی و روحی در میان کارمندان مشاغل کامپیوتری گزارش شده است به عنوان مثال این بیماریها شامل عوارض ماهیچه ای استخوانی،عوارض ستون مهره به خصوص در ناحیه کمر،گرفتگی ماهیچه، ضعف بینایی و …. بوده اندولی به جرات می توان گفت که هیچ یک از این بیماریها به دلیل کار با کامپیوتر رخ نداده اند بلکه نحوه نادرست استفاده از کامپیوتر و همچنین شرایط نامطلوب محیط کار کامپیوتر مسبب اصلی این ناراحتی ها بوده است پس کلیه این ناراحتی ها قابل پیشگیری بوده و می توان با بهره گیری از علم ارگونومی و با طراحی صحیح محیط کار از عواقب سوء مذکور جلوگیری کرد. بسیاری از مشکلات بهداشتی و بیماریهای ناشی از کار می تواند در اثر وجود محیط کار نامناسب و عدم انطباق با استاندارد ها باشد (25). هر ساله حدود ۵٠٠٠٠٠ کارگر در ایالات متحده از انواع صدمات ناشی از اعمال نیروی بیش از حد رنج می برند تقریبا 60% از این صدمات هنگام بلند کردن و ٢٠%در هنگام کشیدن و هل دادن روی می دهد (26). در واشنگتن ۵٠% جراحات منجر به ٨۵% هزینه های مصرفی می شود علاوه بر این اکثریت قریب به اتفاق این صدمات (٨٨%) غیر بحرانی است و به مرور زمان به وجود می آیند مثل درد پشت و سندرم تونل مچ دست، که ازاین نوع هستند. (28).در تحقیقی که در آمریکا  بر روی اختلالات اسکلتی- عضلانی صورت گرفت نشان داد احتمال سندرم تونل مچ دست بزرگترین نشانه در افرادی بوده است که با کامپیوتر کار می کردند (27). بررسی دیگری نشان داد ارگونومی می تواند احساس خوبی را برای کسب و کار به کارمندان القاکند همینطور طرح های ارگونومی با کاهش غرامت کارمندان از ٢٠٠٠٠٠٠ نفر در سال به ١٢٠٠٠٠٠ نفر، کمک بزرگی در صرفه جویی هزینه های شرکت ها و موسسات کرده است. اجرای سریع تغییرات تنها وقتی موثر خواهد بود که همه موافق باشند البته وجود حمایت از نظر مالی و درک درستی از ارگونومی، باعث بهبود کیفیت و بهره وری می شود (29). اغلب مطالعات انجام گرفته از مسائل اقتصادی ارگونومیکی، نشان می دهد که مداخلات ارگونومیکی در بهبود ایمنی،بهره وریو یا هر دو آنهامقرون به صرفه است (30). اداره آمار کار برای بررسی صدمات شغلی و بیماریها، سالانهاطلاعات جمع آوری شدهبههنگام بروز صدمات مزمن شغلی و بیماریهای موثر بر کارمندان را نشان می دهد. این اطلاعاتشامل ویژگی های دموگرافیککارمندان مجروح و نیز نیروی کار جدید در محل کار و شرایطآسیبهای ناشی از بیماری می باشد. اطلاعاتدموگرافیک شامل شغل،جنس،سن،طول مدت خدمت، نژاد و قومیت و …می باشد و شرایط آسیب و بیماری عبارتند از:ماهیت آسیب یا بیمار،بخش آسیب دیده بدن،قرار گرفتن در معرض خطر که منجر به جراحت و بیماری می شود. در سال١٩٩۵با بررسی صدمات و بیماریهای شغلی در حدود ٢۵٠٠٠٠ موسسه بخش خصوصی،١٠مورد از اختلالات اسکلتی عضلانی ناشی از کار و بیماری های تجربه شده توسط کارمندان آمریکاعبارت بود از: اختلالات صورت،کبودی،شکستگی،دررفتگی، کمر درد، پشت درد،سندرم تونل کارپل،التهاب تاندون و سیاتیک (31) و علم ارگونومی گام خود را به محل کار به عنوان ابزاری برای کاهش یا حذف شرایط به علت صدمات مرتبط با کار را با راههای های پیشگیرانه برداشته است (32). گزارش بروز اختلالات ارگونومیک در ایالات متحده به طور گسترده ای متفاوت است این تغییرات منجر به بروز اختلاف نظر شدیدی از نظر اهمیت در خصوص اختلالات ارگونومیک به عنوان اولویت های نظارتی شده است و این یافته ها نشان می دهد تغییر قابل توجهی در میان فرایندهای مختلف در یک واحد صنعتی وجود دارد (33). اصول ارگونومیکی الگویی استکه شامل مباحثیمانند مشکلات و مسائل بحرانی و مزمن درمحیط کاری نامناسب از نظر ارگونومیکی است که حالت پیشگیرانه دارد.برخی از اصول ارگونومیکی کار کردن شامل نشستن،ایستادن و انجام کارهای دستی سنگین است که به طراحی ابزار و بیان مسائل سلامت و امنیت منجر می شود (11). بررسی کیفی مشارکت های ارگونومیکی برای سهولت در تولید معرفی شده است و هدف از آن ارزیابی فرایند ها می باشد(35).

2.1.2 مروری بر ادبیات تحقیق در خارج از کشور

با بررسی مطالعات صورت گرفته در خارج از کشور و بررسی مقالات صورت گرفته در زمینه ارگونومی، در مقاله ای تحت عنوان “اختلالات اسکلتی عضلانی و عوامل موجود در محل کار و شواهد اپیدمیولوژیک اختلالات اسکلتی عضلانی مرتبط با کار از گردن،اندام فوقانیو کمر”عوامل فیزیکی محیط کار و ارتباط آن با اختلالات اسکلتی عضلانی گردن و شانه نشان داده می شود و با توجه به شواهد این بررسی می توان دریافت که یک رابطه علت و معلولیبین کار تکراری و درد در گردن و شانه وجود دارد (35). در بررسی”ریسک فاکتورهای سازمانی برای اختلالات اسکلتی عضلانی:نظریه و شواهد”یکی از بزرگترین مشکلات در این زمینه، انجام همه نوع کار در محیط اداری است و همچنین عوامل روانی و اجتماعیموجود در محیط کاراست. دو نوع از عوامل استرس زا شامل استرس های فیزیکی و استرس روانی_اجتماعی. اولی خواسته های فیزیکی در اعمال کارمند و دیگری خواسته های روانی آناست اما ما بیشتر با استرس فیزیکی آشنا هستیم یعنی نوع ابزاری که در محل کار استفاده می کنیم و نوع تقاضای فیزیکی (36). همینطور لونیس[1]اشاره کرد که در فنلاند دستورات ارگونومیکی به خوبی در حال گسترش هستند که به وسیله آموزش طولانی مدت در دانشگاهها و حمایت قانونی و استانداردهای اصولی حمایت می شوند و توصیف گسترده و جامعی از ارگونومی باقی گذاشته است اما در عمل جنبههای فیزیکی محیط کار بیانمی شود (37). در یک بررسی دستورالعمل هایی برای ارزیابی ارگونومیکی کارکنان کتابخانه انجام شده است و هدف آن شناسایی تنظیمات ایستگاههای کاری و شیوه کارکردن است همچنین توصیه هایی برای مبلمان صحیح از نظر ارگونومی و لوازم جانبی مانند روشنایی و صدا و همچنین توصیه هایی درباره بالا بردن و پایین آوردن سطوح کار مانند مانیتور و صندلی شده است (23). در تحقیقی که در دانشگاه کورنل[2]در بین کارمندان کتابخانه انجام شد نشان داد که 25% از کارمندان به نوعی در مراحل درمانی هستند و بیش از ۷۰درصد آنها محیط کار خود را تغییر داده اند و یا جا به جا شده اند و هیچ استانداردی برای طراحی محیط کاری و خرید تجهیزات وجود ندارد (38).کتابخانه دانشگاه پرینستون[3] اقداماتی برای حفظ سلامتی محیط کار برای تمام کارمندان انجام می دهد که این برنامه وسیله ای برای تشخیص عوامل خطر در سلامتی کارمندان دانشگاه است. کپی این برنامه نیز در اختیار مدیران، سرپرستان و تمام کارمندان کتابخانه قرار دارد (39). آدیمی[4] در بررسی ارگونومی خود که در دو دانشگاه لاگوس[5] وکونانت[6] در بین کتابداران و کارمندان کتابخانه و مهندسان سیستم ها انجام داد، یافته ها از هر دو موسسه نشان داد که مشکلات ارگونومیکی شامل کشیدگی، فشارها، سردرد ها و دیگر ناراحتی ها است و بیشترین مشکلات مربرط به طراحی نامناسب صندلی ها، فشار در محیط کاری، وضعیت نامناسب و نداشتن حفاظ برای صفحه کامپیوتر است(37).در بررسی که در سال ۲۰۰۱در کانادا بر روی کارمندان کتابخانه های عمومی انجام شد نشان داد که تمام کارمندان مایلند که در سطح زمین  یا در ارتفاعات قابل تنظیم و سازگار با خود کارکنند (15). مطالعات نشان می دهد که آسیب های کاری رو به افزایش است. در بررسی دیگری که در دانشگاه کورنل از ۵۸ کتابخانه عمومی در سال ۱۹۹۰ انجام گرفت نشان داد ۷/۴۴% از کارمند با نوعی از آسیب های شغلی مواجه بودند (40).همینطور در مقاله ای در سال۱۹۹۹ مشاهده شد بیشترین تعداد کتابداران آسیب دیده در این سال بوده است (41). در محیط رقابتی دانشگاه، کتابخانه یکی از عناصر مهم در موسسه علمی است. چاندرا[7] در بررسی که در هندبر روی ۹ کتابخانه یک موسسه علمی در کلکته برای ارزیابی قفسه های کتابخانه، چیدمان مجموعه و نیزبررسی موقعیت محل از نظر روشنایی، صدا، دما و رطوبت و نیز ایمنی در مقابل آتش سوزی و همچنین رضایت کاربران از سرویس ها و منابع کتابخانه انجام داد یافته ها نشان داد که هنوز تلاشی جهت بهبود کتابخانه ها انجام نگرفته و تمام کتابخانه ها با بحران محیط کاری مواجه هستند. کتابخانه ها باید طوری طراحی شوند که بتوانند نیازهای قرن ٢١ را برآورده سازندکه ارگونومی یکی از جنبه های این طراحی می باشد. بحث ارگونومی کتابخانه ها به عنوان یک تکنولوژی جدید به کتابخانه های ملل غرب محدود شده است و تقریبا هیچ تلاشی برای بهبود وضعیت کتابخانه ها در هند و مخصوصا در جنوب بنگلادش انجام نگرفته است و موسسات علمی در جنوب بنگلادش در وضعیت بحرانی هستند زیرا افزایش سریع پذیرش دانشجو باید همراه باافزایش کتابخانه ها ، مجموعه و فضای آموزشی باشد (42). در بررسی دیگر نشان می دهد سرعت استفاده از کامپیوتر افزایش پیدا کرده است و همین سرعت در کتابخانه ها با تغییرات محیط کار هماهنگ نیست و کتابخانه و کارمندان در وضعیت وخیمی از نظر جسمی و بینایی قرار دارندو کسانی که زمان زیادی را صرف انجام مسئولیت های روزانه خود توسط کامپیوتر می کردند شامل کتابداران، کارمندان کتابخانه و مهندسان سیستم ها و منشی ها هستند. نتایج نشان می دهد حالتهای نامناسب،فعالیت های خسته کننده و تکراری،ارتعاش،حرکتهای شدید،محیط کاری نامناسب،نشستن در یک موقعیت به مدت طولانی،نامناسب بودن تکیه گاه کمر،نداشتن محافظ برای صفحه کامپیوتر، ایستادن به مدت طولانی و صندلی های نامناسباست و مشکلات فیزیکی به علت رعایت نکردن اصول ارگونومیکی است

مقدمه………………………………………………………………………………………………… 22.

مروری بر ادبیات تحقیق درخارج ازکشور…………………………………………………………… 24

مروری بر ادبیات تحقیق درداخل کشور……………………………………………………………… 27

فصل سوم: روش کار و مواد

روش تحقیق حاضر از نوع پیمایش توصیفی- مقطعی  است.در این مطالعه مقایسه و مداخله انجام نشده و فقط شرایط حاضر بررسی شده است. کاربرد تحقیق پیمایشی در مطالعاتی است که در پی توصیف کمی یک یا چند جنبه از امور هستند و همچنین مطالعاتی که به کشف نوعی رابطه همخوانی و نه الزاما همبستگی بین دو یا چند متغیر توجه دارند استفاده از تحقیق پیمایشی به مطالعه انسانها محدود نشده و درمورد سایر پدیده ها نیز به کار گرفته می شود. در این روش محقق به گردآوری اطلاعات درباره واقعیت ها پرداخته و نتایج حاصل را به طور کمی تفسیر می نماید (51) و از آنجا که در پیمایش تطبیقی یا مقایسه ای، مقایسه دو یا چند محیط پژوهشی بر پایه ضوابط و نشان دادن نقاط قوت و ضعف این نوع محیط ها است(52).در این پژوهش از نمونه گیری استفاده نشد و کل جامعه (کتابداران شاغل در کتابخانه های عمومی استان همدان) مورد مطالعه قرار گرفت که داده هاطی یک بازه زمانی دو ماهه از آبان 1390 تا دی1390 جمع آوری شد. شرایط ورود به مطالعه شامل: داشتن حداقل یکسال سابقه کار در نهاد کتابخانه های عمومی کشور، نداشتن حادثه ای مانند تصادف در خارج از کار کتابخانه و داشتن تمایل به شرکت در مطالعه بوده است.

3.2 جامعه آماری

جامعه پژوهش شامل 64 کتابخانه عمومی استان همدان وکتابداران شاغل در آنها(تعداد112) بود. در این پژوهش 112 پرسشنامه مربوط به مشخصات فردی و بررسی آسیب های شغلی بوده است در این پژوهش از نمونه گیری استفاده نشد و کل جامعه مورد مطالعه قرار گرفت و تمام شماری صورت گرفته است. متغیر های اصلی مطالعه شامل: ویژگی های فردی، ابزار های کاری و وضعیت کار کردن بوده است.

3.3 روش وابزارگردآوری اطلاعات (میدانی،کتابخانه‌ای وغیره)

پرسشنامه یکی از ابزارهای رایج جمع آوری اطلاعات است که در آن رفتار مشخصات موجودات زنده اشیا و پدیده ها با استفاده از ویژگی های گوناگون آنها ثبت می گردد.  در پ‍ژوهش حاضر برای  جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه  و چک لیست محقق ساخته استفاده شده است. پرسشنامه طراحی شده از سه بخش تشکیل شده بود که بخش اول آن شامل اطلاعات دموگرافیکی مانند سن، جنسیت، مدت زمان اشتغال و….. بخش دوم شامل وضعیت کاری و کتابخانه و بخش سوم شامل بررسی میزان شیوع اختلالات عضلانی برگرفته از پرسشنامه تعدیل شده استاندارد نوردیک بود و بخش چک لیست که برای سنجش ابزار های کاری به کار می رود از استاندارد اوشا[1] و نایوش[2] گرفته شده است. بعد از طراحی، پرسشنامه جهت تعیین رواییمحتوایی در اختیار صاحب نظران مختلف قرار داده شد.برای تأیید روایی پرسشنامه از روایی محتوایی با نظرات 10نفر از اساتیدفن استفاده شد. بدین صورت که : تک تک سؤالات طراحی شده به عنوان سؤالات ابزار گردآوری، به منظور بررسی و تأیید از نظر چهار ویژگی مرتبط بودن، شفافیت، سادگی و ضرورت سؤال در قالب جداول جداگانه چهار گزینهایتنظیم و در اختیار اساتید صاحب نظرگذاشته شد. بعد از عودت نظرات متخصصان موضوعی موارد در فرم مخصوص روایی قرار داده شد جهت ارزیابی روایی محتوایی بر مبناء امتیازات متخصصین و با استفاده از فرمولهای انجام شد. در این روش ایندکس اعتبار محتوایی حداقل برابر 78/0 برای قبول اعتبار آیتمهای سازنده امتیاز کلی ضروری بود و آیتمهای غیر معتبر(کمتراز78/0) از ابزار حذف گردیدند. که در نهایت بر اساس نمره دهی متخصصان برخی از سوالات حذف،  برخی دیگر مورد بازنگری و اصلاح و برخی نیز به همان صورت طراحی شده اولیه باقی ماند. برای ارزیابی پایایی پرسشنامه نیز از یک مطالعه مقدماتی با نمونه محدود از همان جامعه آماری (تعداد13نفر) که پاسخگویی به پرسشنامه را با فاصله 2 هفته ای تکرار کردند استفاده شد.سپس پایایی ابزار با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ 78/0 به دست آمد که نشان دهنده میزان ا

3.4 روش تجزیه وتحلیل اطلاعات

مطالعه بعد از کد گذاری و ورود به رایانه با استفاده از نرم افزار 13 SPSS تجزیه و تحلیل شد متغیرهای کمی وکیفی به ترتیب با میانگین (انحراف معیار)و فراوانی (درصد) و ارتباط بین متغیرها توسط شاخصهای آماری همبستگی رتبه‌ای اسپیرمن و ضریب خی مورد تحلیل قرار گرفت و نتایج تجزیه و تحلیل داده ها  برمبنای (05/0 p<)معنی دار گزارش شده است

3.5 محدودیتها و مشکلات

از جمله محدودیت های وارد بر این پژوهش، مسافت زیاد بعلت پراگندگی کتابخانه ها در سطح استان  و احتمال عدم همکاری کارکنان کتابخانه ها ی بودکه محدودیت اول با گذشت زمان برطرف شد و محدودیت دوم با مشاوره و توضیح در مورد پایان نامه و توجیح همه کتابداران در این بررسی شرکت نمودند

[1]OSHA

[2]NIOSH

روش تحقیق…………………………………………………………………………………………… 33

جامعه آماری……………………………………………………………………………………………. 34

روش و ابزارگردآوری اطلاعات (میدانی،کتابخانه‌ای وغیره)……………………………………….. 34

روش تجزیه وتحلیل اطلاعات…………………………………………………………………………… 36

محدودیتها و مشکلات………………………………………………………………………………… 36

فصل چهارم: یافته ها

در 17کتابخانه که در بیش از یک طبقه قرار دارند کتابداران مجبورند برای مدیریت کتابخانه از طبقات بالا و پایین بروند که ممکن است اگر به شکل صحیح این کار را انجام ندهند به مرور زمان دچار اختلالات اسکلتی عضلانی شوند(جدول2).برای سالم ماندن و عمر طولانی کردن، هر فرد باید روزانه بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه ورزش کند (54). چند دقیقه پیاده روی یا در جا زدن در خانه یا حتی بالا و پایین کردن پله ها هم فعالیت بدنی است. بررسی های محققان کانادایی نشان داده است افرادیکه به طور صحیح بیش از ۵۵ طبقه را در هفته بالا و پایین می روند، به طور چشمگیری احتمال مرگ زودرس و ابتلا به ناراحتی قلبی در آنان کاهش می یابد. پله نوردی حتی به افراد چاق نیز توصیه می شود زیرا بالا و پایین رفتن از پله در هر دقیقه بین ۸ تا ۱۱ کیلو کالری انرژی می سوزاند. اما بالا و پایین رفتن زیاد برای افرادی که مبتلا به پوکی استخوان یا درد زانو و ناراحتی های قلبی یا آسم هستند، مناسب نیست.طبق آمار رسمی وزارت بهداشت کانادا و طبق بررسی ها، از جمله دلایل اصلی زیان های استفاده از پله ها شامل: نامناسب بودن وضعیت جسمانی و وضعیت محل است که می تواند خطر ساز باشد و باعث ایجاد اختلالات اسکلتی _ عضلانی گردد.

  5.1.2 اطلاعاتدموگرافی:

طبق جدول پراکندگی  تقریبا دو سوم کتابداران را زنان تشکیل می دهند و اکثریت آنها نیروی جوان و با سن میانگین 39 سال می باشند و بیش از نیمی از آنها سابقه کار 5-1 سال دارند و 72% آنها تحصیلات کارشناسی و بالاتر دارند و از نظر مصرف سیگار در سطح قابل قبول 5/97% قرار دارند.

5.1.3 وضعیتکاری:

یک سوم کتابداران نکات ایمنی در حمل دستی کتابها را رعایت نمی کنند و کتاب بیش از وزن استاندارد حمل می کنند و به مرور زمان دچار ناراحتی های شانه، مچ دست هاو پشت می شوند همینطور اکثر آنها از شیوه صحیح جا زدن کتاب اطلاع ندارند و به شیوه نادرست این کار را انجام می دهند که برای قفسه های پایین باید به صورت نشسته و برای قفسه های بالا از چهار پایه استفاده شود که اگر به صورت صحیح انجام نشود به مرور زمان  باعث درد در شانه و گردن و زانو می شود.. اکثر کتابداران بین6-3 ساعت با کامپیوتر کار می کنند که نشان دهنده آن است که تقریبا بیش از نیمی از زمان کاری در طول یک روز را از رایانه استفاده می کنند و این به دلیل فراگیر شدن استفاده از کامپیوتر در کتابخانه ها می باشد که کتابداران باید شیوه های صحیح کار کردن را آموزش ببینند تا بروز آسیب ها به حداقل برسد زیرا این امر طبیعی است که شیوه های صحیح کاری را ندانند. در مورد استفاده از  چرخ کتاب هم باید گفت علت استفاده نکردن آن توسط کتابداران می تواند به سنگین بودن، عدم کنترل آن و همچنین صدای زیادی که در هنگام هل دادن و یا کشیدن تولید می کند، اشاره کرد که اگر تجهیزات آن اصلاح نشود به مرور زمان باعث آسیبها و ناراحتی های اسکلتی عضلانی می شود. وجود وقفه های کاری می تواند از آسیب های کاری جلوگیری کند که اکثر کتابداران به این امر واقف بودند و وضعیت خود را در طول کار تغییر می دادند به گونه ای که در هنگام کار حالتهای مختلفی را استفاده می کردند و در همه حال در یک وضعیت نبودند اما متاسفانه هیچ آموزشی در مورد دستور العمل های ارگونومیکی در نهاد کتابخانه ها به کتابداران داده نشده بود. آموزش و مدیریت دو عامل مهم برای رسیدن به اهداف ارگونومیکی هستند و باید این مد نظر قرار گیرد که کارمندان هرگز بر مشکلات غلبه نخواهند کرد مگر با آموزش و برنامه های مناسب در این خصوص. دستور العمل و ساختار برنامه آموزشی باید از جانب مدیران و سرپرستان مشخص و حمایت شود. این برنامه ها باید شامل جنبه های ارگونومیکی در طراحی تجهیزات و انتخاب و روش کار با این تجهیزات باشد و مدیران باید برای تحقق اهداف این برنامه ها کارمندان خود را برای شرکت در آنها تشویق کنند (34). آموزش قوانین پایه ارگونومیکی اولین و مهمترین گام است که می تواند در آینده باعث پیشگیری و یا کاهش آسیبهای کاری نهفته ای که ممکن است بروز کند، شود. آموزش برای افزایش آگاهی و تشخیص موثر ریسک فاکتورهای مرتبط با کار، هم برای مدیریت و هم برای کارمندان مطلوب است و همینطور برای فهمیدن و کاربرد روشهای کنترلی. این روش در صورتی امکان پذیر است که کارمندان به خوبی از خطرات ارگونومیکی نهفته اطلاع داشته باشند. آموزش باید برای تمام کارمندان داده شود و شامل این توضیحات باشد:محتوا و دامنه این برنامه، علائم ارگونومیکی مرتبط با شغل که به گسترش اختلالات اسکلتی عضلانی کمک می کند، فعالیت های غیر کاری که باعث گسترش اختلالات اسکلتی عضلانی می شود، نشانه ها، علائم و انواع اختلالات اسکلتی عضلانی، پیشگیری و مقیاس های کنترل مورد استفاده در کارمندان، استفاده صحیح و مناسب از ابزارها، وسائل و تجهیزات برای کنترل ریسک فاکتورهای ارگونومیکی مشخص شده و روشهایی برای گزارش راحت علائم با اختلالات اسکلتی عضلانی مرتبط با کار(1

نتایج و یافته ها………………………………………………………………………………………… 38

اطلاعات زمینه. ای:…………………………………………………………………………………….. 38

اطلاعات مربوط به کتابخانه های مورد مطالعه:…………………………………………………….. 40

وضعیت کاری مربوط به کار کتابداری………………………………………………………………… 41

شیوع اختلالات اسکلتی عضلانی در افراد تحت مطالعه………………………………………….. 43

شیوع اختلالات اسکلتی عضلانی بر اساس وظایف شغلی……………………………………….. 44

میزان بروز ناراحتی درنواحی مختلف بدن هنگام جا زدن کتاب……………………………………..45

میزان بروز ناراحتی درنواحی مختلف بدن موقع کار با کامپیوتر…………………………………….. 46

ارتباط شیوع اختلالات اسکلتی عضلانی با برخی اطلاعات دموگرافیکی………………………… 47

بررسی ابزارهای کاری کتابخانه……………………………………………………………………… 50

میزان بروز ناراحتی در ارتباط با اختلال درکار……………………………………………………….. 54

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فصل پنجم: بحث

بحث و نتیجه گیری………………………………………………………………………………… 56

اطلاعات کتابخانه ای:……………………………………………………………………………. 56

اطلاعات دموگرافی:………………………………………………………………………………. 57

وضعیت کاری:……………………………………………………………………………………… 57.

شیوع اختلالات اسکلتی عضلانی درکتابداران کتابخانه……………………………………….. 58

شیوع ناراحتی به تفکیک اندام ها درطول یکسال درگروههای تحت مطالعه…………………. 60

بروز ناراحتی بر اساس وظایف شغلی………………………………………………………….. 61.

بروز ناراحتی ها درحین جازدن کتاب درقفسه در اندامهای مختلف…………………………..…61

بروز ناراحتی درنواحی مختلف بدن موقع کار با کامپیوتر……………………………………..……62

ارتباط شیوع اختلالات اسکلتی عضلانی با اطلاعات دموگرافی………………….……….……..62

بروز ناراحتی اسکلتی–عضلانی دربین کتابداران براساس جنسیت……………………………..62

بروز ناراحتی اسکلتی–عضلانی دربین کتابداران براساس سن……………….……………………63

پراکندگی و رابطه بین اختلال اسکلتی– عضلانی در محیط کار برحسب سابقه کاری………..64

بررسی ابزارکاری کتابداران………..……………………………………………………………………….64

بروز ناراحتی در نواحی مختلف بدن درارتباط با وضعیت قرارگیری صندلی……….………………64

بروز ناراحتی در نواحی مختلف بدن دررابطه باوضعیت میزکاری……………………………….….65

بروز ناراحتی درنواحی مختلف بدن و رابطه آن با کار باصفحه نمایش وصفحه کلید…….…….66

بروز ناراحتی درطول یکسال واختلال درکار…………………………..………………………………67

پیشنهادات………………………………………………………………………………………..68

منابع………….………………………………………………………………………….…………………73

Abstract:

Introduction: Labor and man are the two main components of inseparable in a way that should be programmed to suit each.Lack of coordination between human capabilities and the type of work he is doing is causing many problems.In this regard, the ergonomics of different aspects of health science practitioners and their performance is evaluatedManaging the often poor working conditions and what they can not reduce the productivity of knowledge workers is often poor working conditions are a compromise.But the cost of increasing the time for compromise, low quality, increased injuries and diseases will be.The aim of this study was to provide recommendations for improving the organization’s position in the library and help support and advice for solving common problems in libraries is.

Methods:Methods: This descriptive – analytical study over a period of two months from the November  to the December 2011 there is a librarians working in public libraries in Hamedan, 112 people attended.Study variables included demographic characteristics and librarians have been working tool.to collect data questionnaire and checklist made then confirmed that the validity and reliability have been used.Designed questionnaire was composed of three parts: the first part included demographic information, the second part included Working conditions library and the third section Prevalence of musculoskeletal disorders from standard Nordic questionnaire. The checklist is used to assess what tools are standard, OSHA and NIOSH.13 SPSS software to analyze data and relationships between variables by Spearman correlation coefficients and chi-square statistical indicators analyzed.

Results: Reviews showed that most employees regardless of sex, age and work experience in the lumbar region (51%) and neck (48%) during the last year have been uncomfortable.The librarians work in libraries, then books shelve, Thedata,  almost one-third had at least one upset.also working on the computer for more than half of them were uncomfortable in the shoulder area.The lack of standard tools and work on chair, table, monitor and keyboard, the data showed that between the chairs, desks, monitors and statistically significant relationship between muscle-skeletal disorders (P value= 0/025,  0/009 and 0/045 ) there are.37% of librarians have expressed during the past year due to complications of musculoskeletal discomfort and have to see a doctor.

Conclusion: Despite the young population, the incidenceof complicationswas highand there was a meaningful relationship between increasing work experience andincidenceof experiencing musculoskeletalsymptoms. Moreover, the working factors that affecteddifferent parts of the body werefound which were mostly in the neck and back regions. So much faster work environment reform and managers programs to improve working conditions, reduce stress, modify tools and correct the work program to teaching.



بلافاصله بعد از پرداخت به ایمیلی که در مرحله بعد وارد میکنید ارسال میشود.


فایل pdf غیر قابل ویرایش

قیمت25000تومان

خرید فایل word

قیمت35000تومان