مقدمه
زندگی در جهان امن و عاری از خطر همواره آرزوی همه انسانها بوده است و توجه به ایمنی بصورت تلاش برای بقاء در نهاد بشر وجود داشته است. بشر همواره در تلاش برای بهبود زندگی و سطح رفاه خود بوده و در این راه با ایجاد تغییر در طبیعت کوشیده تا منابع آنرا در خدمت خود درآورد. فعالیت های صنعتی بخشی از تلاش انسان برای رسیدن به رفاه بیشتر است. اما در اثر این تغییرات و گسترش این نوع فعالیت ها مخاطرات خاصی که ناشی از تغییر در نظام رایج طبیعت است، نیز بوجود آمده است. با گذر زمان و رشد فعالیت های صنعتی، مخاطرات مربوط به این فعالیت ها نیز رشد داشته است. امروزه داشتن محیطی امن و صنایعی عاری از خطر به عنوان دغدغهای بزرگ برای عامه مردم و علیالخصوص متخصصین و صنعتگران مطرح است. در این میان صنایع نفت و گاز بعلت گستردگی فراوان، حجم عظیم سرمایه درگیر، مخاطرات فراگیر و تعداد زیاد افرادی که در این صنایع در حال فعالیت میباشند، همواره کانون توجه بوده و تلاش گستردهای در راستای ایمنی بیشتر این شاخه از صنعت در جهان صورت گرفته است. یکی از مشکلات سرمایه گذاری در ایمنی تأسیسات صنعتی تعیین بهترین شیوه سرمایه گذاری برای به حداکثر رساندن تأثیر آن است. با توجه به تعداد زیاد سناریوهای حوادث و محدودبودن بودجه ضروری است، معیاری معتبر برای تصمیمگیری و اولویتبندی ریسک در دسترس باشد. ابعاد ناخوشایند حوادث توسط معیارهای ریسک نشان داده می شوند. امروزه در بسیاری از زمینههای مدیریت از جمله در ایمنی صنعتی تصمیم گیری در چارچوب مدیریت ریسک انجام میشود. ارزیابی ریسک حوادث در واقع ابزار مدیریت ریسک بشمار میرود و به کمک آن میتوان گزینه های مختلف تمهیدات ایمنی و اثرات آنرا در ارتقاء سطح ایمنی در واحدهای صنعتی بررسی نمود. ارزیابی ریسک کاربرد وسیعی در صنایع فرایندی مانند نفت و گاز دارد. در جریان ارزیابی کمی ریسک حوادث مهم شناسایی و برای حذف و یا کاهش آنها چاره اندیشی میشود. اولویت بندی بر مبنای ریسک و سپس با مقایسه سطح ریسکها با معیارهای بین المللی امکان پیشگیری و یا کاهش اثر حوادث اصلی را فراهم می سازد. یکی از مهمترین و اساسی ترین مراحل در ارزیابی و مدیریت ریسک تحلیل پیامدها می باشد. در این مرحله ابعاد حوادث و میزان تأثیر آنها بر انسان و محیط زیست تعیین میشود. برخلاف دیگر مراحل ارزیابی ریسک مانند شناسایی و ارزیابی مخاطرات، به تحلیل پیامدهای حوادث واحدهای صنعتی در کشور ما کمتر پرداخته شده است. با توجه به مخاطرات عمده و نقاط بحرانی فراوانی که در واحدهای فرایندی مانند واحد آیزوماکس وجود دارد، جهت بررسی و تحلیل پیامدها این واحد در پالایشگاه نفت بندرعباس انتخاب شده است و با استفاده از روش های نوین تحلیل پیامد نقاط بحرانی و حادثه خیز این واحد شناسایی و تخلیه و پخش مواد شیمیایی در این واحد مدل سازی شده اند. با انجام مدل-سازی و مشخصشدن مناطق درگیر در حادثه امکان تعیین میزان تلفات و صدمات جانی و خسارت به تجهیزات، ساختمانها و اماکن پرتردد میسر میگردد. یکی از نکات مهم در مرحله مدلسازی انتخاب مدل مناسب برای شبیهسازی واقع بینانه پخش مواد می باشد. امروزه اینگونه مدلسازی ها در قالب نرم افزارهای حرفه ای مانند PHAST صورت میگیرد. استفاده از این نرمافزار امکانات گستردهای برای ثبت نتایج، تهیه انواع نمودارها و جداول، تلفیق این نتایج با نقشه های مقیاسدار منطقه و قابلیت اتصال به نرم افزارهای اطلاعات جغرافیایی را فراهم میآورد. به همین دلیل در کلیه مراحل مدلسازی از نرم افزار PHAST استفاده شده است.. در فصل اول انواع مفاهیم کاربردی در زمینه مدیریت و ارزیابی ریسک نشان داده شده است. در فصل دوم مراحل ارزیابی و مدیریت ریسک به همراه معیارهای معتبر ارزیابی ریسک مورد بررسی قرار گرفتهاست. در فصل سوم نحوه محاسبه میزان تکرارپذیری خطا برای انواع حوادث در تجهیزات فرایندی آورده شده است. در فصل چهارم تحلیل پیامدهای حوادث (آنالیز پیامد)، مراحل انجام آن، چگونگی انتخاب سناریوها و انواع نرم افزارهای مهمی که در ارتباط با مدلسازی حوادث استفاده میشوند، نشان داده شده است. از آنجائیکه در کلیه مراحل مدلسازی در این واحد از نرمافزار PHAST استفاده شده است، در ادامه این نرمافزار بطور مفصل و همراه با مثال شرح داده شده است. در فصول پنجم، ششم و هفتم انواع حوادث مهم و رایج در واحدهای فرایندی (آتش، انفجار و رهایش مواد سمی) مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. در فصل هشتم انواع مدلهای تخلیه و پخش مواد به همراه روابط مربوطه و کاربرد آنها نشان داده شده است. در فصل نهم معرفی اجمالی از پالایشگاه نفت بندرعباس صورت گرفته است. در فصل دهم به شرح فرایند واحد آیزوماکس پالایشگاه نفت بندرعباس پرداخته شده است. در فصل یازدهم با انتخاب نقاط بحرانی و حادثهخیز سناریوهای حوادث انتخاب و با کمک نرمافزار PHAST مدلسازی شدهاند و در نهایت میزان تلفات و پیامدهای ناشی از وقوع این حوادث مورد بررسی قرار گرفتهاند.

بررسی حوادث و عواقب آن در مجتمع های پتروشیمی

بررسی حوادث و عواقب آن در مجتمع های پتروشیمی

فهرست مطالب

مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………..3-1

فصل اول: ایمنی در صنایع

فرایندی………………………………………………………………………..9-4

فصل دوم: ارزیابی و مدیریت ریسک در صنایع شیمیایی………………………………………………………………. 31-10

فصل سوم: روشهای محاسبه میزان تکرارپذیری حوادث ………………………………………………………………………………53-32

فصل چهارم: تحلیل پیامد (تحلیل عواقب) ……………………………………………………………………………….78-54

فصل پنجم: آتشسوزی (حریق) و سیستمهای اطفاء آن………………………………………………………………………….121-79

فصل ششم: انفجار و انواع آن …………………………………………………………………………….147-122

فصل هفتم: رهایش مواد سمی………………………………………………………………………162-148

فصل هشتم: مدلساز ی رهایش (تخلیه و انتشار) مواد……………………………………………………………………….. 207-163

فصل نهم: پالایشگاه بندرعباس ……………………………………………………………………………….213-208

فصل دهم: شرح فرایند واحد آیزوماکس پالایشگاه بندرعباس…………………………………………………………………231-214

فص ل یازدهم: مدلسازی و ارزیاب ی سناریوی حوادث در واحد آیزوماکس پالایشگاه بندرعباس……………………………………………………………………307-232

فهرست جدولها
جدول2-1) نرخ حادثه کشنده به دلیل بیماریهای ناشی از عوامل شیمیایی محیط کار…………………….. 13

جدول 2-2) مناطق سهگانه در منحنی F-N ……………………………….ا……………………………………..25
جدول 2-3) مفهوم کدهای اندازه احتمال حادثه نامطلوب …………………………………………………………28

جدول3-1) میزان تکرارپذیری خطا بر اساس قطر منفذ ایجاد شده بر روی انواع تجهیزات ……………………… 39

جدول 3-2) میزان تکرارپذیری خطا بر اساس قطر منفذ ایجاد شده در مخازن ذخیره 39 سانتریفوژی ……………39

جدول 3-4) میزان تکرارپذیری خطا بر اساس قطر منفذ ایجاد شده در کمپرسورهای سانتریفوژی ……………….39

جدول 3-3) میزان تکرارپذیری خطا بر اساس قطر منفذ ایجاد شده در پمپهای سانتریفوژی ………………………..39

جدول 3-4) میزان تکرارپذیری خطا بر اساس قطر منفذ ایجاد شده در کمپرسورهای سانتریفوژی …………………39

جدول 3-5) میزان تکرارپذیری خطا برای انواع مبدلهای بر اساس بانک اطلاعاتی OREDA ا………………………….40

جدول 4-1) دادههای سمیت و اشتعالپذیری اکسید اتیلن ……………………………………………………………… 70

جدول 4-2) اطلاعات ذخیرهسازی اکسید اتیلن …………………………………………………………………………… 71
جدول 5-1) حداقل انرژی احتراق برخی از مواد شیمیایی ……………………………………………………………….. 81

جدول 5-2) دمای نقطه اشتعال و دمای اشتعال خودبخودی تعدادی از مواد شیمیایی ………………………………..82

جدول 7-1) نمونه هایی از حوادث صنعتی درپی نشت مواد سمی ……………………………………………………… 148

جدول 8-1) رفتار فازی سیالات در زمان تخلیه از مخازن ……………………………………………………………………..166
جدول 8-2) انواع مسیرهای ترمودینامیکی در زمان تخلیه مواد در سیستمهای سرباز ………………………………….168

جدول 8-3) تعیین مدت زمان تخلیه مواد بر اساس دبی تخلیه …………………………………………………………… 169

جدول 8-4) زبری نسبی برای انواع لوله ………………………………………………………………………………………171

جدول 8-5) مقادیر ∞K و ١K برای انواع اتصالات ……………………………………………………………………………..172

جدول 9-1) نوع و میزان فراوردههای تولیدی پالایشگاه بندرعباس ……………………………………………………….209

جدول 9-2) متوسط دمای هوا در فصول سرد و گرم سال در روز و شب …………………………………………………212

جدول 9-3) جهت، سرعت و احتمال وزش باد در جهات مختلف …………………………………………………………. 212

جدول 9-4) پراکندگی جمعیت در بخشهای اداری، فرایندی و تأسیسات ………………………………………………..213

جدول 10-1) مشخصات خوراک اولیه واحد آیزوماکس ……………………………………………………………………… 216

جدول 10-2) مشخصات فراوردههای نهایی و یا میانی تولیدی در واحد آیزوماکس ……………………………………. 216

جدول 10-3) ترکیب گاز هیدروژن …………………………………………………………………………………………… 225
فهرست شکلها
شکل 2-1) سطوح ریسک و ناحیه ALARP ا…………………………………………………………………………………16
شکل 2-2) مراحل ارزیابی ریسک در واحدهای فرایندی ……………………………………………………………………20

شکل 2-3) منحنی F-Nا…………………………………………………………………………………………………………26

شکل 2-4) ماتریس ریسک ارائه شده توسط شرکت DNV ا…………………………………………………………………28

شکل 2-5) ماتریس ریسک ارائه شده توسط شرکت Shell ………..ا………………………………………………………..29
شکل 3-1) تغییرات نرخ خرابی با زمان برای تجهیزات فرایندی ……………………………………………………………… 37

شکل 3-2) درخت خطای مورد تحلیل جهت بدست آوردن کوتاه ترین میانبر اتفاق ……………………………………….. 49

شکل 4-1) سطوح مختلف تابش حرارتی در انفجار ………………………………………………………………………… 67

شکل 4-2) نمودار ردپای ابر گازی …………………………………………………………………………………………….. 67

شکل 4-3) نمودار پروفایل غلظت ……………………………………………………………………………………………… 69

شکل 4-4) نمودار تغییرات Probit با فاصله در جهت حرکت باد …………………………………………………………….. 68

شکل 7-1) تصویری از البسه محافظ در برابر مواد شیمیایی ……………………………………………………………… 155

شکل 8-1) مراحل پخش و گسترش گازها در محیط ……………………………………………………………………….. 164

شکل 8-2) مراحل پخش و گسترش مایعات در محیط ……………………………………………………………………….164

شکل 9-1) موقعیت جغرافیایی پالایشگاه بندرعباس ………………………………………………………………………. 208

فصل اول:
ایمنی در صنایع فرایندی

1-1) مقدمه [7]
از اواسط قرن هفدهم که انسان در راه صنعتی شدن گام برداشت و منافع و رفاه خود را در پیشرفت صنعتی جستجو مینمود، تا به امروز که حدود 350 سال می گذرد، میلیونها نفر جانشان دستخوش ناآشنایی و عدم تجربه و بی تفاوتی گردیده است و حقیقت تلخ آن است که هر تصادف و یا هر حادثه بارها تکرار شده است. از اینرو موضوعی که در کنار رشد صنعتی مورد توجه قرار گرفته است، انواع مخاطرات و ریسکها می-باشند. کنترل این خطرات و جلوگیری از وقوع حوادث سبب شده تا مهندسان ایمن سازی را به عنوان جزئی از اصول مهندسی کار خود قرار دهند و بدین ترتیب ایمنی و طراحی واحدهای فرایندی ایمن جزء دغدغه های فکری مهندسان گردیده است. ایمنی را می توان به صورت میزان یا درجه دور بودن از خطر تعریف کرد. در حقیقت ایمنی میزان در امان بودن از ریسک غیرقابل تحمل یک مخاطره است. این امر بدین معنی است که ایمنی مطلق وجود ندارد. اهمیت ایمنی در صنعت از دو دیدگاه حفاظت از جان پرسنل و کارکنان و نیز جنبه های اقتصادی مطرح است. وقوع حوادثی همچون بوپال هند که در آن تنها 2000 نفر کشته و بیشتر از 200000 نفر مصدوم شدند، اهمیت این موضوع را یادآوری می نمود. از سویی دیگر نصب سیستمهای ایمنی و یا به عبارت بهتر ساخت واحدهای فرایندی ایمن همراه با تحمیل هزینه های اقتصادی است، اما هزینه های اقتصادی ناشی از حوادث در کارخانه ها نشان میدهد که اینگونه هزینهها نه تنها اضافی نبوده، بلکه لازم و ضروری است و سرمایه داران را بر آن داشته تا تعاملی را بین هزینه های اقتصادی و نصب سیستم های ایمنی برقرار نمایند تا از هزینههای ناشی از وقوع حوادث در امان بمانند. برای پی بردن به اهمیت ایمنی در واحدهای
١۴
صنعتی به نمونههایی از حوادث بزرگ صنعتی که در طی سالیان گذشته بوقوع پیوسته است و در اثر آن افراد بسیار زیادی کشته شده اند، اشاره میشود:
½ کشته شدن 167 نفر در ژوئیه 1988 میلادی در اثر انفجار در مدول فشرده سازی گاز در سکوی تولید نفت Alpha Piper که در اثر این حادثه آتش استخری وسیعی سکوی نفتی را احاطه کرد و مه دود غلیظی عرشه و سکو را در برگرفت. آتش به عرشه سکو سرایت کرد و بعد از 20 دقیقه از طریق یک خط لوله به سکوی Tartan هم کشیده شد. این حادثه یکی از بدترین حوادث در سکوهای دریایی بشمار می رود
½ کشتهشدن 200 نفر به همراه زخمیشدن 1500 نفر در 23 آوریل 1992 میلادی در روستایی در Guadalajara مکزیک بعلت نشت مواد قابل اشتعال از خطوط لوله متعلق به شرکت Pemex و بروز یک زنجیره انفجار در طول 13 کیلومتر از شبکه انتقال
½ کشته شدن 2500 نفر به علت مسمومیت و زخمیشدن 200000 در 17 دسامبر 1994 میلادی در اثر نشت گاز سمی متیل ایزوسیانات در یکی از کارخانه های تولیدکننده آفتکش در بوپال هندوستان ½ ه نشت بنزین از خطوط انتقال آن درCubatao برزیل، در اثر این واقعه بخارات بنزین در محیط اطراف متصاعد شده و با مشتعلشدن آن توپی از آتش شکل گرفت
1-2) ایمنی چیست [7]
در فرهنگ لغات اصطلاح ایمنی به معنی امنیت، آسایش و سلامتی آمده است همچنین ایمنی میزان یا درجه فرار و دوری از خطر نیز تعریف شده است. در حقیقت ایمنی به مفهوم بکارگیری مهارت های فنی و
١۵
مدیریتی ویژه در قالبی نظام مند و آینده نگر به منظور شناسایی و کنترل خطرات موجود در طول عمر یک پروژه می باشد. ایمنی کامل یعنی مصونیت در برابر هر نوع آسیب، جراحت و نابودی که با توجه به تغییرپذیری ذاتی انسان و پیشبینی ناپذیری اعمال و رفتار او بنظر می رسد که هیچ گاه ایمنی صددرصد حتی برای یک دوره کوتاه مدت وجود نداشته باشد. به همین علت کارشناسان معمولاً بجای کلمه ایمنی از اصطلاحاتی نظیر پیشرفت ایمنی، ارتقاء ایمنی و ایمنتر استفاده می کنند.
1-3) مدیریت ایمنی [7]
مدیریت ایمنی عبارتست از یک تقریب سیستماتیک به منظور برنامهریزی، سازماندهی، اجرا و برقراری تمامی فعالیتها مطابق اهداف و الزامات تعریف شده. مدیریت ایمنی تضمین می کند که طراحی، ساخت، عملیات و نگهداری تسهیلات در وضعیت ایمن قرار داشته و کلیه الزامات و مقررات رعایت شده است.
1-4) محورهای مدیریت ایمنی [6]
½ طراحی ایمن تر، تعیین و بکارگیری سیستم های کنترلی و دفاعی مناسب
½ فرایندهای عملیاتی نظیر تجهیز محیط کاری و فراهم نمودن شرایط ایمن در محیط کاری
½ سیستم بازرسی، تعمیر و نگهداری مناسب
½ تعیین عوامل بالقوه آسیبرسان مشاغل
½ تعیین قوانین و مقررات ایمنی، دستورالعمل های ایمنی و روشهای اجرایی
½ آموزش های ایمنی و برنامه ریزی آموزشی برای کلیه سطوح
½ طرح واکنش در شرایط اضطراری نظیر سیستمهای اطفاء حریق، عملیات تخلیه و نجات
½ ممیزی های مستمر و بکارگیری نتایج آنها در بهبود مداوم سیستم ایمنی
½ نگهداری سوابق گزارشات حوادث و شبه حوادث
½ تعیین روش های مدیریت تغییرات
1-5) واقعه [8]
عبارتست از رخداد غیرمترقبهای که در اثر انحرافات فرایندی، خطای انسانی و یا نقص در سیستم کنترل فرایند بوجود میآید و موجب قرار گرفتن سیستم در وضعیتی متلاطم می گردد.
1-6) حادثه [8]
عبارتست از یک رویداد غیرمترقبه یا ترکیبی از وقایع غیرمنتظره و یا شرایطی که منتهی به ایجاد خسارت و یا صدمات جانی و مالی می گردد.
1-7) مخاطره [8]
مخاطره عبارتست از شرایط فیزیکی و یا شیمیائی که می تواند بطور بالقوه موجب ایجاد ضرر و زیان گردد. این صدمات به صورت خسارات جانی به پرسنل واحدها، خسارت به محیط زیست و یا افت کیفیت فراوردههای نهایی پدیدار میشوند.
1-7-1) مخاطرات خاص صنایع فرایندی
این مخاطرات نیز به سه دسته آتش سوزی، انفجار و انتشار مواد سمی تقسیم بندی می شوند. درباره این مخاطرات در فصول بعدی بطور مفصل بحث خواهد شد.

بررسی حوادث و عواقب آن در مجتمع های پتروشیمی

بررسی حوادث و عواقب آن در مجتمع های پتروشیمی

فصل دوم: ارزیابی و مدیریت ریسک در صنایع شیمیایی..
2-1) مقدمه [6]
پیشرفت صنایع شیمیایی به همراه نیاز رو به رشد جوامع به محصولات شیمیایی منجر به افزایش میزان آسیب پذیری انسان به مواد شیمیایی شده است. ریسکی را که این نوع مواد به جهانیان تحمیل میکنند، به دو دسته خرد و کلان تقسیم می شود. ریسک هایی که سلامتی و اقتصاد تعداد محدودی از مردم را بخطر می اندازند و یا خسارات کوچک اقتصادی و زیست محیطی را بوجود می آورند، در دسته ریسک های خرد قرار می گیرند. ولی در دسته ریسک های کلان، حوادثی که علیرغم احتمال پایین وقوع، گستردگی تلفات جانی، اقتصادی و زیست محیطی ناشی از وقوع آن می تواند بسیار قابل ملاحظه باشد، قرار داده می شوند. توسعه، پیشرفت و گسترش فناوریهای بسیار پیچیده و بحرانی در صنایع مختلف، خصوصاً در صنایع شیمیایی سبب شده است که فلسفه ایمنی از رویکرد پس از وقوع به رویکرد پیش از وقوع تغییر یابد. رویکرد جدید بر پایه شناسایی و کنترل خطر پیش از وقوع حادثه است. وقوع یک حادثه می تواند لطمات اقتصادی و جانی را درپی داشته باشد، از این رو بکارگیری روز افزون این رویکرد و نیز کاهش تعداد حوادث در صنایع شیمیایی نشان دهنده اثرات مثبت آن در کاهش لطمات میباشد.
2-2) ریسک [6]
½ احتمال پیشامدی نامطلوب
½ رویدادی نامطلوب که با احتمال شناخته شدهای روی میدهد
½ امکان بروز واقعهای نامعین و غیرمترقبه، بر حسب احتمال وقوع و شدت پیامدهای منفی آن
½ اندازه گیری احتمال رخداد یک حادثه نامطلوب و توانایی بالقوه پیامدهای مخرب این حادثه بر روی مردم، محیط زیست و یا منافع اقتصادی
½ میزان تغییرات ناخوشایندی که یک حادثه نامطلوب به همراه پیامدهای آن بوجود میآورد
½ احتمال وقوع اثرات زیان آور بر افراد درمعرض حادثه و یا آسیب و زیان به محیط زیست
بنابراین ریسک یک حادثه خاص از دو فاکتور احتمال رخداد و شدت پیامدهای ناشی از رخداد چنین حادثه ای تبعیت میکند. در یک دید کلی این ارتباط از طریق رابطه (2-1) نشان داده می شود:
رابطه (2-1) احتمال رخداد× شدت پیامد آن حادثه = ریسک
2-3) انواع ریسک
2-3-1) ریسک شخصی10 [6]
ریسک شخصی عبارتست از میزان تکرارپذیری یک حادثه نامطلوب که شخص نتواند در برابر صدمات ناشی از آن طاقت بیاورد. ریسک شخصی اساسی ترین معیار برای تصمیمگیری در استفاده یا عدم استفاده از روشهای کاهش ریسک است. این ریسک یک خاصیت وابسته به مکان است که آنرا از روشهای کمی ارزیابی ریسک11 بر طبق رابطه (2-2) محاسبه می کنند:
IR = F×Pc ×Pp (2-2) رابطه
F: میزان تکرارپذیری اتفاق نامطلوب
Pc: احتمال کشته شدن نزدیک ترین شخص
PP: احتمال حضور شخص در آن مکان
١٠- Individual Risk
١١- Quantitative Risk Analysis (QRA)
یک روش دیگر محاسبه ریسک شخصی استفاده از اطلاعات آماری است. از آنجایی که مقادیر ریسک شخصی اعداد کوچکی هستند، معمولاً آنها را به صورت احتمال فوت در یک میلیون سال بیان میکنند. بنابراین ریسک شخصی یک فعالیت یا خطر خاص از رابطه (2-3) بدست می آید:
IR = N t N×sTav (3-2) رابطه
:Ns تعداد افرادی که بر اثر آن فعالیت فوت کرده اند
:Nt تعداد کل افرادی که در معرض آن خطر بوده اند
:Tav زمان متوسطی که این افراد در معرض خطر قرار داشته اند
2-3-2) ریسک کاری
ریسک کاری12 غالباً بر اساس یکی از اندیسهای ریسک مانند شدت حادثه کشنده13 بیان میشود.
شدت حادثه کشنده عبارتست از تعداد مرگ و میر افراد به علت حوادث گوناگون در یک جامعه آماری 1000 نفری از کارگران در مدت زمان 108 ساعت در طی طول عمر کاری آنها.
در جدول (2-1) نرخ حادثه کشنده به دلیل بیماریهای ناشی از عوامل شیمیایی در محیط کار برای فعالیت های مختلف صنعتی نشان داده شده است. در رابطه (2-4) ارتباط تقریبی بین ریسک شخصی و شدت حادثه کشنده نشان داده شده است:
جدول2-1) نرخ حادثه کشنده به دلیل بیماری های ناشی از عوامل شیمیایی محیط کار شدت حادثه کشنده نوع بیماری حرفه کاری 6/5 سرطان ریه کارگران کارگاه های کفاشی 10 سرطان ریه کارگران چاپخانه ها 70 سرطان ریه کارگران معادن اورانیوم
160 سرطان ریه کارگران کارخانه های تولید عایق (آزبست) 700 سرطان پروستات کارگران معادن کادمیم

2-3-3) ریسک جمعی
ریسک جمعی14 عبارتست از احتمال وقوع حوادثی که با جراحت و آسیب به بیش از سه نفر همراه است. نتایج بدست آمده از ریسک جمعی بر روی منحنی F-N رسم می شوند. (این منحنی در بخشهای بعدی در همین فصل بطور مفصل توضیح داده میشود)
2-4) معیارهای پذیرش ریسک [6]
مطالعات و تحقیقات اولیه درباره ریسک از عبارت ریسک قابل قبول استفاده می کردند. قبول روش های کمی پذیرش ریسک این اجازه را داد که خطرات به صورت عددی اولویت بندی شوند. جستجو جهت سطح قابل قبول ریسک فعالیت های صنعتی حجم زیادی از تحقیقات و مقالات را به خود اختصاص داد. معیارهای مختلفی جهت کاربردهای خاص در تعدادی از کشورها ارائه شدهاند ولی هیچگاه یک توافق کلی به دست نیامده است. این امر منعکس کننده طبیعت نزاع برانگیز قضاوت بکار رفته در این رابطه است که وابستگی آن به مسائل سیاسی و حاشیه ای اجتناب ناپذیر می باشد. بر طبق تعریفی که مجری ایمنی و سلامت انگلستان15 برای عبارت ریسک قابل تحمل16 ارائه نموده است، تحملپذیری به معنای قبول کردن نیست، بلکه یعنی تمایل به زندگی با یک مقدار مشخص ریسک جهت تأمین منافع خاص با این اطمینان خاطر که آن ریسک به خوبی کنترل میشود. تحمل یک ریسک بمعنای صرف نظر کردن و یا چشم پوشی از مخاطرات همراه آن نیست، بلکه فرض میشود که بایستی آن را تحت مراقبت دائم داشت و در صورت امکان آن را کاهش داد. بنابراین ریسک باید تحت کنترل باشد، نسبت به مزایای احتمالی متعادل شود و تا جایی که عملاً امکان پذیر است، کاهش یابد. اما در حال حاضر انجام بررسیهای هزینه و سود جهت ارزیابی صحت این گفته معمول نیست. بعد از بکارگیری ارزیابیهای اولیه کمی ریسک در اوایل 1970 میلادی جداول مفصلی از اطلاعات مقایسهای ریسک از خطرات طبیعی همچون رعد و برق، طوفان و نیز فعالیت های روزمره مثل رانندگی و استفاده از لوازم منزل و خطرات کاری در صنایع مختلف جهت تأمین این هدف تدوین شد. هر چند که سادگی این روش جذاب بود اما به علت ناتوانی در تمایز بین ریسکهای قابل قبول و ریسکهایی که قابل تحمل بودند، با اعتراضها و انتقادهای بسیاری روبرو شد. به عبارتی زمانی که مزایای همراه ریسک توسط شخص یا جامعه ای که در معرض خطر قرار دارد در نظر گرفته نشوند، نمی توان هیچ حد معینی از ریسک را قابل تحمل دانست. بنابراین در حالی که تحقیقات مقایسهای ریسک، نتایج عددی و کمی خوبی درباره ریسک ارائه میدهند، درباره مقبولیت مطلق آنها اطلاعات اندکی جهت قیاس در اختیار می گذارند. بر خلاف این روش ساده جهت مقایسه ریسک تحقیقات گسترده ای توسط روانشناسان و دیگر دانشمندان علوم اجتماعی در سال های اخیر، یک رشته پیچیده از عوامل، ارزش ها و اعتقادات را آشکار کرده که در عمل پشت مخال فتهای عمومی در برابر ریسک فعالیتهای صنعتی قرار گرفته است.

قیمت 25 هزار تومان

خرید فایل pdf به همراه فایلword

قیمت:35هزار تومان