فهرست مطالب
فصل اول: مقدمه

بدون شک ترقی و تعالی هر جامعه در گرو برخورداری از یک نظام آموزشی پویا و اثربخش است و به همین جهت پرداختن به مسائل نهادهای آموزشی و تلاش برای تقویت و شناسایی عناصر کلیدی در موفقیت و شکست آنان ضروری می باشد. نهادهای آموزشی از جمله مدارس، سيستمي اجتماعي هستند که حيات وپايداري آن ها به وجودپيوندي قوي بين اجزا وعناصر تشکيل دهندة آن وابسته است. یکی از مهمترین، گرانترین و با ارزشترین عناصر و اجزاء مدارس نیروی انسانی می¬باشد که در میان دیگر عوامل به عنوان حیاتی ترین عنصر استراتژیک و اساسی ترین راه برای افزایش اثربخشی و کارایی سازمان محسوب شده (روپک ، 2000) و همچنین نقش اساسی در رشد، پویندگی و بالندگی یا شکست و نابودی سازمان¬ها ایفاء می‌کند. از جمله مؤلفه‌هایی که بر بهبود و اثربخشی عملکرد افراد در مدارس تأثیر گذار است میزان استرس حاکم بر رفتار آنان است. استرس یک مشکل رایج در میان اکثریت مردم است. انسان در زندگی اجتماعی هر نقش و جایگاهی که داشته باشد نسبت به آن نقش و جایگاه دغدغه فکری و فشار عصبی دارد منتهی میزان آن در افراد مختلف متفاوت است و اثرات متفاوتی بر عملکرد و فعالیت های آنان می¬¬¬گذارد به هر حال استرس از لحاظ اینکه اثرات سویی بر عملکرد و فعالیت های مدیران مدارس می گذارد در تحقیقات مربوط به مدیریت مدارس مورد توجه است. ارتقاي بهداشت رواني محيط كار به عنوان يكي از مهمترين ابعاد توسعه وبهسازي منابع انساني بوده و در چند دهه اخير توجه سازمانها به نيروي سالم جسمي و فكري در موسسات اقتصادي، خدماتي، آموزشي و صنعتي در بالا بردن سطح بهره¬وري تاثير بسزايي دارد. پژوهش¬هايي كه در چند دهه اخير انجام شده است نشان مي¬دهد كه عامل فشار رواني همواره در سازمان¬ها رو به رشد بوده است. از سوي ديگر محققان دريافته¬ا¬¬ند كه اين عامل اثرات فراواني بر عملكرد و فعاليت¬هاي اعضاي سازمان دارد. مديران، كارمندان و ارباب رجوع سازمان تحت تأثير اين فشار دچار حالات رواني خاصي شده و دست به رفتار و اعمالي ميزنند كه نتايج آن مستقيماً در بازدهي سازمان منعكس ميشود. امروزه اكثر مديران در كشورهاي صنعتي از عدم بهداشت رواني كارمندان خود به ويژه در آن حدي كه مربوط به استرس مي¬شود نگران هستند. بنابراين واضح است كه اثرات زيانبار فشارهاي عصبي تنها در مبتلا كردن افراد به مرضهاي روحي و جسمي نيست بلكه فشارهاي عصبي، تأثير بسيار زيانبخشي بر عملكرد مديران و كاركنان نيز دارد.
در سازمانهای آموزشی مدیران تحت تأثیر فشار عصبی دچار حالت روانی خاصی می شوند و دست به رفتارها و اعمالی می زنند که مستقیما در بازدهی سازمان اثر منفی دارد، استرس های بوجود آمده حاد نیروی مدیران مدارس را ضایع می¬کنند و هدف سازمان (مدرسه) را دستخوش تزلزل می¬سازد، افرادی که دچار فشار عصبی می‌‌‌شوند و توان مقابله با آن را ندارند از جهات جسمانی، روانی و رفتاری دچار آسیب می شوند و به این ترتیب است که فشار عصبی در سازمان های آموزشی همچون آفتی است که نیروی انسانی را تهدید می‌‌‌کند. و فعالیتها و تلاش ها را عقیم می سازد (الوانی، 1385)

با پیچیده تر شدن روزافزون جوامع امروزی، به طور حتم رسالت سازمان ها در جهت برآورده شدن انتظارات جوامع، حساس تر و با اهمیت تر می‌شود. آنچه که امروزه در بین اهل فن به اتفاق نظر، به یقین تبدیل شده است، نقش اساسی انسان به عنوان گرداننده اصلی سازمان‌ها است. انسان‌ها هستند که به کالبد بی روح سازمان‌ها، جان می¬بخشند و عملا تحقق اهداف را میسر می¬کنند. بنابراین کارکنان و مدیران ارزشمندترین سرمایه هر سازمان به شمار می¬آیند و عملکرد هر یک از آنان در عملکرد کل سازمان تأثیر گذار است (مهمانفر،1384). توجه به نیروی انسانی در سازمان ها در طی سال¬های اخیر بخش عظیمی از زمان و سرمایه سازمان های پیشرو را به خود اختصاص داده است (فانی و عرب کلمری، 1384). در واقع در جهت بهبود عملکرد سازمان، ناگریز به توجه عمیق¬تر به کارکنان و عوامل مؤثر بر عملکرد آنان هستیم؛ که در حقیقت عواملی چون رضایت شغلی، تعهد سازمانی، خلاقیت، استرس، تعارض و … بر عملکرد کارکنان تأثیر گذارند (مهمانفر، 1384). در این تحقیق عوامل استرس‌زا در بین مدیران مورد توجه قرار گرفته است. استرس یا فشار روانی شایع ترین، فراگیرترین و مخرب¬ترین نیروی موجود در جامعه امروزی ماست. بدین جهت بخش مهمی از زندگی که استرس فراوانی را برای انسان¬ها ایجادمی‌کند”شغل” آنهاست (میقانی، 1380).
به زعم گملچ و چن عوامل استرس زا برای اغلب مدیران وجود دارد ولی موفقیت مدیران، به شناخت، کنترل و مدیریت این عوامل بستگی دارد. مدیرانی که تحت فشار استرس زیادی هستند معتقدند که کنترلی بر اوضاع ندارند و نمی‌‌توانند شرایط اضطراب¬زا را تغییر دهند اما در واقع در بسیاری از مواقع قدرت ایجاد تغییرات لازم برای غلبه بر فشار عصبی را دارند. (گملچ و چن ، 1375)؛ الوانی نیز معتقد است که برای ایجاد تحرک و تلاش در بین مدیران مدارس مقداری فشار عصبی (استرس) لازم است. اما باید این نکته را خاطر نشان کرد که استرس شدید و طولانی نیروی مدیران را از بین می‌برد، هدف سازمان را دستخوش تزلزل می سازد و مدیران مدارس از جهات جسمانی، روانی و رفتاری دچار آسیب می شوند (الوانی، 1375). لذا شناخت عوامل ایجادکننده استرس در جهت کاهش آن ضرورت می‌یابد. در کل عوامل استرس زا شامل: عجله کاری : در این موقعیت فرد احساس شدیدی از فوریت زمان داشته و تمایل به سرعت عمل در مقابل زمان دارد. شخص احساس می‌کند که ضرورت دارد عجله کند حتی در مواقعی که دلیلی برای عجله کاری ندارد. این تمایل فرد را به علت عجول بودنش، بیماری عجله نامیده می‌شود. رقابتی بودن : دراین موقعیت فرد روحیه تهاجمی بی مورد از خود بروز میدهد. به رقابت با دیگران افراط می‌کند و با دیگران شوخی و مزاح نمی‌کند. این رفتار پرخاشگرانه شخص در اثر گسترش ناکامی‌های جزئی و خشونت‌های ساده ایجاد می‌گردد. (صعوبت کار)، حرص زدن: این نوع رفتار اشاره به تمایل فرد برای انجام دو یا چند وظیفه همزمان در زمان‌های نامناسب دارد و معمولاً باعث اتلاف زمان می‌شود که ناشی از ناتوانی فرد در انجام وظایف است. انجام کار بدون برنامه ریزی مناسب : این رفتار اشاره به تمایل فردی دارد که واقعاً بدون اینکه چگونگی نیل به موفقیت و رسیدن به نتایج مطلوب را بداند با دست پاچگی دست به اقدام می¬زند. نتیجه چنین رفتاری منجر به عدم توفیق در کار می¬گردد و یا اگر کار صورت پذیرد با خطاهای فراوانی همراه خواهد بود که نهایتاً منجر به اتلاف زمان و انرژی و سرمایه میگردد (مقیمی، 1390) . محیط فیزیکی : از عوامل بارز استرس مربوط به شرایط فیزیکی محیط کار می¬توان به درجه حرارت، باد، باران وتغییرات آب وهوا اشاره کرد. علاوه برآنها در شهرهای شلوغ مسئله ترافیک و سر و صدای وسائل نقلیه می‌‌توانند برای مدیران استرس ایجاد کنند. سروصدای معلمان – شاگردان درکلاس ورزش، زنگ تفریح و دفترمدرسه ایجاد فشار عصبی است. و اثرات جانبی همچون سرگیجه، افت کارکردهای معده مشکلات بینایی، خستگی، سردرد وحالت تهوع ایجاد می‌کند این اثرات به نوبه خود موجب ضعف عملکرد شغلی کادر اداری و آموزشی می¬شوند .گملچ وچن هشت عامل ایجاد کننده فشارعصبی مربوط به شرایط فیزیکی محیط کار ذکرکرده‌اند این عوامل عبارتند از: 1-دفترکار بی نظم وآشفته باشد 2-وقتی که دفترکار بسیار سرد ویا بسیار گرم باشد 3-وقتی که نور کافی باشد 4- وقتی که دفترکارخیلی پر سروصدا باشد 5-وقتی که تلفن‌های مکرر و سایر مزاحمت¬ها غالبا کار مدیر را قطع می‌کنند 6-وقتی که دفترکار به روی مراجعین اتفاقی باز باشد .7-وقتی که تجهیزات دفترکار کهنه و غیرقابل استفاده باشد. (گملچ وچن ، 1375). تضاد شغل : عوامل فشارعصبی در مدیران مختلف واکنشهای متفاوتی ایجاد می‌کند. آمادگی مدیران برای تحمل استرس توسط خصایص ژنتیک و رشدی آنها تعیین می‌شود. برای مشخص شدن رابطه خلق و خوی افراد با آسیب پذیری آنان در برابر بیماری‌های مرتبط با فشار عصبی پژوهش‌های زیادی صورت گرفته است. حل و فصل تعارض بخش بسیار مهمی از شغل مدیر است زیرا زمانی که افراد درکنار هم و در یک محیط سازمانی کار می‌‌‌کنند سروکله فشار عصبی هم پیدا می‌شود. گملچ و چن ده عامل ایجاد فشار عصبی مربوط به ویژگی‌های شخصی مدیران را ذکر کرده‌اند. عبارتند از: 1- مدیر اغلب کارها را باهم انجام می دهد .2-محول کردن تکالیف به دیگران برای مدیر دشوار است چون آنها نمی‌‌توانند کارها را به خوبی او انجام دهند 3 – وقتی کسی در بیان منظور خود کند است میان صحبت او می دود و اورا وادار می‌‌‌کند تا هر چه سریع تر حرف خودش را بزند. 4- مدیر وقتی آنکه هست را با آنکه امید داشته باشد مقایسه می‌‌‌کند غالبا دلسرد می‌شود 5- اغلب احساس می‌کند که چون بی لیاقت است نتوانسته است به بلند پروازی‌هایش دست یابد.6- اغلب تمرکزطولانی برروی فعالیتها (بیش از ده دقیقه) برای مدیر دشوار است. چون محدودیت های زمانی زیادی وجود دارد. 7- غالبا احساس می‌کند باید موفق شود چون قبلا موفق نبوده است و حالا همین انتظار را از او دارند. 8- غالبا تصور می‌کند که این دلیل موفق است که کارها را سریع تر از دیگران انجام می¬دهد. 9- در مور د جزئیات شغلش دقت زیادی به خرج می¬دهد (گملچ وچن، 1375). ابهام نقش : مبهم بودن شرح وظایف، حضورتمام وقت درفعالیت¬های مدرسه، درخواست‌های متعارض مقامات اداره، مسئولیت‌های نامشخص، ارسال به موقع گزارش‌ها واسناد اداری، لزوم مکاتبات فراوان مسائل انضباطی دانش آموزان، سروصدای ناشی از خیابان، انجام دادن کارهای غیر ضروری، حضور در جلسات مدرسه و اداره، تخلفات کارکنان مدرسه، عدم اعتماد میان مدیران و کارکنان مدرسه، عدم درک اهداف و مقاصد آموزش و پرورش از سوی کارکنان در سرنوشت کارکنان مدرسه، لزوم آمادگی دائم برای سخنرانی، عدم حضورکافی در میان اعضای خانواده، غفلت از مسائل خانوادگی و اعضای خانواده، لزوم رقابت و تلاش برای عملکرد شغلی بهتر .احساس گناه در مقابل همسر، عدم تحقق اهداف شخصی، انجام ندادن کارهای مربوط به منزل، از دست دادن فرصت انجام کارها، عدم آگاهی از چگونگی انجام صحیح وظایف، لزوم فراگیری ضوابط و آیین نامه¬های اجرایی مربوط به نظام جدید آموزش متوسطه، سرزنش ها و توقعات فراوان مقامات اداری و نظارت بر همه کارکنان مدرسه و دانش آموزان .

1-1- کلیات………………………………………………………………… 2
1-2- بیان مساله………………………………………………………… 4
1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش…………………………………………. 9
1-4- اهداف پژوهش……………………………………………………. 12
1-5- پرسشهای پژوهش………………………………………………. 12
1-6- تعریف مفهومی متغیرها………………………………………….. 13
1-6-2- راهکارهای مدیریت استرس…………………………………… 13
1-7- تعریف عملیاتی متغیرها………………………………………….. 13
1-7-1- عوامل استرس زا……………………………………………….. 13
1-7-2- راهکارهای مدیریت استرس………………………………….. 13

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فصل دوم:مبانی نظری و پیشینه پژوهش

اصطلاح استرس از زبان انگليسي گرفته شده و معادل دقيق آن در فارسي كلمة “فشار” است، البته معناي وسيع و طيف گستردة آن را نمي¬رساند (شاملو، 1363). اين اصطلاح تقريباً از قرن پانزدهم در زبان انگليسي مورد استفاده قرار گرفت. در اين زبان كلمة استرس به معناي فشار يا كشش فيزيكي به كار مي¬رفت . تا قرن هفدهم كاربرد آن در حوزه هاي مهندسي معماري تعميم يافت و از آن پس اين كلمه در مفهو م سختي و فلاكت در مورد انسا ن نيز مورد استفاد ه قرار گرفت. به عبارت ديگر، فشار وارد بر فرد جانشين فشار وارد بر شيء شده بود. در اوايل قرن بيستم بعضي از پژوهشگران استرس را در ارتباط با اختلالا ت روان¬تني مطرح كردند. سپس در سال 1930 سليه تمايز بين علت اختلالات بدني و آثار آن را مطرح كرد. او علل يا محرك¬هاي خارجي را عامل استرس و حالت عدم تعادل بدن را استر س ناميد (شفر ، 1982)
براي شناسايي بيشتر واژة استرس بايد به تاريخچة آن بازگشت، يعني زماني كه از اين واژه براي رسانيدن مفهوم فشار فيزيكي استفاده مي¬شد. فيزيك دانان ثابت مي¬كنند كه بين نيروي وارد بر واحد سطح و فشار حاصل از آن رابطه مستقيم وجود دارد بدين معنا كه اگر يك نيوتن نيرو بر يك متر مربع سطح وارد كنيم، يك پاسكال فشار خواهيم داشت؛ رابطه بين اين سه مؤلفه را به (A) و مترمربع واحد سطح (F) نيوتن واحد نيرو، (P) نشان مي‌دهند كه در آن (پاسكال واحد فشار( P = FA صورت فرمول است و هر چه نيرو افزايش يابد، درصورتيكه سطح ثابت باشد، فشار به همان نسبت يا اندازه افزايش مي¬يابد.
سليه (1950) تعريف كاملاً نويني براي استرس ارائه داد. وي با تأكيد بر سيستم غدد درونريز اظهار داشت كه در ارگانيسم هر عامل يا محركي مي¬تواند تغييرات حفاظتي و سازگاركننده¬اي به وجود آورد. به نظر او هر محرک تنش¬زا، اگر فشار كافي داشته باشد، ممكن است به ايجاد واكنشي كه او آن را سندرم سازگاري كلي ناميد، منجر شود.
سليه به هنگام طرح تاريخي اين موضوع چنين مي¬گويد: استرس عبارت است از مجموعه واكنش¬هاي غيراختصاصي كه تحت تأثير محرك هاي گوناگون در ارگانيسم ايجاد مي¬شود. استرس از نظر ماهيت، اختصاصي است، اما منشأ غيراختصاصي دارد. اختصاصي بودن ماهيت آن يعني اينكه داراي تغييرات كليشه¬اي يكسان و ويژه¬اي است كه مهم¬ترين آنها عبارتند از: واكنش غدة قشري فوِق كليوي، كاهش ميزان ائوزينوفنل در خون و رشد زخم در دستگاه گوارش. غيراختصاصي بودن آن از اين نظر است كه استرس براثر محرك هاي گوناگون به وجود مي¬آيد (فايلا ، 1991 ؛ آيزنك ، 2000 ). البته سليه در ابتدا تصور مي¬كرد كه استرس فقط تحت تأثيرعوامل زيان آور، ايجاد مي¬شود، ولي بعدها عنوان كرد هرچيز خوشايند و ناخوشايند موجب بروز استرس مي¬شود. استرس و اضطراب دو واكنش طبيعي ارگانيسم در موقعيت¬هاي تهديدكننده¬اند كه بدون آنها بقاي نوع انسان به خطر مي¬افتد. استرس عاملي است كه انسان را در مواجهه با مسائلي كه از آنها شناختي ندارد يا اتفاقاتي كه به وضوح ما را مورد تهديد قرار مي¬دهد، آماده مي¬سازد. استرس با تشديد جريان خون موجب افزايش فعاليت مي‌شود و مي¬تواند در دستيابي به اهداف موردنظر مفيد واقع شود. ولي ميزان زياد يا طولانی مدت آن نه تنها ديگر مفيد نيست، بلكه زيانبار است.
اشخاصي كه دربارة استرس اطلاع كمي دارند، اغلب آن را نوعي نيروي خارجي نيرومند مي پندارند كه نسبت به آن كنترل اندكي دارند. آنها احساس مي كنند در صور ت امكان بايد از اين فشارها ممانعت به عمل آورند، ولي چنانچه براي شخص امكان گريزي وجود نداشته باشد، بايد آن را تحمل كند؛ ولي بايد ذكر كرد كه در مورد استر س عمل خودكار يا گريز ناپذير وجود ندارد. هريك از ما در مواجهه با موقعيت بالقوة پرتنش به شيوة كاملاً متفاوتي واكنش نشان مي¬دهيم و به انتخاب سبك مقابله با آن مي¬پردازيم. ما مي¬توانيم راهي را انتخاب كنيم كه خود را دچار درماندگي كنيم يا از تجربيات خود لذت ببريم. در استرس عواملي چون زمينه، شرطي شدن، تجربه¬هاي پيشين، مدت زمان و شدت استرس نقش مهمي دارند. واكنش هر فرد در مقابل استرس از الگوي پيچيدة افكار و رفتار او نشأت مي گيرد. براي مثال، ما بر اساس نوع عقيده¬مان نسبت به خود و جهان و چگونگي ارضاي خود به تنش پاسخ مي¬گوييم. همچنين واكنش ما در مقابل تنش به ميزان كنترل ما بر زندگي، و وضعيت فعل و انفعالات شخصي و وضعيت جسماني-مان بستگي دارد. اين عوامل و بسياري ديگر از عوامل حد خاصي از تنش را براي هريك از ما به وجود مي¬آورند. اگر بتوانيم با استرس¬ها به¬ طور صحيحي برخورد كنيم، استرس دوستي مي¬شود كه ما را براي مواجهه با مسائل زندگي نيرو مي¬دهد، ولي اگر با ضعف با آن برخورد كنيم و اجازه دهيم از كنتر ل ما خارج شود، به شكل دشمني در مي¬آيد و موجب بروز بيماري¬هاي مختلف بويژه امراض شديد قلبي و ضعف اندام¬هاي بدن مي¬شود.

2-1-2- مفاهیم استرس:
استرس، در قرن حاضر يكي از مهم ترين زمينه¬هاي پژوهش در علوم مختلف به شمار مي‌آيد. اين موضوع توجه دانشمندان رشته‌هاي مختلف اعم از پزشكان، روان شناسان، فيزيولوژيستها، زيست شناسان و جامعه شناسان را به خود جلب كرده است و هريك جنبه هايي از استرس و عوارض آن را مورد بررسي قرار داده‌اند در دهه¬هاي اخير همكاري اين متخصصان به شكل¬گيري رشته¬هايي چون (روان شناسي سلامت)، ( طب روان¬تني)، (طب رفتاري) منجر شده است كه تاثير استرس را بر رفتار، بهداشت رواني و اختلال‌هاي روان تني مورد توجه قرار داده¬اند.
امروزه به دليل گسترش عوامل تنش¬زا و كاهش توان مقابلة انسان در برابر آنها) به دليل تغيير سبك زندگي( استرس به پديده اي پيچيده و بزرگ تبديل شده است، چرا كه تحت تأثير عوامل متعدد و تعامل ميان آنها قرار دارد. از مهم ترين پديده¬هايي كه به استرس مي¬انجامند، مي¬توان از مهاجرت به شهرهاي بزرگ يا كشورهاي بيگانه، صنعتي شدن، تحولات روزافزون و سريع علم وفناوري، افزايش جمعيت، عدم پايبندي به آداب و رسوم گذشته، تغيير روابط خانوادگي، تغيير نقش اعضاي خانواده، گسستگي روابط خانوادگي، جنگ، اضطراب فراگير در مورد جنگهاي هسته¬اي، فقر، معلوليت، بيماري‌هاي مزمن و تغيير ارزش¬هاي فرهنگي و اجتماعي نام برد (فريدنبرگ و لوي،

مقدمه……………………………………………………………………….. 15
2-1- پیشینه نظری………………………………………………………… 15
2-1-1-سیر تاریخی مطالعات استرس…………………………………… 15
2-1-2- مفاهیم استرس…………………………………………………… 17
2-1-2-1- تعريف استرس، علائم و تأثيرات آن…………………………… 20
2-1-2-2-اثرات استرس……………………………………………………… 23
2-1-2-3-عوامل مؤثر در بروز استرس…………………………………….. 25
2-1-2-4- شاخصه هاي عوامل فيزيكي استرس¬ ……………………….26
2-1-2-4-1-صداهاي ناهنجار ……………………………………………….26
2-1-2-4-2- صداهاي هنجار ( موسيقي) …………………………………26
2-1-2-4-3-درجه حرارت……………………………………………………. 27
2-1-2-5-شاخصه¬هاي عوامل كاري……………………………………. 27
2-1-2-5-1- تضاد نقش ………………………………………………………27
2-1-2-5-2- ابهام نقش ( ابهام در كار)…………………………………….. 27
2-1-2-5-3- حجم زياد كار…………………………………………………… 27
2-1-2-6- شاخص هاي عوامل گروهي در كار……………………………. 28
2-1-2-6-1- فقدان اتحاد…………………………………………………….. 28
2-1-2-6-2- نبود حمايت گروهي………………………………………….. 28
2-1-2-7- شاخصه¬هاي عوامل كارراهه…………………………………. 29
2-1-2-7-1- بازنشستگي………………………………………………….. 29
2-1-2-7-2- حد بهينه استرس…………………………………………… 29
2-1-2-8- نشانه¬های استرس…………………………………………. 30
2-1-2-8- منابع استرس شغلي…………………………………………… 31
2-1-2-8- 1- استرس هاي ناشي از شغل………………………………. 33
2-1-2-8- 2- استرس هاي ناشي از مسائل اجتماعي………………… 34
2-1-2-8- 3- استرس¬هاي ناشي از شرايط خانوادگي………………… 34
2-1-2-8-4-مهاجرت………………………………………………………….. 35
2-1-2-9- علائم استرس……………………………………………………. 35
2-1-2-9-1- علائم جسماني………………………………………………. 35
2-1-2-9-2- علائم رواني و رفتاري………………………………………… 36
2-1-2-10- پيآمدهاي ناشي از استرس شغلي…………………………. 38
2-1-2-11- نظريه¬ها و الگوهاي استرس……………………………….. 40
2-1-2-11-1- نظرية روان تحليل گري……………………………………… 40
2-1-2-11-2-نظرية ضعف جسماني………………………………………. 41
2-1-2-11-3-نظرية تكوين و تعادل خودكار………………………………….. 41
2-1-2-11-4-نظرية پردازش اطلاعات………………………………………. 42
2-1-2-11-5-الگوي فرهنگي اجتماعي……………………………………. 42
2-1-2-11-6-الگوي مذهبي………………………………………………… 43
2-1-2-11-7-الگوي روان تني……………………………………………….. 44
2-1-2-11-8-الگوي واكنش حفاظتي……………………………………….. 45
2-1-2-11-9-الگوی پاسخ فيزيولوژيكي…………………………………….. 46
2-1-2-11-10-الگوي بيوشيمي……………………………………………. 47
2-1-2-11-11-الگوي دوهرنوند……………………………………………… 48
2-1-3-عوامل مؤثر بر انتخاب سبك هاي مقابله………………………….. 51
2-1-3-1-تحول من……………………………………………………………. 52
2-1-3-2-كارآمدي……………………………………………………………. 52
2-1-3-3- خوش بيني……………………………………………………… 52
2-1-3-4-احساس يكپارچگي………………………………………………. 53
2-1-3-5-مكانيسم هاي دفاعي…………………………………………… 54
2-1-3-6-توانايي حل مسئله……………………………………………… 55
2-2- پیشینه پژوهش…………………………………………………….. 56
2-2-1- پژوهش های خارجی………………………………………….. 56
2-2-2- پژوهش های داخلی…………………………………………….. 58
2-3-نتیجه گیری و جمع بندی…………………………………………… 59
2-4- مدل مفهومي پژوهش……………………………………………… 60

فصل سوم: روش پژوهش

اين پژوهش به دنبال بررسي رابطه عوامل استرس زا و راهکارهای مدیریت استرس بین مدیران مدارس شهرستان بندرماهشهر می باشذ . در این پژوهش عوامل استرس زا، متغیر پیش بین و راهکارهای مدیریت استرس، متغیر ملاک می‌باشد.پژوهش از لحاظ هدف”کاربردی” و از لحاظ روش در زمره‌ی پژوهش‌های توصیفی و از نوع “همبستگی” می‌باشد.

– روش جمع آوري اطلاعات

در اين پژوهش به منظور تهيه و تدوين مباني نظري و سوابق پژوهش¬های انجام شده از روش كتابخانه‌اي و به منظور جمع‌آوري اطلاعات جهت پاسخگويي به سؤالات پژوهش، پس از اخذ مجوز از مسئولین اداره آموزش و پرورش كل و تعیین حجم نمونه، پرسشنامه‌ها بین مديران مدارس شهرستان ماهشهر توزیع شد و پرسشنامه‌ها پس از تکمیل، گردآوری شد.
3 – 8 – روش تجزيه و تحليل داده‌ها

برای پاسخگویی به پرسش¬های پژوهش از روش¬های زیر استفاده شد.
1-عامل استرس زاي غالب از ديدگاه مديران مدارس متوسطه شهرستان بندر ماهشهر كدام است؟ (آمار توصیفی: میانگین و انحراف استاندارد)
2- راهکارغالب مدیریت استرس مديران مدارس متوسطه شهرستان بندر ماهشهر كدام است ؟ (آمار توصیفی: میانگین و انحراف استاندارد)
3-آیا بین عوامل استرس زا و راهکارهای مدیریت استرس در بین مدیران مدارس متوسطه شهرستان بندر ماهشهر رابطه وجود دارد؟ (ضريب همبستگي پيرسون)

3-1- مقدمه………………………………………………………………… 63
3-2- روش پژوهش………………………………………………………… 63
3-3- جامعه آماري………………………………………………………….. 64
3-4- نمونه و روش نمونه‌گيري…………………………………………….. 64
3-5- ابزار پژوهش ……………………………………………………………65
3-5-1- مقیاس عوامل استرس زا…………………………………………. 65
.3-5-2- مقياس راهكارهاي مديريت استرس……………………………. 65
3-6- روایی و پایایی مقیاس‌ها…………………………………………… 66
3-6-1-روایی و پایایی مقیاس عوامل استرس زا ………………………..66
3-6-2- روایی و پایایی مقیاس راهكارهاي مديريت استرس………….. 67
3-7- روش جمع آوري اطلاعات……………………………………………. 68
3 – 8 – روش تجزيه و تحليل داده‌ها ……………………………………….68

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌‌ها

در اين فصل يافته‌هاي بدست آمده از اجراي ابزارهاي پژوهش مورد بررسي قرار گرفته و به ارائه نتايج حاصل از تجزيه و تحليل آماري داده‌هاي پژوهش پرداخته مي‌شود و نتايج بصورت خلاصه ارائه مي‌گردد. براي پاسخگويي به سوالات پژوهش از نرم‌افزار SPSS16استفاده شده است.

4-2- یافته‌های پژوهش

4-2-1- سوال اول: عامل استرس زاي غالب از ديدگاه مديران مدارس متوسطه شهرستان بندر ماهشهر كدام است؟
برای تحلیل این سؤال، از آمار توصیفی استفاده شد. نتایج به‌دست آمده در جدول شماره (4-1) ارائه شده است.
جدول شماره (4-1) نتایج آمار توصیفی جهت تعیین عامل استرس زاي غالب در بين مديران مدارس شهرستان ماهشهر را نشان می‌دهد. نتایج به‌دست آمده، نشان دهنده آن است که بالاترین میانگین عوامل استرس زا ، متعلق به عامل حرص زدن (با میانگین 75/3) و پایین‌ترین میانگین، متعلق به عامل انجام كار بدون برنامه ريزي (با میانگین 23/2) می‌باشد. این یافته بدان معناست که عامل استرس زاي غالب در بين مديران مدارس شهرستان ماهشهر، عامل حرص زدن می‌باشد.

4-2-2- سوال دوم: راهکار غالب مدیریت استرس مديران مدارس متوسطه شهرستان بندر ماهشهر كدام است؟
برای تحلیل این سؤال، از آمار توصیفی استفاده شد. نتایج به‌دست آمده در جدول شماره (4-2) ارائه شده است.
جدول شماره (4-2) نتایج آمار توصیفی جهت تعیین راهكار مديريت استرس غالب در بين مديران مدارس شهرستان ماهشهر را نشان می‌دهد. نتایج به‌دست آمده، نشان دهنده آن است که بالاترین میانگین راهكار مديريت ، متعلق به راهكار ورزش (با میانگین 30/4) و پایین‌ترین میانگین، متعلق به راهكار فعاليت هاي تفريحي(با میانگین 80/3). این یافته بدان معناست که راهكار مديريت استرس غالب در بين مديران مدارس شهرستان ماهشهر، عوامل ورزش كردن می‌باشد.

4-2-3- سوال سوم: آیا بین عوامل استرس زا و راهکارهای مدیریت استرس در بین مدیران مدارس متوسطه شهرستان بندر ماهشهررابطه وجود دارد؟
به منظور تبیین رابطه بین عوامل استرس زا و راهكارهاي مديريت استرس در بين مديران مدارس شهرستان ماهشهر، از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد که نتایج آن در جدول شماره (4-3) ارائه شده است. نتایج حاصل نشان داد که:
بين بعد عجله كاري عوامل استرس زا با ساير ابعاد آن شامل: انجام كار بدون برنامه ريزي مناسب و تضاد شغل و با بعد مديريت زمان راهكارهاي مديريت استرس رابطه مثبت و ضعیفی مشاهده شد.
بين بعد رقابتي بودن عوامل استرس زا با ساير ابعاد آن شامل: انجام كار بدون برنامه ريزي مناسب و حرص زدن و بين بعد حرص زدن عوامل استرس زا با ساير ابعاد آن شامل: انجام كار بدون برنامه ريزي مناسب و تضاد شغل و با بعد ورزش کردن راهكارهاي مديريت رابطه مثبت وضعیفی مشاهده شد.
همچنين بين بعد انجام كار بدون برنامه ريزي مناسب عوامل استرس زا با ساير ابعاد آن شامل: ابهام نقش و تضاد شغل بعلاوه، بين بعد محيط فيزيكي عوامل استرس زا با ساير ابعاد آن شامل: ابهام نقش، بين بعد تضاد شغل عوامل استرس زا با ساير ابعاد آن شامل: ابهام نقش و با بعد مدیریت زمان راهكارهاي مديريت استرس رابطه مثبت و ضعیفی مشاهده شد و با ساير عوامل استرس زا رابطه¬اي مشاهده نشد.
همچنين بين بعد ايجاد حس خوش بيني راهكارهاي مديريت استرس با ساير ابعاد آن شامل: مديريت زمان و رژيم غذايي، بين بعد مديريت زمان راهكارهاي مديريت استرس با ساير ابعاد آن شامل: رژيم غذايي، بين بعد فعاليت¬هاي تفريحي راهكارهاي مديريت استرس با ساير ابعاد آن شامل: سنگ صبور قرار دادن ديگران و رژيم غذايي بعلاوه، بين بعد بدن را در حالت استراحت قرار دادن راهكارهاي مديريت استرس با ساير ابعاد آن شامل: سنگ صبور قرار دادن ديگران و بين بعد افراد ديگر را سنگ صبور قرار دادن راهكارهاي مديريت استرس با ساير ابعاد آن شامل: رژيم غذايي رابطه مثبت مشاهده شد و با ساير عوامل رابطه¬اي مشاهده نشد.

4- 1- مقدمه…………………………………………………………………. 70
4-2- یافته‌های پژوهش……………………………………………………… 70
4-2-1- سوال اول: عامل استرس زاي غالب از ديدگاه مديران مدارس متوسطه
شهرستان بندر ماهشهر كدام است؟……………………………………… 70
4-2-2- سوال دوم: راهکار غالب مدیریت استرس مديران مدارس متوسطه شهرستان بندر
ماهشهر كدام است؟………………………………………………………… 71
4-2-3- سوال سوم: آیا بین عوامل استرس زا و راهکارهای مدیریت استرس در بین
مدیران مدارس متوسطه شهرستان بندر ماهشهررابطه وجود دارد؟……. 72
4-3- جمع بندی……………………………………………………………….. 75

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

مقدمه…………………………………………………………………………… 77
5-1- بحث و نتیجه گیری………………………………………………………. 77
نتیجه گیری نهایی……………………………………………………………… 81
5-4-محدودیت¬ها………………………………………………………………. 82
5-4-1- محدودیت‌های اجرایی…………………………………………………. 82
5-4-2- محدودیت‌های پژوهشی………………………………………………. 83
5-5-پیشنهادها …………………………………………………………………..83
5-5-1-پیشنهادهای کاربردی……………………………………………………. 83
‌5-5-2-پیشنهادهای پژوهشی……………………………………………………84

Abstract

This study aimed to investigate the relationship between stressors and strategies for stress management among high school principals of mahshahr city. Since the population of study confined to 70 people, total number method used to select the participants. Research tools consisted of stressors scale (Everly & Giradona, 1980) and stress management strategies scale (Cobain , 1990). Results showed that dominant stressor among principals was exercising and dominant strategy to manage the stress was to be exercising, too. Also, there is a powerful positive relationship between the stressors such as hastiness and working without a plan and there is a weak positive relationship between competitiveness stressor and exercising strategy.



بلافاصله بعد از پرداخت به ایمیلی که در مرحله بعد وارد میکنید ارسال میشود.


فایل pdf غیر قابل ویرایش

قیمت25000تومان

خرید فایل word

قیمت35000تومان