مقدمه:
اساس و زيربناي هر عمليات اكتشافي ، با هدف كشف نواحي با پتانسيل معدني ، اكتشافات ناحيـه اي درمقياس 100000 : 1 مي باشد، البته براي رسيدن به اين مقصود از تمامي روشهاي ژئوشـيميايي و اطلاعـاتماهواره اي بهره گرفته مي شود. نقشه برداري ژئوشيميايي در مقياس ناحيـه اي كـه در ايـن سـمينار بـه آنپرداخته مي شود يكي از همين روشها است كه با نمونه برداري از رسوبات آبراهه اي به عنوان بخشي از طرحاكتشافات سيستماتيك ژئوشيميايي در محدودة برگة 1:100000 چا دگان مي باشد. اين عمليات در دو بخشطراحي و انجام شده است، بخش اول رسم نقشه هاي آنومالي ژئوشيميايي و مشخص نمودن مناطق پتانـسيلو بخش دوم آن شامل كنترل اين آنوماليها است كه از طريق مطالعات كـاني سـنگين ، آلتراسـيون ، منـاطقكاني سازي احتمالي و شكستگيهاي پر شده تعقيب خواهد شد. در نهايت پس از كنترل، محدوده هاي آنومالهر يك جداگانه سلول سازي و سپس مناطق اميد بخش معرفي خواهد شد.

بررسي اوليه ژئوشيميايي كانسارهاي معدني (کلیات، نمونه برداری ، پردازش داده ها ،تخمین مقدار اولیه وکنترل آنومالیهای ژنوشیمیایی)

بررسي اوليه ژئوشيميايي كانسارهاي معدني (کلیات، نمونه برداری ، پردازش داده ها ،تخمین مقدار اولیه وکنترل آنومالیهای ژنوشیمیایی)

فهرست مطالب

چكيده………………………………………………………………………………………………………………………1
مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………2

فصل اول : كليات

1-1) اهداف اكتشافات ژئوشيميايي در مقياس ناحيه اي…………………………………………………………….4
1-2) جمع آوري اطلاعات……………………………………………………………………………………………….. 4
° 1-3) موقعيت جغرافيايي و آب و هوايي منطقه…………………………………………………………………….4
.° 1-4) زمين شناسي…………………………………………………………………………………………………..5
.° 1-5) بررسي رسوبات رودخانه اي در مناطق خشك……………………………………………………………….6
.° 1-6) بررسي حوضه هاي آبريز………………………………………………………………………………………7

فصل دوم : نمونه برداري

2-1) مقدمه………………………………………………………………………………………………………….. 10
2-2) طراحي شبكه نمونه برداري…………………………………………………………………………………. 11
° 2-3) روش نمونه برداري…………………………………………………………………………………………. 12
° 2-4) آماده سازي نمونه ها………………………………………………………………………………………. 14
.° 2-5) آناليز نمونه ها…………………………………………………………………………………………………14

 فصل سوم : پردازش داده ها

3-1) مقدمه……………………………………………………………………………………………………………. 16
3-2) پردازش داده هاي سنسورد…………………………………………………………………………………… 16
° 3-3) پردازش داده هاي جوامع تك سنگي………………………………………………………………………20
° 3-4) پردازش داده هاي جوامع دو سنگي…………………………………………………………………………21
° 3-5) پردازش داده هاي جوامع سه سنگي و بيش از سه سنگي……………………………………………..22
° 3-6) به كارگيري آناليز كلاستر به منظور رده بندي نمونه ها…………………………………………………….23

فصل چهارم : تخمين مقدار زمينه

4-1) تحليل ناهمگني ها……………………………………………………………………………………………. 25
4-2) سيماي ژئوشيميايي جوامع مختلف بر اساس نوع سنگ بستر بالادست ………………………………25
.° 4-3) تخمين مقدار زمينه……………………………………………………………………………………………25
فصل پنجم : تخمين شبكه اي شاخص هاي غني شدگي……………………………………………………… 28
5-1) تخمين شبكه اي……………………………………………………………………………………………….. 29
5-2) شاخص غني شدگي………………………………………………………………………………………….. 30
° 5-3) محاسبه احتمال رخداد هر يك از شاخص هاي غني شدگي…………………………………………… 31
° 5-4) رسم نقشة توزيع شاخص غني شدگي هر يك از عناصر و معرفي مناطق …………………………..37
° 5-4-1) نقشه امتيازات فاكتوري PCA ا…………………………………………………………………………….37
° 5-4-2) نقشه عكس حاصلضرب احتمال رخدادها در تعداد نمونه (/PN1 ) .ا…………………………………..41
5-4-3) تخمين شبكه اي داده هاي خام……………………………………………………………………………. 43

فصل ششم : كنترل آنوماليهاي ژئوشيميايي

6-1) مقدمه…………………………………………………………………………………………………………… 45
6-2) ردياب هاي كاني سنگين…………………………………………………………………………………….. 45
° 6-3) بزرگي هاله هاي كاني سنگين…………………………………………………………………………… 46
° 6-4) موقعيت محدوده آنومالي هاي مقدماتي بر روي نقشه……………………………………………….. 46
° 6-5) برداشت نمونه هاي كاني سنگين ………………………………………………………………………..58
° 6-6) بررسي نمونه هاي مينراليزه………………………………………………………………………………. 60

فصل هفتم : نتيجه گيري و پيشنهادات

7-1) مقدمه……………………………………………………………………………………………………….. 63

7-2) معرفي مناطق اميدبخش………………………………………………………………………………. 63
.° 7-3) نتيجه گيري…………………………………………………………………………………………..69
.منابع و ماخذ…………………………………………………………………………………………………….70
.فهرست منابع فارسي………………………………………………………………………………………..70
.فهرست منابع لاتين…………………………………………………………………………………………..71
.سايت هاي اطلاع رساني…………………………………………………………………………………..71
.چكيده انگليسي………………………………………………………………………………………………72

فهرست جد ول ها

1-1 : رخنمون هاي سنگي (رسوبي ، آذرين و دگرگوني) در برگه چادگان………………………….. 6
1-2 : مشخصات حوضه هاي آبريز اصلي منطقه………………………………………………………… 8
3-1 : مقادير تابع كمكيλ (h,y) برحسب متغيرهاي تابع (h,y) (نقل ازكوهن 1961)………………. 18
3-2 : مقدار سنسورد تخمين زده شده به وسيله روش بيشترين درستنمايي كوهن……………… 20
4-1 : آمارهاي لگاريتم غني شدگي متغيرهاي ژئوشيمي……………………………………………… 27
5-1 : مناطق اميد بخش براساس روش P.N ا…………………………………………………………….33
5-2 : نتايج تحليل فاكتوري…………………………………………………………………………………. 39

فهرست شكل ها

3-1 : نمايش توزيع انواع جوامع سنگهاي بالادست سنگ بستر………………………………………….. 21
3-2 : نمايش توزيع انواع جوامع يك سنگي سنگهاي بالادست سنگ بستر ……………………………..21
3-3 : نمايش توزيع انواع جوامع دو سنگي سنگهاي بالادست سنگ بستر………………………………. 22
3-4 : نمايش توزيع انواع جوامع سه سنگي سنگهاي بالادست سنگ بستر……………………………… 23

 

فصل اول : كليات
1-1) اهداف اكتشافات ژئوشيميايي در مقياس ناحيه اي
تجربه ثابت كرده است كه بررسي رسوبات آبراهه اي (عمدتاً جزء 80 ـ مش ) مي تواند در اكتشافات كوچك مقياس ناحيه اي (100000 : 1 تا 250000 : 1 ) بسيار كارآمد باشد. نتـايج ايـن بررسـي هـا در تحليـل ايـالاتژئوشيميايي و شناخت الگوهاي ژئوشيميايي ناحيـه اي و اكتـشافات نـواحي كـه احتمـال وجـود نقـشه هـايكانساري در آن بالا است مي تواند مؤثر باشد. به جز كاربردهاي مستقيمي كه اين بررسي ها دارا مي باشد، مـيتوان به طور غير مستقيم از نتايج آن در زمينه هاي كشاورزي و محيط زيست بهره برد، بديهي است اهـداف ايـنگونه بررسي ها با اهداف نوع اول متفاوت است.
در مورد اول كه هدف اكتشاف آنومالي در هاله هاي ثانوي است بايد از روش هاي آماري استفاده نمـود كـهاختلاف بين مقادير آنومالي و روندهاي ناحيه اي را افزايش داده و از طريق شدت بخشيدن به آنوماليها مـي توانـددر شناسايي دقيقتر آنها مفيد واقع شود، در حالت دوم كه هدف دستيابي بـه رونـدهاي ناحيـه اي اسـت بايـد ازتكنيكهاي آماري كه ميزان تأثير آنوماليها را در روندهاي ناحيه اي كاهش مي دهد استفاده نمـود، چگـالي نمونـهبرداري در اين حالت معادل يك نمونه براي چند كيلومتر مربع است، اين مساحت بوسـيلة سـقف بودجـة تعيـينشده براي پروژه كنترل مي گردد.
1-2) جمع آوري اطلاعات
در اين مرحله اسناد و مدارك مربوط به منطقه تحت پوشش به شرح زير تهيه و مورد مطالعه قرار گرفت :
1ـ نقشه هاي توپوگرافي 50000 :1 منطقة مورد مطالعه شامل چهارگوش هاي عسگران كرون (شمال شرق )
، هوره (جنوب شرق) ، بن (جنوب غرب) و چادگان (شمال غرب)
2ـ نقشه زمين شناسي 250000 : 1 شهركرد
3ـ نقشه ژئوفيزيك هوايي (مغناطيسي هوايي) با مقياس 250000 : 1 چهارگوش شهركرد.
با توجه به اطلاعات حاصل از مدارك فوق الذكر ، برنامة عمليات صحرايي جهت نمونـه بـرداري پـي ريـزيگرديد و در هر مورد نقش پارامترهاي مؤثر در برنامه ريزي اكتشافي (بخصوص در نمونه برداري) مورد بررسي قرار گرفت.
1-3) موقعيت جغرافيايي و آب و هوايي منطقه
نقشه چادگان بخشي از نقشة 250000 : 1 شهركرد مي باشد. اين محدوده در ميـان دو اسـتان اصـفهان وچهارمحال و بختياري و در بين طولهاي جغرافيايي 30 ، 50 تا 51 و همچنين عرضـهاي جغرافيـايي 30 ، 32 تـا33 واقع شده است.
چادگان منطقه اي كوهستاني است كه اطراف آن را كوههاي مرتفع محاصره نموده است. از جمله ارتفاعاتآن دالاكوه است كه شهرهاي داران و چادگان در دامنه غربي آن واقع شده اند. اغلـب كوههـاي منطقـه عريـان وسنگلاخي بوده ولي كوههاي جنوبي از پوشش گياهي خوبي برخوردار است.
آب و هواي اين شهرستان در بهـار و تابـستان معتـدل و در زمـستان بـسيار سـرد اسـت. رودهـايي نيـز ازكوهستانهاي منطقه سرچشمه گرفته كه جهت حركت آنها شرقي ـ غربي يا شمالي ـ جنـوبي اسـت و بيـشتر بـهزاينده رود مي ريزند، از جمله رود مرغاب كه منطقه وسيعي از نجف آباد را مشروب مي كند همچنين رود آبخـورسنگ را مي توان نام برد.
1-4) زمين شناسي
در نقشه 100000 : 1 چادگان رسوبات كهن در بخش مركزي آن واقع شده و از دو سري شمال و جنـوبعمدتاً توسط رسوبات ژوراسيك و كرتاسه پوشيده مي گردد. در بخش شمالي عمـدتاً رسـوبات كرتاسـه گـسترشدارند در حاليكه ناحيه جنوب شرقي آن را انباشته هاي ژوراسيك تشكيل داده كه به سمت غرب و در ناحيه شيخشعبان عموماً نهشته هاي آهكي كرتاسه غالب مي گردد.
رسوباتي كه به دوران ديرينه زيستي محدود مي گردد شامل واحدهايي هستند كـه روي نقـشه بـا علامـت1mt٣ ، mt2 ، mt مشخص شده اند. واحد 1mt آمفيبوليت است ، 2mt به سنگهاي گنايس نسبت داده شده است و 3mt به آهك دولوميتي و دولوميت بلورين نست داده شده است. اين مجموعه ها با هم با علامتmt روي نقشهنشان داده شده كه واحدي غير قابل تفكيك است.
واحــدهاي دگرگونــه در شــمال منطقــه توســط رســوبات عمــدتاً كرتاســه كــه كربنــاتي و آهكــي نيــز مي باشند پوشيده مي گردد.در جنوب شرقي درياچه زاينده رود نهشته هاي ژوراسيك عموماً در همبري سنگهايگنايس و آمفيبوليت واقع شده اند در حاليكه در ناحيه شيخ شعبان ، حيدري و جنوب كوه شيدار رسوبات عمـدتاًكربناته و به سيستم كرتاسه تعلق دارند.راستاي واحدهاي ساختاري و عنصرهاي تكتونيكي كـه در سـطح منطقـهگسترده اند عموماً شمال شرقي ـ جنوب شرقي و همسو با ساختارهاي زاگرس مي باشند.
بعد از واحدهاي دگرگونه ، سنگهاي كربناتي مربوط به سازند دالان كه در بخش پايين آهكـي و در بخـشبالايي به دولوميتي مبدل مي گردد و از جمله سنگهاي مربوط به دوران ديرينه زيستي مـي باشـد كـه بـه زمـانپرمين فوقاني نسبت داده شده است قرار دارند. روي واحـدهاي مربـوط بـه سـازند دالان سيـستم ژوراسـتيك يـارخساره تخريبي كه عموماً از شيل و ماسه سنگ و بعضاً از توف سبز و ولكانيك كه داراي ميان لايه هايي از ماسهسنگ و شيل مي باشد قرار دارند.
در پايانه شمال شرقي و جنوب شرقي محدوده نقشه چادگان با گسترش وسيع از سنگهاي كرتاسـه مواجـهمي باشيم كه عموماً شامل واحد كرتاسه با رخساره آهك اوربيتولين دار است كه در بعضي قـسمتهاي پـاييني بـارسوبات تخريبي همراه مي باشند.در ادامه و در جدول (1-1) رخنمونهاي سنگي ناحيه چادگان ذكر شده است. از ديگر واحدهاي كرتاسه 4k5 , k در سطح منطقه بيشترين گسترش را دارند كه شامل ماسه سـنگ و كنگلـومرايقرمز رنگ (4k ) و سپس شيل و مارن متعلق به واحد 5k است . از نكته هاي جالب توجه اشـاره بـه مـواد معـدنيسرب دار در واحد 6k است كه با رخساره آهكي دولوميتي و دولوميت قرمز رنگي كه به عنـصر سـرب آلـوده مـي باشد مشخص شده است.
تيپ سنگها واحد سن
آبرفتهاي قديمي و عهد حاضر رسوبي كواترنر
كنگلومرا ، ماسه سنگ رسوبي پليوسن
آهك ماسه اي ، مارن رسوبي ميوسن ـ پليوسن
كنگلومرا ، مارن ، شيل ، آهك ، آهك مارني ، آهك ماسه اي رسوبي ميوسن
كنگلومرا ، ماسه سنگ ، سيلتستون رسوبي ائوسن
آهك ، رسوبات تبخيري ، ماسه سنگ ، شيل ، آهك ريفي اسفنج دار ، آهك ماسه اي ، آهك رسي ، دولوميت ، آهك دولوميتي داراي سرب، كنگلومرا رسوبي كرتاسه
توف سبز ، ولكانيكهاي داراي ماسه سنگ ، ولكانيكهاي آندزيتي ولكانيك ژوراستيك

كنگلومرا ، ماسه سنگ ، شيل همراه با آهك ماسه اي ، آهك رسوبي
كنگلومرا ، ماسه سنگ دولوميت ، آهك رسوبي پرمين
آمفيبوليت ، گنايس ، آهك دولوميتي، مرمر دولوميتي دگرگوني پركامبرين
جدول (1-1) – رخنمون هاي سنگي (رسوبي ، آذرين و دگرگوني) در برگه 100000 : 1 چادگان

1-5) بررسي رسوبات رودخانه اي در مناطق خشك
در بررسي رسوبات آبراهه اي در مناطق خشك شرايط آب و هوايي ژئومرفولوژيكي خاص حـاكم اسـت كـهباعث ناهمگني ژئوشيميايي محيط مي گردند و در تفسير نتايج اين محـيط نگـران مزاحمـت هـاي حاصـل از آنشرايط مي باشيم، شرايطي كه در بالا بحث شده عبارتند از :
الف ـ ناهمگني در ريزش هاي جوي در مناطق خشك ، كه مي توانند منشاء خطاي ارزيابي پتانسيل معدني اين مناطق گردد، در اين مناطق بخش قابل ملاحظه اي از ريزش هاي جوي ، به صورت رگبارهاي پراكنده صورت مي پذيرد كه ممكن است همه يك حوضه آبريز را با شدت يكسان نپوشاند. در اين صورت فوقاني تـرين رسـوباتكف آبراهه بيشتر منعكس كننده تركيب شيميايي آن بخش از حوضه آبريز است كه محصولات حاصل از فرسايش آن در آخرين فاز بارندگي از طريق چنين رگبارهايي به بخش هاي پائين تر حوضه حمل و روي رسوبات قبلـي راپوشانده است، بديهي است اگر چنين بخشي از حوضه آبريز محـل توسـعه هالـه هـاي ژئوشـيميايي اوليـه باشـدآنوماليهاي ثانوي مشتق شده از آنها قوي خواهند بود (زيرا مواد باطله كمتري با آن مخلـوط مـي شـد) ولـي اگـرچنين بخشي از حوضه آبريز ، از مناطق مهم (بدون هاله اوليه) باشد كه عموماً چنين است در اين صـورت شـدتآنومالي ها در رسوبات سطحي حوضه آبريز كاهش يافته و ممكن است مقدار عنصر وابسته به كاني سازي تـا حـدمقدار آستانه اي و يا مقدار زمينه تنزل يابد.
‌ب ـ ناهمگني در اندازه ذرات تخريبي كه خود معلول تغيير مقدار شـدت شستـشوي شـيميايي (فرسـايششيميايي) ذرات سازنده رسوب رودخانه اي از بخشهاي مرتفع حوضه آبريز به بخشهاي مياني و بخـش هـاي كـمارتفاع نزديك دشت ها است. نتيجه چنين ناهمگني احتمال ثبت آنومالي هاي ژئوشيميايي در بخش هاي مرتفـعبا فرسايش مكانيكي شديدتر (تحت شرايط يكسان) بيشتر مي باشد.
‌ج ـ اختلاف در احتمال رقيق شدگي رسوبات حاصل از تخريب مناطق كاني سازي شده از طريق اختلاط با رسوبات حاصل از فرسايش مناطق عقيم در دو بخش فوقاني و تحتاني يك حوضه آبريز نيز مي تواند موجب خطـادر ارزيابي مناطق اميدبخش گردد ، بديهي است احتمال چنين اختلاطي در بخش هاي فوقاني يك حوضه آبريـزكمتر و در بخشهاي تحتاني آن بيشتر است.
براي برطرف كردن اثر سوء پديده هاي فوق ، به موازات بررسي هاي ژئوشيميايي رسوبات آبراهه اي از روش ديگر مانند برداشت نمونه هاي كاني سنگين ، برداشت نمونه از زون مينراليـزه و زونهـاي آلتـره شـده نيـز اقـدامگرديد، زيرا چنين پديده هايي ممكن است نسبت به بعضي از فلزات كانساري غني شدگي نشان دهند و يا نـشانهاي براي كاني سازي احتمالي باشند. در پروژه حاضر چنين اقدامات احتياطي منظور گرديده است تا احتمال وقوعچنين مواردي به حداقل برسد، تنها مشكل حاضر عدم استقلال روش كاني سنگين نسبت بـه روش ژئوشـيميايياست زيرا به علت محدوديتهاي موجود نمونه هاي كاني سنگين فقط از محل توسـعه آنومـالي هـاي ژئوشـيميايي(5/2 بالاي جامعه) برداشت مي شود، همان طو ري كه ذكر شد در پروژه حاضر علاوه بـر بررسـيهاي ژئوشـيمياييرسوبات آبراهه اي برداشت نمونه هاي كاني سنگين مينراليزه (از زون هاي كاني سازي احتمـالي) در برنامـه قـرارگرفته است تا از مقايسه نتايج حاصل از آنها بتوان به نتايج مناسبتري دست يافت.
1-6) بررسي حوضه هاي آبريز
به منظور سهولت بخشيدن به طراحي محل نمونه ها و اجراي عمليات مربوط لازم است در هر حوضة آبريزمحدودة آبگيري آن روي برگه هاي توپوگرافي 50000 : 1 منطقه مشخص گردد. همچنين تعيين محدودة حوضه هاي آبريز برروي هر برگه مي تواند در تحليل داده هاي مربوط به آن و محدود كردن مناطق آنومـال مفيـد واقـعشود. جهت سهولت در مشخص نمودن محل آنوماليهاي احتمالي ، كه پس از تجزيه و تحليل داده هاي حاصـل ازآناليز نمونه ها به دست خواهد آمد همه محدودة حوضه هاي آبريز در هر يك از برگه هاي 100000 :1 لازم است مشخص شود . در اين پروژه كل محدوده مورد نمونه برداري مجموعه اي از هفت حوضه آبريـز اصـلي مـي باشـد. معمولاً حوضه هاي با مساحت زياد گسترش شمال غربي ـ جنوب شرقي داشته و همگي به درياچه سد زاينده رود منتهي مي شوند كه در بين آنها بزرگترين حوضه مساحتي در حدود 1335 كيلومتر مربـع و كـوچكترين حوضـهمساحت 88 كيلومتر مربع را دارا مي باشد ميانگين مساحت اين هفـت حوضـه 370 كيلـومتر مربـع بـوده اسـت.

فصل دوم : نمونه برداري
2-1) مقدمه
اولين گام در راستاي تشخيص آنوماليهاي واقعي و غير واقعي كه به نهشته هاي كانساري مرتبط مي باشنداز ساير انواع آن ، آزمايش جزء ثابتي از رسوبات آبراهه هاي (براي مثال جزء 80 مش ) و يا كاني سنگين (جزء 20 مش) مي باشد . برداشت نمونه از هاله هاي ثانوي و توسعه يافته اكسيدهاي آهـن و منگنـز ممكـن اسـت موجـبشدت بخشي به هاله هاي هيدرومورفيكي شود كه در اين صورت بايد احتياطهاي لازم جهت تفسير اطلاعات مـدنظر باشد . علاوه بر اين در بررسي رسوبات آبراهه اي ، برداشت نمونه هايي همچون قطعات كاني سازي شدة كـفآبراهه ، قطعات حاوي سيليس آمورف يا كربناتهاي سيليسي شده ، قطعات پوشيده از اكـسيدهاي آهـن و منگنـزبراي آناليز يك يا چند عنصر يا كاني خاص ، مي تواند مفيد واقع شود، بر حسب اينكه هدف شناخت تيپ كانسارمورد انتظار يا سنگ درونگير آن ، محيط تكتونيكي و يا تعيين دامنة سني واحدهاي زمين شناسي باشـد.يـك يـاچند مورد نمونه برداري از محيط هاي فوق مي تواند مفيد باشد. از تركيـب نتـايج بدسـت آمـده از محـيط هـايمختلف نمونه برداري شده در حوضه هاي آبريز مي توان به نتايج مناسبتري دسـت يافـت. در ايـن پـروژه نتـايجحاصل از پنج نوع بررسي ادغام و سپس مدل سازي شده اند، لذا نتايج اعتبار بيـشتري را در راسـتاي تائيـد و يـاوجود پتانسيل هاي معدني در منطقه مي تواند داشته باشد. هـر يـك از روش هـاي فـوق تـشكيل يـك سيـستماطلاعاتي با امكان حذف و انتخاب مكرر مناطق اميد بخش را مي دهـد كـه بـر اسـاس سـازگارها و ناسـازگارهايخواص مشاهده شده در مدل انجام مي پذيرد و از اين رو امكان بروز خطاهاي ناهنجار در آن كمتـر اسـت. بطـوركلي چگالي نمونه برداري از رسوبات آبراهه اي تابع دانسيتة آبراهه ها در حوضه آبريز است، براي منطقه اي مانندمنطقة تحت پوشش پروژه حاضر اين مقدار مي تواند يك نمونه براي هر يك تا چند كيلومتر مربع در نظر گرفتـهشود. در پروژه حاضر با توجه به تعداد سقف 800 نمونه بـرداري بـراي كـل برگـة 100000 : 1 مـساحت تحـتپوشش يك نمونه بطور متوسط در حدود 3 كيلومتر مربع مي باشد . البته لازم به ذكر است كه براي استفادة بهينه از داده هاي حاصل از هر نمونه سعي شده تا توزيع نمونه ها حتي الامكان به روش مركز ثقل حوضـه هـاي آبريـزباشد. در انتخاب محل نمونه ها امكان ايجاد وضعيت مناسب براي قطاع تحت پوشش نمونه ها براي تخمين شبكهاي در نظر گرفته شده است.
از آنجا كه عناصر مختلف در محيط هاي متفاوت قابليت تحرك متفاوتي از خودشان مي دهند بزرگي هالـههاي ثانوي (فاصله از منشاء) مي تواند بر حسب شرايط محيطي متفاوت باشد حتي گاهي براي يـك عنـصر در دوشرايط متفاوت وسعت هاله فرق مي كند، براي مثال هاله هايzn ممكن است بر حسب شرايط محيطي از حدوديك كيلومتر تا حدود 15 كيلومتر از ناحيه منشاء دور شوند. لذا بر اين اساس مي بايست با در نظر گرفتن شـرايطمحيطي و وسعت هاله هاي اوليه و ثانوي در مناطق مورد لزوم براي افزايش احتمال كشف كانـسار چگـالي نمونـههاي ژئوشيمي را افزايش داد.
2-2) طراحي شبكه نمونه برداري
طراحي شبكة نمونه برداري اين پروژه طوري صورت گرفته كه در قالب 800 نمونه براي كل برگه 100000
:1 حداكثر سازگاري را با روش مركز ثقل داشته باشد، درجه مركز ثقـل را عـواملي نظـر چينـه شناسـي ، سـنگشناسي و تكتونيك كنترل مي كند. در طراحي به روش مركز ثقل بطور معمول نقاطي در روي نقـشه وجـود داردكه مي بايست از دانسيتة نمونه برداري بيشتري برخوردار باشد، اين نقاط عبارتند از: توده هاي نفوذي و خروجيو نواحي مجاور آنها (كنتاكتها)، نواحي اطراف گسلها و تقـاطع آنهـا ، زونهـاي دگرسـان شـدة بعـد از ماگمـايي ومناطقي كه در بخش فوقاني توده هاي نفوذي و غير عميق قرار دارند (اين توده ها روي نقـشه ژئوفيزيـك هـواييمشخص مي شوند)، در نقاط مشخص شده توسط نقشه هاي ژئوفيزيك هوايي جائيكه يك آبراهه بوسيله گسلهايعميق قطع شده باشد 500 متر پايين تر از محل تلاقي آن مورد نمونه برداري قـرار مـي گيرنـد، همـين طـور درمواردي كه آلتراسيون هاي شديد مخصوصاً در اطراف سنگ هاي نفوذي يا خروجي موجود در نواحي كـم ارتفـاع(كه بيشترين مقدار آلتراسيون را چه از نظر وسعت و چه از نظر شدت نشان مي دهند) وجـود دارد درجـة مركـزثقل آبراهه ها بايد به طور كلي افزايش يابد. به دليل فعال بودن پديدة رقيق شدگي در حوضه هاي آبريز وسيع (با بيش از 30 سرشاخه كه از مشخصات بارز حوضه هاي آبريـز ايـن محـدوده اسـت) و كـاهش شـدت آنوماليهـاياحتمالي در محل اتصال آبراهه ها به يكديگر لازم است چنين حوضه هاي آبريزي بخصوص در مواردي كه آبراهـهسنگ بستر را قطع نمي كند به حوضه هاي كوچكتر تقسيم گردند. اين امر موجب مي گردد تا اخـتلاط رسـوباتآبراهه هاي مرتبط با كاني سازي احتمالي با آبراهه هاي بدون كاني سازي موجـب تـضعيف بـيش از حـد شـدت آنوماليها و ارزيابي منفي آنها نگردد، به علاوه اين امر موجب مي گردد تـا احتمـال قطـع سـنگ بـستر در آبراهـهافزايش يابد و اين امر موجب افزايش ارزش داده ها مي گردد. علاوه بر عوامل فوق ، يكي ديگر از عوامـل مـؤثر درتصميم گيري ، احتمال وجود آلودگيهاي ناشي از فعاليتهاي كشاورزي در حاشية رودخانه هايي است كه نواحي بـاتوپوگرافي آرام (قابل كشت ) در اطراف آنها وجود دارد، بديهي است مـصرف كودهـاي شـيميايي و سـموم نبـاتياحتمال وجود آلودگي به عناصر كمياب را در رسوبات پايين دست آنها افزايش مي دهد، در صورت وجـود چنـينمواردي در منطقه فقط مركز ثقل بخشهاي فوقاني آبراهه كه از آلودگي مصون مي باشد مي تواند محاسبه گـردد.
در نواحي مرتفع جنگلي در موارد معدودي به دليل شيب زياد و انبوه درختان امكـان دسترسـي بـه محـل نمونـهنبوده، در چنين مواردي حتي الامكان سعي شده است به برداشت نمونه از نزديكترين نقطه اقدام گـردد. مـوارديوجود داشته است كه در آن كنتورهاي توپوگرافي با عوارض موجود در زمين مطابقت داشته ولي به دليل دقت كم نقشه هاي توپوگرافي ، آبراهه روي آن مشخص نگرديده است، در چنين مواردي ابتدا اين آبراهه روي نقشه به طور دستي ترسيم شد و سپس در تعيين نقاط نمونه برداري مورد استفاده قرار گرفت.
2-3) روش نمونه برداري
با توجه به وسعت زياد منطقة تحت پوشش در اكتشاف ژئوشيمي ناحيه اي لازم است محـيط هـاي ثـانويتحت پوشش نمونه برداري قرار گيرند. اساس اين مطالعات بر نحوة توزيع عناصر در هاله هاي ثـانوي سـطحي بـهخصوص رسوبات آبراهه اي و خاك قرار دارد. در خلال اين عمليات هر اكيپ عموماً داراي وسيلة نقلية مخـصوصبه خود، نقشه هاي توپوگرافي با محل نمونه هاي از پيش تعيين شده ، نقشه زمين شناسي 100000 : 1 محـل ودستگاه موقعيت ياب جغرافيايي (GPS ) بوده است. هر نمونه ژئوشيميايي متشكل از حدود 100 تا 200 گرم جزء ريزتر از 80 مش رسوبات آبراهه اي مي باشد كه پس از الك كردن رسـوب خـشك در محـل درون كيـسه هـايپلاستيكي نو ريخته شده و شماره گذاري گرديده است. در مواردي كه رسوبات را به علت نم دار بودن نمـي تـواندر محل الك كرد حدود 5 كيلوگرم از آن به محل كمپ آورده شده و پس از خشك كردن در هـوايي آزاد و الـككردن ، جزء 80 ـ مش از آنها جدا شده است . در انتخاب محل نمونه ها سعي شده است تـا نقـاطي از آبراهـه هـامورد نمونه برداري قرار گيرد كه حداقل اثر پذيري از مواد آلي را داشته باشد، لازم به تذكر است كه هر محلي كهنمونه برداري مي شد در محل نمونه در جايي كه به آساني بتوان آن را پيدا كرد و عوامل آب و هوايي نتوانـد رويآن تأثير زيادي داشته باشد شمارة نمونه با رنگ در اطراف محل نوشته مي شد تا امكان كنترل محل وجود داشتهباشد. هر اكيپ نمونه برداري براي نمونه هاي برداشت شده شماره مسلسلي انتخاب و سپس در كمپ با هماهنگيبا اكيپ هاي ديگر شمارة نمونه هاي خود را به يك سيستم شماره گذاري واحد با شماره سريال منفرد تبديل مينمودند كه روي نقشه نمونه برداري مشخص گرديده است. محل نمونه هاي برداشت شده به همراه شماره مسلسل نهايي در كمپ ، برروي يك نقشه واحد پياده شده است. نقاط نمونه بـرداري در برگـة 100000 : 1 چادگـان درنقشة (2-1) نشان داده شده است، راهنماي نقشه علائم بكار رفته در نقشه را تعريف مي كند. نمونه هاي برداشتشده (محل و شمارة آنها) در كمپ دوباره كنترل مي شد، اين عمل از طريق مقايسه كردن با ليست هايي كه قبلاًتهيه گرديده بود انجام مي شد، اين كار يك مرتبه پس از حمل نمونه ها به كمپ و به طور روزانه انجام مي شد وبار ديگر در خاتمه عمليات انجام مي گرديد. لازم به توضيح است كه 769 رسـوب از ايـن منطقـه برداشـت شـدهاست. در شماره گذاري نمونه ها از يك كد پنج رقمي استفاده گرديده است، اين كد متشكل از دو حرف و حداكثر سه عدد است. اولين حرف از سمت چپ هر كد معرف اولين حـرف از برگـة 100000 : 1 مـي باشـد، هـر برگـه100000 : 1 شامل چهار برگة 50000 : 1 است كه در اين عمليات از حـروف زيـر بـراي مـشخص كـردن آنهـااستفاده شده است، برگة 100000 : 1 چادگان: عسگران كـرون (CA ) ، هـوره (CH ) ، بـن (CB ) و چادگـان(KG ). لازم به ذكر است در اين برگه از تركيبات دو حرفي فوق در اول كد پنج رقمي هـر نمونـه اسـتفاده شـدهاست. نمونه هايي كه به كدH ختم مي شوند معرف نمونه هاي كاني سنگين مي باشند، نمونه هايي كه به حروف M , ALT ختم مي شوند به ترتيب معرف نمونه هاي دگرسان شده و منيراليزة احتمالي مي باشند كه در مرحلـةآنومالي ها در محل مناطق آنومال برداشت شده اند.


مقطع : کارشناسی ارشد

قیمت 25 هزار تومان

خرید فایل pdf به همراه فایلword

قیمت:35هزار تومان

فهرست نقشه ها
عنوان شماره صفحه

2-1 : نقشه محل نقاط نمونه برداري در منطقه چادگان 13
5-1 : نقشه امتيازات فاكتوري PCA 40
5-2 : نقشه عكس حاصلضرب احتمال رخدادها در تعداد نمونه (/PN1 ) 42
6-1 : نقشه پراكندگي عنصر Ag
6-2 : نقشه پراكندگي عنصر As
6-3 : نقشه پراكندگي عنصرAu
6-4 : نقشه پراكندگي عنصرB
6-5 : نقشه پراكندگي عنصرBa
6-6 : نقشه پراكندگي عنصرBe
6-7 : نقشه پراكندگي عنصرBi
6-8 : نقشه پراكندگي عنصرCo
6-9 : نقشه پراكندگي عنصرCr
6-10 : نقشه پراكندگي عنصرCu
6-11 : نقشه پراكندگي عنصرFe
47-57
6-12 : نقشه پراكندگي عنصرHg
6-13 : نقشه پراكندگي عنصرMn
6-14 : نقشه پراكندگي عنصرMo
6-15 : نقشه پراكندگي عنصرNi
6-16 : نقشه پراكندگي عنصرPb
6-17 : نقشه پراكندگي عنصرSb
6-18 : نقشه پراكندگي عنصرSn
6-19 : نقشه پراكندگي عنصرSr
6-20 : نقشه پراكندگي عنصرTi
6-21 : نقشه پراكندگي عنصرW
6-22 : نقشه پراكندگي عنصرZn
6-23 : نقشه محل نمونه هاي كاني سنگين همراه با ساير نمونه ها 59
7-1 : نقشه محدوده هاي مناطق اميدبخش 68