مقدمه:
اساس و زیربنای هر عملیات اکتشافی ، با هدف کشف نواحی با پتانسیل معدنی ، اکتشافات ناحیـه ای درمقیاس 100000 : 1 می باشد، البته برای رسیدن به این مقصود از تمامی روشهای ژئوشـیمیایی و اطلاعـاتماهواره ای بهره گرفته می شود. نقشه برداری ژئوشیمیایی در مقیاس ناحیـه ای کـه در ایـن سـمینار بـه آنپرداخته می شود یکی از همین روشها است که با نمونه برداری از رسوبات آبراهه ای به عنوان بخشی از طرحاکتشافات سیستماتیک ژئوشیمیایی در محدوده برگه 1:100000 چا دگان می باشد. این عملیات در دو بخشطراحی و انجام شده است، بخش اول رسم نقشه های آنومالی ژئوشیمیایی و مشخص نمودن مناطق پتانـسیلو بخش دوم آن شامل کنترل این آنومالیها است که از طریق مطالعات کـانی سـنگین ، آلتراسـیون ، منـاطقکانی سازی احتمالی و شکستگیهای پر شده تعقیب خواهد شد. در نهایت پس از کنترل، محدوده های آنومالهر یک جداگانه سلول سازی و سپس مناطق امید بخش معرفی خواهد شد.

بررسی اولیه ژئوشیمیایی کانسارهای معدنی (کلیات، نمونه برداری ، پردازش داده ها ،تخمین مقدار اولیه وکنترل آنومالیهای ژنوشیمیایی)

بررسی اولیه ژئوشیمیایی کانسارهای معدنی (کلیات، نمونه برداری ، پردازش داده ها ،تخمین مقدار اولیه وکنترل آنومالیهای ژنوشیمیایی)

فهرست مطالب

چکیده………………………………………………………………………………………………………………………1
مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………2

فصل اول : کلیات

1-1) اهداف اکتشافات ژئوشیمیایی در مقیاس ناحیه ای…………………………………………………………….4
1-2) جمع آوری اطلاعات……………………………………………………………………………………………….. 4
° 1-3) موقعیت جغرافیایی و آب و هوایی منطقه…………………………………………………………………….4
.° 1-4) زمین شناسی…………………………………………………………………………………………………..5
.° 1-5) بررسی رسوبات رودخانه ای در مناطق خشک……………………………………………………………….6
.° 1-6) بررسی حوضه های آبریز………………………………………………………………………………………7

فصل دوم : نمونه برداری

2-1) مقدمه………………………………………………………………………………………………………….. 10
2-2) طراحی شبکه نمونه برداری…………………………………………………………………………………. 11
° 2-3) روش نمونه برداری…………………………………………………………………………………………. 12
° 2-4) آماده سازی نمونه ها………………………………………………………………………………………. 14
.° 2-5) آنالیز نمونه ها…………………………………………………………………………………………………14

 فصل سوم : پردازش داده ها

3-1) مقدمه……………………………………………………………………………………………………………. 16
3-2) پردازش داده های سنسورد…………………………………………………………………………………… 16
° 3-3) پردازش داده های جوامع تک سنگی………………………………………………………………………20
° 3-4) پردازش داده های جوامع دو سنگی…………………………………………………………………………21
° 3-5) پردازش داده های جوامع سه سنگی و بیش از سه سنگی……………………………………………..22
° 3-6) به کارگیری آنالیز کلاستر به منظور رده بندی نمونه ها…………………………………………………….23

فصل چهارم : تخمین مقدار زمینه

4-1) تحلیل ناهمگنی ها……………………………………………………………………………………………. 25
4-2) سیمای ژئوشیمیایی جوامع مختلف بر اساس نوع سنگ بستر بالادست ………………………………25
.° 4-3) تخمین مقدار زمینه……………………………………………………………………………………………25
فصل پنجم : تخمین شبکه ای شاخص های غنی شدگی……………………………………………………… 28
5-1) تخمین شبکه ای……………………………………………………………………………………………….. 29
5-2) شاخص غنی شدگی………………………………………………………………………………………….. 30
° 5-3) محاسبه احتمال رخداد هر یک از شاخص های غنی شدگی…………………………………………… 31
° 5-4) رسم نقشه توزیع شاخص غنی شدگی هر یک از عناصر و معرفی مناطق …………………………..37
° 5-4-1) نقشه امتیازات فاکتوری PCA ا…………………………………………………………………………….37
° 5-4-2) نقشه عکس حاصلضرب احتمال رخدادها در تعداد نمونه (/PN1 ) .ا…………………………………..41
5-4-3) تخمین شبکه ای داده های خام……………………………………………………………………………. 43

فصل ششم : کنترل آنومالیهای ژئوشیمیایی

6-1) مقدمه…………………………………………………………………………………………………………… 45
6-2) ردیاب های کانی سنگین…………………………………………………………………………………….. 45
° 6-3) بزرگی هاله های کانی سنگین…………………………………………………………………………… 46
° 6-4) موقعیت محدوده آنومالی های مقدماتی بر روی نقشه……………………………………………….. 46
° 6-5) برداشت نمونه های کانی سنگین ………………………………………………………………………..58
° 6-6) بررسی نمونه های مینرالیزه………………………………………………………………………………. 60

فصل هفتم : نتیجه گیری و پیشنهادات

7-1) مقدمه……………………………………………………………………………………………………….. 63

7-2) معرفی مناطق امیدبخش………………………………………………………………………………. 63
.° 7-3) نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………..69
.منابع و ماخذ…………………………………………………………………………………………………….70
.فهرست منابع فارسی………………………………………………………………………………………..70
.فهرست منابع لاتین…………………………………………………………………………………………..71
.سایت های اطلاع رسانی…………………………………………………………………………………..71
.چکیده انگلیسی………………………………………………………………………………………………72

فهرست جد ول ها

1-1 : رخنمون های سنگی (رسوبی ، آذرین و دگرگونی) در برگه چادگان………………………….. 6
1-2 : مشخصات حوضه های آبریز اصلی منطقه………………………………………………………… 8
3-1 : مقادیر تابع کمکیλ (h,y) برحسب متغیرهای تابع (h,y) (نقل ازکوهن 1961)………………. 18
3-2 : مقدار سنسورد تخمین زده شده به وسیله روش بیشترین درستنمایی کوهن……………… 20
4-1 : آمارهای لگاریتم غنی شدگی متغیرهای ژئوشیمی……………………………………………… 27
5-1 : مناطق امید بخش براساس روش P.N ا…………………………………………………………….33
5-2 : نتایج تحلیل فاکتوری…………………………………………………………………………………. 39

فهرست شکل ها

3-1 : نمایش توزیع انواع جوامع سنگهای بالادست سنگ بستر………………………………………….. 21
3-2 : نمایش توزیع انواع جوامع یک سنگی سنگهای بالادست سنگ بستر ……………………………..21
3-3 : نمایش توزیع انواع جوامع دو سنگی سنگهای بالادست سنگ بستر………………………………. 22
3-4 : نمایش توزیع انواع جوامع سه سنگی سنگهای بالادست سنگ بستر……………………………… 23

 

فصل اول : کلیات
1-1) اهداف اکتشافات ژئوشیمیایی در مقیاس ناحیه ای
تجربه ثابت کرده است که بررسی رسوبات آبراهه ای (عمدتاً جزء 80 ـ مش ) می تواند در اکتشافات کوچک مقیاس ناحیه ای (100000 : 1 تا 250000 : 1 ) بسیار کارآمد باشد. نتـایج ایـن بررسـی هـا در تحلیـل ایـالاتژئوشیمیایی و شناخت الگوهای ژئوشیمیایی ناحیـه ای و اکتـشافات نـواحی کـه احتمـال وجـود نقـشه هـایکانساری در آن بالا است می تواند مؤثر باشد. به جز کاربردهای مستقیمی که این بررسی ها دارا می باشد، مـیتوان به طور غیر مستقیم از نتایج آن در زمینه های کشاورزی و محیط زیست بهره برد، بدیهی است اهـداف ایـنگونه بررسی ها با اهداف نوع اول متفاوت است.
در مورد اول که هدف اکتشاف آنومالی در هاله های ثانوی است باید از روش های آماری استفاده نمـود کـهاختلاف بین مقادیر آنومالی و روندهای ناحیه ای را افزایش داده و از طریق شدت بخشیدن به آنومالیها مـی توانـددر شناسایی دقیقتر آنها مفید واقع شود، در حالت دوم که هدف دستیابی بـه رونـدهای ناحیـه ای اسـت بایـد ازتکنیکهای آماری که میزان تأثیر آنومالیها را در روندهای ناحیه ای کاهش می دهد استفاده نمـود، چگـالی نمونـهبرداری در این حالت معادل یک نمونه برای چند کیلومتر مربع است، این مساحت بوسـیله سـقف بودجـه تعیـینشده برای پروژه کنترل می گردد.
1-2) جمع آوری اطلاعات
در این مرحله اسناد و مدارک مربوط به منطقه تحت پوشش به شرح زیر تهیه و مورد مطالعه قرار گرفت :
1ـ نقشه های توپوگرافی 50000 :1 منطقه مورد مطالعه شامل چهارگوش های عسگران کرون (شمال شرق )
، هوره (جنوب شرق) ، بن (جنوب غرب) و چادگان (شمال غرب)
2ـ نقشه زمین شناسی 250000 : 1 شهرکرد
3ـ نقشه ژئوفیزیک هوایی (مغناطیسی هوایی) با مقیاس 250000 : 1 چهارگوش شهرکرد.
با توجه به اطلاعات حاصل از مدارک فوق الذکر ، برنامه عملیات صحرایی جهت نمونـه بـرداری پـی ریـزیگردید و در هر مورد نقش پارامترهای مؤثر در برنامه ریزی اکتشافی (بخصوص در نمونه برداری) مورد بررسی قرار گرفت.
1-3) موقعیت جغرافیایی و آب و هوایی منطقه
نقشه چادگان بخشی از نقشه 250000 : 1 شهرکرد می باشد. این محدوده در میـان دو اسـتان اصـفهان وچهارمحال و بختیاری و در بین طولهای جغرافیایی 30 ، 50 تا 51 و همچنین عرضـهای جغرافیـایی 30 ، 32 تـا33 واقع شده است.
چادگان منطقه ای کوهستانی است که اطراف آن را کوههای مرتفع محاصره نموده است. از جمله ارتفاعاتآن دالاکوه است که شهرهای داران و چادگان در دامنه غربی آن واقع شده اند. اغلـب کوههـای منطقـه عریـان وسنگلاخی بوده ولی کوههای جنوبی از پوشش گیاهی خوبی برخوردار است.
آب و هوای این شهرستان در بهـار و تابـستان معتـدل و در زمـستان بـسیار سـرد اسـت. رودهـایی نیـز ازکوهستانهای منطقه سرچشمه گرفته که جهت حرکت آنها شرقی ـ غربی یا شمالی ـ جنـوبی اسـت و بیـشتر بـهزاینده رود می ریزند، از جمله رود مرغاب که منطقه وسیعی از نجف آباد را مشروب می کند همچنین رود آبخـورسنگ را می توان نام برد.
1-4) زمین شناسی
در نقشه 100000 : 1 چادگان رسوبات کهن در بخش مرکزی آن واقع شده و از دو سری شمال و جنـوبعمدتاً توسط رسوبات ژوراسیک و کرتاسه پوشیده می گردد. در بخش شمالی عمـدتاً رسـوبات کرتاسـه گـسترشدارند در حالیکه ناحیه جنوب شرقی آن را انباشته های ژوراسیک تشکیل داده که به سمت غرب و در ناحیه شیخشعبان عموماً نهشته های آهکی کرتاسه غالب می گردد.
رسوباتی که به دوران دیرینه زیستی محدود می گردد شامل واحدهایی هستند کـه روی نقـشه بـا علامـت1mt٣ ، mt2 ، mt مشخص شده اند. واحد 1mt آمفیبولیت است ، 2mt به سنگهای گنایس نسبت داده شده است و 3mt به آهک دولومیتی و دولومیت بلورین نست داده شده است. این مجموعه ها با هم با علامتmt روی نقشهنشان داده شده که واحدی غیر قابل تفکیک است.
واحــدهای دگرگونــه در شــمال منطقــه توســط رســوبات عمــدتاً کرتاســه کــه کربنــاتی و آهکــی نیــز می باشند پوشیده می گردد.در جنوب شرقی دریاچه زاینده رود نهشته های ژوراسیک عموماً در همبری سنگهایگنایس و آمفیبولیت واقع شده اند در حالیکه در ناحیه شیخ شعبان ، حیدری و جنوب کوه شیدار رسوبات عمـدتاًکربناته و به سیستم کرتاسه تعلق دارند.راستای واحدهای ساختاری و عنصرهای تکتونیکی کـه در سـطح منطقـهگسترده اند عموماً شمال شرقی ـ جنوب شرقی و همسو با ساختارهای زاگرس می باشند.
بعد از واحدهای دگرگونه ، سنگهای کربناتی مربوط به سازند دالان که در بخش پایین آهکـی و در بخـشبالایی به دولومیتی مبدل می گردد و از جمله سنگهای مربوط به دوران دیرینه زیستی مـی باشـد کـه بـه زمـانپرمین فوقانی نسبت داده شده است قرار دارند. روی واحـدهای مربـوط بـه سـازند دالان سیـستم ژوراسـتیک یـارخساره تخریبی که عموماً از شیل و ماسه سنگ و بعضاً از توف سبز و ولکانیک که دارای میان لایه هایی از ماسهسنگ و شیل می باشد قرار دارند.
در پایانه شمال شرقی و جنوب شرقی محدوده نقشه چادگان با گسترش وسیع از سنگهای کرتاسـه مواجـهمی باشیم که عموماً شامل واحد کرتاسه با رخساره آهک اوربیتولین دار است که در بعضی قـسمتهای پـایینی بـارسوبات تخریبی همراه می باشند.در ادامه و در جدول (1-1) رخنمونهای سنگی ناحیه چادگان ذکر شده است. از دیگر واحدهای کرتاسه 4k5 , k در سطح منطقه بیشترین گسترش را دارند که شامل ماسه سـنگ و کنگلـومرایقرمز رنگ (4k ) و سپس شیل و مارن متعلق به واحد 5k است . از نکته های جالب توجه اشـاره بـه مـواد معـدنیسرب دار در واحد 6k است که با رخساره آهکی دولومیتی و دولومیت قرمز رنگی که به عنـصر سـرب آلـوده مـی باشد مشخص شده است.
تیپ سنگها واحد سن
آبرفتهای قدیمی و عهد حاضر رسوبی کواترنر
کنگلومرا ، ماسه سنگ رسوبی پلیوسن
آهک ماسه ای ، مارن رسوبی میوسن ـ پلیوسن
کنگلومرا ، مارن ، شیل ، آهک ، آهک مارنی ، آهک ماسه ای رسوبی میوسن
کنگلومرا ، ماسه سنگ ، سیلتستون رسوبی ائوسن
آهک ، رسوبات تبخیری ، ماسه سنگ ، شیل ، آهک ریفی اسفنج دار ، آهک ماسه ای ، آهک رسی ، دولومیت ، آهک دولومیتی دارای سرب، کنگلومرا رسوبی کرتاسه
توف سبز ، ولکانیکهای دارای ماسه سنگ ، ولکانیکهای آندزیتی ولکانیک ژوراستیک

کنگلومرا ، ماسه سنگ ، شیل همراه با آهک ماسه ای ، آهک رسوبی
کنگلومرا ، ماسه سنگ دولومیت ، آهک رسوبی پرمین
آمفیبولیت ، گنایس ، آهک دولومیتی، مرمر دولومیتی دگرگونی پرکامبرین
جدول (1-1) – رخنمون های سنگی (رسوبی ، آذرین و دگرگونی) در برگه 100000 : 1 چادگان

1-5) بررسی رسوبات رودخانه ای در مناطق خشک
در بررسی رسوبات آبراهه ای در مناطق خشک شرایط آب و هوایی ژئومرفولوژیکی خاص حـاکم اسـت کـهباعث ناهمگنی ژئوشیمیایی محیط می گردند و در تفسیر نتایج این محـیط نگـران مزاحمـت هـای حاصـل از آنشرایط می باشیم، شرایطی که در بالا بحث شده عبارتند از :
الف ـ ناهمگنی در ریزش های جوی در مناطق خشک ، که می توانند منشاء خطای ارزیابی پتانسیل معدنی این مناطق گردد، در این مناطق بخش قابل ملاحظه ای از ریزش های جوی ، به صورت رگبارهای پراکنده صورت می پذیرد که ممکن است همه یک حوضه آبریز را با شدت یکسان نپوشاند. در این صورت فوقانی تـرین رسـوباتکف آبراهه بیشتر منعکس کننده ترکیب شیمیایی آن بخش از حوضه آبریز است که محصولات حاصل از فرسایش آن در آخرین فاز بارندگی از طریق چنین رگبارهایی به بخش های پائین تر حوضه حمل و روی رسوبات قبلـی راپوشانده است، بدیهی است اگر چنین بخشی از حوضه آبریز محـل توسـعه هالـه هـای ژئوشـیمیایی اولیـه باشـدآنومالیهای ثانوی مشتق شده از آنها قوی خواهند بود (زیرا مواد باطله کمتری با آن مخلـوط مـی شـد) ولـی اگـرچنین بخشی از حوضه آبریز ، از مناطق مهم (بدون هاله اولیه) باشد که عموماً چنین است در این صـورت شـدتآنومالی ها در رسوبات سطحی حوضه آبریز کاهش یافته و ممکن است مقدار عنصر وابسته به کانی سازی تـا حـدمقدار آستانه ای و یا مقدار زمینه تنزل یابد.
‌ب ـ ناهمگنی در اندازه ذرات تخریبی که خود معلول تغییر مقدار شـدت شستـشوی شـیمیایی (فرسـایششیمیایی) ذرات سازنده رسوب رودخانه ای از بخشهای مرتفع حوضه آبریز به بخشهای میانی و بخـش هـای کـمارتفاع نزدیک دشت ها است. نتیجه چنین ناهمگنی احتمال ثبت آنومالی های ژئوشیمیایی در بخش های مرتفـعبا فرسایش مکانیکی شدیدتر (تحت شرایط یکسان) بیشتر می باشد.
‌ج ـ اختلاف در احتمال رقیق شدگی رسوبات حاصل از تخریب مناطق کانی سازی شده از طریق اختلاط با رسوبات حاصل از فرسایش مناطق عقیم در دو بخش فوقانی و تحتانی یک حوضه آبریز نیز می تواند موجب خطـادر ارزیابی مناطق امیدبخش گردد ، بدیهی است احتمال چنین اختلاطی در بخش های فوقانی یک حوضه آبریـزکمتر و در بخشهای تحتانی آن بیشتر است.
برای برطرف کردن اثر سوء پدیده های فوق ، به موازات بررسی های ژئوشیمیایی رسوبات آبراهه ای از روش دیگر مانند برداشت نمونه های کانی سنگین ، برداشت نمونه از زون مینرالیـزه و زونهـای آلتـره شـده نیـز اقـدامگردید، زیرا چنین پدیده هایی ممکن است نسبت به بعضی از فلزات کانساری غنی شدگی نشان دهند و یا نـشانهای برای کانی سازی احتمالی باشند. در پروژه حاضر چنین اقدامات احتیاطی منظور گردیده است تا احتمال وقوعچنین مواردی به حداقل برسد، تنها مشکل حاضر عدم استقلال روش کانی سنگین نسبت بـه روش ژئوشـیمیاییاست زیرا به علت محدودیتهای موجود نمونه های کانی سنگین فقط از محل توسـعه آنومـالی هـای ژئوشـیمیایی(5/2 بالای جامعه) برداشت می شود، همان طو ری که ذکر شد در پروژه حاضر علاوه بـر بررسـیهای ژئوشـیمیاییرسوبات آبراهه ای برداشت نمونه های کانی سنگین مینرالیزه (از زون های کانی سازی احتمـالی) در برنامـه قـرارگرفته است تا از مقایسه نتایج حاصل از آنها بتوان به نتایج مناسبتری دست یافت.
1-6) بررسی حوضه های آبریز
به منظور سهولت بخشیدن به طراحی محل نمونه ها و اجرای عملیات مربوط لازم است در هر حوضه آبریزمحدوده آبگیری آن روی برگه های توپوگرافی 50000 : 1 منطقه مشخص گردد. همچنین تعیین محدوده حوضه های آبریز برروی هر برگه می تواند در تحلیل داده های مربوط به آن و محدود کردن مناطق آنومـال مفیـد واقـعشود. جهت سهولت در مشخص نمودن محل آنومالیهای احتمالی ، که پس از تجزیه و تحلیل داده های حاصـل ازآنالیز نمونه ها به دست خواهد آمد همه محدوده حوضه های آبریز در هر یک از برگه های 100000 :1 لازم است مشخص شود . در این پروژه کل محدوده مورد نمونه برداری مجموعه ای از هفت حوضه آبریـز اصـلی مـی باشـد. معمولاً حوضه های با مساحت زیاد گسترش شمال غربی ـ جنوب شرقی داشته و همگی به دریاچه سد زاینده رود منتهی می شوند که در بین آنها بزرگترین حوضه مساحتی در حدود 1335 کیلومتر مربـع و کـوچکترین حوضـهمساحت 88 کیلومتر مربع را دارا می باشد میانگین مساحت این هفـت حوضـه 370 کیلـومتر مربـع بـوده اسـت.

فصل دوم : نمونه برداری
2-1) مقدمه
اولین گام در راستای تشخیص آنومالیهای واقعی و غیر واقعی که به نهشته های کانساری مرتبط می باشنداز سایر انواع آن ، آزمایش جزء ثابتی از رسوبات آبراهه های (برای مثال جزء 80 مش ) و یا کانی سنگین (جزء 20 مش) می باشد . برداشت نمونه از هاله های ثانوی و توسعه یافته اکسیدهای آهـن و منگنـز ممکـن اسـت موجـبشدت بخشی به هاله های هیدرومورفیکی شود که در این صورت باید احتیاطهای لازم جهت تفسیر اطلاعات مـدنظر باشد . علاوه بر این در بررسی رسوبات آبراهه ای ، برداشت نمونه هایی همچون قطعات کانی سازی شده کـفآبراهه ، قطعات حاوی سیلیس آمورف یا کربناتهای سیلیسی شده ، قطعات پوشیده از اکـسیدهای آهـن و منگنـزبرای آنالیز یک یا چند عنصر یا کانی خاص ، می تواند مفید واقع شود، بر حسب اینکه هدف شناخت تیپ کانسارمورد انتظار یا سنگ درونگیر آن ، محیط تکتونیکی و یا تعیین دامنه سنی واحدهای زمین شناسی باشـد.یـک یـاچند مورد نمونه برداری از محیط های فوق می تواند مفید باشد. از ترکیـب نتـایج بدسـت آمـده از محـیط هـایمختلف نمونه برداری شده در حوضه های آبریز می توان به نتایج مناسبتری دسـت یافـت. در ایـن پـروژه نتـایجحاصل از پنج نوع بررسی ادغام و سپس مدل سازی شده اند، لذا نتایج اعتبار بیـشتری را در راسـتای تائیـد و یـاوجود پتانسیل های معدنی در منطقه می تواند داشته باشد. هـر یـک از روش هـای فـوق تـشکیل یـک سیـستماطلاعاتی با امکان حذف و انتخاب مکرر مناطق امید بخش را می دهـد کـه بـر اسـاس سـازگارها و ناسـازگارهایخواص مشاهده شده در مدل انجام می پذیرد و از این رو امکان بروز خطاهای ناهنجار در آن کمتـر اسـت. بطـورکلی چگالی نمونه برداری از رسوبات آبراهه ای تابع دانسیته آبراهه ها در حوضه آبریز است، برای منطقه ای مانندمنطقه تحت پوشش پروژه حاضر این مقدار می تواند یک نمونه برای هر یک تا چند کیلومتر مربع در نظر گرفتـهشود. در پروژه حاضر با توجه به تعداد سقف 800 نمونه بـرداری بـرای کـل برگـه 100000 : 1 مـساحت تحـتپوشش یک نمونه بطور متوسط در حدود 3 کیلومتر مربع می باشد . البته لازم به ذکر است که برای استفاده بهینه از داده های حاصل از هر نمونه سعی شده تا توزیع نمونه ها حتی الامکان به روش مرکز ثقل حوضـه هـای آبریـزباشد. در انتخاب محل نمونه ها امکان ایجاد وضعیت مناسب برای قطاع تحت پوشش نمونه ها برای تخمین شبکهای در نظر گرفته شده است.
از آنجا که عناصر مختلف در محیط های متفاوت قابلیت تحرک متفاوتی از خودشان می دهند بزرگی هالـههای ثانوی (فاصله از منشاء) می تواند بر حسب شرایط محیطی متفاوت باشد حتی گاهی برای یـک عنـصر در دوشرایط متفاوت وسعت هاله فرق می کند، برای مثال هاله هایzn ممکن است بر حسب شرایط محیطی از حدودیک کیلومتر تا حدود 15 کیلومتر از ناحیه منشاء دور شوند. لذا بر این اساس می بایست با در نظر گرفتن شـرایطمحیطی و وسعت هاله های اولیه و ثانوی در مناطق مورد لزوم برای افزایش احتمال کشف کانـسار چگـالی نمونـههای ژئوشیمی را افزایش داد.
2-2) طراحی شبکه نمونه برداری
طراحی شبکه نمونه برداری این پروژه طوری صورت گرفته که در قالب 800 نمونه برای کل برگه 100000
:1 حداکثر سازگاری را با روش مرکز ثقل داشته باشد، درجه مرکز ثقـل را عـواملی نظـر چینـه شناسـی ، سـنگشناسی و تکتونیک کنترل می کند. در طراحی به روش مرکز ثقل بطور معمول نقاطی در روی نقـشه وجـود داردکه می بایست از دانسیته نمونه برداری بیشتری برخوردار باشد، این نقاط عبارتند از: توده های نفوذی و خروجیو نواحی مجاور آنها (کنتاکتها)، نواحی اطراف گسلها و تقـاطع آنهـا ، زونهـای دگرسـان شـده بعـد از ماگمـایی ومناطقی که در بخش فوقانی توده های نفوذی و غیر عمیق قرار دارند (این توده ها روی نقـشه ژئوفیزیـک هـواییمشخص می شوند)، در نقاط مشخص شده توسط نقشه های ژئوفیزیک هوایی جائیکه یک آبراهه بوسیله گسلهایعمیق قطع شده باشد 500 متر پایین تر از محل تلاقی آن مورد نمونه برداری قـرار مـی گیرنـد، همـین طـور درمواردی که آلتراسیون های شدید مخصوصاً در اطراف سنگ های نفوذی یا خروجی موجود در نواحی کـم ارتفـاع(که بیشترین مقدار آلتراسیون را چه از نظر وسعت و چه از نظر شدت نشان می دهند) وجـود دارد درجـه مرکـزثقل آبراهه ها باید به طور کلی افزایش یابد. به دلیل فعال بودن پدیده رقیق شدگی در حوضه های آبریز وسیع (با بیش از 30 سرشاخه که از مشخصات بارز حوضه های آبریـز ایـن محـدوده اسـت) و کـاهش شـدت آنومالیهـایاحتمالی در محل اتصال آبراهه ها به یکدیگر لازم است چنین حوضه های آبریزی بخصوص در مواردی که آبراهـهسنگ بستر را قطع نمی کند به حوضه های کوچکتر تقسیم گردند. این امر موجب می گردد تا اخـتلاط رسـوباتآبراهه های مرتبط با کانی سازی احتمالی با آبراهه های بدون کانی سازی موجـب تـضعیف بـیش از حـد شـدت آنومالیها و ارزیابی منفی آنها نگردد، به علاوه این امر موجب می گردد تـا احتمـال قطـع سـنگ بـستر در آبراهـهافزایش یابد و این امر موجب افزایش ارزش داده ها می گردد. علاوه بر عوامل فوق ، یکی دیگر از عوامـل مـؤثر درتصمیم گیری ، احتمال وجود آلودگیهای ناشی از فعالیتهای کشاورزی در حاشیه رودخانه هایی است که نواحی بـاتوپوگرافی آرام (قابل کشت ) در اطراف آنها وجود دارد، بدیهی است مـصرف کودهـای شـیمیایی و سـموم نبـاتیاحتمال وجود آلودگی به عناصر کمیاب را در رسوبات پایین دست آنها افزایش می دهد، در صورت وجـود چنـینمواردی در منطقه فقط مرکز ثقل بخشهای فوقانی آبراهه که از آلودگی مصون می باشد می تواند محاسبه گـردد.
در نواحی مرتفع جنگلی در موارد معدودی به دلیل شیب زیاد و انبوه درختان امکـان دسترسـی بـه محـل نمونـهنبوده، در چنین مواردی حتی الامکان سعی شده است به برداشت نمونه از نزدیکترین نقطه اقدام گـردد. مـواردیوجود داشته است که در آن کنتورهای توپوگرافی با عوارض موجود در زمین مطابقت داشته ولی به دلیل دقت کم نقشه های توپوگرافی ، آبراهه روی آن مشخص نگردیده است، در چنین مواردی ابتدا این آبراهه روی نقشه به طور دستی ترسیم شد و سپس در تعیین نقاط نمونه برداری مورد استفاده قرار گرفت.
2-3) روش نمونه برداری
با توجه به وسعت زیاد منطقه تحت پوشش در اکتشاف ژئوشیمی ناحیه ای لازم است محـیط هـای ثـانویتحت پوشش نمونه برداری قرار گیرند. اساس این مطالعات بر نحوه توزیع عناصر در هاله های ثـانوی سـطحی بـهخصوص رسوبات آبراهه ای و خاک قرار دارد. در خلال این عملیات هر اکیپ عموماً دارای وسیله نقلیه مخـصوصبه خود، نقشه های توپوگرافی با محل نمونه های از پیش تعیین شده ، نقشه زمین شناسی 100000 : 1 محـل ودستگاه موقعیت یاب جغرافیایی (GPS ) بوده است. هر نمونه ژئوشیمیایی متشکل از حدود 100 تا 200 گرم جزء ریزتر از 80 مش رسوبات آبراهه ای می باشد که پس از الک کردن رسـوب خـشک در محـل درون کیـسه هـایپلاستیکی نو ریخته شده و شماره گذاری گردیده است. در مواردی که رسوبات را به علت نم دار بودن نمـی تـواندر محل الک کرد حدود 5 کیلوگرم از آن به محل کمپ آورده شده و پس از خشک کردن در هـوایی آزاد و الـککردن ، جزء 80 ـ مش از آنها جدا شده است . در انتخاب محل نمونه ها سعی شده است تـا نقـاطی از آبراهـه هـامورد نمونه برداری قرار گیرد که حداقل اثر پذیری از مواد آلی را داشته باشد، لازم به تذکر است که هر محلی کهنمونه برداری می شد در محل نمونه در جایی که به آسانی بتوان آن را پیدا کرد و عوامل آب و هوایی نتوانـد رویآن تأثیر زیادی داشته باشد شماره نمونه با رنگ در اطراف محل نوشته می شد تا امکان کنترل محل وجود داشتهباشد. هر اکیپ نمونه برداری برای نمونه های برداشت شده شماره مسلسلی انتخاب و سپس در کمپ با هماهنگیبا اکیپ های دیگر شماره نمونه های خود را به یک سیستم شماره گذاری واحد با شماره سریال منفرد تبدیل مینمودند که روی نقشه نمونه برداری مشخص گردیده است. محل نمونه های برداشت شده به همراه شماره مسلسل نهایی در کمپ ، برروی یک نقشه واحد پیاده شده است. نقاط نمونه بـرداری در برگـه 100000 : 1 چادگـان درنقشه (2-1) نشان داده شده است، راهنمای نقشه علائم بکار رفته در نقشه را تعریف می کند. نمونه های برداشتشده (محل و شماره آنها) در کمپ دوباره کنترل می شد، این عمل از طریق مقایسه کردن با لیست هایی که قبلاًتهیه گردیده بود انجام می شد، این کار یک مرتبه پس از حمل نمونه ها به کمپ و به طور روزانه انجام می شد وبار دیگر در خاتمه عملیات انجام می گردید. لازم به توضیح است که 769 رسـوب از ایـن منطقـه برداشـت شـدهاست. در شماره گذاری نمونه ها از یک کد پنج رقمی استفاده گردیده است، این کد متشکل از دو حرف و حداکثر سه عدد است. اولین حرف از سمت چپ هر کد معرف اولین حـرف از برگـه 100000 : 1 مـی باشـد، هـر برگـه100000 : 1 شامل چهار برگه 50000 : 1 است که در این عملیات از حـروف زیـر بـرای مـشخص کـردن آنهـااستفاده شده است، برگه 100000 : 1 چادگان: عسگران کـرون (CA ) ، هـوره (CH ) ، بـن (CB ) و چادگـان(KG ). لازم به ذکر است در این برگه از ترکیبات دو حرفی فوق در اول کد پنج رقمی هـر نمونـه اسـتفاده شـدهاست. نمونه هایی که به کدH ختم می شوند معرف نمونه های کانی سنگین می باشند، نمونه هایی که به حروف M , ALT ختم می شوند به ترتیب معرف نمونه های دگرسان شده و منیرالیزه احتمالی می باشند که در مرحلـهآنومالی ها در محل مناطق آنومال برداشت شده اند.


مقطع : کارشناسی ارشد

قیمت 25 هزار تومان

خرید فایل pdf به همراه فایلword

قیمت:35هزار تومان

فهرست نقشه ها
عنوان شماره صفحه

2-1 : نقشه محل نقاط نمونه برداری در منطقه چادگان 13
5-1 : نقشه امتیازات فاکتوری PCA 40
5-2 : نقشه عکس حاصلضرب احتمال رخدادها در تعداد نمونه (/PN1 ) 42
6-1 : نقشه پراکندگی عنصر Ag
6-2 : نقشه پراکندگی عنصر As
6-3 : نقشه پراکندگی عنصرAu
6-4 : نقشه پراکندگی عنصرB
6-5 : نقشه پراکندگی عنصرBa
6-6 : نقشه پراکندگی عنصرBe
6-7 : نقشه پراکندگی عنصرBi
6-8 : نقشه پراکندگی عنصرCo
6-9 : نقشه پراکندگی عنصرCr
6-10 : نقشه پراکندگی عنصرCu
6-11 : نقشه پراکندگی عنصرFe
47-57
6-12 : نقشه پراکندگی عنصرHg
6-13 : نقشه پراکندگی عنصرMn
6-14 : نقشه پراکندگی عنصرMo
6-15 : نقشه پراکندگی عنصرNi
6-16 : نقشه پراکندگی عنصرPb
6-17 : نقشه پراکندگی عنصرSb
6-18 : نقشه پراکندگی عنصرSn
6-19 : نقشه پراکندگی عنصرSr
6-20 : نقشه پراکندگی عنصرTi
6-21 : نقشه پراکندگی عنصرW
6-22 : نقشه پراکندگی عنصرZn
6-23 : نقشه محل نمونه های کانی سنگین همراه با سایر نمونه ها 59
7-1 : نقشه محدوده های مناطق امیدبخش 68