فهرست مطالب
فصل اول کليات پژوهش

خانواده اولين، مهمتربن و والاترين نهاد اجتماعي در تاريخ بشري است که زمينه تکوين، رشد و شکوفايي عاطفي و اجتماعي اعضاي خود را فراهم مي¬کند و ازدواج حساس¬ترين تعهد عاطفي است که انسان براي برخورداري از آرامش رواني و روابط گرم و صميمي آن را مي¬پذيرد. نتايج پژوهش¬ها نشان مي-دهد که مسائل و مشکلات خانوادگي روز به روز در کشورمان در حال افزايش يافتن است وکيفيت روابط زناشويي افت پيدا مي-کند. افزايش طلاق و کشمکش¬هاي خانوادگي نه تنها اساس خانواده-ها را تهديد مي¬کند، بلکه تهديدي جدي براي جامعه و نظام¬هاي اجتماعي مي¬باشد. چرا که تربيت نسلي سالم و برخوردار از سلامت روان که بتواند آينده جامعه را بر دوش بکشد، در محيطي که آرامش و امنيت در آن کم باشد، ميسر نمي¬شود. درکشور ما زوجها مشکلات شديد و فراگيري را در حين برقراري رابطه و حفظ آن تجربه مي¬کنند. در واقع مشکل درماندگي زناشويي بيش از هر مقوله ديگري سبب مراجعه براي دريافت خدمات مشاوره¬اي و بهداشت رواني مي¬گردد(فقيرپور، 1383). اين عوامل نشانگر کيفيت روابط زناشويي پايين و ضعف در مهارت¬هاي زناشويي است.
بسياري از اين¬گونه مشکلات زناشويي به صورتي پنهان در بستر خانواده ادامه مي¬يابند و موجوديت خانواده را مورد حمله قرار مي¬دهند. در چنين خانواده¬هايي زوجها از رضايتمندي برخوردار نيستند و به دليل قبح طلاق از نظر شرعي و اجتماعي خود را مجبور به زندگي در شرايط عدم رضايت مي¬دانند و تدريجاً اندوه و درماندگي بر زندگي آنها مستولي مي¬شود و در برخي موارد طلاق پنهان يا طلاق عاطفي رخ مي¬دهد. پيامد اين گونه زندگي کردن ممکن است به صورت مشکلات رواني-فيزيولوژيکي، اختلالات عاطفي، اختلالات اضطرابي و غيره بروز کند. طبيعتاً آسيب¬هاي اجتماعي همچون اعتياد، بزهکاري و روسپيگري نيز مستقيم يا غيرمستقيم با اين مسائل ارتباط پيدا مي¬کنند. کيفيت روابط زناشويي پايين و عدم رضايتمندي زناشويي و درماندگي ناشي از فشارهاي زندگي زناشويي ضمن اينکه زن و شوهر را در معرض اين¬گونه آسيب¬ها قرار مي¬دهد، باعث ايجاد محيط ناامني مي¬شود که در آن زمينه لازم براي رشد مناسب فرزندان فراهم نيست.
مسائل فوق¬الذکر اهميت آموزش و پيشگيري را روشن مي¬کند. جامعه¬ي ما از نداشتن يک برنامه منظم و الگوي کارامد براي آموزش زوجها رنج مي¬برد. هرچند طي سالهاي متمادي آموزش خانواده به صورت¬هاي مختلف انجام گرفته، اما اين آموزشها بيشتر به انتقال اطلاعات و دانش پرداخته و در سطح نگرش و رفتار کمتر مداخله نموده است. در اين پژوهش ضمن معرفي رويکردي نوين در زمينه آموزش مهارت¬هاي زناشويي، ميزان اثربخشي اين رويکرد در ارتقاي سطح نگرش و رفتار زوج¬ها و در ارتقاي کيفيت روابط زناشويي مورد بررسي قرار مي¬گيرد.
1-2- بيان مساله:
مطالعه‌ي روابط زوجين به روشن شدن چهارچوبهاي ساختاري كه روابط زوجين در آن شكل مي‌گيرد كمك مي‌كند. در اکثر جوامع بررسي كيفيت روابط زناشويي نقش اساسي در ارزيابي كيفيت كلي ارتباطات خانوادگي دارد. كيفيت روابط زناشويي مفهومي چند بعدي است و شامل ابعاد گوناگون ارتباط زوجين مانند سازگاري، رضايت، شادماني، انسجام و تعهد مي¬شود( ليوايز واسپنير ، 1979، به نقل از پاليري، ريگاليا و فينچام ، 2005).
سه رويکرد عمده براي مفهوم سازي کيفيت روابط زناشويي وجود دارد. رويکرد اول مربوط به ليوايز و اسپنير(1979؛ به نقل از ويتنبورن ،2007) است که کيفيت زناشويي را ترکيبي از سازگاري و شادماني زناشويي مي داند. رويکرد دوم مربوط به فينچام، بيچ و کيمپ-فينچام (1997) است. بر اساس اين رويکرد کيفيت زناشويي منعکس کننده ارزيابي کلي فرد از رابطه زناشويي است. رويکرد سوم نظريه مارکس (1989) است. او چهارچوب نظريه خود را چنين توضيح مي دهد: يک فرد متاهل داراي سه زاويه شامل «زاويه دروني ، زاويه همسري و زاويه فرد ذي نفوذ» است. بر اين اساس مارکس کيفيت زناشويي را اين چنين تعريف مي کند: «کيفيت زناشويي نتيجه شيوه¬هايي است که افراد متاهل به طور نظاممند خود را در اين مثلث (سه زاويه) سازماندهي مي کنند»(مارکس،1989).
از جمله روشهايي كه براي ارتقاي روابط زناشويي قابل استفاده‌ است، شيوه‌هاي غني سازي است. غني‌سازي حركت براي رشد رابطه‌ي زناشويي است و به تقويت رابطه از طريق ايجاد اهداف و جهت‌هايي براي ازدواج مي‌انجامد (برگر و هانا ، 1999). غني-سازي به سبك¬ها و شيوه‌هاي مختلفي صورت مي‌گيرد و هر كدام از اين شيوه‌ها ميزان تأثير گذاري متفاوتي دارند. ولي بر اساس تحقيقات صورت گرفته (گيبلين 1986؛ به نقل از برگر و هنا،1999) شيوه‌ي ارتقاء روابط بيشترين ميزان اثر گذاري و مطلوبيت را داشته و نتايج پژوهشها در مرحله‌ي پيگيري نيز پايايي و اثر گذاري اين شيوه‌ را بيشتر از ساير روشها نشان داده است.
دراين رويکرد مهارتهايي آموزش داده مي شوند که به ارضاي نيازهاي اساسي خانواده مانند عشق، مهرباني، تعلق، اعتماد، وفاداري، امنيت و لذت کمک مي کند(سوکا ،2005).
بنابراين با توجه به آنچه در مورد اهميت كيفيت زناشويي ذكر شد و با توجه به كارآيي و تأثير گذاري بسيار مناسب شيوه‌ي ارتقائ روابط، پژوهش حاضر در نظر دارد تا اثر بخشي شيوه‌ي ارتقائ روابط را بر بهبود كيفيت روابط زناشويي بررسي كند.
1-3- اهداف تحقيق:
-تعيين ميزان تاثير غني‌سازي روابط زناشويي بر بهبود كيفيت روابط زناشويي
-تعيين تاثير غني‌سازي روابط زناشويي بر بهبود ابعاد كيفيت روابط زناشويي(توافق، انسجام و رضايتمندي)
1-4- اهميت و ارزش تحقيق:
انجام اين پژوهش باعث گسترش حيطه هاي دانش مي شود. با توجه به اين که يافته هاي پژوهش هاي قبلي نشان داده است که ارتقاء روابط شيوه¬اي موثر براي بهبود و ارتقاي ابعاد مختلف زندگي زناشويي است، انتظار مي رود نتايج اين پژوهش کارايي اين شيوه را براي ارتقاءکيفيت روابط زناشويي در فرهنگ ايراني نشان دهد. همچنين با توجه به اين که تاکنون تعريف مناسبي از کيفيت روابط زناشويي ارائه نشده است و ابعاد آن نيز به درستي شناخته نشده است، نتايج اين پژوهش به شناخت ابعاد کيفيت روابط زناشويي و نيل به تعريفي جامع در مورد اين سازه کمک خواهد کرد.

1-1- مقدمه ………………………………………………………………………1
1-2- بيان مساله……………………………………………………………….: 2
1-3- اهداف تحقيق:……………………………………………………………. 3
1-4- اهميت و ارزش تحقيق…………………………………………………..: 4
1-5- فرضيه هاي تحقيق:………………………………………………………. 4
1-6- تعريف متغيرهاي پژوهش:……………………………………………….. 4
1-6-1- کيفيت روابط زناشويي:………………………………………………… 4
1-6-2- غنيسازي روابط زناشويي:…………………………………………… 5
1-6-3- توافق زناشويي:………………………………………………………. 5
1-6-4- رضايت زناشويي:……………………………………………………… 6
1-6-5- انسجام زناشويي:…………………………………………………….. 6

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فصل دوم ادبيات پژوهش

در اين فصل، ادبيات پژوهش در دو بخش ذکر مي¬شود. در بخش اول ادبيات نظري و در بخش دوم پژوهشهاي مرتبط با موضوع پژوهش بيان مي¬شود. در بخش ادبيات نظري به تشريح ديدگاههاي موجود در مورد کيفيت روابط زناشويي و غني¬سازي روابط پرداخته مي¬شود. در بخش پيشينه پژوهشي يافته¬هاي پژوهش¬هاي مشابه در داخل کشور و خارج کشور ذکر خواهد شد.
2-2- کيفيت روابط زناشويي
پيش از آنكه به تعريف كيفيت زناشويي پرداخته شود براي روشن شدن هر چه بيشتر مفهوم اين سازه، ابتدا بايد آن را از سازه هاي ديگري كه در مطالعه ها و پژوهش هاي زناشويي بيشترين استفاده را دارند، متمايز نمود. در پژوهش هاي زناشويي شاخص هاي رضايتمندي، سازگاري و كيفيت زناشويي، سازه هايي هستند كه بيش از همه و بعضي اوقات به جاي هم، مورد استفاده قرار گرفته اند(آکاردينو و جورني، 2003 ، اديتال و لاوي ، 2005).

2-2-1- رضايتمندي زناشويي
رضايتمندي زناشويي به عنوان نگرش ها يا احساسات كلي فرد نسبت به همسر و رابطه¬اش تعريف شده است(کوب ، 2002). چنين تعريفي از رضايتمندي زناشويي نشان مي دهد كه رضايتمندي يك مفهوم تك بعدي است و نشان دهنده ارزيابي كلي فرد نسبت به همسر و رابطه¬اش است. بدين ترتيب رضايتمندي زناشويي نشان دهنده ارزيابي كلي فرد است كه در آن ويژ گي هاي مثبت بارز هستند و و يژگي هاي منفي تقريباً وجود ندارند و عدم رضايتمندي زناشويي منعكس كننده حالتي از ارزيابي است كه در آن ويژگي¬هاي منفي بسيار بارز هستند و ويژگي هاي مثبت نسبتاً وجود ندارد. در نتيجه رضايتمندي زناشويي يك پديده درون¬فردي و يك برداشت فردي از همسر و رابطه است و وقتي بكار مي رود كه واحد تحليل فرد است(يعني نگرش ها يا احساسات فرد) و هدف تجزيه و تحليل نگرش هاي ذهني افراد (به جاي نشانه هاي عملي) درباره همسر و رابطه است(برادبوري، فينچام و بيچ ، 2000).
2-2-2- سازگاري زناشويي
بررسي پيشينه مفهوم سازگاري زناشويي نشان مي دهد كه اين مفهوم به طور ثابت براي اشاره به فرايندهايي كه براي دستيابي به يك رابطه زناشويي هماهنگ و كاركردي ضروري است، در نظر گرفته مي¬شود(برادبري، فينچم و بيچ، 2000). دراين خصوص، رابطه¬ي سازگارانه به عنوان رابطه اي تعريف مي¬شود كه در آن مشاركت كنندگان حتي اگر با يكديگر مخالفند، به خوبي با هم ارتباط برقرار مي¬كنند و اختلاف¬هايشان را به شيوه¬هاي رضايت بخش و دو جانبه حل و فصل مي¬كنند(لاك و والاس ، 1959). اسپنير سازگاري را فرايندي تعريف مي كند كه پيامدهاي آن بوسيله ميزان اختلافات مشكل آفرين زوجين، تنش¬هاي بين فردي و اضطراب فردي، رضايتمندي زوجين، انسجام و به هم پيوستگي زوجين و همفكري درباره مسايل مهم زناشويي، مشخص مي-شود(گانگ، 2007). بدين ترتيب سازگاري مفهومي چند بعدي است كه نه تنها فرد، بلكه رابطه او با همسرش را در نظر مي¬گيرد و نسبت به رضايتمندي از ويژگي هاي عيني¬تري برخوردار است(برومن ،2005).
اسپنير بر اساس اين تعريف، مقياس سازگاري زوجي را تدوين كرد كه شامل اندازه¬گيري چند بعدي سازگاري زناشويي است. اما به دليل آنكه وجوه متفاوت روابط زناشويي را ارزيابي مي¬كند، مورد انتقاد تعداد بسياري از پژوهشگران قرار گرفته است(برادبري، فينچم و بيچ، 2000). به همين ترتيب لاك و والاس(1959) سازگاري زناشويي را به عنوان فرايند انطباق کارامد شوهر و زن تعريف مي¬كنند كه از تنش¬هاي ارتباطي اجتناب مي¬كنند و يا آن را حل مي¬كنند، آن چنان كه از ازدواجشان و از يكديگر احساس رضايت مي¬كنند و علايق و فعاليت-هاي مشتركي دارند و احساس مي¬كنند كه ازدواجشان انتظارات آنها را برآورده كرده است. لاك بر اساس همين تعريف يك آزمون سازگاري زناشويي تدوين كردند كه خشنودي همسران از ازدواج و همسرشان، ميزان توافق درباره مسائل زناشويي(مثلا” رابطه جنسي، تبادل محبت، فلسفه زندگي و غيره)، ميزان همراهي همسران با يكديگر، توانايي آنان در كنار آمدن با تضادهايشان را ارزيابي مي¬كند(لسلي و ليتيگ ، 2004 ).
2-2-3- تعريف كيفيت زناشويي
اگرچه در طول دهه اخير مفهوم كيفيت زناشويي به طور روز افزوني در پژوهش¬هاي زناشويي استفاده شده و مطالعات بسياري درباره آن انجام شده است، اما اتفاق نظر اندكي درباره مفهوم سازي و اندازه گيري آن وجود دارد. هنوز به درستي مشخص نيست که آيا كيفيت زناشويي احساس افراد متاهل درباره ازدواجشان است يا يكي از ويژگي¬هاي ارتباط بين همسران است. آيا براي اندازه گيري آن بايد از يك بعد ( براي مثال، رضايتمندي كلي) و يا چند بعد پيچيده( براي مثال ، ويژگي¬هاي رفتاري ) استفاده كرد؟ از آنجاييكه به نظر مي رسد مردم تمايل ندارند ازدواج هايشان را به طور كلي منفي ارزيابي كنند، اندازه گيري تك بعدي رضايت كلي همسران ممكن است نامناسب باشد( پيمنتل ، 2000). بررسي پيشينه پژوهش¬هاي حيطه روابط زناشويي نشان مي دهد كه دو جهت گيري عمده براي مفهوم سازي و كاربرد عملي كيفيت زناشويي وجود دارد. در برخي موارد با كيفيت زناشويي به طور واضح به عنوان مفهومي كه از دو جزء تشكيل شده برخورد شده است. يعني كيفيت زناشويي، هم سازگاري زناشويي و هم شادماني زناشويي را در بر مي¬گيرد. در اين صورت سطح بالاي كيفيت نشان دهنده¬ي وجود ويژگي هاي عيني رابطه( بين همسران ) همچون همراهي، ارتباط خوب و عدم تضاد است، كه مشخصه رابطه سازگارآنهاند. همچنين ميزان رضايتمندي از رابطه و همسر را نيز در بر مي-گيرد. سازه کيفيت زناشويي اين سازگاري و رضايتمندي را در يك مفهوم وسيعتر و جامع تركيب مي¬كند( ليوايز و اسپنير، 1979). بدين ترتيب كيفيت زناشويي مفهومي چند بعدي است كه نه تنها شامل ويژگي هاي دورن فردي، بلكه شامل ويژگي هاي بين¬فردي همسران نيز هست. براين اساس بوکوالا (2005) توافق نسبي زن و شوهر درباره موضوع¬هاي مهم، شريك شدن دركارها و فعاليت¬هاي مشترك و ابراز محبت به يكديگر را كيفيت زناشويي مي¬داند.
بيشتر اندازه گيري هاي رضايت، سازگاري و كيفيت زناشويي در دو گروه جاي مي گيرند. اندازه گيري هاي كيفيت سازگاري، كه هر دو ويژگي-هاي عيني و ذهني روابط زناسويي را ارزيابي مي كنند، و اندازه گيري هاي كيفيت رضايتمندي، كه فقط ويژگي ها و نگرش¬هاي ذهني روابط زناشويي را ارزيابي مي-كنند(برومن، 2005).
لازم به ذكر است كه در اين پژوهش پژوهشگر از مفهوم وسيع و جامع كيفيت زناشويي استفاده كرده است. به عبارت ديگر هم سازگاري و هم رضايتمندي يعني هر دو ويژگي عيني و ذهني روابط زناشويي ارزيابي كرده است.
2-1- مقدمه ……………………………………………………………………….7
2-2- کيفيت روابط زناشويي…………………………………………………….. 7
2-2-1- رضايتمندي زناشويي…………………………………………………….. 7
2-2-2- سازگاري زناشويي………………………………………………………. 8
2-2-3- تعريف كيفيت زناشويي……………………………………………………9
2-2-3- نظريه هاي تبيين كننده کيفيت روابط زناشويي……………………… 10
2-2-3-1- نظريه ليوايز و اسپنير………………………………………………… 10
2-2-3- 2- نظريه ماركس………………………………………………………… 11
2-2-3-2-1- ترکيب رمانتيک…………………………………………………….. 13
2-2-3-2-2- ترکيب وابستگي- فاصله اي……………………………………… 14
2-2-3-2-3- ترکيب جدايي………………………………………………………. 14
2-2-3-2-4- ترکيب همبستگي متعادل………………………………………… 15
2-2-4- رابطه کيفيت روابط زناشويي و موقعيت اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي خانواده:……………………………………………………………………………. 16
2-3- رويكردها و برنامه هاي پيشگيري………………………………………… 18
2-3-1- مدل مربوط به انجمن غني سازي ازدواج (A. C. M. E) ا…………….20
2-3-1-1- ويژگي ها……………………………………………………………… 22
2-3-1-2- ساختار برنامه…………………………………………………………. 23
2-3-1-3- اهداف…………………………………………………………………. 23
2-3-1-4- مهارت ها……………………………………………………………… 23
2-3-2- رويكرد ارتباط زوج (C. C) ا……………………………………………….24
2-3-2-1- كيفيت برنامه ارتباط زوج……………………………………………… 24
2-3-2-2- اهداف برنامه…………………………………………………………. 25
2-3-3- برنامه كاربردي عملي مهارت هاي مربوط به رابطه صميمانه(P. A. I. R. S)ا…………………………………………………………………………………. 28
2-3-3-1- اهداف برنامه…………………………………………………………. 28
2-3-3-2- چهارچوب عملي…………………………………………………….. 30
2-3-4- برنامه پيشگيري و تقويت رابطه (P. R. E. P) ا……………………….31
2-3-5- مدل رفتاري – ارتباطي…………………………………………………. 34
2-3-5-1- جنبه هاي پيشگيري مدل رفتاري- ارتباطي………………………. 36
2-4- غني سازي روابط(مدل به کار گرفته شده در اين پژوهش)………….. 38
2-4-1- تاريخچه غني سازي روابط……………………………………………. 38
2-4-2- پايه هاي نظري…………………………………………………………. 39
2-4-3- شيوه هاي مداخله……………………………………………………… 41
2-4-4- تركيب و چارت زماني برنامه هاي R. E ا………………………………46
2-4-5- قالبهاي زماني جلسات R. E ا…………………………………………47
2-4-6- سبك هاي درمان R. E: ا………………………………………………..47
2-4-7- روش هاي مداخله……………………………………………………… 48
2-4-8- توالي موضوع در R.E ا…………………………………………………..49
2-4-9- نقش رهبر در جلسات R. E ا………………………………………….50
2-4-10- پاسخ يا واکنش هاي خاص رهبر يا درمانگر……………………….. 50
2-4-10-1- شدن(تبديل شدن)…………………………………………………. 50
2-4-10-2- مشكل گشايي……………………………………………………… 51
2-4-10-3- شستشو دادن……………………………………………………… 52
2-5- پيشينه پژوهش…………………………………………………………… 54
2-5-1- پيشينه پژوهش در ايران……………………………………………… 54
2-5-2- پيشينه پژوهش در خارج از کشور…………………………………… 56
2-6- جمع بندي………………………………………………………………… 59

فصل سوم روش پژوهش

در اين فصل ابتدا روش پژوهش، سپس جامعه‌ي آماري، نمونه و روش نمونه‌گيري شرح داده مي شود. درادامه معرفي ابزار پژوهش و ويژگي روانسنجي آن خواهد آمد. سپس نحوه مداخله و شيوه اجرا و روشهاي تحليل داده‌ها و اطلاعات و شيوه‌هاي آماري بيان مي‌شود.
3-2- روش پژوهش
اين پژوهش نيمه تجربي است و در آن از پيش¬آزمون و پس-آزمون دو گروه شامل گروه آزمايش و گروه کنترل استفاده شده است و مرحله پيگيري پس از يک¬ماه اجرا شده است. دياگرام اين پژوهش در جدول (3-1) آمده است.
همانطور که در جدول(3-1) آمده است، طرح پژوهش از نوع پيش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه (کنترل) است.T1 و T2 و T3 به ترتيب نشان دهنده پيش¬آزمون، پس¬آزمون و پي¬گيري و X نشان¬دهنده متغير مستقل(غني¬سازي روابط) است.
3-3- جامعه آماري
جامعه آماري اين تحقيق مراجعان مرکز جامع پزشکي و مشاوره اصفهان در سال 1387 بودند.
3-4- نمونه‌ي پژوهش و روش نمونه‌گيري
نمونه پژوهش از ميان مراجعان مرکز جامع پزشکي و مشاوره اصفهان به شيوه‌ي در دسترس انتخاب شد. بدين صورت که با اعلام برگزاري کارگاه آموزش مهارتهاي زناشويي از علاقمندان ثبت نام به عمل آمد. از مجموع ثبت‌نام‌کنندگان 6 3 نفر در پيش‌آزمون شرکت کردند. اين 36 نفر در دو گروه آزمايش و مقايسه به صورت تصادفي، جايگزين شدند. 20 نفر در گروه آزمايش و 16 نفر در گروه کنترل قرار داده گرفتند. از همين تعداد پيگيري به عمل آمد. جدول(3-2) روند حضور و افت تعداد افراد نمونه را نشان مي‌دهد.

3-1- مقدمه……………………………………………………………………. 61
3-2- روش پژوهش ……………………………………………………………..61
3-3- جامعه آماري……………………………………………………………… 62
3-4- نمونه‌ي پژوهش و روش نمونه‌گيري……………………………………. 62
3-5- ابزار پژوهش………………………………………………………………: 64
3-5-1- پرسشنامه سازگاري زوجي اصلاح شده (RDAS):ا……………….. 64
3-5-1- مقياس شادماني زناشويي(MHS):ا………………………………… 67
3-5-2- پرسشنامه رضايتمندي زناشويي انريچ(ENRICH):ا………………. 70
3-6- شيوه‌ي اجراي متغير مستقل…………………………………………: 75
3-7- شيوه‌هاي تجزيه و تحليل اطلاعات……………………………………: 76

فصل چهارم يافته هاي پژوهش

4-1- مقدمه ………………………………………………………………………77
4-2- آزمون فرضيه هاي پژوهش………………………………………………. 77
4-2-1- فرضيه اول:………………………………………………………………. 77
4-2-2- فرضيه دوم: ………………………………………………………………79
4-2-3- فرضيه سوم:……………………………………………………………. 81
4-2-4- فرضيه چهارم…………………………………………………………..: 82

فصل پنجم بحث و نتيجه گيري

اين پژوهش يک مطالعه نيمه¬تجربي بوده که تاثير غني¬سازي به شيوه ارتقاي روابط را بر کيفيت روابط زناشويي بررسي نموده است. بدين منظور 36 نفر انتخاب شده و در دو گروه آزمايش و گواه به صورت تصادفي جايگزين شدند. هر دو گروه در مراحل پيش¬آزمون، پس¬آزمون و پي¬گيري شرکت کرده و پرسشنامه¬ها را تکميل نمودند. متغير مستقل(يا مداخله) غني¬سازي به شيوه ارتقاي روابط(RE) بود که در 8 جلسه بر گروه آزمايش اعمال شد. يافته¬هاي پژوهش نشان داد که غني¬سازي باعث افزايش کيفيت روابط زناشويي و ابعاد آن(توافق، انسجام و رضايت) شده است و فرضيه¬هاي پژوهش تاييد شدند.
5-2- بحث:
1- نتايج پژوهش نشان داد كه غني سازي روابط باعث بهبود كيفيت روابط زناشويي ¬شده است(جدول4-3). اين نتيجه با يافته-هاي آكاردينو و جورني(1998) همسو است. پژوهش هاي مشابه ديگري يافت نشد، ولي پژوهش¬هاي كارسون، كارسون، گيل و باكوم(2004)، موري، رز، بليويا، هولمز و ديگران(2002)، اثربخشي غني¬سازي روابط بر ارتقاي ابعاد ذهني و عيني روابط زناشويي را تاييد نموده¬اند.
به لحاظ نظري مي¬توان گفت مهارتهاي ايجاد شده در R. E مهارتهايي هستند که براي کمک به ارضاي شديدترين تمايلات خانواده ها، و تقريباً در همه¬ي فرهنگ¬ها کاربرد دارند. اين تمايلات شامل عشق، دلسوزي، تعلق، اعتماد، وفاداري، امنيت و لذت هستندکه در بين بقيه از اهميت بيشتري برخودارند. اگر هر شرکت کننده اين تمايلات رابراي همسرش و براي ساير اعضاي خانواده ارضا کند، به عنوان يک کارکرد رواني-اجتماعي اساسي که در روابط رمانتيک صورت گرفته، تلقي مي شود که با ايجاد يک جو مراقبتي پايدار، عشق و صميميت، عزت نفس و رشد رواني فردي هر يک از اعضا را تقويت مي کند. پاسخهاي دلسوزانه مي-تواند عامل بسيار مهمي در ارتقاي امنيت و پايداري پيوند زناشويي، و ايجاد روابط صميمانه¬ي سازنده و پايداري براي رشد شخصي باشد. به عبارتي از ديدگاه R. E آنچه در بلند مدت مهم است و در دوره¬هاي R. E بدست مي¬آيد روابط زوجي سالم، توانايي حل مساله به روشي دو سونگر و منصفانه، توانايي حفظ جو مراقبتي در طول بحث و حل مساله، توانايي اتخاذ ديدگاه فرد ديگر، توانايي تعامل با ديگر شركت كنندگان، توانايي به وضوح ديدن خود و ديگري( بدون سوگيري)، توانايي مانع شدن يا كاهش دادن چرخه ها ي تعامل منفي-منفي و خشم، توانايي تغيير در الگو هاي رفتاري مورد انتظار فرد، كمك به فرد جهت رسيدن به تغييرات مطلوب مورد انتظار خودش و كمك به شريك خود تا تغييراتي را كه مي¬خواهد انجام دهد. اين¬ها هم تغييراتي هستند كه از طريق تسلط بر مهارتهاي برنامه R. E ايجاد مي شوند. همچنين با توجه به اينکه پيشينه پژوهشي نيز نشان داه غني سازي روابط از اثربخشي مطلوبي برخوردار است، مي¬توان نتيجه گرفت مهارتهاي آموخته شده به خوبي تاثير گذار بوده¬ند و توانسته¬اند کيفيت روابط زناشويي را ارتقا بخشند.

5-1- مروري بر يافته هاي پژوهش…………………………………………….. 87
5-2- بحث:…………………………………………………………………………. 87
5-3- اعتبار پژوهش:……………………………………………………………… 90

5-4- محدوديتهاي پژوهش:………………………………………………………. 90
5-5- پيشنهادات پژوهشي:……………………………………………………… 90
5-6- پيشنهادهاي کاربردي………………………………………………………: 90
مقياس شادماني زناشويي(MHS) ا……………………………………………….91
پيوست2…………………………………………………………………………… 92
پرسشنامه رضايت زناشويي انريچ (ENRICH) ا………………………………..92
پيوست3……………………………………………………………………………. 96
فرم تجديد نطر شده مقياس سازگاري زناشويي(RDAS)ا…………………….. 96
پيوست .4…………………………………………………………………………. 98
پرسشنامه محقق ساخته ويژگيهاي جمعيت شناختي……………………… 98
پيوست5…………………………………………………………………………… 99
فرمت جلسات غني سازي روابط زناشويي………………………………….. 99
کاربرگها ………………………………………………………………………….112
منابع و مآخذ……………………………………………………………………. 119

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فهرست شکل¬ها

شکل(1-2). ترکيب رمانتيک……………………………………………………….. 14
شکل(2-2). ترکيب وابستگي…………………………………………………….. 14
شکل(2-3). ترکيب جدايي………………………………………………………… 15
شکل(2-4). ترکيب همبستگي متعادل…………………………………………… 16
شکل(2-5). مدل ارتباطي مشکلات اقتصادي با کيفيت و ثبات زناشويي……..18
شکل(2-6). طيف درمان تا غني¬سازي…………………………………………. 22
شکل (2-7). چگونه يک ازدواج ميميرد……………………………………………. 32
شكل(8-2). مهارت هاي R. E ا……………………………………………………..43
شکل (3-1). مدل و ضرايب مسير استاندارد پرسشنامه سازگاري زناشويي.. 63
شکل(3-2).مقادير T سوبل براي بارهاي عاملي پرسشنامه سازگاري زناشويي……………………………………………………………………………… 64
شکل(3-3). مدل و ضرايب مسير استاندارد پرسشنامه شادکامي زناشويي… 66
شکل(3-4). مقادير T سوبل براي بارهاي عاملي پرسشنامه شادکامي زناشويي……………………………………………………………………………… 67
شکل(3-5). مدل مفهومي تصحيح شده و ضرايب مسير استاندارد ……………70
شکل(3-6). مقاديرT سوبل براي مسيرهاي مدل‌ مفهومي……………………..70

فهرست جدول¬ها

جدول(3-1). دياگرام طرح پژوهش …………………………………………………58
جدول(3-2). روند حضور و افت تعداد افراد نمونه………………………………… 59
جدول(3-3). تعداد مردان و زنان در گروه آزمايش و گواه………………………… 59
جدول(3-4). وضعيت تحصيلات گروه آزمايش و گواه…………………………….. 60
جدول(3-5).تعداد فرزندان نمونه………………………………………………….. 60
جدول(3-6).ميانگين و انحراف استاندارد سن نمونه پژوهش………………….. 60
جدول(3-7).ميانگين و انحراف استاندارد ميزان درآمد نمونه پژوهش………….. 61
جدول(3-8). ميانگين و انحراف استاندارد طول مدت ازدواج نمونه پژوهش…… 61
جدول(3-9). ميانگين، انحراف استاندارد و همبستگي دروني نمرات عاملهاي پرسشنامه سازگاري زناشويي…………………………………………………………………. 62
جدول (3-10). نتايج برازش مدل عاملي تاييدي پرسشنامه سازگاري زناشويي 63
جدول(3-11). ميانگين، انحراف استاندارد و همبستگي دروني نمرات پرسشنامه شادماني زناشويي………………………………………………………………………………… 65
جدول(3-12). نتايج برازش مدل عاملي تاييدي پرسشنامه شادماني زناشويي 66
جدول(3-13). ماتريس همبستگي نمرات رضايتمندي زناشويي، شادماني زناشويي و سازگاري زناشويي ……………………………………………………………………68
جدول (3-14). نتايج برازش مدل مفهومي کامل…………………………………… 68
جدول(3-15). نتايج برازش مدل مفهومي تصحيح شده…………………………… 69
جدول(3-16). شرح جلسات………………………………………………………… 72
جدول (4-1). ميانگين و انحراف استاندارد نمرات آزمودنيها را در پرسشنامه سازگاري زناشويي(نمره کل)…………………………………………………………………… 74
جدول(4-2). نتايج آزمون لوين…………………………………………………………. 75
جدول(4-3). نتايج تحليل کوواريانس براي مقايسه نمره کل گروه آزمايش و کنترل در مرحله پس آزمون……………………………………………………………………………….. 75
جدول(4-4). ميانگين و انحراف استاندارد نمرات عامل توافق پرسشنامه سازگاري زناشويي ………………………………………………………………………………………………76
جدول(4-5). نتايج آزمون لوين …………………………………………………………….76
جدول(4-5). نتايج تحليل کوواريانس براي مقايسه ميزان توافق در مرحله پس آزمون……………………………………………………………………………………….. 77
جدول(4-6). ميانگين و انحراف استاندارد نمرات رضايت در مرحله پيش آزمون و پس آزمون……………………………………………………………………………………….. 78
جدول(4-7) . نتايج آزمون لوين……………………………………………………………. 78
جدول (4-8). نتايج تحليل کوواريانس براي مقايسه ميزان رضايت در مرحله پس آزمون……………………………………………………………………………………….. 79
جدول(4-9). ميانگين و انحراف استاندارد نمرات انسجام در مرحله پيش آزمون و پس آزمون…………………………………………………………………………………………. 80
جدول(4-10). نتايج آزمون لوين…………………………………………………………….. 80
جدول(4-11). نتايج تحليل کوواريانس براي مقايسه انسجام گروه آزمايش و کنترل در مرحله پس آزمون………………………………………………………………………………… 81.
جدول(4-12). ميانگين و انحراف استاندارد نمرات آزمودنيها در مرحله پيگيري…….. 82
جدول(4-13). نتايج آزمون لوين…………………………………………………………. 82
جدول(4-14). نتايج تحليل کوواريانس چندمتغيره(آزمون لامبداي ويلکس)…………. 83
جدول(4-15). تاثير غني سازي بر کيفيت روابط در مرحله پيگيري…………………..84

Abstract
This study aimed to investigate the effect of relationship enhancement on improving marital quality of couples in Isfahan.
The design of this study is quasi-experimental whit pretest, posttest and control group. In order to conduct this study 36 couples were randomly selected and assigned in an experimental group (20couples) and a control group (16 couples). The independent variable was relationship enhancement which was administrated in 8 sessions on the experimental group while there was no treatment for the control group. The instrument for this study was Revised Dyadic Adjustment Scale (RDAS; Busby, Crane, Larson, & Christensen, 1995). The validity of the questionnaire was investigated and confirmed by Confirmatory Factor Analysis (CFA) and Structural Equation Modeling (SEM). The data was analyzed by covariance analysis. The research hypotheses were:
1- Relationship enhancement is effective in promoting marital quality.
2- Relationship enhancement is effective in promoting the aspects of marital quality, including marital consensus, marital satisfaction and marital cohesion.
The result showed that relationship enhancement has effectively led to improving of marital quality of couples (p<0.05) and its aspects including marital consensus (p<0, 01), marital satisfaction (p<0.01), and marital cohesion (0.01).
As a result of following up after a month, it was shown that there is difference between experimental group, and control group considering the amount of marital quality and its aspects (0.01) and the efficacy of relationship enhancement has remained after a month.



بلافاصله بعد از پرداخت به ایمیلی که در مرحله بعد وارد میکنید ارسال میشود.


فایل pdf غیر قابل ویرایش

قیمت25000تومان

خرید فایل word

قیمت35000تومان