چکیده : 

مطالعه حاضر ، تأثیر نوشیدن منظم آب درحین فعالیتهای ورزشی طولانی مدت را برگلبول های سفید وزیررده های آن دردانش آموزان دختر 18-16 سال بررسی میکند. بدین منظورازبین داوطلبین به طورتصادفی 15دانش بامیانگین سن 45/0+93/16 سال ، وزن 76/7+13/53 کیلوگرم و قد 65/5+06/160سانتی متر ، به آموز عنوان گروه تجربی و16 دانش آموز با میانگین سن 65/0+18/17 سال  وزن 67/7+16/56 کیلوگرم و قد68/4+25/161 سانتی متر به عنوان گروه کنترل انتخاب شدند.طبق برنامه آزمودنی های گروه تجربی درهرجلسه از آغاز تا پایان تمرین به طورمنظم وبافاصله زمانی نیم ساعت یک لیوان آب (150- 200سی سی )می نوشیدند. هردو گروه دریک دورهء24جلسه ای تمرینات روزانه ی دوساعته شامل: والیبال، بسکتبال و هندبال شرکت کردند. درروز اول وپایانی تحقیقات ازکلیه آزمودنی ها قبل ازشروع فعالیت نمونه ی خونی گرفته شد.سپس تمرینات انجام شد.

بلافاصله بعد ازتمرین وهمچنین یک ساعت بعد ازآن نمونه گیری خون مجددآًًانجام گردید.برای تجزیه وتحلیل داده هابااستفاده ازنرم افزار SPSSاز آزمونt واندازه گیری مکرر درسطح احتمال (05/0<P)استفاده گردید. تجزیه وتحلیل یافته های پژوهش نشان دادکه : نوشیدن آب برتغییرات گلبول های سفید بعدازیک دوره فعالیت تأثیر معنی داری داشت( p=0/04)اما درزیررده های آن تغییرمعنی داری ایجاد نشد. نوشیدن آب درحین فعالیت باعث کاهش فراخوان گلبول های سفیدگردید که احتمالاً دلیل آن را می توان جلوگیری ازکاهش حجم خون ودردسترس قرارگرفتن منابع انرژی برای سلول ها دانست. باتوجه به نتایج به مربیان وورزشکاران توصیه میشود که دربرنامه ریزی ورزشی خود به فاکتورنوشیدن منظم آب درحین فعالیت ورزشی طولانی مدت توجه لازم را مبذول دارند.

واژه های کلیدی : فعالیت ورزشی طولانی مدت، گلبول های سفید ، نوتروفیل ها،ائوزینوفیل ها ،بازوفیل ها

فهرست مطالب

فصل اول: طرح مسأله

1 -1. مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………….2

1 -2. بیان موضوع تحقیق …………………………………..……………………………………...……………………………….………5

1 -3. ضرورت و اهمیت تحقیق………………………..…….…………………………………………………………………..….……….8

1 -4.اهداف تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………………….10

1 -4 -1.هدف کلی……………………………………………………………………………………………………………………………… 10

1 -4 -2.هدف ویژ ه……………………………………………………………………………………………………………………………..10

1 -4 -3. پیش فرض های تحقیق……………………………………………………………………………………………………………….11

-1.فرضیه های تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………..11

-1.محدودیت های تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………….12

1 -6 -1. محدودیت هایی که توسط محقق اعمال می شود……………………………………………………………………………..12

-6 -2. محدودیت های خارج ازکنترل محقق …………………………………………………………………………………………..12

تعریف واژه…………………………………………………………………………………………………………………………………………12

فصل دوم مروی برادبیات وپیشینه پژوهش

-1. مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………….15

2 -2. بررسی نظریه های پیرامون پژوهش ……………………………………………………………………………………………………15

2 -2 -1.کلیات دستگاه ایمنی بدن……………………………………………………………………………………………………………..15

2 -2 -2. انواع ایمنی………………………………………………………………………………………………………………………………..16

2 -2 -3. نمای کلی دستگاه ایمنی………………………………………………………………………………………………………………17

2 -2 -4. سلول های دستگاه ایمنی……………………………………………………………………………………………………………..18

2 -2 -5. انواع گلبول سفید……………………………………………………………………………………………………………………….18

2 -3. انواع فعالیت های ورزشی و تاثیر آن برگلبول های سفید………………………………………………………………………..19

2 -3 -1. تأثیر ورزش وفعالیت بدنی برگلبول های سفید………………………………………………………………………………….20

2 -3 -2. مکانیزم مؤثردرتوزیع گلبول های سفید…………………………………………………………………………………………..21

2 -3 -2 -1. نقش ریه ها…………………………………………………………………………………………………………………………..21

2 -3 -2 -2. نقش هورمون های استرس ………………………………………………………………………………………………………21

2 -3 -2 -3. افزایش درجه حرارت…………………………………………………………………………………………………………….21

2 -4. آب وویژگی های آن…………………………………………………………………………………………………………………….22

2 -4 -1. خواص گرمایشی آب…………………………………………………………………………………………………………………24

2 -4 -1 -1. حرارت مخصوص………………………………………………………………………………………………………………….24

2 -4 -1 -2. رسانایی حرارتی آب………………………………………………………………………………………………………..24

2 -4 -1 -3. مکانیسم مبارزه باازدیاددرجه حرارت بدن……………………………………………………………………………24

2 -5. جایگاه آب درفعالیت های بدنی وورزش…………………………………………………………………………………….25

2 -6. پیشینه

پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………………..27

2 -6 -1. پژوهش هایی که تعدادگلبولهای سفیددرحال استراحت وبعد………………………………………………………30

2 -6 -2. پژوهش هایی که تعدادگلبولهای سفید درهنگام فعالیت ورزشی ………………………………………………….30

2 -6 -2 -2. ورزش های کوتاه مدت شدید ومتوسط………………………………………………………………………………31

2 -6 -2 -2. ورزش های متناوب شدید…………………………………………………………………………………………………31

2 -6 -2 -3. ورزش های استقامتی……………………………………………………………………………………………………….31

2 -6 -2 -4. ورزش های بسیارطولانی………………………………………………………………………………………………….32

2 -7. اثرفعالیت های ورزشی برنوتروفیل ها………………………………………………………………………………………….32

2 -7 -1. انواع فعالیت های ورزشی واثر آن برنوتروفیل ها……………………………………………………………………….33

-8. بررسی پژوهش هایی که اثر دستکاری های تغذیه ای…………………………………………………………………….34

فصل سوم روش پژوهش

-1. مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………..38

3 -2. روش وطرح تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………38

3 -3. جامعه آماری تحقیق………………………………………………………………………………………………………………..42

3 -4. نمونه آماری تحقیق………………………………………………………………………………………………………………..42

3 -5. متغیرهای تحقیق……………………………………………………………………………………………………………………..42

3 -5 -1. متغیر مستقل……………………………………………………………………………………………………………………….42

3 -5 -2. متغیر وابسته……………………………………………………………………………………………………………………….42

3 -6. ابزاروروش های گردآوری اطلاعات…………………………………………………………………………………………43

3 -6 -1. ابزارهای ووسایل مورد استفاده برای جمع آوری اطلاعات…………………………………………………………43

3 -7. روش جمع آوری داده ها ( اطلاعات)…………………………………………………………………………………….44

-8. روش های تجزیه وتحلیل داده ها………………………………………………………………………………………….45

فصل چهارم تجزیه وتحلیل داده ها

-1. مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………….48

4 -2. تحلیل توصیفی داده ها……………………………………………………………………………………………………………48

4 -2 -1. مشخصات بدنی آزمودنی ها…………………………………………………………………………………………….48

4 -2 -2. تغییرات متغیرهای خونی آزمودنی ها…………………………………………………………………………………51

4 -3. بررسی تغییرات متغیرهای خونی آزمودنی ها درمراحل …………………………………………………………………52

4 -3 -1. گلبول های سفید (WBC)………………………………..ا……………………………………………………………52

4 -3 -2. لنفوسیت ها…………………………………………………………………………………………………………………..53

4 -3 -3. نوتروفیل ها…………………………………………………………………………………………………………………….54

55………………………………………………………………………………ا……………………………………    .  MXD4-3-4   

4-4 .بررسی تغییرات متغیرهای خون آزمودنی ها بعد از یک دوره تمرین…………………………………………………57

4 -4 -1. گلبول سفید…………………………………………………………………………………………………………………………57

4 -4 -2. لنفوسیت ……………………………………………………………………………………………………………………………60

4 -4 -3. نوتروفیل ها…………………………………………………………………………………………………………………………63

65………………………………………………………………………………………………………………………………MXD.4-4-4

4-5 .آزمون فرضیه های تحقیق…………………………………………………………………………………………………………68

4 -5 -1. فرضیه اول………………………………………………………………………………………………. …………………………68

4 -5 -2. فرضیه دوم………………………………………………………………………………………………………………………….72

4 -5 -3. فرضیه سوم………………………………………………………………………………………………………………………….77

-5 -4. فرضیه چهارم………………………………………………………………………………………………………………………82

فصل پنجم نتیجه گیری بحث وپیشنهادها

-1. مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………….88

5 -2. تجزیه وتحلیل…………………………………………………………………………………………………………………………89

5 -2 -1. گلبول های سفید…………………………………………………………………………………………………………………89

5 -2 -2. لنفوسیت ها…………………………………………………………………………………………………………………………91

5 -2 -3. نوتروفیل ها…………………………………………………………………………………………………………………………92

93……………………………………………………………………………………………………………………………..MXD.4-2-5

5 -3. بحث وبررسی………………………………………………………………………………………………………………………….95

5 -4. پیشنهادهای برگرفته ازتحقیق برای تحقیقات بعدی………………………………………………………………………..101

5- 4 -1. پیشنهاد های برخاسته ازتحقیق………………………………………………………………………………………101

5 -5. پیشنهادبه سایر محققین برای مطالعه وتحقیق بیشتر………………………………………………………………………..102                                              پیوست………………………………………………………………………………………………………………………………………103

منابع ومآخذ……………………………………………………………………………………………………………………………….112

فهرست جداول

صفحه

جدول 2 -1: خصوصیات ایمنی ذاتی و اختصاصی………………………………………………………………………………………16

جدول 2 -2: گلبولهای سفید در گردش……………………………………………………………………………………………………19

جدول 2 -3:آثار ورزش بر تعداد گلبولهای سفید……………………………………………………………………………………….20

جدول2-4 :حدود ترکیبات موجود در آب نوشیدنی……………………………………………………………………………………27

جدول 2 -5: آثار فعالیت های بدنی برتعداد نوتروفیل ها ………………………………………………………………………………34

جدول 2 -6:خلاصه ای ازنتایج برخی ازمحققین………………………………………………………………………………………….35

جدول4-1: مشخصات توصیفی آزمودنی های گروه تجربی………………………………………………………………………….48

جدول4-2: مشخصات توصیفی آزمودنی های گروه کنترل………………………………………………………………………….49

جدول4-3: میانگین وانحراف استانداردWBCدرگروه های………………………………………………………………………..52

جدول 4 -4 : میانگین وانحراف استانداردLYM ………………………ا………………………………………………………………53

جدول 4 -5 : میانگین وانحراف استاندارNEUT …………………..ا…………………………………………………………………54

جدول 4 -6: میانگین وانحراف استانداردMXD درگروه های آزمودنی درمراحل گوناگون………………………………56

جدول  4 -7 . میانگین وانحراف استاندارد WBC…..ا………………………………………………………………………………….57

جدول 4 -8: میانگین وانحراف استاندارد WBC……………….ا………………………………………………………………………58

جدول4-9: میانگین وانحراف استاندارد LYM درگروه های……………………………………………………………………..60

جدول 4 -10: میانگین وانحراف استاندارد LYM…….ا………………………………………………………………………………61

جدول 4 -11: میانگین وانحراف استاندارد NEUT ……ا…………………………………………………………………………….63

جدول 4 -12: میانگین وانحراف استانداردتغییرات NEUT…….ا…………………………………………………………………64

جدول 4 -13: میانگین وانحراف استانداردMXD……………ا……………………………………………………………………….65

جدول 4 -14: مقایسهMXD  قبل وبعدازیک دوره تمرین………………………………………………………………………..66

جدول: 4 -15 نتایج آزمون tمستقل برای میانگین غلظت گلبول های سفید wbc  دردوگروه…………………………..68

جدول: 4 -16 نتایج آزمون tمستقل برای میانگین غلظت گلبول های سفید wbc  دردوگروه…………………………..68

جدول: 4 -17 نتایج آزمون tمستقل برای میانگین غلظت گلبول های سفید دردوگروه…………………………………….69

جدول: 4 -18 نتایج آزمون tمستقل برای میانگین غلظت گلبول های سفیدwbc دردوگروه……………………………..70

جدول: 4 -19 نتایج آزمون tمستقل برای میانگین غلظت گلبول های سفیدwbc  دردوگروه…………………………….70

جدول:4 -20 نتایج آزمون tمستقل برای میانگین غلظت گلبول های سفیدwbc ……………..ا……………………………71

جدول 4 -21: نتایج آزمون تحلیل واریانس بااندازه گیری.. مکرربرای میانگین غلظت (WBC)………….ا…………. 71

جدول 4 -22: نتایج آزمون تحلیل واریانس بااندازه گیری…………………………………………………………………………72

جدول: 4 -23 نتایج آزمون tمستقل برای میانگین لنفوسیت ها …………………………………………………………………..73

جدول: 4 -24 نتایج آزمون tمستقل برای میانگین لنفوسیت ها بعدازپایان  فعالیت………………………………………….73

جدول: 4 – 25 نتایج آزمون tمستقل برای میانگین لنفوسیتها. یک ساعت بعدازپایان فعالیت……………………………..74

جدول: 4 -26 نتایج آزمون tمستقل برای میانگین لنفوسیتها…. درروزپایانی، قبل از شروع تمرین………………………74

جدول: 4 -27 نتایج آزمون tمستقل برای میانگین. لنفوسیتها…. درروزپایانی، بعدازپایان تمرین…………………………75

جدول: 4 – 28 نتایج آزمون tمستقل برای میانگین لنفوسیتها.. درروزپایانی، یک ساعت بعدازپایان…………………… 76

جدول 4 -29: نتایج آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر برای میانگین غلظت (LYM)………ا………………76

جدول 4 -30: نتایج آزمون تحلیل واریانس بااندازه گیری… درروز پایان تحقیق …………………………………………… 77

جدول: 4 -31 نتایج آزمون tمستقل برای میانگین غلظت نوتروفیل ..قبل ازشروع فعالیت………………………………….77

جدول: 4 -32 نتایج آزمون tمستقل برای میانگین غلظت. نوتروفیل ها .. بعدازپایان فعالیت………………………………78

جدول: 4 -33 نتایج آزمون tمستقل برای میانگین غلظت… نوتروفیلها .. یک ساعت بعد ازپایان فعالیت……………….79

جدول: 4 -34 نتایج آزمون tمستقل برای میانگین غلظت نوتروفیلها .درروز پایانی، قبل از شروع تمرین………………….79

جدول: 4 -35 نتایج آزمون tمستقل برای میانگین غلظت.. نوتروفیلها . درروز پایانی،بعد ازپایان تمرین……………………80

جدول: 4 -36 نتایج آزمون tمستقل …… نوتروفیلها.درروز  پایانی،یک ساعت بعد ازپایان تمرین……………………………80

جدول 4 -37: نتایج آزمون تحلیل واریانس بااندازه گیری. مکرربرای میانگین غلظت (NEUT) درسه مرحله اندازه

گیری درروزاول تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………..81

جدول 4 -38:  نتایج آزمون تحلیل واریانس بااندازه گیری..89 مکرربرای میانگین غلظت (NEUT) در سه مرحله اندازه

گیری درروزپایانی تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………………81

جدول: 4 – 39 نتایج آزمون tمستقل برای میانگین MXD.. دردوگروه ازمودنی قبل ازشروع تمرین……………………..82

جدول: 4 -40نتایج آزمون tمستقل برای میانگین MXD. دردوگروه ازمودنی بعد ازپایان تمرین…………………………..83

جدول: 4 -41نتایج آزمون tمستقل برای میانگین MXD.. .. یک ساعت بعد ازپایان فعالیت…………………………………83

جدول: 4 -42 نتایج آزمون tمستقل برای میانگین MXD.. .. درروزپایانی، قبل از شروع تمرین……………………………84

جدول: 4 – 43 نتایج آزمون tمستقل برای میانگین MXD … درروزپایانی،بعد ازپایان تمرین………………………………..84

جدول: 4 -44 میانگین وانحراف استاندارد،درصدMXD. درروزپایانی،یک ساعت بعد ازپایان تمرین……………………85

جدول 4 -45 نتایج آزمون تحلیل واریانس بااندازه گیری. مکرربرای میانگین غلظت (MXD) در سه مرحله اندازه

گیری درروزاول تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………85

جدول 4 -46 نتایج آزمون تحلیل واریانس بااندازه گیری. مکرربرای میانگین غلظت (MXD) در سه مرحله اندازه

گیری درروزپایانی تحقیق  …………………………………………………………………………………………………………………..86

 فهرست نمودارها

صفحه

نمودار4 -1 : میانگین سن دوگروه      آزمون………………………………………………………………………………………………49

نمودار 4 -2: میانگین قد دوگروه آزمون…………………………………………………………………………………………………….50

نمودار4 -3: میانگین وزن دوگروه آزمون…………………………………………………………………………………………………..50

نمودار4 -4: میانگین BMI دوگروه آزمون……………………………………………………………………………………………….51

نمودار4 -5 میانگین: تغییرات WBC خون دردوگروه آزمودنی……………………………………………………………………53

نمودار 4 -6: میانگین تغییرات LYM خون دوگروه……………………………………………………………………………………54

نمودار 4 -7: میانگین تغییرات NEUT خون دوگروه آزمودن………………………………………………………………………55

نمودار4 – 8: میانگین تغییرات MXD خون دوگروه…………………………………………………………………………………….56

نمودار4 – 9 : میانگین تغییرات WBC بعد……. درروز پایانی…………………………………………………………………………58

نمودار 4 -10: تغییرات WBCقبل وبعدازدوره….. درمراحل قبل، بعدویک ساعت بعدازتمرین…………………………….59

نمودار 4 -11: تغییرات WBCقبل وبعدازدوره…. درگروه کنترل….. مراحل قبل، بعدویک ساعت………………………..59

نمودار4 – 12 :میانگین تغییرات LYM بعد ازیک….. درروز پایانی………………………………………………………………..60

نمودار 4 -13: تغییرات LYMقبل وبعدازیک دوره…. درگروه تجربی……………………………………………………………62

نمودار 4 -14: تغییرات LYMقبل وبعدازیک دوره… درگروه کنترل…………………………………………………………….62

نمودار4 – 15 :میانگین تغییرات NEUT بعد…… درروزپایانی………………………………………………………………………63

نمودار 4 -16: تغییرات میانگینNEUT قبل…….درگروه تجربی…………………………………………………………………..64

نمودار 4 -17: تغییرات میانگینNEUT قبل…… درگروه کنترل…………………………………………………………………..65

نمودار4 – 18 : تغییرات میانگینMXD قبل ازیک دوره…………………………………………………………………………….66

نمودار 4 -19: تغییرات میانگین MXD قبل وبعدازدوره تمرینات…………………………………………………………………67

نمودار 4 -20: تغییرات میانگین MXD قبل وبعدازدوره منتخب……………………………………………………………………67

پیوست صفحه آزمایش cbc…………………………………..ا………………………………………………………………………………………104

فرم تغذیه 24ساعته…………………………………………………………………………………………………………………….105

فرم رضایت نامه ……………………………………………………………………………………………………………………….106

فرم رضایت نامه ولی …………………………………………………………………………………………………………………108

پرسشنامه ………………………………………………………………………………………………………………………………109

رضایت نامه ………………………………………………………………………………………………………………………….111

11)مقدمه : 

حوزه ایمونولوژی[1] و ورزش درچند سال اخیربا جلب توجه محققین رشته های مختلف علمی چـونعلم تمرین طب،ایمونولوژی فیزیولوژی وعلوم رفتاری به سرعت گسترش یافته است.علاقـه بـه دانسـتنپاسخ های ایمنی به ورزش ازآن جهت افزایش یافته است که ورزشکاران مربیان وپزشکان می خواهنـدسلامت ورزشکاران درهنگام رقابت و فعالیـت هـای ورزشـی حفـظ شـود.همچنـین ،توجـه گسـترده بـهایمونول وژی وورزش دراث ر علاق ه ونی از جامع ه ب ه ارتقاءس لامتی وط ب پیش گیری ب ه وج ود آمـدهاست[1].فعالیت منظم وسبک به افزایش مقاومت بدن دربرابر عفونت ها کمک می کند ونقش مـوثریدرسلامت عمومی جامعه دارد .ازسوی دیگر ،تحقیقات نشان می دهدتمرینات سنگین ومسابقات متوالی منجر به تضعیف سیستم ایمنی ورزشکاران می شودوبه تدریج آنهارادرمعرض ابتلابه انواع بیماری هـایعفونی قرار می دهد[2].اینگونه تمرینات مقاومت بـدن را کـاهش داده وعملکـرد بـدن رابـرای چنـدینساعت تا یک هفته وحتی بیشتر تحت تاثیر قرار میدهد.اگر چه برنامـه هـای متنـوع تغذیـه ای ، دارویـی،بهداشتی و ورزشی می تواندخطر عفونت را کمتر کند[3].

مولکول هایی راکه سلول ها برای عملکرد مطلوب به آنها نیازدارند،اصطلاحاً مواد مغذی می گویند.آب ماده مغذی مهم وماده واسطه ای مایعی است که واکنشهای بدن درآن انجام می شوند   زیرا تقریباً 70درصد وزن خالص بدن راتشکیل می دهد[4-5].اگربخواهیم یک ماده غذایی ضروری که با اهمیت تر از دیگر مواد باشد را نام ببریم ، مجبوریم که بگوییم این ماده آب است ،درحالی که درسبدغذایی عامه مردم توجه زیادی به آن نمی شود وبعضی اوقات حتی از صورت مواد مغذی آب گوارا،نیز حذف می شودوجای خود را مایعاتی مانند نوشابه های گاز داروغیره می دهد[ 6-7- 8].به طورکلی بشر قادر است که برای هفته ها وحتی سال ها بدون دریافت بعضی ازویتامین ها ومواد معدنی ضروری وچندین هفته بدون غذا زندگی کند ولی فقط چند روزی بدون آب قادر به زندگی خواهد

بود.اگرچه افراد سیر ممکن است تا مدت هفت روز درشرایط مطلوب ازبی آبی جان سالم به دربرندولی سرعت ازدست دادن آب بدن از طریق کم آبی ممکن است درکوتاه مدت سبب مرگ شود.طولانی ترین مدتی که انسان بدون آب توانسته به زندگی ادامه دهد 18روزبوده ولی به طورمتوسط این مدت 2تا3روز است[6 -8].شاید ظاهراًًآب هیچ

گونه انرژی برای بدن ایجاد نکند ولی بسیاری از مواد غذایی دیگر که برای زندگی ضروری هستند وبه وسیله بدن انسان می توانند مصرف شوند  تنها به این عات ارزش غذایی پیدا می کنند که می توانند باآب واکنش دهند.آب بخش عمده ی وزن بدن را تشکیل می دهد و ماده ای را ایجاد می کند ویا به عبارتی شرایطی را به وجود می آورد که مواد مغذی دیگر بتوانند درآن عمل کنند. اگر چه خود اعمال گوناگونی برای بدن انجام می دهد ودرزمینه ی متابولیسم شرایط را برای دیگر مواد نیز مهیا می سازد.

یکی از مهمترین این اعمال متابولیکی بخصـوص بـرای ورزشـکاران تنظـیم درجـه حـرارت بـدن اسـتدریک بررسی غذایی ونوشیدنی درورزش ،مک دونالد متوجه شد که مایعات هنوز هم به طـور مبرمـینیاز است در دسترس قرار گیرند[9-6].آب به خاطر بسیاری از فرآیندهای فیزیولوژیکی که دربـدن رخمی دهند ،ازاهمیت فوق العاده زیادی برخورداراست.بنابراین جای تعجب نیست که محتـوای آب بـدنبرای اجرای ورزشی یک اصل است.به عبارت دیگر،آب حیاتی تـرین عامـل درعملکردورزشـی اسـتکه اغلب اوقات ازسوی ورزشکاران نادیده گرفته می شود[ 4].

مایعات بدن محلولی است که حاوی آب ،الکترولیت ها و غیرالکترولیت هامی باشد وازدو بخش داخل وخارج سلولی تشکلیل شده است.بخش مایع داخل سلولی یک بخش مجزانیست بلکه هر سلول دارای محیط مجزای مربوط به خود است که با سلول های دیگر فقط به وسـیله مـایع بـین سـلولی وپلاسـما درارتباط می باشد.به دلیل اینکه غشای سلولی بـه وسـیله وجـود کانـال هـای جداگانـه نفـوذ آب  بـه آبنفوذپذیر است،تعادل اسموتیک مایعات بدن به حدی حفظ می شودکه اسمولاریته داخلی تمـام سـلولها با هم برابر ودرتعادل با اسمولاریته خارج سلولی باشد.انجام اعمال متابولیک طبیعی بدن نیاز به حفظ قدرت یونی بهینه محیط اطراف به ویژه مایع داخل سلولی داردکه بسیاری از اعمال متابولیـک در آنجـاانجام می گیرد . هموستاز بدن برای به وجود آمدن چنین محیطی دائماٌ درحال فعالیت است [9].

یکی از اعمال اصلی مایع خارج سلولی به وجود آوردن محیطی مناسب برای سلول ها وارگان ها   می باشد[10].

حال این سؤال پیش می آیدکه وظایف عمده ی آب دربدن کدامند؟

برای این که سایر مواد مغذی دربدن انسان به شکل صحیحی انجام وظیفه کننـد ،آب ضـروری اسـت. آب حلال است وبرای زندگی ،عملکردهای گوناگونی دارد کـه بـه طـور خلاصـه شـرح آنهـا درادامـه  آمده است:

1-آب یک ساختار لازم وضروری برای پروتوپلاسم سلول ایجاد می کندکه درواقـع اسـاس هـرذرهی حیاتی است.

2-چون که آب نمی تواند فشرده شـود،برای نگهـداری اعضـای کلیـدی بـدن مثـل عصـب نخـاعیومغزی به کار می رود.

3-آب برای کنترل فشار اسمزی دربدن لازم است وبین خود والکترولیـت هـا تعـادل بـه وجـود مـیآورد.هر تغییر اساسی درغلظـت الکترولیـت هـا مـی توانـد بـه طـور مـؤثری روی اعمـال سـلول هـا اثـربگذارد.یک وضعیت فشار اسمزی شدید نمی تواند برای مدت طولانی به وسیله بدن تحمل شود.

4-آب ماده اصلی خون است.مهمترین عامل نقل وانتقال اکسیژن ،مـواد غـذایی،هورمون هـا ودیگـرمواد لازم برای تغذیه سلول ها وهمچنین انتقال مواد دفعی وزاید ازمتابولیسـم سـلول هـا بـه انـدام هـاییمانندروده یا برای تبدیل به مواد دفعی به وسیله ی آب انجام می پذیرد.

5-آب برای انجام اعما ل صحیح اساسی لازم است. امواج صوتی به وسیله ی مایع سـیال در گـوشداخلی انتقال می یابند .آب موجود درچشمها دررفلکس با نور برای دید مناسب بـه کـار مـی رود.بـرایحس چشایی وبویایی نیز به آب نیاز است،غذاها وبوهای مختلف در آب حل می شود.

6-از مواردمهمی که برای افراد دارای فعالیت حـا یز اهمیـت اسـت ،نقشـی اسـت کـه آب در تنظـیمدرجه حرارت بدن دارد.آب ماده اصلی عرق اسـت وبنـابراین تبخیـر آن ازسـطح پوسـت بـه کـم شـدنگرمای بدن کمک می کند.دربین همه ی مواد غذایی آب برای افرادی کـه از لحـاظ فیزیکـی فعالیـتدارند،مهمترین است ویکی ازمواردی است که استفاده ی آن قبـل ،درحـین وبعـد از ورزش مـی توانـدمفید واقع شود.بنابراین ،ورزشکاران باید ازآنچه سبب لزوم نگهداری تعادل آب بدن شده است آگاهی یابند[6].

از جمله تغییراتی که در هنگام فعالیتهای ورزشی  بخصوص ازنوع طولانی مدت در بدن ایجاد می شـود تغییرات دروضعیت هموستازمی باشد که به دلیل استفاده از منـابع انـرژی وهمچنـین از دسـت دادن آبوالکترولیتها به واسطه ی افزایش دمای درونی و تعریق ایجاد می شود. عقیده بـراین اسـت کـه دسـتگاهایمنی به عنوان ابزاری برای بازشناسی سلولهای خودی از موادزائدو بیگانه جهت حفظ هومئوسـتاز بـدنتکامل پیدا کرده است[11].مواد محلول در آب ، نقش مهمی رادربسـیاری از فراینـد هـای متابولیسـمیبدن وهمچنین در کنترل تعادل آب بدن ایفا می کنند .از عملکرد های مهم الکترولیت هـا مـی تـوان بـهحفظ PHبدن ،عملکرد صحیح عضلات ،عملکرد صحیح اعصاب،عمل کردن به عنوان کوفاکتور برای واکنش های آنزیمی و واکنش های اکسیداسیون واحیاء اشاره کرد[9].

همچنین آب ،میانجی مورد نیاز برای واکنشهای مهم شیمیایی تولید کننده انرژی درهمه سلولهای بـدناست.به طور خلاصه هیچ چیز نمی تواند جایگزین آب سلولی شود.اگر ورزشکاری درحدبسـیار کمـیدچار کم آبی شود،ظرفیت اجرایی او به شدت مختل می شود.بـه دلیـل نقـش بـا اهمیـت آب درتنظـیمدمای بدن مقادیر زیادی آب به طور طبیعی به صورت عرق هنگام فعالیت بدنی کاهش می یابد.

عواقب کم آبی به ویژه برای ورزشکاران خیلی جدی است . کم آبی حجم پلاسما را کاهش می دهـدوبنابراین کارقلب باید افزایش یابد تاعضلات فعال از مواد مغذی برخوردارشـوند . همچنـین، آب بـرایتولید عرق ضروری است ؛ ازاین روکم آبی می تواندظرفیت بدن بـرای تولیـد عـرق راکـاهش دهدوبـهاین ترتیب،توانایی ورزشکار برای تنظیم دمای بدن دچاراختلال می شود. زمانی که ورزشکاران مبتلا به کم آبی عرق می کنند،آب درون سلولی آنها به منظور ایجاد تعادل حجم برون سلولی به بیرون کشـیدهمی شود.بنابراین ،ظرفیت تولید انرژی کاهش می یابد.سرانجام کـم آبـی غلظـت الکترولیتهـا راافـزایشمیدهد وتولید ادراررا کم می کند  این امر آثار بالقوه آسیب رسانی دارد[4].از جمله تغییرات چشمگیر وثابت دستگاه ایمنی که درجریان ورزش دیده می شـودتغییردرتعداد  گلبولهـای سـفیددرگردش خـونمی باشد.تاکنون سازوکار دقیقی که افزایش درتعدادگلبولهای سفید درحین تمرین را حادث مـی شـودوتوسط آن وارد جریان خون شده وسپس برمی گردند،شناخته شده نیست .اما بـه احتمـال زیـاد عوامـلمکانیکی ماننـد افـزایش بـرون ده قلبـی وتزریـق بـه داخـل عـروق کوچـک ،تعـادل بـین گلبـول سـفیدوآندوتلیوم عروقی را تغییر می دهد[11-2].

با توجه به ویژگی های آب و تأثیری که نوشیدن آن روی حجم خون وهمچنین اثری کـه حجـم خـونروی برون ده قلبی دارد، شاید بتوان اهمیت رابطه  بین نوشـیدن آب و تعـداد گلبولهـای سـفید خـون رامطرح کردوبه دنبال پاسخ این پرسش بود که:

آیا نوشیدن منظم آب قبل ودرحین فعالیت های ورزشی مـی توانـد روی دسـتگاه ایمنـی بـدن تـاثیرمثبتی داشته وسبب افزایش سطح سلامت ورزشکار گردد

 

 

12) بیان موضوع تحقیق:  

دستگاه ایمنی ،مجموعه ی قدرتمندی از سازوکارهای دفاعی برای حفاظت دربرابر عوامل مهاجم ایجاد  می کند که در صورت فقدان این سیستم ،عامل مهاجم از میزبان به عنوان منبع تغذیه ای استفاده

می کند.وجود سیستم ایمنی انتخابی شرط بقای موجـود زنـده اسـت. چگـونگی ایـن قـدرت تمـایز درسیستم ایمنی سوال برانگیز است .این پرسش ها بخشی از معماهایی است کـه بیـانگر توانمنـدی حیـرتانگیز دستگاه ایمنی بدن می باشد[12].افراد سالم به وسـیله سـازوکارهای مختلفـی دربرابـر میکروبهـا ازخود محافظت

می کنند .دسته ای ازاین محافظت هارا ایمنی ذاتی می نامند که به عنوان ایمنی طبیعـی نیـز شـناخته مـیشود . مقاومت یا ایمنی ذاتی به عنوان اولین خـط دفـاعی در مقابـل عوامـل آسـیب زا عمـل مـی کنـد[ 13].در سالهای اخیر ، مطالعات متعددی در خصوص نقش فشارهای جسـمانی بـر سیسـتم ایمنـی انجـامشده است. این تحقیقات تأثیرفعالیت های ورزشی بر عملکرد ایمنی را در کنار سایر فشارهای جسـمانیمانند آسیب های ناشی از گرما جراحـی وسـکته قلبـی حـاد،مورد مطالعـه قـرار داده انـد[14].فعالیتهـایورزشی و فعالیتهای گوناگون بـدنی یکـی ازعوامـل تـأثیر گـذار بـر عملکـرد سیسـتم ایمنـی و یکـی ازفاکتورهائی است که احتمالاً می تواند باعث تغییراتی در این دستگاه مهم بدن گردد . نتایج پژوهش هـاوابسته بودن تغییرات دستگاه ایمنی را به شدت تمرین و نوع آن،  وضعیت افرادی که در تمرین شرکت کرده اند،  روشهای اندازه گیری و زمانهائی که افراد درگیر فعالیت بدنی و تمرین بوده انـد  نشـان  مـیدهد[15]. لکوسیت ها١ درتمام عملکرد ایمنـی چـه بـه صـورت مسـتقیم وچـه بـه صـورت غیرمسـتقیمدخالـت دارنـد.ورزش تغییـرات عمـده ای رادرتعدادوانتشارلکوس یت هـای درگـردش وحتـی تغیی راتدرتولیدوتکثیر لنفوسیت ها٢ ایجاد می کند. علاوه براین رژیم غذایی نیز اثر خاصی بر اجـزای دسـتگاهایمنی دارد[16-17-18].تحقیقاتی که در مورد یافتن سازوکارهای مسـئول تغی یـرات ناشـی از ورزش درعملکرد ایمنی آغـاز شـده اسـت، چشـم انـداز روشـن راپـیش روی پژوهشـگران قـرارداده اسـت .ایـنپژوهشگران سعی کرده اند تا تغییرات منفی پـس از ورزش در دسـتگاه ایمنـی را بـا اسـتفاده از مداخلـههای تغذیه ای ویا شیمیایی تعدیل کنند[ 19].همچنین باتوجه به حرفه ای شدن ورزش وافـزایش سـطحرقابتها وفشارهای ناشی ازتمرینات جهت آماده سازی، ورزشکاران بیشتر درمعرض خطرابتلا به بیمـاریهای عفونی قراردارند.پژوهشگران بسیاری سعی کرده اند تا تغییرات منفی واثرات سـوء بعـد از فعالیـتشدید یا طولانی مدت رابا استفاده از شیوه های تغذیه ای کاهش دهند[16-18-20].همانگونه کـه بیـانگردید ،آب ماده ای واسطه می باشد که واکنشهای بدن در آن انجام می شود . دربسیاری از واکنشهای شیمیایی بدن ،آب به عنوان یک سوبسترا استفاده می شود[5].کنترل مقـدار وانتشـار ایـن مـایع یکـی ازاعمال تعادلی دقیق وثابت بدن به شمار می رودوتغییرات غیر طبیعی ایـن مـایع در بافتهـا و اعضـاء بـدن ،احتمالاً عمل  تمام بدن را شدیداً تحت تاثیر قرار می دهد. برقراری حجم طبیعـی آب بـدن در صـورتدسترسی آزاد به آب با حس تشنگی تنظیم می شود.مثلاً هنگامیکـه بعلـت تبخیـر فـراوان براثـر افـزایشتهویه ریوی یا عرق مقدار زیادی آب بدن از دست برود،سازوکارهای جبرانـی کلیـه وارد کـار خواهـدشد.از آنجا که ازدیاد یانقصان حجم آب بدن بویژه روی حجم خون موثر است ،مراکزحساسـه کشـشقلب ممکن است فعال شده بطوری که این مراکز باتغییرات میزان ترشـح آلدسـترون سـبب افـزایش یـاکاهش دفع آب ونمک از کلیه گردد.حجم مایعات داخل سلولی وبین نسجی بیشتر وبطور غیـر مسـتقیمتوسط مکانیسم های حساس به تغییرات حجم وحالت اسموزی خون نگهداری می شود[ 21 ].

هنگام فعالیت های بدنی و ورزشی ،عمدهء آب بدن براثر عرق ریزی وتنفس از دست می رود.همچنین به ازای هر 1000 کیلوکالری مواد انرژی زای دریافتی ،تقریبـاً1لیتـر آب نیـز بایـد خـورده شـود.بابیشـترشدن شدت فعالیت ورزشی وطولاتی ترشدن مدت فعالیت ورزشی ،افزایش دمای هوا به همراه رطوبت آن ،دفع آب بدن بیشتر می شود.اگر آب از دست رفته جبران نشود،احتمالاً عملکـرد ورزشـی بـه ویـژه

عملکرد فیزیولوژیک بدن مختل خواهد شد.که این امر مسـئله بسـیار مهمـی در اجراهـای ورزشـی مـیباشد[ 4 ].این احتمال وجـود دارد کـه بـا افـزوده شـدن تعـداد جلسـات تمرینـی درروزوکـاهش زمـانبازیافت بین آنها،عملکرد ایمنی افرادبیشتر تحت تاثیر قرارمی گیرد[22].

باتوجه به تحقیقات انجام گرفته درپزشکی ورزشـی بـه وضـوح مشـاهده مـی شـود کـه اثـر تمرینـات ونوشیدن منظم آب در طول فعالیت های بدنی و ورزشی اهمیت بسیاری دارد و این مسئله یعنی نوشـیدنمنظم آب درروزبه عنوان یک ماده ی حیاتی، دربین افراد گوناگون وبه ویژه دربین کودکان ،نوجوانـانوجوانان بسیار جدی گرفته نمی شودوحتی به هنگام فعالیـت هـای بـدنی وورزشـی در نوجوانـان دختـردانش آموز در سطح مدارس وبالاخص هنرستان تربیـت بـدنی بسـیار محـدود اسـت. مشـاهدات اولیـهدراین خصوص ،موضوع اصلی و دلیلی بر پژوهش دراین زمینه می باشدزیرااین دانش آمـوزان درکنـارتحصیل روزانه به طور متوسط دوساعت فعالیت ورزشی  سنگین طولانی مدت دارند بعلاوه به دلیل نوع تحصیلات آنها ، اکثریت آنان در یک رشته ورزشی باشگاهی نیز به صورت فعال حضوردارند همچنین به علت طولانی بودن زمان حضور در مدرسه (30/7تا14)و دسترسی مشکل  به آب گـواراو موادغـذاییلازم ،تجدید قوای بدنی درآنان یاناقص انجام می گردد ویا صورت نمی گیرد ورفتـه رفتـه ذخـایر بـدنمورد استفاده قرارگرفته وقوای جسمانی آنان تحلیل می رود.

با شروع سال تحصیلی وبه مرور که ازنیمسال اول تحصیل آنان می گذرد گزارشات متعددی از آسـیبدیدگی ها وبیمارشدن دربین این افرادبه دست می آید که این افزایش آسیبها وبیماری هـا احتمـالاً مـیتواند به دلیل کاهش عملکردصحیح فیزیولوژیکی بدن به خصوص  گلبولهای سفید به عنوان اولین سـددفاعی بدن آنان  باشد .

اکنون این سوالات مطرح می شود که:

آیا  به توجه به شرایط موجود بـرای ایـن دانـش آمـوزن واحتمـالاً عـدم تغذیـه ی لازم ،صـحیح بـهخصوص نوشیدن به موقع وبه اندازه آب برعملکرد سیستم ایمنی آنان تاثیر گذار است؟

آیا نوشیدن آب به عنوان یک ماده مغـذی در رژیـم غـذایی ایـن افرادمـی توانـد در عملکردوپاسـخگلبول های سفید آنان تغییری ایجاد نماید؟


مقطع : کارشناسی ارشد

دانلود بخشی از بررسی تأثیر نوشیدن منظم آب درطول یک دوره فعالیت ورزشی طولانی مدت برغلظت گلبول هاي سفید خون و زیررده های (نمونه موردی دانش آموزان دختر 16 – 18 سال مشهد)

قبل از خرید فایل می توانید با پشتبانی سایت مشورت کنید