انتخاب صفحه

فهرست مطالب
فصل اول: مقدمه

بدون شک ترقی و تعالی هر جامعه در گرو برخورداری از یک نظام آموزشی پویا و اثربخش است و به همین جهت پرداختن به مسائل نهادهای آموزشی و تلاش برای تقویت و شناسایی عناصر کلیدی در موفقیت و شکست آنان ضروری می باشد. نهادهای آموزشی از جمله مدارس، سیستمی اجتماعی هستند که حیات وپایداری آن ها به وجودپیوندی قوی بین اجزا وعناصر تشکیل دهنده آن وابسته است. یکی از مهمترین، گرانترین و با ارزشترین عناصر و اجزاء مدارس نیروی انسانی می¬باشد که در میان دیگر عوامل به عنوان حیاتی ترین عنصر استراتژیک و اساسی ترین راه برای افزایش اثربخشی و کارایی سازمان محسوب شده (روپک ، 2000) و همچنین نقش اساسی در رشد، پویندگی و بالندگی یا شکست و نابودی سازمان¬ها ایفاء می‌کند. از جمله مؤلفه‌هایی که بر بهبود و اثربخشی عملکرد افراد در مدارس تأثیر گذار است میزان استرس حاکم بر رفتار آنان است. استرس یک مشکل رایج در میان اکثریت مردم است. انسان در زندگی اجتماعی هر نقش و جایگاهی که داشته باشد نسبت به آن نقش و جایگاه دغدغه فکری و فشار عصبی دارد منتهی میزان آن در افراد مختلف متفاوت است و اثرات متفاوتی بر عملکرد و فعالیت های آنان می¬¬¬گذارد به هر حال استرس از لحاظ اینکه اثرات سویی بر عملکرد و فعالیت های مدیران مدارس می گذارد در تحقیقات مربوط به مدیریت مدارس مورد توجه است. ارتقای بهداشت روانی محیط کار به عنوان یکی از مهمترین ابعاد توسعه وبهسازی منابع انسانی بوده و در چند دهه اخیر توجه سازمانها به نیروی سالم جسمی و فکری در موسسات اقتصادی، خدماتی، آموزشی و صنعتی در بالا بردن سطح بهره¬وری تاثیر بسزایی دارد. پژوهش¬هایی که در چند دهه اخیر انجام شده است نشان می¬دهد که عامل فشار روانی همواره در سازمان¬ها رو به رشد بوده است. از سوی دیگر محققان دریافته¬ا¬¬ند که این عامل اثرات فراوانی بر عملکرد و فعالیت¬های اعضای سازمان دارد. مدیران، کارمندان و ارباب رجوع سازمان تحت تأثیر این فشار دچار حالات روانی خاصی شده و دست به رفتار و اعمالی میزنند که نتایج آن مستقیماً در بازدهی سازمان منعکس میشود. امروزه اکثر مدیران در کشورهای صنعتی از عدم بهداشت روانی کارمندان خود به ویژه در آن حدی که مربوط به استرس می¬شود نگران هستند. بنابراین واضح است که اثرات زیانبار فشارهای عصبی تنها در مبتلا کردن افراد به مرضهای روحی و جسمی نیست بلکه فشارهای عصبی، تأثیر بسیار زیانبخشی بر عملکرد مدیران و کارکنان نیز دارد.
در سازمانهای آموزشی مدیران تحت تأثیر فشار عصبی دچار حالت روانی خاصی می شوند و دست به رفتارها و اعمالی می زنند که مستقیما در بازدهی سازمان اثر منفی دارد، استرس های بوجود آمده حاد نیروی مدیران مدارس را ضایع می¬کنند و هدف سازمان (مدرسه) را دستخوش تزلزل می¬سازد، افرادی که دچار فشار عصبی می‌‌‌شوند و توان مقابله با آن را ندارند از جهات جسمانی، روانی و رفتاری دچار آسیب می شوند و به این ترتیب است که فشار عصبی در سازمان های آموزشی همچون آفتی است که نیروی انسانی را تهدید می‌‌‌کند. و فعالیتها و تلاش ها را عقیم می سازد (الوانی، 1385)

با پیچیده تر شدن روزافزون جوامع امروزی، به طور حتم رسالت سازمان ها در جهت برآورده شدن انتظارات جوامع، حساس تر و با اهمیت تر می‌شود. آنچه که امروزه در بین اهل فن به اتفاق نظر، به یقین تبدیل شده است، نقش اساسی انسان به عنوان گرداننده اصلی سازمان‌ها است. انسان‌ها هستند که به کالبد بی روح سازمان‌ها، جان می¬بخشند و عملا تحقق اهداف را میسر می¬کنند. بنابراین کارکنان و مدیران ارزشمندترین سرمایه هر سازمان به شمار می¬آیند و عملکرد هر یک از آنان در عملکرد کل سازمان تأثیر گذار است (مهمانفر،1384). توجه به نیروی انسانی در سازمان ها در طی سال¬های اخیر بخش عظیمی از زمان و سرمایه سازمان های پیشرو را به خود اختصاص داده است (فانی و عرب کلمری، 1384). در واقع در جهت بهبود عملکرد سازمان، ناگریز به توجه عمیق¬تر به کارکنان و عوامل مؤثر بر عملکرد آنان هستیم؛ که در حقیقت عواملی چون رضایت شغلی، تعهد سازمانی، خلاقیت، استرس، تعارض و … بر عملکرد کارکنان تأثیر گذارند (مهمانفر، 1384). در این تحقیق عوامل استرس‌زا در بین مدیران مورد توجه قرار گرفته است. استرس یا فشار روانی شایع ترین، فراگیرترین و مخرب¬ترین نیروی موجود در جامعه امروزی ماست. بدین جهت بخش مهمی از زندگی که استرس فراوانی را برای انسان¬ها ایجادمی‌کند”شغل” آنهاست (میقانی، 1380).
به زعم گملچ و چن عوامل استرس زا برای اغلب مدیران وجود دارد ولی موفقیت مدیران، به شناخت، کنترل و مدیریت این عوامل بستگی دارد. مدیرانی که تحت فشار استرس زیادی هستند معتقدند که کنترلی بر اوضاع ندارند و نمی‌‌توانند شرایط اضطراب¬زا را تغییر دهند اما در واقع در بسیاری از مواقع قدرت ایجاد تغییرات لازم برای غلبه بر فشار عصبی را دارند. (گملچ و چن ، 1375)؛ الوانی نیز معتقد است که برای ایجاد تحرک و تلاش در بین مدیران مدارس مقداری فشار عصبی (استرس) لازم است. اما باید این نکته را خاطر نشان کرد که استرس شدید و طولانی نیروی مدیران را از بین می‌برد، هدف سازمان را دستخوش تزلزل می سازد و مدیران مدارس از جهات جسمانی، روانی و رفتاری دچار آسیب می شوند (الوانی، 1375). لذا شناخت عوامل ایجادکننده استرس در جهت کاهش آن ضرورت می‌یابد. در کل عوامل استرس زا شامل: عجله کاری : در این موقعیت فرد احساس شدیدی از فوریت زمان داشته و تمایل به سرعت عمل در مقابل زمان دارد. شخص احساس می‌کند که ضرورت دارد عجله کند حتی در مواقعی که دلیلی برای عجله کاری ندارد. این تمایل فرد را به علت عجول بودنش، بیماری عجله نامیده می‌شود. رقابتی بودن : دراین موقعیت فرد روحیه تهاجمی بی مورد از خود بروز میدهد. به رقابت با دیگران افراط می‌کند و با دیگران شوخی و مزاح نمی‌کند. این رفتار پرخاشگرانه شخص در اثر گسترش ناکامی‌های جزئی و خشونت‌های ساده ایجاد می‌گردد. (صعوبت کار)، حرص زدن: این نوع رفتار اشاره به تمایل فرد برای انجام دو یا چند وظیفه همزمان در زمان‌های نامناسب دارد و معمولاً باعث اتلاف زمان می‌شود که ناشی از ناتوانی فرد در انجام وظایف است. انجام کار بدون برنامه ریزی مناسب : این رفتار اشاره به تمایل فردی دارد که واقعاً بدون اینکه چگونگی نیل به موفقیت و رسیدن به نتایج مطلوب را بداند با دست پاچگی دست به اقدام می¬زند. نتیجه چنین رفتاری منجر به عدم توفیق در کار می¬گردد و یا اگر کار صورت پذیرد با خطاهای فراوانی همراه خواهد بود که نهایتاً منجر به اتلاف زمان و انرژی و سرمایه میگردد (مقیمی، 1390) . محیط فیزیکی : از عوامل بارز استرس مربوط به شرایط فیزیکی محیط کار می¬توان به درجه حرارت، باد، باران وتغییرات آب وهوا اشاره کرد. علاوه برآنها در شهرهای شلوغ مسئله ترافیک و سر و صدای وسائل نقلیه می‌‌توانند برای مدیران استرس ایجاد کنند. سروصدای معلمان – شاگردان درکلاس ورزش، زنگ تفریح و دفترمدرسه ایجاد فشار عصبی است. و اثرات جانبی همچون سرگیجه، افت کارکردهای معده مشکلات بینایی، خستگی، سردرد وحالت تهوع ایجاد می‌کند این اثرات به نوبه خود موجب ضعف عملکرد شغلی کادر اداری و آموزشی می¬شوند .گملچ وچن هشت عامل ایجاد کننده فشارعصبی مربوط به شرایط فیزیکی محیط کار ذکرکرده‌اند این عوامل عبارتند از: 1-دفترکار بی نظم وآشفته باشد 2-وقتی که دفترکار بسیار سرد ویا بسیار گرم باشد 3-وقتی که نور کافی باشد 4- وقتی که دفترکارخیلی پر سروصدا باشد 5-وقتی که تلفن‌های مکرر و سایر مزاحمت¬ها غالبا کار مدیر را قطع می‌کنند 6-وقتی که دفترکار به روی مراجعین اتفاقی باز باشد .7-وقتی که تجهیزات دفترکار کهنه و غیرقابل استفاده باشد. (گملچ وچن ، 1375). تضاد شغل : عوامل فشارعصبی در مدیران مختلف واکنشهای متفاوتی ایجاد می‌کند. آمادگی مدیران برای تحمل استرس توسط خصایص ژنتیک و رشدی آنها تعیین می‌شود. برای مشخص شدن رابطه خلق و خوی افراد با آسیب پذیری آنان در برابر بیماری‌های مرتبط با فشار عصبی پژوهش‌های زیادی صورت گرفته است. حل و فصل تعارض بخش بسیار مهمی از شغل مدیر است زیرا زمانی که افراد درکنار هم و در یک محیط سازمانی کار می‌‌‌کنند سروکله فشار عصبی هم پیدا می‌شود. گملچ و چن ده عامل ایجاد فشار عصبی مربوط به ویژگی‌های شخصی مدیران را ذکر کرده‌اند. عبارتند از: 1- مدیر اغلب کارها را باهم انجام می دهد .2-محول کردن تکالیف به دیگران برای مدیر دشوار است چون آنها نمی‌‌توانند کارها را به خوبی او انجام دهند 3 – وقتی کسی در بیان منظور خود کند است میان صحبت او می دود و اورا وادار می‌‌‌کند تا هر چه سریع تر حرف خودش را بزند. 4- مدیر وقتی آنکه هست را با آنکه امید داشته باشد مقایسه می‌‌‌کند غالبا دلسرد می‌شود 5- اغلب احساس می‌کند که چون بی لیاقت است نتوانسته است به بلند پروازی‌هایش دست یابد.6- اغلب تمرکزطولانی برروی فعالیتها (بیش از ده دقیقه) برای مدیر دشوار است. چون محدودیت های زمانی زیادی وجود دارد. 7- غالبا احساس می‌کند باید موفق شود چون قبلا موفق نبوده است و حالا همین انتظار را از او دارند. 8- غالبا تصور می‌کند که این دلیل موفق است که کارها را سریع تر از دیگران انجام می¬دهد. 9- در مور د جزئیات شغلش دقت زیادی به خرج می¬دهد (گملچ وچن، 1375). ابهام نقش : مبهم بودن شرح وظایف، حضورتمام وقت درفعالیت¬های مدرسه، درخواست‌های متعارض مقامات اداره، مسئولیت‌های نامشخص، ارسال به موقع گزارش‌ها واسناد اداری، لزوم مکاتبات فراوان مسائل انضباطی دانش آموزان، سروصدای ناشی از خیابان، انجام دادن کارهای غیر ضروری، حضور در جلسات مدرسه و اداره، تخلفات کارکنان مدرسه، عدم اعتماد میان مدیران و کارکنان مدرسه، عدم درک اهداف و مقاصد آموزش و پرورش از سوی کارکنان در سرنوشت کارکنان مدرسه، لزوم آمادگی دائم برای سخنرانی، عدم حضورکافی در میان اعضای خانواده، غفلت از مسائل خانوادگی و اعضای خانواده، لزوم رقابت و تلاش برای عملکرد شغلی بهتر .احساس گناه در مقابل همسر، عدم تحقق اهداف شخصی، انجام ندادن کارهای مربوط به منزل، از دست دادن فرصت انجام کارها، عدم آگاهی از چگونگی انجام صحیح وظایف، لزوم فراگیری ضوابط و آیین نامه¬های اجرایی مربوط به نظام جدید آموزش متوسطه، سرزنش ها و توقعات فراوان مقامات اداری و نظارت بر همه کارکنان مدرسه و دانش آموزان .

1-1- کلیات………………………………………………………………… 2
1-2- بیان مساله………………………………………………………… 4
1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش…………………………………………. 9
1-4- اهداف پژوهش……………………………………………………. 12
1-5- پرسشهای پژوهش………………………………………………. 12
1-6- تعریف مفهومی متغیرها………………………………………….. 13
1-6-2- راهکارهای مدیریت استرس…………………………………… 13
1-7- تعریف عملیاتی متغیرها………………………………………….. 13
1-7-1- عوامل استرس زا……………………………………………….. 13
1-7-2- راهکارهای مدیریت استرس………………………………….. 13

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فصل دوم:مبانی نظری و پیشینه پژوهش

اصطلاح استرس از زبان انگلیسی گرفته شده و معادل دقیق آن در فارسی کلمه “فشار” است، البته معنای وسیع و طیف گسترده آن را نمی¬رساند (شاملو، 1363). این اصطلاح تقریباً از قرن پانزدهم در زبان انگلیسی مورد استفاده قرار گرفت. در این زبان کلمه استرس به معنای فشار یا کشش فیزیکی به کار می¬رفت . تا قرن هفدهم کاربرد آن در حوزه های مهندسی معماری تعمیم یافت و از آن پس این کلمه در مفهو م سختی و فلاکت در مورد انسا ن نیز مورد استفاد ه قرار گرفت. به عبارت دیگر، فشار وارد بر فرد جانشین فشار وارد بر شیء شده بود. در اوایل قرن بیستم بعضی از پژوهشگران استرس را در ارتباط با اختلالا ت روان¬تنی مطرح کردند. سپس در سال 1930 سلیه تمایز بین علت اختلالات بدنی و آثار آن را مطرح کرد. او علل یا محرک¬های خارجی را عامل استرس و حالت عدم تعادل بدن را استر س نامید (شفر ، 1982)
برای شناسایی بیشتر واژه استرس باید به تاریخچه آن بازگشت، یعنی زمانی که از این واژه برای رسانیدن مفهوم فشار فیزیکی استفاده می¬شد. فیزیک دانان ثابت می¬کنند که بین نیروی وارد بر واحد سطح و فشار حاصل از آن رابطه مستقیم وجود دارد بدین معنا که اگر یک نیوتن نیرو بر یک متر مربع سطح وارد کنیم، یک پاسکال فشار خواهیم داشت؛ رابطه بین این سه مؤلفه را به (A) و مترمربع واحد سطح (F) نیوتن واحد نیرو، (P) نشان می‌دهند که در آن (پاسکال واحد فشار( P = FA صورت فرمول است و هر چه نیرو افزایش یابد، درصورتیکه سطح ثابت باشد، فشار به همان نسبت یا اندازه افزایش می¬یابد.
سلیه (1950) تعریف کاملاً نوینی برای استرس ارائه داد. وی با تأکید بر سیستم غدد درونریز اظهار داشت که در ارگانیسم هر عامل یا محرکی می¬تواند تغییرات حفاظتی و سازگارکننده¬ای به وجود آورد. به نظر او هر محرک تنش¬زا، اگر فشار کافی داشته باشد، ممکن است به ایجاد واکنشی که او آن را سندرم سازگاری کلی نامید، منجر شود.
سلیه به هنگام طرح تاریخی این موضوع چنین می¬گوید: استرس عبارت است از مجموعه واکنش¬های غیراختصاصی که تحت تأثیر محرک های گوناگون در ارگانیسم ایجاد می¬شود. استرس از نظر ماهیت، اختصاصی است، اما منشأ غیراختصاصی دارد. اختصاصی بودن ماهیت آن یعنی اینکه دارای تغییرات کلیشه¬ای یکسان و ویژه¬ای است که مهم¬ترین آنها عبارتند از: واکنش غده قشری فوِق کلیوی، کاهش میزان ائوزینوفنل در خون و رشد زخم در دستگاه گوارش. غیراختصاصی بودن آن از این نظر است که استرس براثر محرک های گوناگون به وجود می¬آید (فایلا ، 1991 ؛ آیزنک ، 2000 ). البته سلیه در ابتدا تصور می¬کرد که استرس فقط تحت تأثیرعوامل زیان آور، ایجاد می¬شود، ولی بعدها عنوان کرد هرچیز خوشایند و ناخوشایند موجب بروز استرس می¬شود. استرس و اضطراب دو واکنش طبیعی ارگانیسم در موقعیت¬های تهدیدکننده¬اند که بدون آنها بقای نوع انسان به خطر می¬افتد. استرس عاملی است که انسان را در مواجهه با مسائلی که از آنها شناختی ندارد یا اتفاقاتی که به وضوح ما را مورد تهدید قرار می¬دهد، آماده می¬سازد. استرس با تشدید جریان خون موجب افزایش فعالیت می‌شود و می¬تواند در دستیابی به اهداف موردنظر مفید واقع شود. ولی میزان زیاد یا طولانی مدت آن نه تنها دیگر مفید نیست، بلکه زیانبار است.
اشخاصی که درباره استرس اطلاع کمی دارند، اغلب آن را نوعی نیروی خارجی نیرومند می پندارند که نسبت به آن کنترل اندکی دارند. آنها احساس می کنند در صور ت امکان باید از این فشارها ممانعت به عمل آورند، ولی چنانچه برای شخص امکان گریزی وجود نداشته باشد، باید آن را تحمل کند؛ ولی باید ذکر کرد که در مورد استر س عمل خودکار یا گریز ناپذیر وجود ندارد. هریک از ما در مواجهه با موقعیت بالقوه پرتنش به شیوه کاملاً متفاوتی واکنش نشان می¬دهیم و به انتخاب سبک مقابله با آن می¬پردازیم. ما می¬توانیم راهی را انتخاب کنیم که خود را دچار درماندگی کنیم یا از تجربیات خود لذت ببریم. در استرس عواملی چون زمینه، شرطی شدن، تجربه¬های پیشین، مدت زمان و شدت استرس نقش مهمی دارند. واکنش هر فرد در مقابل استرس از الگوی پیچیده افکار و رفتار او نشأت می گیرد. برای مثال، ما بر اساس نوع عقیده¬مان نسبت به خود و جهان و چگونگی ارضای خود به تنش پاسخ می¬گوییم. همچنین واکنش ما در مقابل تنش به میزان کنترل ما بر زندگی، و وضعیت فعل و انفعالات شخصی و وضعیت جسمانی-مان بستگی دارد. این عوامل و بسیاری دیگر از عوامل حد خاصی از تنش را برای هریک از ما به وجود می¬آورند. اگر بتوانیم با استرس¬ها به¬ طور صحیحی برخورد کنیم، استرس دوستی می¬شود که ما را برای مواجهه با مسائل زندگی نیرو می¬دهد، ولی اگر با ضعف با آن برخورد کنیم و اجازه دهیم از کنتر ل ما خارج شود، به شکل دشمنی در می¬آید و موجب بروز بیماری¬های مختلف بویژه امراض شدید قلبی و ضعف اندام¬های بدن می¬شود.

2-1-2- مفاهیم استرس:
استرس، در قرن حاضر یکی از مهم ترین زمینه¬های پژوهش در علوم مختلف به شمار می‌آید. این موضوع توجه دانشمندان رشته‌های مختلف اعم از پزشکان، روان شناسان، فیزیولوژیستها، زیست شناسان و جامعه شناسان را به خود جلب کرده است و هریک جنبه هایی از استرس و عوارض آن را مورد بررسی قرار داده‌اند در دهه¬های اخیر همکاری این متخصصان به شکل¬گیری رشته¬هایی چون (روان شناسی سلامت)، ( طب روان¬تنی)، (طب رفتاری) منجر شده است که تاثیر استرس را بر رفتار، بهداشت روانی و اختلال‌های روان تنی مورد توجه قرار داده¬اند.
امروزه به دلیل گسترش عوامل تنش¬زا و کاهش توان مقابله انسان در برابر آنها) به دلیل تغییر سبک زندگی( استرس به پدیده ای پیچیده و بزرگ تبدیل شده است، چرا که تحت تأثیر عوامل متعدد و تعامل میان آنها قرار دارد. از مهم ترین پدیده¬هایی که به استرس می¬انجامند، می¬توان از مهاجرت به شهرهای بزرگ یا کشورهای بیگانه، صنعتی شدن، تحولات روزافزون و سریع علم وفناوری، افزایش جمعیت، عدم پایبندی به آداب و رسوم گذشته، تغییر روابط خانوادگی، تغییر نقش اعضای خانواده، گسستگی روابط خانوادگی، جنگ، اضطراب فراگیر در مورد جنگهای هسته¬ای، فقر، معلولیت، بیماری‌های مزمن و تغییر ارزش¬های فرهنگی و اجتماعی نام برد (فریدنبرگ و لوی،

مقدمه……………………………………………………………………….. 15
2-1- پیشینه نظری………………………………………………………… 15
2-1-1-سیر تاریخی مطالعات استرس…………………………………… 15
2-1-2- مفاهیم استرس…………………………………………………… 17
2-1-2-1- تعریف استرس، علائم و تأثیرات آن…………………………… 20
2-1-2-2-اثرات استرس……………………………………………………… 23
2-1-2-3-عوامل مؤثر در بروز استرس…………………………………….. 25
2-1-2-4- شاخصه های عوامل فیزیکی استرس¬ ……………………….26
2-1-2-4-1-صداهای ناهنجار ……………………………………………….26
2-1-2-4-2- صداهای هنجار ( موسیقی) …………………………………26
2-1-2-4-3-درجه حرارت……………………………………………………. 27
2-1-2-5-شاخصه¬های عوامل کاری……………………………………. 27
2-1-2-5-1- تضاد نقش ………………………………………………………27
2-1-2-5-2- ابهام نقش ( ابهام در کار)…………………………………….. 27
2-1-2-5-3- حجم زیاد کار…………………………………………………… 27
2-1-2-6- شاخص های عوامل گروهی در کار……………………………. 28
2-1-2-6-1- فقدان اتحاد…………………………………………………….. 28
2-1-2-6-2- نبود حمایت گروهی………………………………………….. 28
2-1-2-7- شاخصه¬های عوامل کارراهه…………………………………. 29
2-1-2-7-1- بازنشستگی………………………………………………….. 29
2-1-2-7-2- حد بهینه استرس…………………………………………… 29
2-1-2-8- نشانه¬های استرس…………………………………………. 30
2-1-2-8- منابع استرس شغلی…………………………………………… 31
2-1-2-8- 1- استرس های ناشی از شغل………………………………. 33
2-1-2-8- 2- استرس های ناشی از مسائل اجتماعی………………… 34
2-1-2-8- 3- استرس¬های ناشی از شرایط خانوادگی………………… 34
2-1-2-8-4-مهاجرت………………………………………………………….. 35
2-1-2-9- علائم استرس……………………………………………………. 35
2-1-2-9-1- علائم جسمانی………………………………………………. 35
2-1-2-9-2- علائم روانی و رفتاری………………………………………… 36
2-1-2-10- پیآمدهای ناشی از استرس شغلی…………………………. 38
2-1-2-11- نظریه¬ها و الگوهای استرس……………………………….. 40
2-1-2-11-1- نظریه روان تحلیل گری……………………………………… 40
2-1-2-11-2-نظریه ضعف جسمانی………………………………………. 41
2-1-2-11-3-نظریه تکوین و تعادل خودکار………………………………….. 41
2-1-2-11-4-نظریه پردازش اطلاعات………………………………………. 42
2-1-2-11-5-الگوی فرهنگی اجتماعی……………………………………. 42
2-1-2-11-6-الگوی مذهبی………………………………………………… 43
2-1-2-11-7-الگوی روان تنی……………………………………………….. 44
2-1-2-11-8-الگوی واکنش حفاظتی……………………………………….. 45
2-1-2-11-9-الگوی پاسخ فیزیولوژیکی…………………………………….. 46
2-1-2-11-10-الگوی بیوشیمی……………………………………………. 47
2-1-2-11-11-الگوی دوهرنوند……………………………………………… 48
2-1-3-عوامل مؤثر بر انتخاب سبک های مقابله………………………….. 51
2-1-3-1-تحول من……………………………………………………………. 52
2-1-3-2-کارآمدی……………………………………………………………. 52
2-1-3-3- خوش بینی……………………………………………………… 52
2-1-3-4-احساس یکپارچگی………………………………………………. 53
2-1-3-5-مکانیسم های دفاعی…………………………………………… 54
2-1-3-6-توانایی حل مسئله……………………………………………… 55
2-2- پیشینه پژوهش…………………………………………………….. 56
2-2-1- پژوهش های خارجی………………………………………….. 56
2-2-2- پژوهش های داخلی…………………………………………….. 58
2-3-نتیجه گیری و جمع بندی…………………………………………… 59
2-4- مدل مفهومی پژوهش……………………………………………… 60

فصل سوم: روش پژوهش

این پژوهش به دنبال بررسی رابطه عوامل استرس زا و راهکارهای مدیریت استرس بین مدیران مدارس شهرستان بندرماهشهر می باشذ . در این پژوهش عوامل استرس زا، متغیر پیش بین و راهکارهای مدیریت استرس، متغیر ملاک می‌باشد.پژوهش از لحاظ هدف”کاربردی” و از لحاظ روش در زمره‌ی پژوهش‌های توصیفی و از نوع “همبستگی” می‌باشد.

– روش جمع آوری اطلاعات

در این پژوهش به منظور تهیه و تدوین مبانی نظری و سوابق پژوهش¬های انجام شده از روش کتابخانه‌ای و به منظور جمع‌آوری اطلاعات جهت پاسخگویی به سؤالات پژوهش، پس از اخذ مجوز از مسئولین اداره آموزش و پرورش کل و تعیین حجم نمونه، پرسشنامه‌ها بین مدیران مدارس شهرستان ماهشهر توزیع شد و پرسشنامه‌ها پس از تکمیل، گردآوری شد.
3 – 8 – روش تجزیه و تحلیل داده‌ها

برای پاسخگویی به پرسش¬های پژوهش از روش¬های زیر استفاده شد.
1-عامل استرس زای غالب از دیدگاه مدیران مدارس متوسطه شهرستان بندر ماهشهر کدام است؟ (آمار توصیفی: میانگین و انحراف استاندارد)
2- راهکارغالب مدیریت استرس مدیران مدارس متوسطه شهرستان بندر ماهشهر کدام است ؟ (آمار توصیفی: میانگین و انحراف استاندارد)
3-آیا بین عوامل استرس زا و راهکارهای مدیریت استرس در بین مدیران مدارس متوسطه شهرستان بندر ماهشهر رابطه وجود دارد؟ (ضریب همبستگی پیرسون)

3-1- مقدمه………………………………………………………………… 63
3-2- روش پژوهش………………………………………………………… 63
3-3- جامعه آماری………………………………………………………….. 64
3-4- نمونه و روش نمونه‌گیری…………………………………………….. 64
3-5- ابزار پژوهش ……………………………………………………………65
3-5-1- مقیاس عوامل استرس زا…………………………………………. 65
.3-5-2- مقیاس راهکارهای مدیریت استرس……………………………. 65
3-6- روایی و پایایی مقیاس‌ها…………………………………………… 66
3-6-1-روایی و پایایی مقیاس عوامل استرس زا ………………………..66
3-6-2- روایی و پایایی مقیاس راهکارهای مدیریت استرس………….. 67
3-7- روش جمع آوری اطلاعات……………………………………………. 68
3 – 8 – روش تجزیه و تحلیل داده‌ها ……………………………………….68

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌‌ها

در این فصل یافته‌های بدست آمده از اجرای ابزارهای پژوهش مورد بررسی قرار گرفته و به ارائه نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل آماری داده‌های پژوهش پرداخته می‌شود و نتایج بصورت خلاصه ارائه می‌گردد. برای پاسخگویی به سوالات پژوهش از نرم‌افزار SPSS16استفاده شده است.

4-2- یافته‌های پژوهش

4-2-1- سوال اول: عامل استرس زای غالب از دیدگاه مدیران مدارس متوسطه شهرستان بندر ماهشهر کدام است؟
برای تحلیل این سؤال، از آمار توصیفی استفاده شد. نتایج به‌دست آمده در جدول شماره (4-1) ارائه شده است.
جدول شماره (4-1) نتایج آمار توصیفی جهت تعیین عامل استرس زای غالب در بین مدیران مدارس شهرستان ماهشهر را نشان می‌دهد. نتایج به‌دست آمده، نشان دهنده آن است که بالاترین میانگین عوامل استرس زا ، متعلق به عامل حرص زدن (با میانگین 75/3) و پایین‌ترین میانگین، متعلق به عامل انجام کار بدون برنامه ریزی (با میانگین 23/2) می‌باشد. این یافته بدان معناست که عامل استرس زای غالب در بین مدیران مدارس شهرستان ماهشهر، عامل حرص زدن می‌باشد.

4-2-2- سوال دوم: راهکار غالب مدیریت استرس مدیران مدارس متوسطه شهرستان بندر ماهشهر کدام است؟
برای تحلیل این سؤال، از آمار توصیفی استفاده شد. نتایج به‌دست آمده در جدول شماره (4-2) ارائه شده است.
جدول شماره (4-2) نتایج آمار توصیفی جهت تعیین راهکار مدیریت استرس غالب در بین مدیران مدارس شهرستان ماهشهر را نشان می‌دهد. نتایج به‌دست آمده، نشان دهنده آن است که بالاترین میانگین راهکار مدیریت ، متعلق به راهکار ورزش (با میانگین 30/4) و پایین‌ترین میانگین، متعلق به راهکار فعالیت های تفریحی(با میانگین 80/3). این یافته بدان معناست که راهکار مدیریت استرس غالب در بین مدیران مدارس شهرستان ماهشهر، عوامل ورزش کردن می‌باشد.

4-2-3- سوال سوم: آیا بین عوامل استرس زا و راهکارهای مدیریت استرس در بین مدیران مدارس متوسطه شهرستان بندر ماهشهررابطه وجود دارد؟
به منظور تبیین رابطه بین عوامل استرس زا و راهکارهای مدیریت استرس در بین مدیران مدارس شهرستان ماهشهر، از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد که نتایج آن در جدول شماره (4-3) ارائه شده است. نتایج حاصل نشان داد که:
بین بعد عجله کاری عوامل استرس زا با سایر ابعاد آن شامل: انجام کار بدون برنامه ریزی مناسب و تضاد شغل و با بعد مدیریت زمان راهکارهای مدیریت استرس رابطه مثبت و ضعیفی مشاهده شد.
بین بعد رقابتی بودن عوامل استرس زا با سایر ابعاد آن شامل: انجام کار بدون برنامه ریزی مناسب و حرص زدن و بین بعد حرص زدن عوامل استرس زا با سایر ابعاد آن شامل: انجام کار بدون برنامه ریزی مناسب و تضاد شغل و با بعد ورزش کردن راهکارهای مدیریت رابطه مثبت وضعیفی مشاهده شد.
همچنین بین بعد انجام کار بدون برنامه ریزی مناسب عوامل استرس زا با سایر ابعاد آن شامل: ابهام نقش و تضاد شغل بعلاوه، بین بعد محیط فیزیکی عوامل استرس زا با سایر ابعاد آن شامل: ابهام نقش، بین بعد تضاد شغل عوامل استرس زا با سایر ابعاد آن شامل: ابهام نقش و با بعد مدیریت زمان راهکارهای مدیریت استرس رابطه مثبت و ضعیفی مشاهده شد و با سایر عوامل استرس زا رابطه¬ای مشاهده نشد.
همچنین بین بعد ایجاد حس خوش بینی راهکارهای مدیریت استرس با سایر ابعاد آن شامل: مدیریت زمان و رژیم غذایی، بین بعد مدیریت زمان راهکارهای مدیریت استرس با سایر ابعاد آن شامل: رژیم غذایی، بین بعد فعالیت¬های تفریحی راهکارهای مدیریت استرس با سایر ابعاد آن شامل: سنگ صبور قرار دادن دیگران و رژیم غذایی بعلاوه، بین بعد بدن را در حالت استراحت قرار دادن راهکارهای مدیریت استرس با سایر ابعاد آن شامل: سنگ صبور قرار دادن دیگران و بین بعد افراد دیگر را سنگ صبور قرار دادن راهکارهای مدیریت استرس با سایر ابعاد آن شامل: رژیم غذایی رابطه مثبت مشاهده شد و با سایر عوامل رابطه¬ای مشاهده نشد.

4- 1- مقدمه…………………………………………………………………. 70
4-2- یافته‌های پژوهش……………………………………………………… 70
4-2-1- سوال اول: عامل استرس زای غالب از دیدگاه مدیران مدارس متوسطه
شهرستان بندر ماهشهر کدام است؟……………………………………… 70
4-2-2- سوال دوم: راهکار غالب مدیریت استرس مدیران مدارس متوسطه شهرستان بندر
ماهشهر کدام است؟………………………………………………………… 71
4-2-3- سوال سوم: آیا بین عوامل استرس زا و راهکارهای مدیریت استرس در بین
مدیران مدارس متوسطه شهرستان بندر ماهشهررابطه وجود دارد؟……. 72
4-3- جمع بندی……………………………………………………………….. 75

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

مقدمه…………………………………………………………………………… 77
5-1- بحث و نتیجه گیری………………………………………………………. 77
نتیجه گیری نهایی……………………………………………………………… 81
5-4-محدودیت¬ها………………………………………………………………. 82
5-4-1- محدودیت‌های اجرایی…………………………………………………. 82
5-4-2- محدودیت‌های پژوهشی………………………………………………. 83
5-5-پیشنهادها …………………………………………………………………..83
5-5-1-پیشنهادهای کاربردی……………………………………………………. 83
‌5-5-2-پیشنهادهای پژوهشی……………………………………………………84

Abstract

This study aimed to investigate the relationship between stressors and strategies for stress management among high school principals of mahshahr city. Since the population of study confined to 70 people, total number method used to select the participants. Research tools consisted of stressors scale (Everly & Giradona, 1980) and stress management strategies scale (Cobain , 1990). Results showed that dominant stressor among principals was exercising and dominant strategy to manage the stress was to be exercising, too. Also, there is a powerful positive relationship between the stressors such as hastiness and working without a plan and there is a weak positive relationship between competitiveness stressor and exercising strategy.



بلافاصله بعد از پرداخت به ایمیلی که در مرحله بعد وارد میکنید ارسال میشود.


فایل pdf غیر قابل ویرایش

قیمت25000تومان

خرید فایل word

قیمت35000تومان