انتخاب صفحه

فهرست مطالب
فصل اول کلیات پژوهش

خانواده اولین، مهمتربن و والاترین نهاد اجتماعی در تاریخ بشری است که زمینه تکوین، رشد و شکوفایی عاطفی و اجتماعی اعضای خود را فراهم می¬کند و ازدواج حساس¬ترین تعهد عاطفی است که انسان برای برخورداری از آرامش روانی و روابط گرم و صمیمی آن را می¬پذیرد. نتایج پژوهش¬ها نشان می-دهد که مسائل و مشکلات خانوادگی روز به روز در کشورمان در حال افزایش یافتن است وکیفیت روابط زناشویی افت پیدا می-کند. افزایش طلاق و کشمکش¬های خانوادگی نه تنها اساس خانواده-ها را تهدید می¬کند، بلکه تهدیدی جدی برای جامعه و نظام¬های اجتماعی می¬باشد. چرا که تربیت نسلی سالم و برخوردار از سلامت روان که بتواند آینده جامعه را بر دوش بکشد، در محیطی که آرامش و امنیت در آن کم باشد، میسر نمی¬شود. درکشور ما زوجها مشکلات شدید و فراگیری را در حین برقراری رابطه و حفظ آن تجربه می¬کنند. در واقع مشکل درماندگی زناشویی بیش از هر مقوله دیگری سبب مراجعه برای دریافت خدمات مشاوره¬ای و بهداشت روانی می¬گردد(فقیرپور، 1383). این عوامل نشانگر کیفیت روابط زناشویی پایین و ضعف در مهارت¬های زناشویی است.
بسیاری از این¬گونه مشکلات زناشویی به صورتی پنهان در بستر خانواده ادامه می¬یابند و موجودیت خانواده را مورد حمله قرار می¬دهند. در چنین خانواده¬هایی زوجها از رضایتمندی برخوردار نیستند و به دلیل قبح طلاق از نظر شرعی و اجتماعی خود را مجبور به زندگی در شرایط عدم رضایت می¬دانند و تدریجاً اندوه و درماندگی بر زندگی آنها مستولی می¬شود و در برخی موارد طلاق پنهان یا طلاق عاطفی رخ می¬دهد. پیامد این گونه زندگی کردن ممکن است به صورت مشکلات روانی-فیزیولوژیکی، اختلالات عاطفی، اختلالات اضطرابی و غیره بروز کند. طبیعتاً آسیب¬های اجتماعی همچون اعتیاد، بزهکاری و روسپیگری نیز مستقیم یا غیرمستقیم با این مسائل ارتباط پیدا می¬کنند. کیفیت روابط زناشویی پایین و عدم رضایتمندی زناشویی و درماندگی ناشی از فشارهای زندگی زناشویی ضمن اینکه زن و شوهر را در معرض این¬گونه آسیب¬ها قرار می¬دهد، باعث ایجاد محیط ناامنی می¬شود که در آن زمینه لازم برای رشد مناسب فرزندان فراهم نیست.
مسائل فوق¬الذکر اهمیت آموزش و پیشگیری را روشن می¬کند. جامعه¬ی ما از نداشتن یک برنامه منظم و الگوی کارامد برای آموزش زوجها رنج می¬برد. هرچند طی سالهای متمادی آموزش خانواده به صورت¬های مختلف انجام گرفته، اما این آموزشها بیشتر به انتقال اطلاعات و دانش پرداخته و در سطح نگرش و رفتار کمتر مداخله نموده است. در این پژوهش ضمن معرفی رویکردی نوین در زمینه آموزش مهارت¬های زناشویی، میزان اثربخشی این رویکرد در ارتقای سطح نگرش و رفتار زوج¬ها و در ارتقای کیفیت روابط زناشویی مورد بررسی قرار می¬گیرد.
1-2- بیان مساله:
مطالعه‌ی روابط زوجین به روشن شدن چهارچوبهای ساختاری که روابط زوجین در آن شکل می‌گیرد کمک می‌کند. در اکثر جوامع بررسی کیفیت روابط زناشویی نقش اساسی در ارزیابی کیفیت کلی ارتباطات خانوادگی دارد. کیفیت روابط زناشویی مفهومی چند بعدی است و شامل ابعاد گوناگون ارتباط زوجین مانند سازگاری، رضایت، شادمانی، انسجام و تعهد می¬شود( لیوایز واسپنیر ، 1979، به نقل از پالیری، ریگالیا و فینچام ، 2005).
سه رویکرد عمده برای مفهوم سازی کیفیت روابط زناشویی وجود دارد. رویکرد اول مربوط به لیوایز و اسپنیر(1979؛ به نقل از ویتنبورن ،2007) است که کیفیت زناشویی را ترکیبی از سازگاری و شادمانی زناشویی می داند. رویکرد دوم مربوط به فینچام، بیچ و کیمپ-فینچام (1997) است. بر اساس این رویکرد کیفیت زناشویی منعکس کننده ارزیابی کلی فرد از رابطه زناشویی است. رویکرد سوم نظریه مارکس (1989) است. او چهارچوب نظریه خود را چنین توضیح می دهد: یک فرد متاهل دارای سه زاویه شامل «زاویه درونی ، زاویه همسری و زاویه فرد ذی نفوذ» است. بر این اساس مارکس کیفیت زناشویی را این چنین تعریف می کند: «کیفیت زناشویی نتیجه شیوه¬هایی است که افراد متاهل به طور نظاممند خود را در این مثلث (سه زاویه) سازماندهی می کنند»(مارکس،1989).
از جمله روشهایی که برای ارتقای روابط زناشویی قابل استفاده‌ است، شیوه‌های غنی سازی است. غنی‌سازی حرکت برای رشد رابطه‌ی زناشویی است و به تقویت رابطه از طریق ایجاد اهداف و جهت‌هایی برای ازدواج می‌انجامد (برگر و هانا ، 1999). غنی-سازی به سبک¬ها و شیوه‌های مختلفی صورت می‌گیرد و هر کدام از این شیوه‌ها میزان تأثیر گذاری متفاوتی دارند. ولی بر اساس تحقیقات صورت گرفته (گیبلین 1986؛ به نقل از برگر و هنا،1999) شیوه‌ی ارتقاء روابط بیشترین میزان اثر گذاری و مطلوبیت را داشته و نتایج پژوهشها در مرحله‌ی پیگیری نیز پایایی و اثر گذاری این شیوه‌ را بیشتر از سایر روشها نشان داده است.
دراین رویکرد مهارتهایی آموزش داده می شوند که به ارضای نیازهای اساسی خانواده مانند عشق، مهربانی، تعلق، اعتماد، وفاداری، امنیت و لذت کمک می کند(سوکا ،2005).
بنابراین با توجه به آنچه در مورد اهمیت کیفیت زناشویی ذکر شد و با توجه به کارآیی و تأثیر گذاری بسیار مناسب شیوه‌ی ارتقائ روابط، پژوهش حاضر در نظر دارد تا اثر بخشی شیوه‌ی ارتقائ روابط را بر بهبود کیفیت روابط زناشویی بررسی کند.
1-3- اهداف تحقیق:
-تعیین میزان تاثیر غنی‌سازی روابط زناشویی بر بهبود کیفیت روابط زناشویی
-تعیین تاثیر غنی‌سازی روابط زناشویی بر بهبود ابعاد کیفیت روابط زناشویی(توافق، انسجام و رضایتمندی)
1-4- اهمیت و ارزش تحقیق:
انجام این پژوهش باعث گسترش حیطه های دانش می شود. با توجه به این که یافته های پژوهش های قبلی نشان داده است که ارتقاء روابط شیوه¬ای موثر برای بهبود و ارتقای ابعاد مختلف زندگی زناشویی است، انتظار می رود نتایج این پژوهش کارایی این شیوه را برای ارتقاءکیفیت روابط زناشویی در فرهنگ ایرانی نشان دهد. همچنین با توجه به این که تاکنون تعریف مناسبی از کیفیت روابط زناشویی ارائه نشده است و ابعاد آن نیز به درستی شناخته نشده است، نتایج این پژوهش به شناخت ابعاد کیفیت روابط زناشویی و نیل به تعریفی جامع در مورد این سازه کمک خواهد کرد.

1-1- مقدمه ………………………………………………………………………1
1-2- بیان مساله……………………………………………………………….: 2
1-3- اهداف تحقیق:……………………………………………………………. 3
1-4- اهمیت و ارزش تحقیق…………………………………………………..: 4
1-5- فرضیه های تحقیق:………………………………………………………. 4
1-6- تعریف متغیرهای پژوهش:……………………………………………….. 4
1-6-1- کیفیت روابط زناشویی:………………………………………………… 4
1-6-2- غنیسازی روابط زناشویی:…………………………………………… 5
1-6-3- توافق زناشویی:………………………………………………………. 5
1-6-4- رضایت زناشویی:……………………………………………………… 6
1-6-5- انسجام زناشویی:…………………………………………………….. 6

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فصل دوم ادبیات پژوهش

در این فصل، ادبیات پژوهش در دو بخش ذکر می¬شود. در بخش اول ادبیات نظری و در بخش دوم پژوهشهای مرتبط با موضوع پژوهش بیان می¬شود. در بخش ادبیات نظری به تشریح دیدگاههای موجود در مورد کیفیت روابط زناشویی و غنی¬سازی روابط پرداخته می¬شود. در بخش پیشینه پژوهشی یافته¬های پژوهش¬های مشابه در داخل کشور و خارج کشور ذکر خواهد شد.
2-2- کیفیت روابط زناشویی
پیش از آنکه به تعریف کیفیت زناشویی پرداخته شود برای روشن شدن هر چه بیشتر مفهوم این سازه، ابتدا باید آن را از سازه های دیگری که در مطالعه ها و پژوهش های زناشویی بیشترین استفاده را دارند، متمایز نمود. در پژوهش های زناشویی شاخص های رضایتمندی، سازگاری و کیفیت زناشویی، سازه هایی هستند که بیش از همه و بعضی اوقات به جای هم، مورد استفاده قرار گرفته اند(آکاردینو و جورنی، 2003 ، ادیتال و لاوی ، 2005).

2-2-1- رضایتمندی زناشویی
رضایتمندی زناشویی به عنوان نگرش ها یا احساسات کلی فرد نسبت به همسر و رابطه¬اش تعریف شده است(کوب ، 2002). چنین تعریفی از رضایتمندی زناشویی نشان می دهد که رضایتمندی یک مفهوم تک بعدی است و نشان دهنده ارزیابی کلی فرد نسبت به همسر و رابطه¬اش است. بدین ترتیب رضایتمندی زناشویی نشان دهنده ارزیابی کلی فرد است که در آن ویژ گی های مثبت بارز هستند و و یژگی های منفی تقریباً وجود ندارند و عدم رضایتمندی زناشویی منعکس کننده حالتی از ارزیابی است که در آن ویژگی¬های منفی بسیار بارز هستند و ویژگی های مثبت نسبتاً وجود ندارد. در نتیجه رضایتمندی زناشویی یک پدیده درون¬فردی و یک برداشت فردی از همسر و رابطه است و وقتی بکار می رود که واحد تحلیل فرد است(یعنی نگرش ها یا احساسات فرد) و هدف تجزیه و تحلیل نگرش های ذهنی افراد (به جای نشانه های عملی) درباره همسر و رابطه است(برادبوری، فینچام و بیچ ، 2000).
2-2-2- سازگاری زناشویی
بررسی پیشینه مفهوم سازگاری زناشویی نشان می دهد که این مفهوم به طور ثابت برای اشاره به فرایندهایی که برای دستیابی به یک رابطه زناشویی هماهنگ و کارکردی ضروری است، در نظر گرفته می¬شود(برادبری، فینچم و بیچ، 2000). دراین خصوص، رابطه¬ی سازگارانه به عنوان رابطه ای تعریف می¬شود که در آن مشارکت کنندگان حتی اگر با یکدیگر مخالفند، به خوبی با هم ارتباط برقرار می¬کنند و اختلاف¬هایشان را به شیوه¬های رضایت بخش و دو جانبه حل و فصل می¬کنند(لاک و والاس ، 1959). اسپنیر سازگاری را فرایندی تعریف می کند که پیامدهای آن بوسیله میزان اختلافات مشکل آفرین زوجین، تنش¬های بین فردی و اضطراب فردی، رضایتمندی زوجین، انسجام و به هم پیوستگی زوجین و همفکری درباره مسایل مهم زناشویی، مشخص می-شود(گانگ، 2007). بدین ترتیب سازگاری مفهومی چند بعدی است که نه تنها فرد، بلکه رابطه او با همسرش را در نظر می¬گیرد و نسبت به رضایتمندی از ویژگی های عینی¬تری برخوردار است(برومن ،2005).
اسپنیر بر اساس این تعریف، مقیاس سازگاری زوجی را تدوین کرد که شامل اندازه¬گیری چند بعدی سازگاری زناشویی است. اما به دلیل آنکه وجوه متفاوت روابط زناشویی را ارزیابی می¬کند، مورد انتقاد تعداد بسیاری از پژوهشگران قرار گرفته است(برادبری، فینچم و بیچ، 2000). به همین ترتیب لاک و والاس(1959) سازگاری زناشویی را به عنوان فرایند انطباق کارامد شوهر و زن تعریف می¬کنند که از تنش¬های ارتباطی اجتناب می¬کنند و یا آن را حل می¬کنند، آن چنان که از ازدواجشان و از یکدیگر احساس رضایت می¬کنند و علایق و فعالیت-های مشترکی دارند و احساس می¬کنند که ازدواجشان انتظارات آنها را برآورده کرده است. لاک بر اساس همین تعریف یک آزمون سازگاری زناشویی تدوین کردند که خشنودی همسران از ازدواج و همسرشان، میزان توافق درباره مسائل زناشویی(مثلا” رابطه جنسی، تبادل محبت، فلسفه زندگی و غیره)، میزان همراهی همسران با یکدیگر، توانایی آنان در کنار آمدن با تضادهایشان را ارزیابی می¬کند(لسلی و لیتیگ ، 2004 ).
2-2-3- تعریف کیفیت زناشویی
اگرچه در طول دهه اخیر مفهوم کیفیت زناشویی به طور روز افزونی در پژوهش¬های زناشویی استفاده شده و مطالعات بسیاری درباره آن انجام شده است، اما اتفاق نظر اندکی درباره مفهوم سازی و اندازه گیری آن وجود دارد. هنوز به درستی مشخص نیست که آیا کیفیت زناشویی احساس افراد متاهل درباره ازدواجشان است یا یکی از ویژگی¬های ارتباط بین همسران است. آیا برای اندازه گیری آن باید از یک بعد ( برای مثال، رضایتمندی کلی) و یا چند بعد پیچیده( برای مثال ، ویژگی¬های رفتاری ) استفاده کرد؟ از آنجاییکه به نظر می رسد مردم تمایل ندارند ازدواج هایشان را به طور کلی منفی ارزیابی کنند، اندازه گیری تک بعدی رضایت کلی همسران ممکن است نامناسب باشد( پیمنتل ، 2000). بررسی پیشینه پژوهش¬های حیطه روابط زناشویی نشان می دهد که دو جهت گیری عمده برای مفهوم سازی و کاربرد عملی کیفیت زناشویی وجود دارد. در برخی موارد با کیفیت زناشویی به طور واضح به عنوان مفهومی که از دو جزء تشکیل شده برخورد شده است. یعنی کیفیت زناشویی، هم سازگاری زناشویی و هم شادمانی زناشویی را در بر می¬گیرد. در این صورت سطح بالای کیفیت نشان دهنده¬ی وجود ویژگی های عینی رابطه( بین همسران ) همچون همراهی، ارتباط خوب و عدم تضاد است، که مشخصه رابطه سازگارآنهاند. همچنین میزان رضایتمندی از رابطه و همسر را نیز در بر می-گیرد. سازه کیفیت زناشویی این سازگاری و رضایتمندی را در یک مفهوم وسیعتر و جامع ترکیب می¬کند( لیوایز و اسپنیر، 1979). بدین ترتیب کیفیت زناشویی مفهومی چند بعدی است که نه تنها شامل ویژگی های دورن فردی، بلکه شامل ویژگی های بین¬فردی همسران نیز هست. براین اساس بوکوالا (2005) توافق نسبی زن و شوهر درباره موضوع¬های مهم، شریک شدن درکارها و فعالیت¬های مشترک و ابراز محبت به یکدیگر را کیفیت زناشویی می¬داند.
بیشتر اندازه گیری های رضایت، سازگاری و کیفیت زناشویی در دو گروه جای می گیرند. اندازه گیری های کیفیت سازگاری، که هر دو ویژگی-های عینی و ذهنی روابط زناسویی را ارزیابی می کنند، و اندازه گیری های کیفیت رضایتمندی، که فقط ویژگی ها و نگرش¬های ذهنی روابط زناشویی را ارزیابی می-کنند(برومن، 2005).
لازم به ذکر است که در این پژوهش پژوهشگر از مفهوم وسیع و جامع کیفیت زناشویی استفاده کرده است. به عبارت دیگر هم سازگاری و هم رضایتمندی یعنی هر دو ویژگی عینی و ذهنی روابط زناشویی ارزیابی کرده است.
2-1- مقدمه ……………………………………………………………………….7
2-2- کیفیت روابط زناشویی…………………………………………………….. 7
2-2-1- رضایتمندی زناشویی…………………………………………………….. 7
2-2-2- سازگاری زناشویی………………………………………………………. 8
2-2-3- تعریف کیفیت زناشویی……………………………………………………9
2-2-3- نظریه های تبیین کننده کیفیت روابط زناشویی……………………… 10
2-2-3-1- نظریه لیوایز و اسپنیر………………………………………………… 10
2-2-3- 2- نظریه مارکس………………………………………………………… 11
2-2-3-2-1- ترکیب رمانتیک…………………………………………………….. 13
2-2-3-2-2- ترکیب وابستگی- فاصله ای……………………………………… 14
2-2-3-2-3- ترکیب جدایی………………………………………………………. 14
2-2-3-2-4- ترکیب همبستگی متعادل………………………………………… 15
2-2-4- رابطه کیفیت روابط زناشویی و موقعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خانواده:……………………………………………………………………………. 16
2-3- رویکردها و برنامه های پیشگیری………………………………………… 18
2-3-1- مدل مربوط به انجمن غنی سازی ازدواج (A. C. M. E) ا…………….20
2-3-1-1- ویژگی ها……………………………………………………………… 22
2-3-1-2- ساختار برنامه…………………………………………………………. 23
2-3-1-3- اهداف…………………………………………………………………. 23
2-3-1-4- مهارت ها……………………………………………………………… 23
2-3-2- رویکرد ارتباط زوج (C. C) ا……………………………………………….24
2-3-2-1- کیفیت برنامه ارتباط زوج……………………………………………… 24
2-3-2-2- اهداف برنامه…………………………………………………………. 25
2-3-3- برنامه کاربردی عملی مهارت های مربوط به رابطه صمیمانه(P. A. I. R. S)ا…………………………………………………………………………………. 28
2-3-3-1- اهداف برنامه…………………………………………………………. 28
2-3-3-2- چهارچوب عملی…………………………………………………….. 30
2-3-4- برنامه پیشگیری و تقویت رابطه (P. R. E. P) ا……………………….31
2-3-5- مدل رفتاری – ارتباطی…………………………………………………. 34
2-3-5-1- جنبه های پیشگیری مدل رفتاری- ارتباطی………………………. 36
2-4- غنی سازی روابط(مدل به کار گرفته شده در این پژوهش)………….. 38
2-4-1- تاریخچه غنی سازی روابط……………………………………………. 38
2-4-2- پایه های نظری…………………………………………………………. 39
2-4-3- شیوه های مداخله……………………………………………………… 41
2-4-4- ترکیب و چارت زمانی برنامه های R. E ا………………………………46
2-4-5- قالبهای زمانی جلسات R. E ا…………………………………………47
2-4-6- سبک های درمان R. E: ا………………………………………………..47
2-4-7- روش های مداخله……………………………………………………… 48
2-4-8- توالی موضوع در R.E ا…………………………………………………..49
2-4-9- نقش رهبر در جلسات R. E ا………………………………………….50
2-4-10- پاسخ یا واکنش های خاص رهبر یا درمانگر……………………….. 50
2-4-10-1- شدن(تبدیل شدن)…………………………………………………. 50
2-4-10-2- مشکل گشایی……………………………………………………… 51
2-4-10-3- شستشو دادن……………………………………………………… 52
2-5- پیشینه پژوهش…………………………………………………………… 54
2-5-1- پیشینه پژوهش در ایران……………………………………………… 54
2-5-2- پیشینه پژوهش در خارج از کشور…………………………………… 56
2-6- جمع بندی………………………………………………………………… 59

فصل سوم روش پژوهش

در این فصل ابتدا روش پژوهش، سپس جامعه‌ی آماری، نمونه و روش نمونه‌گیری شرح داده می شود. درادامه معرفی ابزار پژوهش و ویژگی روانسنجی آن خواهد آمد. سپس نحوه مداخله و شیوه اجرا و روشهای تحلیل داده‌ها و اطلاعات و شیوه‌های آماری بیان می‌شود.
3-2- روش پژوهش
این پژوهش نیمه تجربی است و در آن از پیش¬آزمون و پس-آزمون دو گروه شامل گروه آزمایش و گروه کنترل استفاده شده است و مرحله پیگیری پس از یک¬ماه اجرا شده است. دیاگرام این پژوهش در جدول (3-1) آمده است.
همانطور که در جدول(3-1) آمده است، طرح پژوهش از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه (کنترل) است.T1 و T2 و T3 به ترتیب نشان دهنده پیش¬آزمون، پس¬آزمون و پی¬گیری و X نشان¬دهنده متغیر مستقل(غنی¬سازی روابط) است.
3-3- جامعه آماری
جامعه آماری این تحقیق مراجعان مرکز جامع پزشکی و مشاوره اصفهان در سال 1387 بودند.
3-4- نمونه‌ی پژوهش و روش نمونه‌گیری
نمونه پژوهش از میان مراجعان مرکز جامع پزشکی و مشاوره اصفهان به شیوه‌ی در دسترس انتخاب شد. بدین صورت که با اعلام برگزاری کارگاه آموزش مهارتهای زناشویی از علاقمندان ثبت نام به عمل آمد. از مجموع ثبت‌نام‌کنندگان 6 3 نفر در پیش‌آزمون شرکت کردند. این 36 نفر در دو گروه آزمایش و مقایسه به صورت تصادفی، جایگزین شدند. 20 نفر در گروه آزمایش و 16 نفر در گروه کنترل قرار داده گرفتند. از همین تعداد پیگیری به عمل آمد. جدول(3-2) روند حضور و افت تعداد افراد نمونه را نشان می‌دهد.

3-1- مقدمه……………………………………………………………………. 61
3-2- روش پژوهش ……………………………………………………………..61
3-3- جامعه آماری……………………………………………………………… 62
3-4- نمونه‌ی پژوهش و روش نمونه‌گیری……………………………………. 62
3-5- ابزار پژوهش………………………………………………………………: 64
3-5-1- پرسشنامه سازگاری زوجی اصلاح شده (RDAS):ا……………….. 64
3-5-1- مقیاس شادمانی زناشویی(MHS):ا………………………………… 67
3-5-2- پرسشنامه رضایتمندی زناشویی انریچ(ENRICH):ا………………. 70
3-6- شیوه‌ی اجرای متغیر مستقل…………………………………………: 75
3-7- شیوه‌های تجزیه و تحلیل اطلاعات……………………………………: 76

فصل چهارم یافته های پژوهش

4-1- مقدمه ………………………………………………………………………77
4-2- آزمون فرضیه های پژوهش………………………………………………. 77
4-2-1- فرضیه اول:………………………………………………………………. 77
4-2-2- فرضیه دوم: ………………………………………………………………79
4-2-3- فرضیه سوم:……………………………………………………………. 81
4-2-4- فرضیه چهارم…………………………………………………………..: 82

فصل پنجم بحث و نتیجه گیری

این پژوهش یک مطالعه نیمه¬تجربی بوده که تاثیر غنی¬سازی به شیوه ارتقای روابط را بر کیفیت روابط زناشویی بررسی نموده است. بدین منظور 36 نفر انتخاب شده و در دو گروه آزمایش و گواه به صورت تصادفی جایگزین شدند. هر دو گروه در مراحل پیش¬آزمون، پس¬آزمون و پی¬گیری شرکت کرده و پرسشنامه¬ها را تکمیل نمودند. متغیر مستقل(یا مداخله) غنی¬سازی به شیوه ارتقای روابط(RE) بود که در 8 جلسه بر گروه آزمایش اعمال شد. یافته¬های پژوهش نشان داد که غنی¬سازی باعث افزایش کیفیت روابط زناشویی و ابعاد آن(توافق، انسجام و رضایت) شده است و فرضیه¬های پژوهش تایید شدند.
5-2- بحث:
1- نتایج پژوهش نشان داد که غنی سازی روابط باعث بهبود کیفیت روابط زناشویی ¬شده است(جدول4-3). این نتیجه با یافته-های آکاردینو و جورنی(1998) همسو است. پژوهش های مشابه دیگری یافت نشد، ولی پژوهش¬های کارسون، کارسون، گیل و باکوم(2004)، موری، رز، بلیویا، هولمز و دیگران(2002)، اثربخشی غنی¬سازی روابط بر ارتقای ابعاد ذهنی و عینی روابط زناشویی را تایید نموده¬اند.
به لحاظ نظری می¬توان گفت مهارتهای ایجاد شده در R. E مهارتهایی هستند که برای کمک به ارضای شدیدترین تمایلات خانواده ها، و تقریباً در همه¬ی فرهنگ¬ها کاربرد دارند. این تمایلات شامل عشق، دلسوزی، تعلق، اعتماد، وفاداری، امنیت و لذت هستندکه در بین بقیه از اهمیت بیشتری برخودارند. اگر هر شرکت کننده این تمایلات رابرای همسرش و برای سایر اعضای خانواده ارضا کند، به عنوان یک کارکرد روانی-اجتماعی اساسی که در روابط رمانتیک صورت گرفته، تلقی می شود که با ایجاد یک جو مراقبتی پایدار، عشق و صمیمیت، عزت نفس و رشد روانی فردی هر یک از اعضا را تقویت می کند. پاسخهای دلسوزانه می-تواند عامل بسیار مهمی در ارتقای امنیت و پایداری پیوند زناشویی، و ایجاد روابط صمیمانه¬ی سازنده و پایداری برای رشد شخصی باشد. به عبارتی از دیدگاه R. E آنچه در بلند مدت مهم است و در دوره¬های R. E بدست می¬آید روابط زوجی سالم، توانایی حل مساله به روشی دو سونگر و منصفانه، توانایی حفظ جو مراقبتی در طول بحث و حل مساله، توانایی اتخاذ دیدگاه فرد دیگر، توانایی تعامل با دیگر شرکت کنندگان، توانایی به وضوح دیدن خود و دیگری( بدون سوگیری)، توانایی مانع شدن یا کاهش دادن چرخه ها ی تعامل منفی-منفی و خشم، توانایی تغییر در الگو های رفتاری مورد انتظار فرد، کمک به فرد جهت رسیدن به تغییرات مطلوب مورد انتظار خودش و کمک به شریک خود تا تغییراتی را که می¬خواهد انجام دهد. این¬ها هم تغییراتی هستند که از طریق تسلط بر مهارتهای برنامه R. E ایجاد می شوند. همچنین با توجه به اینکه پیشینه پژوهشی نیز نشان داه غنی سازی روابط از اثربخشی مطلوبی برخوردار است، می¬توان نتیجه گرفت مهارتهای آموخته شده به خوبی تاثیر گذار بوده¬ند و توانسته¬اند کیفیت روابط زناشویی را ارتقا بخشند.

5-1- مروری بر یافته های پژوهش…………………………………………….. 87
5-2- بحث:…………………………………………………………………………. 87
5-3- اعتبار پژوهش:……………………………………………………………… 90

5-4- محدودیتهای پژوهش:………………………………………………………. 90
5-5- پیشنهادات پژوهشی:……………………………………………………… 90
5-6- پیشنهادهای کاربردی………………………………………………………: 90
مقیاس شادمانی زناشویی(MHS) ا……………………………………………….91
پیوست2…………………………………………………………………………… 92
پرسشنامه رضایت زناشویی انریچ (ENRICH) ا………………………………..92
پیوست3……………………………………………………………………………. 96
فرم تجدید نطر شده مقیاس سازگاری زناشویی(RDAS)ا…………………….. 96
پیوست .4…………………………………………………………………………. 98
پرسشنامه محقق ساخته ویژگیهای جمعیت شناختی……………………… 98
پیوست5…………………………………………………………………………… 99
فرمت جلسات غنی سازی روابط زناشویی………………………………….. 99
کاربرگها ………………………………………………………………………….112
منابع و مآخذ……………………………………………………………………. 119

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فهرست شکل¬ها

شکل(1-2). ترکیب رمانتیک……………………………………………………….. 14
شکل(2-2). ترکیب وابستگی…………………………………………………….. 14
شکل(2-3). ترکیب جدایی………………………………………………………… 15
شکل(2-4). ترکیب همبستگی متعادل…………………………………………… 16
شکل(2-5). مدل ارتباطی مشکلات اقتصادی با کیفیت و ثبات زناشویی……..18
شکل(2-6). طیف درمان تا غنی¬سازی…………………………………………. 22
شکل (2-7). چگونه یک ازدواج میمیرد……………………………………………. 32
شکل(8-2). مهارت های R. E ا……………………………………………………..43
شکل (3-1). مدل و ضرایب مسیر استاندارد پرسشنامه سازگاری زناشویی.. 63
شکل(3-2).مقادیر T سوبل برای بارهای عاملی پرسشنامه سازگاری زناشویی……………………………………………………………………………… 64
شکل(3-3). مدل و ضرایب مسیر استاندارد پرسشنامه شادکامی زناشویی… 66
شکل(3-4). مقادیر T سوبل برای بارهای عاملی پرسشنامه شادکامی زناشویی……………………………………………………………………………… 67
شکل(3-5). مدل مفهومی تصحیح شده و ضرایب مسیر استاندارد ……………70
شکل(3-6). مقادیرT سوبل برای مسیرهای مدل‌ مفهومی……………………..70

فهرست جدول¬ها

جدول(3-1). دیاگرام طرح پژوهش …………………………………………………58
جدول(3-2). روند حضور و افت تعداد افراد نمونه………………………………… 59
جدول(3-3). تعداد مردان و زنان در گروه آزمایش و گواه………………………… 59
جدول(3-4). وضعیت تحصیلات گروه آزمایش و گواه…………………………….. 60
جدول(3-5).تعداد فرزندان نمونه………………………………………………….. 60
جدول(3-6).میانگین و انحراف استاندارد سن نمونه پژوهش………………….. 60
جدول(3-7).میانگین و انحراف استاندارد میزان درآمد نمونه پژوهش………….. 61
جدول(3-8). میانگین و انحراف استاندارد طول مدت ازدواج نمونه پژوهش…… 61
جدول(3-9). میانگین، انحراف استاندارد و همبستگی درونی نمرات عاملهای پرسشنامه سازگاری زناشویی…………………………………………………………………. 62
جدول (3-10). نتایج برازش مدل عاملی تاییدی پرسشنامه سازگاری زناشویی 63
جدول(3-11). میانگین، انحراف استاندارد و همبستگی درونی نمرات پرسشنامه شادمانی زناشویی………………………………………………………………………………… 65
جدول(3-12). نتایج برازش مدل عاملی تاییدی پرسشنامه شادمانی زناشویی 66
جدول(3-13). ماتریس همبستگی نمرات رضایتمندی زناشویی، شادمانی زناشویی و سازگاری زناشویی ……………………………………………………………………68
جدول (3-14). نتایج برازش مدل مفهومی کامل…………………………………… 68
جدول(3-15). نتایج برازش مدل مفهومی تصحیح شده…………………………… 69
جدول(3-16). شرح جلسات………………………………………………………… 72
جدول (4-1). میانگین و انحراف استاندارد نمرات آزمودنیها را در پرسشنامه سازگاری زناشویی(نمره کل)…………………………………………………………………… 74
جدول(4-2). نتایج آزمون لوین…………………………………………………………. 75
جدول(4-3). نتایج تحلیل کوواریانس برای مقایسه نمره کل گروه آزمایش و کنترل در مرحله پس آزمون……………………………………………………………………………….. 75
جدول(4-4). میانگین و انحراف استاندارد نمرات عامل توافق پرسشنامه سازگاری زناشویی ………………………………………………………………………………………………76
جدول(4-5). نتایج آزمون لوین …………………………………………………………….76
جدول(4-5). نتایج تحلیل کوواریانس برای مقایسه میزان توافق در مرحله پس آزمون……………………………………………………………………………………….. 77
جدول(4-6). میانگین و انحراف استاندارد نمرات رضایت در مرحله پیش آزمون و پس آزمون……………………………………………………………………………………….. 78
جدول(4-7) . نتایج آزمون لوین……………………………………………………………. 78
جدول (4-8). نتایج تحلیل کوواریانس برای مقایسه میزان رضایت در مرحله پس آزمون……………………………………………………………………………………….. 79
جدول(4-9). میانگین و انحراف استاندارد نمرات انسجام در مرحله پیش آزمون و پس آزمون…………………………………………………………………………………………. 80
جدول(4-10). نتایج آزمون لوین…………………………………………………………….. 80
جدول(4-11). نتایج تحلیل کوواریانس برای مقایسه انسجام گروه آزمایش و کنترل در مرحله پس آزمون………………………………………………………………………………… 81.
جدول(4-12). میانگین و انحراف استاندارد نمرات آزمودنیها در مرحله پیگیری…….. 82
جدول(4-13). نتایج آزمون لوین…………………………………………………………. 82
جدول(4-14). نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیره(آزمون لامبدای ویلکس)…………. 83
جدول(4-15). تاثیر غنی سازی بر کیفیت روابط در مرحله پیگیری…………………..84

Abstract
This study aimed to investigate the effect of relationship enhancement on improving marital quality of couples in Isfahan.
The design of this study is quasi-experimental whit pretest, posttest and control group. In order to conduct this study 36 couples were randomly selected and assigned in an experimental group (20couples) and a control group (16 couples). The independent variable was relationship enhancement which was administrated in 8 sessions on the experimental group while there was no treatment for the control group. The instrument for this study was Revised Dyadic Adjustment Scale (RDAS; Busby, Crane, Larson, & Christensen, 1995). The validity of the questionnaire was investigated and confirmed by Confirmatory Factor Analysis (CFA) and Structural Equation Modeling (SEM). The data was analyzed by covariance analysis. The research hypotheses were:
1- Relationship enhancement is effective in promoting marital quality.
2- Relationship enhancement is effective in promoting the aspects of marital quality, including marital consensus, marital satisfaction and marital cohesion.
The result showed that relationship enhancement has effectively led to improving of marital quality of couples (p<0.05) and its aspects including marital consensus (p<0, 01), marital satisfaction (p<0.01), and marital cohesion (0.01).
As a result of following up after a month, it was shown that there is difference between experimental group, and control group considering the amount of marital quality and its aspects (0.01) and the efficacy of relationship enhancement has remained after a month.



بلافاصله بعد از پرداخت به ایمیلی که در مرحله بعد وارد میکنید ارسال میشود.


فایل pdf غیر قابل ویرایش

قیمت25000تومان

خرید فایل word

قیمت35000تومان