مقدمه
اساس و زیر بناي هر عملیات اکتشافی با هدف کشف نواحی با پتانسیل معدنی، اکتشافات ناحیه اي در مقیاس :100.000می باشد. براي رسیدن به این مقصود از تمامی روش هاي ژئو شیمیایی و اطلاعات ماهواره اي بهره گرفته می شود. نقشه برداري ژئوشیمیایی در مقیاس ناحیه اي که در این پروژه به آن پرداخته می شود نیز کی از همین روش هاست که با نمونه برداري از رسوبات آبراهه اي به عنوان بخشی از طرح اکتشافات سیستماتیک ژئو شیمیایی در محدوده برگه 1:100.000رونیز می باشد.
مطالعات در دو مرحله انجام پذیرفت. مرحله اول شامل برداشت نمونه آبراهه اي و انجام آزمایشات شیمیایی بر روي ان و جمع بندي نتایج بدست آمده تا مرحله شناخت آنومالی مقدماتی و سپس مرحله دوم شامل کنترل آنومالی هاي مقدماتی و برداشت نمونه هاي کانی سنگین و نمونه هاي سنگی است که با تکمیل آن و بررسی نتایج بدست آمده نقشه مناطق امید بخش آماده و ارائه گردید.
نمونه هاي بر داشت شده پس ازآماده سازي به آزمایشگاه Als Chemex در کشور کانادا ارسال گردید . آزمایشگاه به روش ICP-MS چهار اسید انجام شده ضمن اینکه عنصر طلا ابتدا به روش قال گذاري و سپس با دستگاه ICP-MS مورد آنالیز قرار گرفت.

اکتشافات ژئوشیمیایی ورقه یکصد هزارم رونیز

اکتشافات ژئوشیمیایی ورقه یکصد هزارم رونیز

فهرست مطالب عنوان

چکیده …………………………………………………………………………………………………………………………… 1

مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………….. 2

فصل اول – کلیات

1 -1- مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………. 3
1 -1-1- اهداف اکتشافات ژئوشیمیایی در مقیاس ناحیه اي ………………………………………………………………3
1 -1-2- جمع آوري اطلاعات …………………………………………………………………………………………………… 4
1 -2- دیدگاه کلی……………………………………………………………………………………………………………….. 4
1 -3- زمین ساخت ……………………………………………………………………………………………………………… 6
1 -4- پدیده هاي ساختاري …………………………………………………………………………………………………….. 7
1 -5- گسل هاي ناحیه ………………………………………………………………………………………………………….. 7
1 -6- زمین شناسی اقتصادي ………………………………………………………………………………………………….. 7

فصل دوم- نمونه برداري

2 -1- مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………………….9
2 -2- عوامل موثر در طراحی نمونه برداري………………………………………………………………………………………..10
2 -3- عملیات نمونه برداري …………………………………………………………………………………………………………10
2 -4- آنالیز نمونه هاي ژئوشیمیایی………………………………………………………………………………………………..11

فصل سوم – نقش سنگ بستر

3 -1- جدایش جوامع سنگی براي ایجاد جوامع سنگی همگن…………………………………………………………………13
3 -1-1- رده بندي نمونه ها بر اساس تعداد سنگهاي بالادست ………………………………………………………………. 13
3 -1-2- رده بندي نمونه ها بر اساس نوع سنگهاي بالادست ……………………………………………………………….. 14
3 -2- نقش نوع سنگ بستر در ارزیابی مقدار زمینه و حد آستانه اي ……………………………………………………….. 16
3 -2-1- نقش نوع سنگ بستر در ایجاد آنومالی هاي کاذب ………………………………………………………………….. 16
3 -2-2- تغییر پذیري نوع سنگ بالادست هر نمونه …………………………………………………………………………….. 16
3 -2-3- بررسی مقادیر کلارك سنگهاي رخنمون دار در منطقه ………………………………………………………………. 16

فصل چهارم – پردازش داده ها

4 -1- پردازش داده هاي سنسورد …………………………………………………………………………………………….. 18
4 -2- پردازش داده هاي ژئوشیمیایی ………………………………………………………………………………………… 18
4 -3- پردازش داده هاي جوامع تک سنگی ………………………………………………………………………………….. 19
4 -4- پردازش داده هاي جوامع دوسنگی …………………………………………………………………………………….. 19
4 -5- پردازش داده هاي جوامع سه سنگی و بیش از سه سنگی ……………………………………………………….. 20
4 -6- بکارگیري آنالیز کلاستر به منظور رده بندي نمونه هاي با بیش از دو یا سه سنگ ………………………………. 20

فصل پنجم – تخمین شبکه اي شاخص هاي غنی شدگی

5 -1- تخمین شبکه اي ……………………………………………………………………………………………………….. 22
5 -2- شاخص غنی شدگی ……………………………………………………………………………………………………. 23
5 -3- محاسبه احتمال رخداد هریک از شاخص هاي غنی شدگی ……………………………………………………….. 24
5 -4 – رسم نقشه توزیع شاخص غنی شدگی هر یک از عناصر و معرفی مناطق آنومالی مقدماتی ……………….. 31
5 -4-1- نقشه امتیازات فاکتوريPCA ……ا……………………………………………………………………………………. 31
5 -5- تخمین شبکه اي داده هاي خام ……………………………………………………………………………………….. 31

فصل ششم – مطالعات کانی سنگین

6-1- برداشت نمونه هاي کانی شنگین ………………………………………………………………………………………. 41
6 -1 -1 – نکاتی در مورد محل، چگالی و وزن نمونه هاي کانی سنگین و آماده سازي و مطالعات آنها 41
6 -2- نتایج حاصل از مطالعات کانی سنگین ………………………………………………………………………………….. 42
6 -3 – شرح محدوده هاي با اهمیت با توجه به مطالعات کانی سنگین در محدوده ورقه رونیز …………………………. 43
6 -4- مطالعه تغییرپذیري دانسیته گسلها در امتداد آنها …………………………………………………………………….. 46
6 -4-1- مقدمه ……………………………………………………………………………………………………………………. 46
6 -4-2- روش مطالعه ……………………………………………………………………………………………………………… 47
6 -4-3-روش نقشه دانسیته گسلها…………………………………………………………………………………………….. 47
6 -4 -4 – انطباق محدوده آنومالی هاي ژئوشیمیایی با محدوده زونهاي با شکستگی زیاد …………………………….. 49

فصل هفتم- مطالعات و معرفی مناطق امید بخش

7 -1- ارزیابی مطالعات و معرفی مناطق امید بخش …………………………………………………………………………. 51
7 -1-1- محدوده کون مس (1(R …………………ا……………………………………………………………………………. 51
7-1 -2- محدوده بند نقره اي (2(R ………ا……………………………………………………………………………………. 52
7 -1-3- محدوده دره فلات (3(R …………..ا……………………………………………………………………………………. 52
7 -1-4- محدوده کربادامی (4(R ……….ا………………………………………………………………………………………. 52
7 -1-5- محدوده تپه زیتونی (5(R …………..ا…………………………………………………………………………………. 56
7 -1-6- محدوده زرجان (6(R …………….ا…………………………………………………………………………………….. 56
7 -1-7- محدوده محمد آباد (R7) …………………ا…………………………………………………………………………… 56
7 -1-8- دومحدوده در چشمه موردي (9(R8, R ……………..ا…………………………………………………………….. 58
7 -1-9- محدوده جنوب بسترم چهار (10(R …………………….ا……………………………………………………………. 58
7 -2- نتیجه گیري و پیشنهادات ………………………………………………………………………………………………. 61

منابع و مآخذ …………………………………………………………………………………………………………………… 62

فهرست جداول

فصل اول- کلیات
جدول 1( 1-): رخنمونهاي سنگی در برگه 1:100.000 رونیز ………………………………………………………………. 5
جدول (3 -1-): علائم اختصاري وخالصه سازي مرحله اول نوع سنگهاي بالادست نمونه هاي ژئوشیمیایی برداشت شده از رسوبات آبراهه اي در ورقه 1:100.000 رونیز …………………………………………………………………………………. 15

جدول (3 -2 -): خلاصه انواع سنگ هاي رخنمون دار در حوضه آبریز واقع در محدوده ورقه 1:100.000 رونیز…………… 17
جدول 4( 1-): مقادیر سنسورد تخمین زده شده به روش بیشترین درستنمایی کوهن…………………………………… 19

جدول 4( 2-): ماتریس فراوانی عناصر به عنوان تابعی از جوامع سنگی بالا دست ……………………………………….. 21
جدول 5( 1-): انتخاب مناطق امید بخش بر اساس روش P.N ………..ا…………………………………………………….. 27

جدول 5( 2-): نتایج آنالیز فاکتوري ……………………………………………………………………………………………….. 32

فهرست تصاویر

تصویر 1-6(): رز دیاگرام محدوده مورد مطالعه …………………………………………………………………………………. 48
تصویر 1-7(): نماهایی از کارگارههاي شدادي در تنگ داربست………………………………………………………………53

تصویر 2-7(): نمایی دیگر از کارگاههاي شدادي در تنگ داربست…………………………………………………………… 53
تصویر 3-7(): حضور ترکیبات آهندار در افق لاتریتی و در میان دو سازند سروك و ایلامتصویر……………………………….54

4-7(): در تنگ داربست افق لاتریتی آشکارا در بین گذر دو سازن ایلام و سروك…………………………………………… 54

تصویر (7-5): دورنمایی از آنومالی تگ داربست ، نقره اي و آشکفت سیاه…………………………………………………. 55

تصویر (7-6): نمایی از کارگاه شدادي در آنومالی اشکفت سیاه تنگ داربست…………………………………………….. 55

تصویر 7-7(): در بند نقره اي کارگاه شدادي دیده می شود………………………………………………………………….. 57

تصویر 8-7(): کانی سازي منگنز در آنومالی کربادامی……………………………………………………………………….. 57

تصویر 9-7(): نمایی دیگر از کانی سازي منگنز در آنومالی کربادامی………………………………………………………. 59

تصویر (7-10): در آنومالی جنوب بسترم لایه هاي نازك سیلیسی و رادیولاریتی منگنزدار……………………………… 59

فهرست نقشه ها

نقشه 1-5(): نقشه فاکتوري ………………………………………………………………………………………………….. 33

نقشه 2-5(): نقشه ناهنجاري هاي عناصر (Ba,Au,As,Ag) ………………………….ا………………………………….. 34

نقشه (5-3): نقشه ناهنجاري هاي عناصر(Co,Cd,Bi,Be) ..ا……………………………………………………………… 35

نقشه (5-4): نقشه ناهنجاري هاي عناصر(Hg,Fe,Cu,Cr) ………………….ا…………………………………………… 36

نقشه (5-5): نقشه ناهنجاري هاي عناصر(P,Ni,Mo,Mn) ………ا……………………………………………………….. 37

نقشه (5-6): نقشه ناهنجاري هاي عناصر(Sb,S,Re,Pb) …..ا……………………………………………………………. 38

نقشه (5-7): نقشه ناهنجاري هاي عناصر(Ti,Te,Sn,Se) …..ا……………………………………………………………. 39

نقشه (5-8): نقشه ناهنجاري هاي عناصر(Zn,W,V,Tl) ……….ا………………………………………………………… 40
نقشه 1-5(): نقشه انتشار کانی هاي سنگین …………………………………………………………………………….. 45

نقشه 1-5(): نقشه دانسیته گسل …………………………………………………………………………………………. 52

 

فصل اول -کلیات
1-1- مقدمه
اساس و زیر بناي هر عملیات اکتشافی با هدف کشف نواحی با پتانسیل معدنی، اکتشافات ناحیه اي در مقیاس :100.000می باشد. براي رسیدن به این مقصود از تمامی روش هاي ژئو شیمیایی و اطلاعات ماهواره اي بهره گرفته می شود. نقشه برداري ژئوشیمیایی در مقیاس ناحیه اي که در این پروژه به آن پرداخته می شود نیز کی از همین روش هاست که با نمونه برداري از رسوبات آبراهه اي به عنوان بخشی از طرح اکتشافات سیستماتیک ژئو شیمیایی در محدوده برگه 1:100.000رونیز می باشد.
این عملیات در دو بخش طراحی و انجام گردیده است . بخش اول رسم نقش هاي آنومالی ژئوشیمایی و مشخص نمودن اطق پرپتانسیل و بخش دوم آن شامل کنترل این آنومالیهاست که از طریق مطالعات کانی سنگین ، آلتراسیون، مناطق کانی سازي احتمالی و شکستگی هاي پرشده تعقیب خواهد شد. در نهایت پس از کنترل محدوده هاي آنومال هر یک جداگانه مدل سازي و سپس مناطق امید بخش معرفی خواهد شد.
1-1-1-اهداف اکتشافات ژئوشیمیایی در مقیاس ناحیه اي
تجربه ثابت کرده است که بررسی رسوبات آبراهه اي (عمدتاً جزء 80 – مش) می تواند در اکتشافات ناحیه اي (1:100.000 تا 1:250.000) بسیار کارآمد باشد. نتایج این بررسی ها در تحلیل ایالات ژئوشیمیایی و شناخت الگوهاي ژئوشیمیایی ناحیه اي و اکتشافات نواي که احتمال وجود نهشته هاي کانساري در بالادست آن وجود دارد و می تواند بسیار موثر باشد. به جز کاربردهاي مستقیمی که این بررسی ها دارا می باشد. می توان به طور غیر مستقیم از نتایج آن در زمینه هاي کشاورزي و محیط زیست بهره برد. بدیهی است اهداف این نوع بررس هاي با اهداف نوع اول متفاوت است.
در مورد اول هدف کشف آنومالی در هاله هاي ثانوي است باید از روش هاي آماري استفاده نمود گاه اختلاف بین مقادیر آنومالی و روندهاي ناحیه اي را افزایش داده و از طریق شدت بخشیدن به آنومالی هاي در شناسایی دقیق تر آنها مفید واقع شود. در حالت دوم که هدف دستیابی به روندهاي ناحیه اي است باید از تکنیک هاي آماري که میزان تاثیر آنومالی ها را در روندهاي ناحیه اي کاهش میدهد استفاده نمود. چگالی نمونه برداري در این حالت معادل یک نمونه براي چند کیلومتر مربع است.

1-1-2- جمع آوري اطلاعات
در این مرحله اسناد و مدارك مربوط به منطقه تحت پوشش به شرح زیر تهیه و مورد مطالعه قرار گرفت :
1 – نقشه هاي توپوگرافی منطقه مورد مطالعه شامل چهارگوش هاي خانه کت(شمال غرب)، رونیز سفلی(جنوب غرب)، رونیز علیا(جنوب شرق) ، سهل آباد(شمال شرق) .
2 – نقشه زمین شناسی 1:250.000 شیراز
3 – نقشه ژئوفیزیک هوایی (مغناطیس هوایی) با مقیاس 1:250.000 شماره 011
4 – تصویر ماهواره اي گستره ورقه 1:100.000 رونیز از اطلاات ماهواره Landsat 7 و سنجنده ETM با توجه به اطلاعات حاصل از مدارك فوق الذکر، برنامه عملیات صحرایی جهت نمونه برداري پی ریزي گردید و در هر مورد نقش پارامترهاي موثر در برنامه ریزي اکتشافی(خصوصاً در نمونه برداري) مورد بررسی قرار گرفت که خلاصه آن در بخش هاي بعدي رساله آورده شده است.
1-1- دیدگاه کلی
گستره پوششی برگه 1:100.000 رونیز در بردارنده مساحتی نزدیک به 2700 کیلومتر مربع است که در میان دو طول خاوري30 و°53 و عرض شمالی 00 و° 29 و 03 و° 29 در پهنه هاي جنوب خاوري شیراز در استان فارس جاي گرفته است.(نقشه 1-1)
مهمترین مرکز جمعیتی در محدوده نقشه بخش رونیز از توابع استهبانات است که فاصله آن تا استهبانات 25 کیلومتر و تا شیراز 160 کیلومتر می باشد. این گستره بخشی از پهنه چین خورده زاگرس در کمربند کوهزایی آلپ- هیمالیا است و از مهمترین سیماي زمین شناختی و توپوگرافی آن خرمن کوه ،خانه کت، دریاچه تکتونیکی بختگان و مجموعه توربیدیتی- رادیولاریتی پیچکان می باشد.
میانگین راستاي محور ساختمان هاي چین خورده و روند خطواره هاي بزرگ گسلی 15- 35 درجه شمال باختري است و ایجاد ساختمان هاي تاقدیس پهن و منفرد همراه با واتنش هاي محرز حاصله از خطواره هاي بنیادي همراه با برخاستگی پهنه ها (Uplift) از ویژگی هاي ساختاري در محدوده نقشه است. از دیدگاه زمین ساخت، از بخش هاي شمال خاوري به سوي جنوب باختري گستره مورد بررسی ،پهنه هاي ساختاري چون زیر پهنه توربیدیتی- رادیولاریتی(که جزیی از پهنه افیولیتی – رادیولاریتی نی ریز است) و زیر پهنه بینابینی قابل شناسایی است. [10]
از دیدگاه ریخت شناسی منطقه مورد پژوهش سیماي کوهستانی و ناهموار دارد به طوریکه نزدیک به 63 درصد از کل پهنه پوششی نقشه را بلندیها پدید می آورد که بیشترین بلندیهاي آن مربوط به خرمن کوه با ارتفاع 2183 متر از سطح دریاست. کمترین ارتفاع در دشتهاي جنوبی گستره نزدیک به 1488 متر است.
دریاچه فصلی و شوربختگان با روند ریختاري منتج از تکاپوي عوامل زمین ساختی و نو زمین ساختی پویا در ناحیه که واپسین فاز گسلیدن را می نماید پهنه هاي شمالی نقشه را فرا میگیرد و همین طور چشمه ها، آبراهه ها و رودخانه هاي فصلی و محلی منطقه در پیوندي تنگاتنگ با عوامل زمین ساختی اند طیف زمانی برونزدهاي سنگی و رسوبی از پرکامبرین تا پلیوستوسن زیرین است که واحدها در پاره اي مناطق توسط سنگ نهشته هاي کم ستبراي پلیوسن بالایی و هولوسن پوشیده شده اند. برونزد پرکامبرین به صورت دیاپیرهاي نمک در سطح نقشه نمود یافته اند[9].
تیپ سنگها واحد سن
آبرفت، رسوبات عهد حاضر، گراول، سیلت، رس، ماسه سنگ همراه با نمک و آبرفت هاي قدیمی رسوبی کواترنر آبرفت، نگلومرا، پبل و گراول رسوبی پلیوستوسن کنگلومرا، میکروکنگلومرا و ماسه سنگ رسوبی پلیوسن- پلیوستوسن ماسه آهکی و چرتی،گرین استو، مارن قهوه اي ، قرمز و بسز،کنگلومرا و سیلتستون رسوبی میوسن- پلیوسن مارن رنگی، مارن سیلتی و شیل همراه با آهک، آهک ماسه اي و سیلتی رسوبی میوسن آهک ، آهک مارنی، دولومیت و آهک دولومیتی رسوبی الیگوسن –میوسن آهک ، آهک دولومیتی،آهک مارنی رسوبی ائوسن – الیگوسن آهک دولومیتی،آهک مارنی و دولومیت رسوبی ائوسن
مارن، شیل، سیلتستون، آهک رسی، کنگلومراي سبز و قرمز، ماسه سنگ و ژیپس رسوبی پالئوسن آهک سفید،آهک توده اي ،آهک رسی،مارن ،مارلستون،شیل،آهک پلاژیک،چرت رادیولاریتی،آهک ماسه اي ، آهک چرتی رسوبی کرتاسه کنگلومراي برشی،آهک برشی،چرت رادیولاریتی،آهک دولومیتی،دولومیت،دولومیت ماسه اي و آهک شیلی رسوبی ژوراسیک آهک رسی،آهک دلومیتی،دولومیت رسوبی تریاس دولومیت،آهک دولومیتی،انیدریت،نمک رسوبی کامبرین 1-3 – زمین ساخت:
ساختار کلی: در محدوده ورقه 1:100.000 رونیز آرایش محور تاقدیس و ناودیس ها داراي روند چیره 15 تا 30 درجه شمال باختري است. این روند از جمله ویژگی هاي مهم در هندسه گسیختگی هاي بزرگ گستره نیز هست. شبکه گسیختگی اصلی در منطقه دربرگیرنده گسل هاي طولی با ساز و کار راندگی همراه با حرکات راست بر است . اثر این ساز و کار گذشته از پیدایش تغییرات مهم ساختاري در ساختمان هاي چین خورده منطقه سبب زایش سیستمی از گسل هاي فرعی و هدایت مواد نمکی سري هرمز نیز بوده است.
تغییر ناگهانی در زاویه میان پهلویی(Inter limp Angel) و پیدایش خمش و کج شدگی محوري در تاقدیس هاي کوه پیچان،خانه کت، و تودج و همچنین ایجاد نقاط فراز(Cukmination) (چون کوههاي تودج،خرمن کوه و .) و فرو(Depression) –چون دشتها و دریاچه بختگان – از جمله ویژگی هاي ساختمان هاي چین خورده از دیدگاه ریخت زمین ساخت و هندسه ساختاري منطقه است. این ساختار کنونی ره آوردي از جنبش هاي زمین ساختی در رویداد آلپی نوین به ویژه اثر کوه زایی هم ارز با پاسادانین است و در این میان وجود آشفتگی هاي زمین ساختی و تغییرات بی هنجار در ساختمان هاي چین خورده (در مجموعه توربیدیتی- رادیولاریتی، تاقدیس پیچکان، خانه کت،خرمن کوه و تودج) گویاي اثر کاري از گسیختگی هاي بنیادي و اثر تکتونیک نمک و فرایند دیاپریسم در این چنین ساختمان هاست [9].
شیب سطح بیشتر راندگی هاي محدوده مورد پژوهش به سوي شمال خاوري و با زاویه شیبی کم است. این نوع راندگی ها از جمله گسلش هاي اصلی است که به تبعیت از رویداد زاگرس منطقه را متاثر ساخته است. به گونه اي که افزایش در آشفتگی ساختاري و کاهش طول موج چین ها در پیوستگی با میزان اثر این نوع راندگی هاست.
همچنین شماري محدود از گسل هاي کوچکتر با ساز و کار راندگی که در پیرامون گسل هاي ایجاد شده با زاویه شیبی زیاد به سوي جنوب باختر برخی ساختمان هاي چین خورده (شمال تاقدیس تودج و خانه کت) را به شدت متاثر ساخته است که در این راستا همراه با عملکرد ترکیبی این دو نوع راندگی (راندگی با سطح شیبی رو به شمال خاور و رو به جنوب باختر) سبب ایجاد ساختهاي بادبزنی در بخش هایی از تاقدیس تودج و خانه کت شده است. اثر سازو کار راندگی در گسیختگی هاي بزرگ طولی عاملی کارساز در پیدایش واژگونی و حذف شدگی در یال جنوبی تاقدیس هاي پیچکان، خانه کت و تودج بوده و همچنین سبب تمایل سطح محوري این تاقدیس ها به سمت جنوب باختر شده است که در این راستا با توجه به نمودهاي زمین شناختی یاد شده و به ویژه ساخت هاي پولکی در مجموعه توربیدیتی – رادیولاریتی (یوسفی،ط 1:100.000 آباده طشک و ارسنجان)وجود تاثیر میدان تنش غالب از سوي شمال خاور در منطقه مورد پژوهش آشکار است [ 10].
1-4 – پدیده هاي ساختاري
گستره مورد پژوهش داراي روندهاي ساختاري متفاوتی است. به گونه اي که بخش هاي باختري تاقدیس خانه کت،روند محوري نزیدك به خاوري – باختري و خرمن کوه روند شمال خاور- جنوب باختر و بخش هاي جنوبی این کوه به صورت گنبدي نمود یافته استو دیگر ساختارها میان 15 تا 45 درجه شمال باختر متغیرند. کوههاي خرمن کوه،تودج،خانه کت و پیچکان به بیشینه اي از نرخ بلنداي موجود در گستره و ریختار ویژه خود نمود از الگوي اثر پذیري برون زدهاي موجود تحت واکنش عوامل زمین ساختی کنشگر در پهنه مورد پژوهش هستند و به لحاظ چنین جایگاهی شرح ساختاري آنها لازم می نماید.
1-5 – گسل هاي ناحیه:
این دسته گسلی با روند باختر – جنوب خاور پهلوي جنوبی تاقدیس کوه خانه کت را متاثر ساخته است. این گسیختگی ها در گروه گسل هاي طولی جاي دارد و مولفه اصلی جابجایی آنها راندگی است. شیب سطح آنها با زاویه کم و رو به شمال خاور است. جنبش بنیادي این دسته و اثر کاري آنها سبب آشفتگی و تغییر شیب لایه ها و زیر راندگی واحد گورپی ، تاربور، سروك، و ساچون در بخش هاي باختري و همینطور زیر راندگی مجموعه توربیدیتی – رادیولاریتی در بخش هاي خاوري را سبب شده است و در این راستا گستر دروغین در واحد کربناتی جهرم همراه با بروز کنش هاي وزنی و گسیختگی هاي متقاطع در شمار پدیده هاي قابل توجه در فرادیواره و بروز افت در پهنه هاي جنوبی و انباشتگی نهشته هاي جوان در فرو دیواره این دسته گسیختگی شده است[ 12].

اکتشافات ژئوشیمیایی ورقه یکصد هزارم رونیز

اکتشافات ژئوشیمیایی ورقه یکصد هزارم رونیز

فصل دوم- نمونه برداري 2 -1 – مقدمه
به منظور تشخیص آنومالیهاي ژئوشیمیایی واقعی و تمیز انواع مرتبط با ذخایر معدنی از سایر انواع در هر ناحیه اي لازم است تا جزء ثابتی از رسوبات آبراهه اي (براي مثال جزء 80- مش)و یا کانی سنگین (جزء 20-مش) مورد آزمایش قرارگیرد. قطر این جزء ثابت تابع شرایط آب و هوایی، توپوگرافی و فاصله از منشاء کانی سازي می باشد. در مواردي که هاله هاي ثانوي اکسید آهن و منگنز توسعه یافته اند، برداشت نمونه از چنین هاله هایی ممکن است موجب شدت بخشی به هاله هاي هیدرومورفیکی شود که در این صورت باید احتیاط هاي لازم جهت تفسیر اطلاعات بدست آمده صورت پذیرد. علاوه بر موارد فوق،در بررسی رسوبات آبراهه اي برداشت نمونه هایی همچون قطعات کانی سازي شده کف آبراهه ، قطعات پوشیده شده از اکسیدهاي آهن و منگنز، قطعات حاوي سیلیس براي آنالیز یک یا چند عنصر یا کانی خاص، می تواند مفید واقع شود. البته هریک از محیط هاي نمونه برداري فوق تحت شرایط خاصی می تواند بیشتر مفید واقع شود. عواملی که باید در این خصوص در نظر گرفته شوند شامل تیپ کانسار مورد انتظار، سنگ درونگیر، محیط تکتونیکی و دامنه سنی واحدهاي زمین شناسی می باشد. از ترکیب نتایج بدست آمده از محیط هاي مختلف نمونه برداري در حوضه هاي آبریز ، می توان به نتایج مناسب تري دست یافت. در سمینار حاضر نتایج حاصل از سه نوع بررسی با یکدیگر ترکیب و سپس مدل سازي شده اند و بدین دلیل نتایج نهایی بدست آمده چه در جهت مثبت و چه در جهت منفی می تواند معتبرتر باشد. کلیه نتایج بدست آمده از هر یک از روش هاي فوق تشکیل یک سیستم اطلاعاتی با امکانات حذف و انتخاب مکرر مناطق امید بخش را می دهد که بر اساس سازگاري و ناسازگاري خواص مشاهده شده در مدل انجام می پذیرد و از این رو امکان بروز خطاهاي ناهنجار در آن کمتر است.
بطور کلی چگالی نمونه برداري از رسوبات آبراهه اي ، تابع دانسیته آبراهه ها در حوضه آبریز است. براي مناطق نیمه معتدل و خشک مانند منطقه تحت پوشش پروژه حاضر این مقدار می تواند یک نمونه براي هر یک تا چند کیلومتر مربع در نظر گرفته شود . در برگه 1:100.000 رونیز با توجه به مساحت رخنمون ها تعداد 718 نمونه در نظر گرفته شده است که مساحت تحت پوشش یک نمونه تقریباً حدود 3 کیلومتر می باشد. براي استفاده بهینه از داده هاي حاصل از هر نمونه سعی شده است تا توزیع نمونه ها در نواحی کوهستانی حتی الامکان به روش مرکز ثقل حوضه هاي آبریز باشد. البته اینکه پلیگون تحت پوشش هر نمونه وضعیت مناسبی براي تخمین شبکه اي داشته باشد نیز در انتخاب محل نمونه ها موثر بوده است[ 2].
2 -2- عوامل موثر در طراحی نمونه برداري
طراحی نمونه برداري طوري صورت گرفته است که 718 نمونه این برگه حداکثر سازگاري را با روش مرکز ثقل داشته باشد. (نقشه 1-2).
درجه مرکز ثقل را عواملی نظیر چینه شناسی، سنگ شناسی و تکتونیک کنترل می کند. معمولا در طراحی به روش مرکز ثقل چگالی نمونه برداري در اطراف توده هاي نفوذي و خروجی و نواحی مجاور آنها(کنتاکت ها) ، نواحی اطراف گسل ها و تقاطع آنها، زون هاي دگرسان شده و مناطقی که در بخش فوقانی توده هاي نفوذي نیمه عمیق قراردارند(این توده ها از روي نقشه ژئوفیزیک هوائی مشخص می شوند) به علت پتانسیل معدنی بالاتر، از مقدار بالاتري برخوردار می باشند. در مواردي که آلتراسیون هاي شدید مشاهده شده است به خصوص در اطراف سنگ هاي نفوذي یا خروجی موجود در نواحی کم ارتفاع (این نواحی بیشترین مقدار آلتراسیون را چه از نظر وسعت و چه از نظر شدت نشان میدهند) درجه مرکز ثقل آبراهه ها باید به طور محلی افزایش یابد. این امر به دلیل اهمیت چنین مناطقی می باشد. به دلیل فعال بودن پدیده رقیق شدگی و اثر سرکشن شدگی در حوضه هاي آبریز وسیع (با بیش از 30 سرشاخه) و کاهش شدت آنومالیهاي احتمالی در محل اتصال آبراهه ها به یکدیگر لازم است چنین حوضه هاي آبریزي به خصوص در مواردي که آبراهه سنگ بستر را قطع نمی کند به حوضه هاي کوچکتر تقسیم گردند. این امر موجب می گردد تا اختلاط رسوبات از آبراهه هاي مرتبط با کانی سازي احتمالی با آبراهه هاي بدون کانی سازي موجب تضعیف بیش از حد شدت آنومالی ها و ارزیابی منفی آنها نگردد. به علاوه این امر موجب میگردد تا احتمال قطع سنگ بستر در آبراهه افزایش یابد. علاوه بر عوامل فوق، یکی دیگر از عوامل موثر در تصمیم گیري تقسیم یک حوضه آبریز بزرگ به حوضه هاي کوچکتر، احتمال وجود آلودگیهاي ناشی از فعالیت هاي کشاورزي در حاشیه رودخانه هایی است که نواحی با توپوگرافی آرام (قابل کشت) در اطراف آنها وجود داشته است. بدیهی است مصرف کودهاي شیمیایی و سموم نباتی احتمال وجود آلودگی با بخش هاي فوقانی آنها ،که از آلودگی مصون می باشد، می تواند محاسبه گردد. محدوده مورد بررسی را از نظر توپوگرافی می توان به چهار بخش شامل نواحی مرتفع (با ارتفاع بالاي 2500 متر)، نواحی با ارتفاع متوسط (با ارتفاع 2500-1500 متر)، نواحی کم ارتفاع (با ارتفاع 1500-1000 متر) و دشت ها و مخروط افکنه ها (آبرفت) تقسیم نمود[ 2].
2 -3- عملیات نمونه برداري
نظر به وسعت فوق العاده زیاد منطقه تحت پوشش اکتشاف ژئوشیمیایی در مقیاس 1:100.000 لازم است محیط هاي ثانوي تحت پوشش نمونه برداري قرار گیرند. اساس این مطالعات بر نحوه توزیع عناصر در هاله هاي ثانوي سطحی به خصوص رسوبات رودخانه اي و خاك ها قرار دارد. در این بخش تنها به تشریح عملیات صحرایی در این پروژه اشاره می گردد. در خلال این عملیات 4 اکیپ دو نفره کارشناس در یک کمپ واقع در استهبان شرکت داشته اند. در این عملیات هر اکیپ عموماً داراي وسیله نقلیه مخصوص به خود، نقشه هاي توپوگرافی 1:50.000 با محل نمونه هاي از پیش تعیین شده، نقشه زمین شناسی 1:100.000 محل و دستگاه موقیت یاب جغرافیایی(GPS) بوده است. هر نمونه ژئوشیمیایی متشکل از حدود 100 تا 200 گرم جزء 80- مش رسوبات آبراهه اي می باشد که پس از الک کردن رسوب خشک در محل، درون کیسه هاي پلاستیکی نو ریخته شده و شماره گذاري گردیده است. لازم به تذکر است که در محل هر نمونه در جایی که به آسانی بتوان محل آن را پیدا کرد شماره نمونه با رنگ روي سنگ نوشته می شد تا امکان کنترل محل وجود داشته باشد. هر اکیپ نمونه برداري براي نمونه هاي برداشت شده، شماره مسلسلی انتخاب و در کمپ با هماهنگی با اکیپ هاي دیگر شماره نمونه هاي خود را به یک سیستم شماره گذاري واحد با شماره سریال منفرد تبدیل می نموده اند که روي نقشه نمونه برداري (1:100.000) مشخص گردیده است . محل نمونه هاي برداشت شده به همراه شماره مسلسل نهایی در کمپ بر روي یک نقشه واحد پیاده می شده است. نقاط نمونه برداري شده در برگه 1:100.000 رونیز در نقشه شماره 1-2() نشان داده شده است. راهنماي نقشه ،علائم بکار رفته در نقشه را تعریف می کند. نمونه هاي برداشت شده(محل و شماره آنها) در کمپ دوباره کنتل گردیده به طوریکه این عمل از طریق مقایسه کردن با لیست هایی که قبلاً تهیه گردیده بود انجام می شده است. این کار یک مرتبه پس از حمل نمونه ها به کمپ و به طور روزانه انجام می شده و بار دیگر در خاتمه عملیات انجام گردیده است. لازم به توضیح است که 718 نمونه در این برگه برداشت شده است. در شماره گذاري نمونه ها از یک کد 5 رفمی استفاده گردیده است. این کد متشکل از دو حرف و یک عدد حداکثر سه رفمی است. اولین حرف از سمت چپ هر کد معرف اولین حرف از برگه 1:100.000 مربوطه می باشد.(حرف R براي رونیز) دومین حرف نمایانگر حرف اول برگه 1:50.000 مربوطه می باشد . هر برگه 1:100.000 شامل چهار برگه 1:50.000 است که در این عملیات از حروف زیر براي مشخص کردن آنها استفاده شده است:
رونیز: خانه کت(Kh) ، رونیز سفلی(Re) ، رونیز علیا(Ro) و سهل آباد (Rs) .
در این برگه 1:100.000 از ترکیبات دو حرفی فوق در اول کد پنج رقمی هر نمونه استفاده شده است. نمونه هایی که به حرف H ختم می شوند، معرف نمونه هاي کانی سنگین می باشند. نمونه هایی که به حرف M ختم می شوند معرف نمونه هاي مینرالیزه احتمالی می باشندکه در مرحله کنترل آنومالی ها در محل مناطق آنومال برداشت شده اند.
2 4– آنالیز نمونه هاي ژئوشیمیایی
کلیه نمونه اي ژئوشیمیایی برداشت شده براي آنالیز به کشور کاناد ارسال گردید تا پس از آماده سازي براي 28 عنصر مورد تجزیه قرارگیرند. روش آنالیز نمونه ها ICP-MS و طلا Fire Assey (قال گذاري) بوده است . حد حساسیت هاي قابل قبول در این پروژه به شرح زیر بوده که رعایت گردیده است: (مقادیر بر حسب گرم در تن می باشند به استثناي عناصر Mn , Fe ,Ti که مقادیرشان به صورت درصد( %) بیان شده است.


مقطع : کارشناسی ارشد

قیمت 25 هزار تومان

خرید فایل pdf به همراه فایلword

قیمت:35هزار تومان