انتخاب صفحه

فهرست مطالب
فصل اول کلیات پژوهش

امروزه سرمایه های فکری بیش از هر زمان دیگر به عنوان اصلی ترین سرمایه در هر کشور شناخته می شوند و در قالب سرمایه انسانی، سرمایه اجتماعی و سرمایه سازمانی خود را آشکار می¬سازند. جامعه امروز مجموعه ای از سازمان ها است که در بهترین شکل تحت عنوان سازمان های علمی تبلور می یابند. از جمله ویژگی های این سازمان ها وجود حساسیت زیاد آنها به محیط و برقراری ارتباط سازنده با آن است، و دانشگاه ها به عنوان اصلی ترین مراکز علمی کشور می بایست در این راستا پیشگام باشند(راشدی، 1388). اکتشافات و اختراعات، حاصل تحقیقاتی هستند که عمدتاً در مراکز تحقیقاتی و مؤسسه های آموزش عالی انجام می شود. بنابراین دانشگاه ها نقش بسزایی در عصر اطلاعات و مدیریت دانش بر عهده دارند(یوسفیان املشی، 1380).
دانشگاه به عنوان یک نهاد اجتماعی یکی از ارزشمندترین منابعی است که جامعه برای پیشرفت و توسعه در اختیار دارد. این نهاد به جهت نقش تعیین کننده ای که در تولید و انتقال دانش دارد به عنوان یکی از شاخص های تعیین میزان توسعه کشورها مد نظر قرار گرفته است. با توجه به رشد قابل ملاحظه متقاضیان آموزش عالی کشور و محدودیت ظرفیت پذیرش در تحصیلات تکمیلی انتخاب شیوه های نوین گزینش علمی دانشجو به جهت انتخاب اصلح اجتناب ناپذیر می باشد. لذا لازم است کلیه منابع و امکانات جهت تدوین و پیاده سازی شیوه های جدید گزینش علمی با استفاده از فن آوری های روز دنیا برای صحت و دقت این امر به¬کار گرفته شود. دانشگاه آزاد اسلامی در این راستا و در پی تأمین اهداف کمی و کیفی منبعث از رهیافت های موجود در برنامه توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی از طریق برگزاری آزمون درمقطع کارشناسی ارشد و دکتری ناپیوسته اقدام به پذیرش دانشجو می نماید(راهنمای پذیرش دانشجو، 1390).
پذیرش دانشجو در دانشگاه های کشور ما در دو دهه گذشته با رشد چشم گیر و کم نظیری مواجه بوده است. بی تردید تحولات اجتماعی و سیاسی دو دهه اخیر نقش مهمی در بروز این «استقلال » پدیده بازی کرده اند. پیروزی انقلاب اسلامی که سرلوحه شعارهای آن به شمار می¬رفت، اقتضا می¬کرد استقلال طلبی در تمام ارکان و شئون مملکت جاری شود. به عنوان یکی از نمادهای استقلال طلبی از « خودکفایی» آرمان های بزرگی بود که مردم و رهبران انقلاب امیدوارانه به آن چشم داشتند و بسیاری از سیاست¬های کلان کشور برمبنای آن شکل گرفتند. یکی از سیاست هایی که با هدف نیل به خودکفایی وضع شد، افزایش پذیرش دانشجو در دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالی و تأسیس مؤسسات آموزشی جدید دولتی و غیردولتی و غیرانتفاعی بود؛ با این هدف که با تربیت متخصصان داخلی کشور از وابستگی به بیگانگان و متخصصانی که فاقد تعهدات و باورهای انقلابی بودند، کاسته شود. این تحولات در شرایطی اتفاق افتاد که سرعت رشد زیرساختارهای دانشگاهی ما، اعم از تجهیزات، نظام مدیریتی، هیأت علمی و غیره هرگز متناسب با سرعت رشد پذیرش دانشجو نبود. به عنوان مثال، طی چند سال ظرفیت پذیرش دانشجو در یکی از دانشکده های پزشکی به یک باره از ٨٠ نفر به ۶٠٠ نفر افزایش یافت، بی آنکه زیرساخت های آن – که برای ٨٠ دانشجو طراحی شده بود – از چنین رشدی برخوردار شود. نتیجه بلافصل چنین عدم تناسبی افت کیفیت آموزش عالی در دانشگاه ها بود؛ کیفیتی که پیشتر نیز تحت تأثیر شرایط ناشی از جنگ تحمیلی و تحریم¬های اقتصادی دچار آسیب های جدی شده بود. (معاونت آموزشی و امور دانشگاهی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ، 1381).
از آنجا که انتخاب و پذیرش دانشجو به عنوان اصلی ترین درونداد، یک مرحله اساسی و تعیین کننده در نظام آموزش عالی کشور است، از این رو نحوه کنترل آن به مطلوبیت و یا وخیم تر شدن جریان آموزشی منجر می شود. به همین دلیل کنترل کیفیت از همان آغاز باید انجام گیرد زیرا بعد از ورود به دانشگاه دیگر نمی توان کاری انجام داد و تحقق اهدافی که فلسفه وجودی و رسالت اصلی نظام آموزش عالی و دانشگاه است، ممکن نخواهد شد (مجتهدی، 1372).
1-2 بیان مسئله
دانشگاه به عنوان تأمین کننده نیروی انسانی برای بخش های مختلف اقتصادی، صنعتی، اجتماعی و فرهنگی از اهمیت خاصی برای سیاست گذاران و مقامات ارشد کشورها برخوردار است. امروزه نیروی انسانی متخصص به عنوان بزرگترین سرمایه، جایگزین عوامل دیگر توسعه مانند سرمایه های فیزیکی و منابع طبیعی شده است. اگر نگرشی واقع بینانه و عمیق درباره پیچیدگی دانشگاه¬ها به عنوان یک سازمان داشته باشیم و بتوانیم استراتژیهای توسعه آن را در زمینه های فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و دانش نظری مرتبط تحلیل کنیم، توجه به نحوۀ انتخاب و کیفیت ورودی های این سیستم ضروری به نظر می رسد. زیرا که هر سیستم با توجه به اهداف خاص خود می بایست در شرایطی که توانایی پذیرش تمام متقاضیان را با توجه به امکانات خود ندارد، برای پذیرش ورودی های خود، اقدامات علمی و مؤثری را انجام دهد. آزمونهای ورودی مراکز آموزش عالی (کنکور) و نظام پذیرش در مؤسسات آموزش عالی باید بتوانند داوطلبانی را وارد دانشگاه کنند که بیشترین صلاحیت علمی را داشته باشند، به این معنا که قدرت پیش بینی کنندگی کنکور، بالا باشد (مردیها، 1383).
طی سالیان اخیر، رشد شتابان و فزاینده¬ی دسترسی به آموزش عالی در بسیاری از کشورها به عنوان پاسخی به ضرورت¬های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی مورد¬حمایت کشورها قرار گرفته است. علاوه بر دسترسی بیشتر به آموزش عالی، توزیع عادلانه¬تر منابع و بودجه به آموزش عالی در مقایسه با سایر بخش¬ها توجه برنامه-ریزان و سیاست¬گذاران را به خود جلب کرده و اهمیت آن از سوی بسیاری از پژوهشگران مورد تأکید قرار گرفته است، به طوری که آموزش عالی شرط لازمی قلمداد شده است تا کشورها بتوانند با استفاده از آن خود را با شرایط جدید رقابت جهانی وفق دهند(میچل، 2003).
سرعت پرشتاب علم و فناوری و ظهور پیشرفت های عظیم علمی در هزاره ی سوم، کشورهای جهان را در شرایطی قرار داده است که ایجاد تحول راهبردی در برنامه های توسعه امری حیاتی و گامی اساسی در جهت توسعه همه جانبه است. لذا نهادهای مولد اندیشه نقش کلیدی در تبیین و تحقق این تحول راهبردی با الهام از برنامه های توسعه و اهداف بلند سند چشم اندار جمهوری اسلامی ایران خواهند داشت ، بر این اساس متولیان و برنامه ریزان حوزه ی آموزش عالی کشور همسو و هماهنگ با نهضت تحول خواهی کشور و بهره-مندی از فرصت¬های پیش آمده در راستای ارتقای کیفیت علمی وآموزشی، لزوم بازنگری آیین نامه ها، ضوابط و مقررات آموزشی و نحوه پذیرش دانشجو را در اولویت های کاری خود قرار داده اند که برای نیل به این هدف در گام نخست، آیین نامه ی پذیرش دانشجو در دوره دکتری به لحاظ ضرورتی که در بازنگری و اصلاح آن احساس می شد با هماهنگی دانشگاه¬ها و مؤسسات آموزش عالی پذیرنده دانشجو در جهت بهبود سنجش علمی و ایجاد شرایط مناسب و یکسان تدوین شده است.
با توجه به رشد قابل ملاحظه متقاضیان آموزش عالی کشور و محدودیت ظرفیت پذیرش در تحصیلات تکمیلی انتخاب شیوه های نوین گزینش علمی دانشجو به جهت انتخاب اصلح اجتناب ناپذیر می باشد. لذا لازم است کلیه منابع و امکانات جهت تدوین و پیاده سازی شیوه های جدید گزینش علمی با استفاده از فن آوریهای روز دنیا برای صحت و دقت این امر به کار گرفته شود. دانشگاه آزاد اسلامی در این راستا و در پی تأمین اهداف کمی و کیفی منبعث از رهیافت های موجود در برنامه توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در دوره دکتری تخصصی اقدام به پذیرش دانشجو می نماید(راهنمای دوره دکتری تخصصی، 1390).
با توجه به مشکلات موجود و هزینه بالایی که تربیت دانشجوی دکتری دارد، لازم است با ارائه روش های مناسب در جهت بهبود نحوه گزینش دانشجو بتوانیم با ایجاد پشتوانه علمی و کاربردی در راستای شکوفایی کشور پیش برویم. همه ساله دانشگاه های سرایر کشور اقدام به راه اندازی رشته های مختلف تحصیلی کرده و از طریق آزمون دکتری دانشجو می¬پذیرندو ولی متأسفانه این امر مهم و خطیر بدون برنامه ریزی مؤثر در اجرای آزمون صورت می¬پذیرد. درحالی¬که به نظر می¬رسد بتوان با یک روش نظام¬یافته آزمون دکتری تخصصی را در یک چهارچوب علمی قرار داد.
به همین جهت این تحقیق درصدد یافتن ملاک های معتبر با توجه به مطالعه¬ی تطبیقی با دیگر کشورهای جهان به منظور پذیرش دانشجو در مقطع دکتری می باشد و سپس با نظر متخصصین به مقایسه¬ی این ملاک ها در دو دانشگاه دولتی و آزاد می پردازد تا واجد ملاک معتبرتری جهت پذیرش دانشجو در دانشگاه دولتی و آزاد باشد و از اتلاف وقت، سرمایه و تضییع نیروی انسانی جلوگیری شود.
امید است تحلیل و شناخت فرآیند پذیرش دانشجو در برخی ممالک مطرح جهان، که از طریق چنین مطالعاتی حاصل می شود، بتواند زمینه انتقاد و مسئله گشایی از نظام متداول پذیرش دانشجو در کشورمان را فراهم سازد و اداره کنندگان سازمان سنجش آموزش کشور را در کشف حقایق تربیتی و تحلیل نارسائی¬های موجود در پذیرش و انتخاب دانشجو و اتخاذ تدابیری در جهت حل و فصل رضایت بخش آن، یاری دهد.
1-3 اهمیت و ضرورت پژوهش
افزایش داوطلبان برای تحصیلات تکمیلی، گسترش مراکز آموزشی را ضروری می¬نماید. محدودیت ظرفیت پذیرش دانشگاه¬ها، بیکاری دانش¬آموختگان، فرار مغزها، … ضرورت انتخاب شابسته¬ترین افراد از میان متقاضیان ورود به مؤسسات آموزش عالی را مطرح می¬کند. مسئولان امروز بیش از هر زمان دیگر باید نسبت به اصلاح نظام گزینش دانشجو، برای مؤسسات آموزش عالی توجه مبذول دارند و آن را از دغدغه های ذهنی خود قرار دهند(آقازاده، 1377).
با توجه به اهداف و سیاست‌های کلان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در جهت بهبود سنجش علمی داوطلبان اهمیت و پذیرش دانشجو از آن جهت واضح است که ارزش نیروی انسانی متخصص که بتواند چرخهای عظیم پیشرفت و ترقی در جامعه را بگرداند روز به روز بیشتر احساس می شود. کشور ما سالیان درازی با کمبود نیروی انسانی متخصص و کارآزموده که دارای تعهد و درک دین خود به این کشور باشد، مواجه بوده است. با توجه به این موارد و کمبود ظرفیت دانشگاه¬ها و لزوم استفاده هر چه بیشتر و بهتر از توانایی های جوانان و امکانات آموزشی کشور، لزوم دقت و توجه در پذیرش دانشجو آشکار می شود(خدایی، 1388).
آزمون‌های دوره دکتری تخصصی و با توجه به افزایش چشمگیر فارغ‌التحصیلان مقطع کارشناسی ارشد در رشته‌های مختلف از دانشگاه‌های گوناگون و همچنین تقاضای روزافزون آنها برای ورود به دوره دکتری، سازمان سنجش آموزش کشور آزمون‌هایی‌ مشابه GRE (عمومی و تخصصی) طراحی و اجرا کرده است(دانشگاه باقرالعلوم،1389).

1-1 مقدمه…………………………………………………………………. 1
1-2 بیان مسئله…………………………………………………………… 3
1-3 اهمیت و ضرورت پژوهش……………………………………………. 5
1-4 اهداف تحقیق………………………………………………………… 5
1-4-1 هدف کلی…………………………………………………………. 6
1-4-2 اهداف فرعی……………………………………………………… 6
1-5 سؤال های تحقیق………………………………………………….. 6
1-6 تعریف مفاهیم تحقیق………………………………………………. 6
الف: تعریف نظری…………………………………………………………. 6
ب: تعریف عملیات………………………………………………………… 7

فصل دوم : پیشینه پژوهش

آموزش عالی در فرهنگ و تمدن پویای ایرانی و اسلامی از قدمت و غنای شایسته¬ای برخوردار بوده است. با آغاز عصر رنسانس و پیشرفت¬های علمی و صنعتی در کشورهای غربی، در کشور ایران نیز عناصری از آموزش عالی مبتنی بر الگوی اروپای غربی ایجاد گردید. نخستین بار امیر¬کبیر علاوه بر اعزام دانشجو به خارج، با تأسیس دار¬الفنون در 1228 هجری شمسی، از اساتید خارجی جهت تدریس در دانشکده¬های تخصصی فنی دار¬الفنون دعوت به¬عمل آورد. در همان اثنا دانشگاه تهران طی سال 1313، دانشگاه تهران به¬عنوان مرکز ثقل آموزش عالی ایران شناخته شد.
آموزش عالی به سبک کنونی دارای قدمتی هشتصد ساله در جهان است. اگر¬چه رشد آموزش عالی طی این مدت تدریجی بوده اما در 50 سال اخیر به¬ویژه پس از سال 1960 که اهمیت اساسی سرمایه¬گذاری در نیروی انسانی به¬عنوان مؤثر¬ترین عامل در توسعه اقتصادی توسط بانک جهانی پذیرفته شده، این رشد سیری فزاینده داشته است(دایره المعارف آموزش عالی،1383).
نظام آموزش عالی کشور دارای شاخه¬های متعددی است که هر کدام در عین مشابهت¬های فراوان دارای ساز¬و¬کارهای متنوعی می¬باشد. این شاخه¬های متفاوت به¬متقضیات زمان برای رسیدن یا سرعت بخشیدن به اهداف مشخصی تأسیس شده است.
با تأسیس وزارت علوم و آموزش عالی در بهمن 1346 و تشکیل شورای مرکزی آموزش در سال 1348، نخستین گام در جهت تمرکز، تجدید سازمان و اعمال نظارت مرکزی بر دانشگاه¬ها و مؤسسات آموزش عالی کشور برداشته شد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی در اردیبهشت 1359 لایحه قانونی تشکیل شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی به تصویب شورای انقلاب رسیده و به¬دنبال آن به¬منظور ایجاد تحولی اساسی در دانشگاه¬ها، به¬درخواست دانشجویان مسلمان و انقلابی ستادی با عنوان ستاد انقلاب فرهنگی با فرمان حضرت امام خمینی(ره) تشکیل شد. گفتنی است که ستاد مذکور عهده¬دار بزرگترین نقش در حوزه سیاست¬گذاری فرهنگی و آموزشی کشور گردید. در سال 1379، وزارت فرهنگ و آموزش عالی به¬منظور انسجام بخشیدن به امور اجرایی و سیاست¬گذاری نظام علمی کشور به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تغییر نام داده و وظایف برنامه¬ریزی، حمایت و پشتیبانی، ارزیابی و نظارت، بررسی و تدوین سیاست¬ها و اولویت¬های راهبردی در حوزه-های تحقیقات و فناوری نیز به وظایف آن افزوده گردید. یکی از مهم¬ترین نقاط قوت آموزش عالی در این مدت رشد تحصیلات تکمیلی بوده که با توجه به اهمیت مضاعف آن نسبت به بقیه دوره¬ها از پیشرفت چشم¬گیرتری برخوردار بوده است(قاسمی راد، 1390).
مطالعه اسناد مربوط به تاریخ آموزش وپرورش ایران موید این امر است که دانشگاه جندی شاپور در قرن سوم میلادی به دستور اردشیر بابکان بنیان گذاری شد و طی چندین قرن، مرکز دانش جهانی محسوب می شد و طب داروسازی و دامپزشکی و فلسفه، هیئت و نجوم، ریاضیات، حکمت، منطق، الهیات و…. درآن تدریس می شد و دانشکده طب و نجوم آن در بسط و تحکیم این علوم به کشفیات و پیشرفت¬های فوق العاده بزرگی نایل شد (راهنمای آموزش عالی در ایران، 1380).
این دانشگاه با دیگر دانشگاه¬های علمی جهان آن روز مانند دانشگاه آتن و هند، ارتباط و حالت مبادله علمی داشت. بیشترین توجه استادان این دانشگاه به دانش پزشکی بود تا فلسفه و ریاضیات. آن گونه که اصول پزشکی این دانشگاه و روش های پزشکی آن، نیز جنبه علمی و نیز از لحاظ نظری بر پزشکی یونانی و هندی برتری داشت. علت اصلی این برتری، تحقیقی و تلفیقی بودن علم به ویژه پزشکی در آنجا بود که از محاسن همه پزشکی ها بهره می گرفتند. به نظر می رسد در جندی شاپور کنگره های پزشکی نیز برای ارایه نظریات جدید و روش های نوین دانش پزشکی تشکیل می شده است (ضمیری،1384).
2-2 تحولات آموزش عالی ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی:
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، تغییر و تحولات گسترده ای در نظام آموزش عالی ایران صورت گرفت که تشکیل ستاد انقلاب فرهنگی و سپس شورای عالی انقلاب فرهنگی به منظور گسترش و نفوذ فرهنگ اسلامی در شئون جامعه و تقویت انقلاب فرهنگی و اعتلای فرهنگ عمومی، تحول دانشگاه¬ها و مدارس و مانند آن، از جمله آنها بود. در 1357 شمسی، با ادغام ” وزارت علوم و آموزش عالی” و “وزارت فرهنگ و آموزش عالی” شکل گرفت. در سال 1361 شمسی، به دنبال تقاضای روزافزون اجتماعی برای ورود به آموزش عالی که پس از انقلاب متوقف شده بود، بار دیگر با تاسیس “دانشگاه آزاد اسلامی” به طور رسمی آغاز گردید. در پی آن، در سال 1361 شمسی موسسات آموزش عالی غیر دولتی غیرانتفاعی به این مجموعه افزوده شدند. همچنین آموزش عالی از راه دور یا نیمه حضوری که طی دهه اول انقلاب تعطیل شده بود، دوباره از سال 1365 شمسی با تاسیس دانشگاه پیام نور به طور رسمی احیا شد. از دیگر تحولات عمده آموزش عالی در سال های پس از انقلاب اسلامی، تشکیل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در سال 1364 شمسی بود که با تشکیل این وزارتخانه کلیه اختیارات، وظایف و مسئولیتهای وزارت فرهنگ و آموزش عالی در زمینه آموزش پزشکی به وزارتخانه جدید سپرده شد. سرانجام در سال 1379 به منظور انسجام بخشیدن به امور اجرایی و سیاستگذاری نظام علمی و تحقیقاتی کشور، با افزوده شدن “وظایف برنامه ریزی، حمایت و پشتیبانی، ارزیابی و نظارت، بررسی و تدوین سیاستها و اولویتهای راهبردی در حوزه های تحقیقات و فناوری” به وظایف وزارت فرهنگ وآموزش عالی، نام این وزارتخانه به “وزارت علوم، تحقیقات و فناوری” تغییر یافت(دایره المعارف آموزش عالی، 1383).
2-3 اشکال آموزش عالی در ایران
طبق گزارش آموزش عالی در ایران، آموزش عالی در ایران در اشکال زیر انجام می شود:
1- آموزش عالی دولتی
2- آموزش عالی غیر دولتی
3- آمورش عالی آزاد
2-3-1 آموزش عالی دولتی ایران
آموزش عالی دولتی، به بخشی از آموزش عالی اطلاق می شود که هزینه های آن را از محل بودجه عمومی تامین می گردد. بخش دولتی آموزش عالی ایران، دانشگاهها و موسسات آموزش عالی وابسته به وزارت علوم تحقیقات و فناوری، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دیگر سازمان ها و وزارتخانه های دولتی یا عمومی را در بر می گیرد. آموزش عالی دولتی به دو بخش آموزش عالی غیر پزشکی و پزشکی تقسیم می شود. آموزش عالی غیرپزشکی که بدنه اصلی آموزش عالی را تشکیل می دهد، در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و برخی دیگر از وزارتخانه ها و سازمان های دولتی یا عمومی ارایه می شود. آموزش عالی پزشکی نیز به آن بخش از آموزش عالی اطلاق می شود که با تصویب قانون تشکیل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در مرداد ماه 1364 به این وزارتخانه واگذار شده است.
2-3-2 آموزش عالی غیر دولتی

2-1 تاریخچه آموزش عالی……………………………………………… 8
2-2 تحولات آموزش عالی ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی:….. 10
2-3 اشکال آموزش عالی در ایران…………………………………….. 10
2-3-1 آموزش عالی دولتی ایران…………………………………….. 11
2-3-2 آموزش عالی غیر دولتی……………………………………….. 11
2-3-3 دانشگاه آزاد اسلامی………………………………………….. 11
2-3-4 آموزش عالی آزاد……………………………………………….. 12
2-4 انواع آموزش عالی………………………………………………… 12
2-4-1 دوره های روزانه………………………………………………..: 12
2-4-2 دوره های شبانه:……………………………………………….. 13
2-4-3 آموزش عالی نیمه حضوری:…………………………………… 13
2-4-4 آموزش عالی از راه دور:………………………………………… 13
2-4-5 آموزش عالی علمی – کاربردی:………………………………. 13
2-5 دوره های تحصیلی……………………………………………….: 14
2-6 سیر تحولات گزینش دانشجو در ایران…………………………..: 15
2-6-1 تاریخچه کنکور:………………………………………………….. 15
2-6-2 ضرورت گزینش دانشجو:………………………………………. 15
2-7 تحصیلات تکمیلی در ایران………………………………………. 18
2-8 گزینش دانشجو…………………………………………………. 19
2-9 اهمیت و جایگاه دورههای دکترا در فرایند توسعه………….. 21
2-10 هدفهای دوره دکترا……………………………………………. 21
2-11 روش های مختلف آزمون دکتری در ایران…………………….. 22
2-11-1 آزمون غیرمتمرکز……………………………………………… 22
2-11-2 آزمون متمرکز………………………………………………… 22
2-11-3 آزمون نیمه متمرکز…………………………………………… 23
2-12 پذیرش دکتری در دانشگاه آزاد……………………………….. 24
2-13-1 پذیرش دانشجوی دکتری در کانادا………………………….. 26
2-13-2 پذیرش دانشجوی دکتری در دانشگاه های امریکا، پنسیلوانیا ……………………………………………………………………………..27
2-13-3 شرایط پذیرش دانشجوی دکتری در فرانسه……………….. 27
2-14 فرایند آموزش PhD در دنیا ……………………………………….30
2-15 نحوه پذیرش دانشجو دکتری…………………………………… 31
2-16 پیشینه ی تحقیق………………………………………………: 33

فصل سوم: روش پژوهش

هدف این فصل بررسی روش شناسی تحقیق در این پژوهش است. به همین جهت ابتدا روش تحقیق، جامعه آماری، نمونه گیری و روش نمونه گیری، حجم نمونه، روش و ابزار جمع آوری اطلاعات،تعیین روایی و پایایی ابزار جمع آوری اطلاعات و روش های توصیفی و استنباطی برای تحلیل داده ها پرداخته شده است .
3ـ2 روش شناسی تحقیق
نوع تحقیق از لحاظ هدف توسعه دانش کاربردی در یک زمینه خاص است. این پژوهش به قصد کاربرد نتایج یافته هایش برای حل مشکلات خاص انجام می شود و تلاشی برای پاسخ دادن به یک معضل و مشکل عملی است که در دنیای واقعی وجود دارد بنابراین تحقیق حاضر از لحاظ هدف، تحقیق کاربردی محسوب می شود.
پژوهش حاضر، بدین دلیل که از نظر شیوه گردآوری و تحلیل اطلاعات، توصیفی و از نوع پیمایشی است. این تحقیق توصیفی است چرا که به توصیف وضعیت متغیرها در وضع موجود می پردازد. پیمایشی از آن جهت که از طریق ابزار پرسشنامه به جمع آوری و تحلیل اطلاعات در نمونه آماری مورد نظر پرداخته شده است(همان منبع).
3ـ3 متغیرهای تحقیق
متغیرهای موردبررسی در این تحقیق شیوه¬های پذیرش دانشجوی دوره دکتری، محتوای آزمون، مصاحبه و سوابق تحصیلی می¬باشند.
3ـ4 جامعه و نمونه آماری
3-4-1 جامعه آماری
جامعه‌ آماری این پژوهش شامل اساتید و دانشجویان دکتری دانشگاه¬های دولتی و آزاد تهران می¬باشد.

3-4-2 نمونه آماری و روش محاسبه حجم نمونه
در مرحله نمونه گیری بدان سبب آمار ضرورت پیدا می¬کند که امکان مطالعه تمام افراد در خصوص پدیده مورد مطالعه وجود ندارد. بنابراین محقق ناچار است قلمرو مطالعه خود را درباره افراد جامعه محدود کند و به جای تمام افراد جامعه، عده ای را که معرف کل جامعه باشند، انتخاب کند.
3-4-3 روش نمونه گیری
نمونه، گروه کوچکتری از جامعه است که برای مشاهده و تجزیه و تحلیل انتخاب شده است. با مشاهده مشخصات نمونه ای که از یک جامعه انتخاب شده است، می توان از مشخصات کل جامعه استنتاج معینی به عمل آورد.
در تحقیق حاضر از روش نمونه گیری غیر¬تصادفی در دسترس استفاده شده است.
3-5روشهای جمع‌آوری اطلاعات
با توجه به اینکه محقق در جمع آوری داده ها از پرسشنامه استاندارد استفاده نکرده است ، پرسشنامه مربوطه ، توسط محقق طراحی و به تایید اساتید راهنما و مشاور رسیده است.
پرسشنامه های مذکور شامل دو بخش عمده اند :
 نامه همراه : در این قسمت هدف از گردآوری داده‌ها به وسیله پرسشنامه و ضرورت همکاری پاسخ دهنده در عرضه داده‌های مورد نیاز، بیان شده است. برای این منظور بر با ارزش بودن داده‌های حاصل از پرسشنامه تأکید شده تا پاسخ دهنده به طورمناسب پاسخ سوال‌ها‌ را‌عرضه کند.
 سوال‌های (گویه‌ها) پرسشنامه : این بخش از پرسشنامه شامل 2 قسمت است؛
– سوالات عمومی :
در سوالات عمومی سعی شده است که اطلاعات کلی و جمعیت شناختی در رابطه با پاسخ دهندگان جمع‌آوری شود
– سوالات تخصصی:
پرسشنامه شیوه¬های پذیرش دانشجوی دوره دکتری دارای 38 گویه تخصصی است. در طراحی این قسمت سعی شده است که سؤالات پرسشنامه تاحد ممکن قابل فهم باشد .

3-6 روایی و پایایی ابزار اندازه گیری
پس از تدوین طرح مقدماتی پرسشنامه تلاش شد تا میزان روایی و پایایی پرسشنامه تعیین‌شود.
3-6-1 تعیین اعتبار (روایی) ابزار اندازه گیری
مفهوم اعتبار به این پرسش پاسخ می‌دهد که ابزار اندازه‌گیری تا چه حد خصیصه مورد نظر را می‌سنجد بدون آگاهی از اعتبار ابزار اندازه‌گیری نمی‌توان به دقت داده‌های حاصل از ‌آن اطمینان‌ ‌‌داشت.
برای تعیین اعتبار ابزار اندازه¬گیری روش¬های متعددی وجود دارد که یکی از این روش¬ها اعتبار محتوا است. اعتبار محتوا نوعی اعتبار است که برای بررسی اجزای تشکیل¬دهنده¬ی یک ابزار اندازه‌گیری ، به کار برده می‌شود. اعتبار محتوای یک ابزار اندازه‌گیری به سوال های تشکیل دهنده¬ی آن بستگی دارد. اگر سوال-های پرسشنامه معرف ویژگی‌ها و مهارت¬های ویژه‌ای باشد که محقق قصد اندازه‌گیری آنها را داشته باشد، آزمون دارای اعتبار محتوا است. برای اطمینان از اعتبار محتوا، باید در موقع ساختن ابزار چنان عمل کرد که سوال¬های تشکیل¬دهنده¬ی ابزار اندازه‌گیری، معرف قسمت¬های محتوای انتخاب شده باشد.

3-1 مقدمه………………………………………………………….. 39
3ـ2 روش شناسی تحقیق………………………………………. 39
3ـ3 متغیرهای تحقیق…………………………………………….. 40
3ـ4 جامعه و نمونه آماری…………………………………………. 40
3-4-1 جامعه آماری………………………………………………. 40
3-4-2 نمونه آماری و روش محاسبه حجم نمونه…………….. 40
3-4-3 روش نمونه گیری………………………………………… 40
3-5روشهای جمع‌آوری اطلاعات……………………………….. 41
3-6 روایی و پایایی ابزار اندازه گیری…………………………… 41
3-6-1 تعیین اعتبار (روایی) ابزار اندازه گیری………………….. 41
3-6-3تعیین پایایی ابزار اندازه گیری…………………………… 42
3-7 روشهای تجزیه و تحلیل اطلاعات……………………….. 42

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل اطلاعات.

تجزیه و تحلیل داده¬ها برای بررسی صحت و سقم فرضیه¬ها برای هر نوع تحقیقی از اهمیت خاصی برخوردار است. امروزه در بیشتر تحقیقاتی که متکی بر اطلاعات جمع¬آوری شده از موضوع مورد¬تحقیق می-باشد؛ تجزیه و تحلیل اطلاعات از اصلی¬ترین و مهم¬ترین بخش¬های تحقیق محسوب می¬شود. داده¬های خام با استفاده از فنون آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار می¬گیرند و پس از پردازش به شکل اطلاعات در اختیار استفاده¬کنندگان قرار می¬گیرند. در این فصل داده¬های تحقیق در دو بخش توصیف داده ها و آزمون های استنباطی داده ها ، تجزیه¬و¬تحلیل شده تا شواهدی برای قبول یا رد فرضیه¬های تحقیق فراهم شود. در سطح آمار توصیفی از جداول یک بعدی، دو بعدی، فراوانی، درصد، میانگین و ترسیم جداول استفاده شده است. با توجه به این که بخشی از پرسشنامه براساس طیف لیکرت طراحی شده است و نیز متغیرها تبدیل به عامل شده‌اند، لذا متغیرها در سطح فاصله‌ای مورد سنجش قرار گرفته است. بدین‌سان، در آمار استنباطی به منظور پاسخ¬گویی به سؤالات پژوهشی از آزمون t دو گروهی مستقل و تحلیل واریانس و کای¬دو استفاده شده است.
4-2 توصیف داده ها
به منظور آشنایی بیشتر با ماهیت متغیرهای تحقیق لازم است قبل از تحلیل داده¬ها به توصیف آن پرداخته شود چرا¬که توصیف آماری داده¬ها مقدم بر استنباط آماری است و به تشخیص الگوهای حاکم بر داده ها کمک می¬کند. این بخش همان طورکه اشاره کردیم به ویژگی¬های جمعیت شناختی نمونه آماری توجه دارد و با استفاده از شاخص¬های توصیفی، از قبیل فراوانی، درصد، میانگین، انحراف استاندارد، به توصیف و طبقه-بندی این ویژگی¬ها پرداخته می شود.

4-1 مقدمه…………………………………………………………….. 44
4-2 توصیف داده ها …………………………………………………..44
4-3 سؤالات پژوهش…………………………………………………. 56
4-3-1 سؤال اول……………………………………………………… 56
4-3-4 سؤال چهارم………………………………………………….. 59
4-3-5 سؤال پنجم…………………………………………………… 60
4-3-6 سؤال ششم……………………………………………….. 61

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

5-1مقدمه………………………………………………………………….. 64
5-2یافته های پژوهش…………………………………………………….. 64
5-2-1 سؤال اول……………………………………………………………. 64
5-2-2 سؤال دوم………………………………………………………… 65
5-2-3 سؤال سوم………………………………………………………… 65
5-2-4 سؤال چهارم………………………………………………………. 66
5-2-5 سؤال پنجم………………………………………………………… 66
5-2-6 سؤال ششم…………………………………………………….. 67
5-3 نتیجه گیری…………………………………………………………. 67
5-4 محدودیت های پژوهش …………………………………………….67
5-5 پیشنهادهای پژوهش…………………………………………….. 68
5-5-1 پیشنهادهای راهبردی مبتنی بر یافته های پژوهش………. 68
5-5-2 پیشنهادهایی برای پژوهش های آتی………………………. 68
منابع …………………………………………………………………….69
پیوست…………………………………………………………………… 75

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فهرست جدول ها

جدول2-1، خلاصه یافته های بدست آمده از پذیرش دانشجوی دکتری در جهان……………………………………………………………………..25
جدول 4-1، توزیع فراوانی جنسیت افراد…………………………….. 44
جدول 4-2، توزیع فراوانی گروه تحصیلی و دانشگاه اساتید و دانشجویان دکتری………………………………………………………………… 45
جدول 4-3، توزیع فراوانی مرتبه دانشگاهی افراد………………… 46
جدول 4-4، توزیع فراوانی سابقهتدریس اساتید و دانشجویان دکتر………………………………………………………………….. 46
جدول 4-5، توزیع فراوانی پاسخ های اساتید و دانشجویان دکتری به شیوه آزمون دانشجوی دکتری……………………………………………………………………. 47
جدول 4-6، توزیع فراوانی سازمان برگزار کننده آزمون نیمهمتمرکز 48
جدول 4-7، توزیع فراوانی شیوه مناسب آزمون دکتری……………….. 48
جدول 4-8، توزیع فراوانی نوع سؤالات آزمون کتبی……………………. 49
جدول 4-9، توزیع فراوانی محتوای آزمون کتبی……………………….. 49
جدول 4-10، توزیع فراوانی بیشترین سهم آزمون……………………. 50

Abstract

This study was conducted to evaluate methods for PhD student’s admission in state and open universities. Professors and doctoral students of Tehran universities in three humanities, basic sciences and engineering sciences departments form the statistical population of this research. In this study a researcher-made questionnaire was used and was performed on 261 professors and doctoral students. The result of reliability test was 0.80. In this study, PhD student admission procedures were compared, the view points of PhD students and professors of state and open universities about content of the written test and also article share in admission interviews were investigated. The findings showed that the most appropriate way of testing is decentralized. Professors and students agree that the content of the written test should include undergraduate, graduate and English courses. In this regard there is no difference between the Teachers and Students’ point of view.



بلافاصله بعد از پرداخت به ایمیلی که در مرحله بعد وارد میکنید ارسال میشود.


فایل pdf غیر قابل ویرایش

قیمت25000تومان

خرید فایل word

قیمت35000تومان