چکیده

پ‍ژوهش ها نشان مي دهد كه يادگيري مفاهيم در شرايطي رخ مي دهد كه دانش آموزان انگيزه پيدا كرده و به طرف مطلب جديد جذب شوند . شيوه هاي نوين تدربس در آموزش و پرورش كمك مي كند كه دانش آموزان به كارهاي نو دست بزنند و با هر موضوعي خلاقانه برخورد كنند . در نظامهاي آموزشي نيز تاكيد عمده بر پرورش خلاقيّت دانش آموزان است . معيار اساسي موفقيّت يك نظام آموزشي در اين است كه چقدر افراد بافكر و خلاق تربيت مي كند و به تعبيري معلم خوب را كسي مي داند كه تفكر و چگونگي استفاده از اطلاعات را به دانش آموزان ياد دهد و آنها را خلاق بار آورد . بنابراين ، خلاقيّت براي بقاي هر جامعه اي لازم است و براي ايجاد و تداوم آن در افراد بايستي عادت به تفكر را در آنها ايجاد كرد چرا كه خلاقیّت با تفكر بوجود مي آيد . يكي از هدفهاي مهم در محيط پرتلاطم و متغير كنوني،  آموختن شيوه هاي خلاقيّت و نوآوري است . ويكي از الگوهاي تدريس كه باعث پرورش ظرفيت   مشكل گشايي دانش آموزان و هدايت آنها به بيان خلاق و گسترش انگاره هاي جديد از طريق توجه به بعد عاطفي و غيرمعقول مي شود ، الگوي بديعه پردازي است .

در اين الگو ، خلاقيّت به وسيله ي فعاليّت استعاري به جريان اگاهانه تبديل مي شود . مقایسه ی یک مفهوم و یا نظر با مفهوم و نظری دیگر و استفاده از تشبیه و تمثیل برای بیان واقعیّت های موجود ، مراحل الگوی بدیعه پردازی است و در خلال جایگزینی هاست که خلاقیّت رخ می دهد .هدف اساسی نوآفرینی یا بدیعه پردازی شکستن سد قواعد مرسوم و ایجاد راههای جدید برای حل مسائل می باشد .

استفاده ازقیاس ها در تدریس یکی از راهکارهایی است که علاوه بر ایجاد خلاقیّت و نوآوری در     دانش آموزان ، تدریس را جذاب و یادگیری را آسان و شوق انگیز می نماید .از آنجاییکه در دروس مدارهای الکتریکی و ماشینهای الکتریکی DCوAC دچار افت تحصیلی شدید هستیم ، می توان با این شیوه ها به بررسی محتوایی موضوع پرداخت و با تحلیل نتایج بدست آمده و با کمک نرم افزار آماری SPSS آزمایشهایی را طراحی و نتیجه ها را بررسی نمود . در این فرآیند برای سنجش فرضیه ها از آزمون هایی همچون آزمون t استفاده می شود .

لغات کلیدی :  الگوی بدیعه پردازی ، تفکر استعاره ای ، قیاس مستقیم ، خلاقیّت ، آموزش مدارهای الکتریکی

فهرست مطالب

فصل اول : طرح مسأله

1-1 مقدمه                                                                                            2

1-2 . بيان مسله                                                                                      4

1-3 . اهميت وضرورت تحقيق                                                                     5

1-4 . اهداف تحقيق                                                                                  8

1-4-1 . اهداف كلي                                                                                   8

1-4-2 . اهداف جزئي                                                                                 8

1-5 . قلمرو تحقيق                                                                                    8

1-5-1 . قلمرو مكاني تحقيق                                                                         9

1-5-2. قلمرو زماني تحقيق                                                                          8

1-6 . فرضيه هاي تحقيق                                                                              9

1-7 . تعريف واژه ها، مفاهيم ومتغيرها                                                            9

1-7- 1. تعريف نظري                                                                                  9

1-7-2 . تعريف عملياتي                                                                              10

فصل دوم: ادبيات وپيشينه ي تحقيق           

2- 1 . مقدمه                                                                                         13

2 -2. مفاهيم تدريس ، پرورش ، آموزش وارتباط آنها با يكديگر                             13

2-3. تعريف تدريس                                                                                   15

2-4 . تقسيم بندي روشهاي تدريس                                                              15

2-4- 1. روشهاي تاريخي (سنتي)                                                                15

2-4- 2 . روشهاي نوين                                                                               16

2-5 . چگونگی جایگزینی روش های نوین آموزشی به جای روش های سنتی          16

2-6 . خلاقيّت و نوآوري                                                                                20

2-7 . روش هاي پرورش خلاقيّت                                                                   21

2-8 . موانع خلاقیّت                                                                                   23

2-8-1 . موانع فردى                                                                                    24

2-8-1 . موانع بیرونى                                                                                  25

2-9 . نقش معلم در پرورش خلاقیّت                                                               26

2-10. انتخاب الگوی مناسب برای تدریس دروس تخصصی الکتروتکنیک                    28

2- 11.الگوی بدیعه پردازی                                                                            29

2- 12 . آموزش خلاقيّت در قالب الگوي بديعه پردازي                                           30

2-17 . قیاس به چه معناست؟                                                                       33

2-18 .  قیاس چگونه باعث بهبود یادگیری می شود ؟                                          34

2-19 .  بهترین نوع قیاس چیست؟                                                                  35

2-20 .   مثال هايي از آموزش با روش قياس                                                     36

2-20- 1. آموزش ميدان الكتريكي با روش قياس                                                 36

2-20-2 . قياس سيستم هاي الكتريكي ومكانيكي                                            39

2-20-3 . قیاس قطار و مقاومت های با اتصال سری                                             42

2-21 . بررسي تحقيق هاي انجام شده در داخل كشور                                         43

2-22 . بررسي تحقيق هاي انجام شده در خارج از كشور                                      45

2-23 . هدف از تحقيق                                                                                 46

فصل سوم: روش تحقيق

3-1. مقدمه                                                                                            49

3-2 . روش وطرح تحقيق                                                                            50

3-3 . جامعه آماري                                                                                   51

3-4 . نمونه آماري ، روش نمونه گيري وحجم نمونه                                           51

3-5 . ابزار گردآوري داده ها                                                                        51

3-6 . ابزار تحقيق                                                                                     52

3-6-1 . مواد آموزشي                                                                               52

3-6-2 . آزمون هاي پيشرفت تحصيلي (پيش آزمون ها وپس آزمون ها)                52

3-6-3 . قياس هاي مورد استفاده براي تدريس                                                52

3-7 .  روايي وپايايي ابزارگردآوري داده ها                                                       52

3-7-1 . روايي آزمون                                                                                  53

3-7-2 . روايي  محتوايي آزمون                                                                     53

3-7-3 . روايي ملاكي آزمون                                                                        53

3-7-4 . پايايي آزمون                                                                                 54

3-8 . شيوه ي اجرا                                                                                   54

3-9 . روش تجزيه وتحليل اطلاعات                                                                55

منابع ومأخذ

منابع فارسي                                                                                             57

منابع خارجي                                                                                             61

فهرست اشكال

عنوان                                                                                                  صفحه

شكل 2-1 نمايش يك قياس با اجزاي تشكيل دهنده آن                                          33

شكل 2-2 : نمايش يك قياس بين مدارهاي آب والكتريكي                                         34

شكل 2-3  : نمايش ترسيمي مدارالكتريكي ومدار آب                                             34

شكل2-4   : قياس بين قانون ميدان الكتريكي كولمب وقانون نيوتن                            37

شكل2-5   : قیاس  سیستم های مکانیکی والکتریکی                                            39

شكل 2- 6  : قياس به وسيله كميت

شكل2-6- 1 : قياس نيروي F وجريان I                    ا                                          39

شكل 2-6-2  : قياس سرعت V و ولتاژ خازن                                                        40

شكل 2-7 :  قياس نيروي F درسيستم مكانيكي با جريان  در سيستم الكتريكي           40

شكل2-8 :  نيروي اعمال شده به يك فنر                                                             40

شكل 2-9 : قياس اندوکتانس با معکوس سختی فنر                                              41

شكل 2-10 :  قياس مقاومت با معكوس ضريب ميرايي                                           41

شکل 2-11 : قیاس قطار و مقاومت های با اتصال سری                                           42

شكل 3-1:  طرح پيش آزمون وپس آزمون با گروه كنترل                                           50

1-1 . مقدمه :

درآموزش وپرورش متكي به حافظه كه بحث كمتري دركلاس به منظور بالا رفتن شناخت وقدرت درك دانش آموزان صورت مي گيرد ممكن است فراگير به آزمونها پاسخ صحيح بدهد ولي استعدادهاي ذاتي اوشكوفا نمي شود و آنچه  بيش از همه اورا از نيل به هدف باز مي دارد بي اعتمادي به خود ونيروهاي پوياي درونش براي رشد وپيشرفت است .« را جرز»[1] مي گويد: آن نوع يادگيري تسهيل    مي شود كه خودانگيخته باشدو شاگرد درفرايند يادگيري مشاركت مسئولانه داشته باشد زيرا دراين راستا خودانگيختي كل شخصيت شاگرد، يعني عقل واحساس اورا شامل مي شود وفراگيرترين وپايدارترين نوع يادگيري را به وجود مي آورد[ 1 ] .

درنظام هاي آموزشي تأكيد عمده بر پرورش خلاقيّت دانش آموزان ودانشجويان است .  معيار اساسي موفقيّت يك نظام آموزشي دراين است كه چه قدر افراد با فكر واخلاق تربيت مي كند. به همين دليل جوامع مختلف براي بقاي جامعه ي خود به اين امر مهم اهميت داده اند وبراين اعتقادند كه براي بقاي وتداوم آن درافراد ، بايستي عادت به تفكر را درآنها ايجاد كرد چرا كه خلاقيت با تفكر به وجود مي آيد.

درگذشته درباره ي خلاقيّت اين تصور وجود داشت كه خلاقيّت امري ذاتي است ونمي توان آن را آموزش داد وخلاقيّت ويژه ي خلق آثار بزرگ هنري است . ولي بنا به نظر « گوردون»[2] جريان خلاقيّت را مي توان شرح داد وپرده از مراحل آن برداشت وخلاقيّت فعاليت پوشيده واسرارآميز نيست. وي چنين اظهار مي دارد كه خلاقيّت رادر فعاليت هاي روزانه مي توان ديد ومي توان فعاليت هاي روزانه را خلاقانه كرد.ديدگاه هاي حاضر نيز اين اميدواري رابه وجود آورده است كه مي توان خلاقيّت را ياد گرفت وياد داد[ 2] .

روانشناسان مي گويند بيشتر كودكان زير پنج سال ايراني خلاق اند ولي فقط تعداد كمي ازآنها بعد از پنج سالگي خلاقيت شان را حفظ مي كنند.اين به معناي است كه نحوه ي آموزش وپرورش كودكان ما صحيح نيست. ما در مدرسه ذهن كودكانمان را با اطلاعات از پيش تعيين شده پر مي كنيم واين رويه را تا پايان دوران مدرسه ادامه مي دهيم . به اين ترتيب كودكان ونوجوانان ما توانايي كشف ، اختراع واستنتاج ندارند وقوه ي خلاقيّت شان را نيز از دست مي دهند . در واقع شكل آموزش وپرورش ما از لحظه ي تولد كودك با توانمندي هاي او وامكانات بالقوه ي كشور مطابقت ندارد. به كار گيري شيوه هاي نوين تدريس در آموزش وپرورش كمك مي كند كه دانش آموزان به كارهاي نو دست بزنند وبا هر موضوعي خلاقانه برخورد كنند‍[ 3 ]  .

يكي از الگوهاي تدريس كه باعث پرورش ظرفيت مشكل گشايي دانش آموزان وهدايت آنها به بيان خلاق وگسترش انگاره هاي جديد عقلي ازطريق توجه به بعد عاطفي وغيرمعقول مي شود، الگوي     بديعه پردازي است .

در این الگو ، خلاقیّت به وسیله ی فعالیّت استعاری به جریان آگاهانه تبدیل می شود . مقایسه ی یک مفهوم و یا یک نظر با مفهوم ونظری دیگر و استفاده از تشبیه و تمثیل برای بیان واقعیّت های موجود ، مراحل الگوی بدیعه پردازی است ودرخلال جايگيزيني هاست كه خلاقيّت رخ مي دهد.

وقتي معلم از دانش آموزان مي خواهد كه بين مطالب آشنا وغير آشنا ارتباط برقرار كند بدين وسيله فاصله ي مفهومي ميان شاگرد و هدف یا موضوع درسی را پر می کند و به دانش آموز در فهم بهتر  مطالب اوليه كمك مي نمايد. مثلاً وقتي از شاگرد مي خواهد كه درباره ي كتاب درسي خود همچون يك كفش كهنه ويا يك رودخانه فكر كند يك ساخت ( استعاره اي ) به وجود آورده است كه شاگردانش از طريق آن درباره ي چيزي آشنا به صورت جديد فكر مي كنند ويا وقتي به آنها مي گويد بدن انسان را با يك سيستم حمل ونقل مقايسه نمايند از اين راه افراد مي توانند با ايجاد تخيّل وبصيرت درافكار و    فعاليّت هاي روزانه ،  فعاليّتي جديد را ابداع نمايند[ 1 ] .

قياس در واقع مقايسه ي دو مفهوم متمايز است كه شباهت هايي باهم دارند. مفهومي كه درابتدا براي ما آشناست مفهوم قابل قياس[3] ومفهومي كه براي ما نا آشناست مفهوم هدف [4] ناميده مي شود. اگر اين دومفهوم ويژگي هاي مشابهي داشته باشند ، يك قياس بين آنها مي تواند بوجود بيايد.

پژوهش هاي انجام شده در زمينه ي نحوه ي آموزش وتجربيات كسب شده توسط معلمين ، نشان داده اند كه اگر روش آموزش قياس بطور مناسب به كار گرفته شود ، دانش آموزان را در درك بهتر علوم ياري خواهند رساند[4 ] .

 

1-  2 . بيان مسأله:

پژوهش ها نشان مي دهد كه يادگيري مفاهيم در شرايطي رخ مي دهد كه دانش آموزان انگيزه پيدا كرده وبه طرف مطلب جديد جذب شوند.

شيوه هاي نوين تدريس در آموزش وپرورش كمك مي كند كه دانش آموزان به كارهاي نو دست بزنند و با هر موضوعي خلاقانه برخورد كنند.

امروزه معلمان غالباً به همان طريقي تدريس مي كنند كه در طي نسلها انجام مي شده است . سبك اساسي تدريس حالت تعليمي داشته وشامل ارائه ي اطلاعات به شاگردان غيرفعال است. معلم در     فاصله هاي زماني منظم دانش آموزان را از نظر مقدار اطلاعاتي كه جذب كرده وبه خاطر سپرده اند، مورد امتحان قرار مي دهد . اين معلم است كه غالباً سؤال مي پرسد وبه ندرت دانش آموزان سؤالي مي پرسند. ساختار پاسخ ها بوسيله بافتي ازقبل تعيين شده ارائه مي شود كه از آن بافت سؤالات فرمولبندي گرديده است[ 2 ].

يكي ازهدفهاي مهم در آموزش درمحيط پرتلاطم ومتغير كنوني ، آموختن شيوه هاي خلاقيّت ونوآوري است . در روش بديعه پردازي يا نوآفريني ، فراگيران بدون الگوي عيني وانديشه قبلي با     خود انگيختگي وپرورش تخيّل وخلاقيّت مي توانند به گرد آوري اطلاعات ، سازماندهي ، تحليل وتركيب اطلاعات وكشف راه حلهاي گوناگون دست پيدا كنند[ 5 ] . قياس ها يكي از قويترين ابزار در دست معلم هستند ومانند يك مشخصه رايج ومعمول از تدريس علم به رسميت شناخته شده اند . مطالبي كه به    دانش آموزان آموزش داده مي شود بايستي با جزئيات بيشتري طرح شوند يا به عبارت ديگر لازم است جزئياتي را كه ارتباط بين دانش قبلي يادگيرنده ومطالب جديد را شامل مي شوند مورد توجه خاص قرار داد كه روش يادگيري مبتني براستفاده از قياس ها همين كار را انجام مي دهد وباعث بسط وتوسعه جزئيات در مورد مطلب آموزشي مورد نظر مي شود.[ 4 ] .

گاهي اوقات پيش مي آيد كه بعضي ازمعلم ها  بدون اينكه آگاهي از علم قياس داشته باشند ازاين روش استفاده مي كنند كه مي توان گفت اين كار، كار مخاطره آميزي است. قياس ها اگر بطور مؤثري درفرآيند آموزش استفاده شوند باعث افزايش يادگيري بوسيله ي ايجاد يك پل ادراكي بين دانش قبلي وجديد خواهند شد. ولي اگربطور غيرمؤثري به كار گرفته شوند باعث كاهش يادگيري با ايجاد تصورغلط مي شوند. مهارت اينكه چگونه از قياس ها بطور مؤثري استفاده گردد يك بخش مهم از فن تدريس      معلم هاست [همان] .

به طور كلي دونوع راهبرد مبتني بر روش هاي بديعه پردازي وجود دارد؛

1-   خلق چيزي جديد                         2- غريب را آشنا ساختن

دراين روش دانش آموزان درباره ي ابعاد گوناگون موضوع به همكاري ، فعاليت و حل مسأله مبادرت مي كنند. معلم نقش هدايت كننده دارد وسعي مي كند مطالب آشنا را به مطالب نا آشنا پيوند دهد ونظريات جديدي را به وجود آورد [6] .

1-   3 . اهميت وضرورت تحقيق :

الگوي بديعه پردازي بدان منظور طراحي شده است كه هم خلاقيّت فرد وهم خلاقيّت گروه را ارتقاء بخشد. مشاركت درتجربه ي بديعه پردازي مي تواند موجب پيدايش نوعي حس جمعي دربين شاگران گردد. شاگردان به هنگام ملاحظه ي نحوه ي واكنش هم كلاسان خود به يك مطلب يا مسأله ، مطالبي را درباره آنان ياد مي گيرند. درحالي كه روش هاي بديعه پردازي به خلق جامعه اي از افراد برابركه درآن صرف داشتن يك انديشه ، تنها پايه ي منزلت اجتماعي است ، كمك مي كند وانديشه ها به خاطرسهم بالقوه اي كه در فرآيندهاي گروهي ايفا مي كنند، ارزشمند تلقي مي شوند اين هنجار ونيز حالت بازي گونه ي آن شرايط لازم مشاركت گروهي را حتي براي خجول ترين شركت كنندگان فراهم مي كند [7] .

مشاركت در يك گروه بديعه پردازي همواره نوعي تجربه ي جمعي منحصر به فرد را فراهم مي كند كه درك بين فردي و يك حس جمعي را درميان افراد پرورش مي دهد. هنگامي كه هر يك از افراد گروه از طريق وابستگي خود نسبت به برداشت هاي گوناگون ديگر اعضاي گروه ، آگاهي دقيقي كسب مي كند وهرفكري هرچندسطحي ، به خاطر تأثير تحليلي بالقوه اي كه بر انديشه دارد، حائز اهميّت است [8] .

الگوي بديعه پردازي يكي از الگوهاي فعال درفرآيند ياد دهي – يادگيري است كه از خانواده ي اطلاعات پردازي مي باشد. اين الگو قوه ي خلاقيّت دانش آموزان را افزايش مي دهد، زيرا راهبردهاي آن ، ذهن آنان را به تفكر در زمينه ي ابعاد گوناگون موضوع ترغيب مي كند ودرهر موقعيتي ، به توليد ايده هاي جديد ودرك نحوه ي ارتباط بين مفاهيم مي پردازند. دراين الگو، براي دريافت مفاهيم جديد وكاربرد آنها ، مشابه سازي مي گردد و فعاليتّها از طريق قياس هاي گوناگون دنبال مي شود. درجريان اجراي اين الگو، نقش معلم هدايت دانش آموزان براي انجام دادن قياسهاي مستقيم وشخصي است. البته امكان دارد در ابتداي فعاليّت، دانش آموزان با مشكل روبه روشوند. كه دراين صورت بهتر است كه معلم نمونه اي بيان كند و به راهنمايي دانش آموزان بپردازد. يكي از مهمترين دستاوردهاي الگوي            بديعه پردازي ، تقويت مهارت حل مسئله در فراگيرندگان است، زيرا آنان رويدادهاي را از زواياي گوناگون مشاهده مي كنند وبراي مقابله با مشكلات ، قدرت خلاقانه اي به دست مي آورند ويك نظام فكري منسجم را با شناخت كامل ارتباطات عناصر ومفاهيم درك مي كنند[2] .

اين شيوه ، زماني كه راه حل هاي قديمي براي انجام كار مناسب نباشد مطرح مي گردد. يعني به افراد فرصت ابتكار راههاي جديد براي اشيا و ابراز خويشتن  داد. گوردون آن را آشنايي زدايي مي نامد. يعني فرد تلاش مي نمايد با ديد تازه اي به چيزهاي آشنا بنگرد.

تفكر خلاق دراين شيوه به وسيله ي فعاليت استعاري وتمثيلي شكل مي گيرد. بدين ترتيب از شباهت امور مانند مقايسه يك چيز با فكر ديگر به وسيله ي استفاده ازيكي به جاي ديگري بهره مي گيرند.

اگرچه خلاقيت يك فرايند فردي است ولي پويايي يك گروه كلاسي مي تواند خلاقيّت فرد را پرورش دهد. اين مدل از اين جهت طراحي مي شود كه جوي در كلاس به وجود آورد كه خلاقيّت    دانش آموز واكتشاف انديشه هاي جديد را در علوم وهنر تشويق نمايد. در اين  مدل معلم سؤالاتي     باز پاسخ وفرخوان را مطرح مي كند كه علاقه ي دانش آموز را تحريك وتوجه تمام اعضاي كلاس را به فرآيند خلاق جلب مي كند. هنگامي كه دانش آموزان ، قياس هاي خويش را تدوين مي كنند معلم بدون آنكه آنان را تحت نفوذ خويش قرار دهد آنها را ياري مي كند. دانش آموزان تشويق مي شوند تا      شيوه هاي متعارف تفكر را ازطريق تسليم شدن به حالات غير معقول ذهني نظير خيال پردازي ، افكار نامربوط ونماد گرايي بشكنند. معلم چنين رويكردي را با پذيرش بدون داوري تفكرات عجيب و        غير معقول وازطريق آشكار كردن برخي از رويكردهاي غير منطقي براي حل مسأله تشويق مي كند .

الگوي بديعه پردازي حاوي عناصر نيرومندي است كه هم ارزش آموزشي وهم ارزش پرورشي دارند. از آن جا كه گوردون معتقد بوده است فرآيند خلاق را مي توان به طور اخص از طريق آموزش مستقيم گسترش داد، الگوي بديعه پردازي رابراي «آموزش خلاقيت» به افراد و گروه ها طراحي كرده است. با اين حال بديعه پردازي نه تنها براي گسترش توانايي خلاق عمومي، بلكه براي گسترش پاسخ هاي خلاق در زمينه ي موضوع هاي مختلف كاربرد دارد. معلماني كه از الگوي بديعه پردازي براي دستيابي به اين اهداف استفاده مي كنند ، بر يك محيط اجتماعي مشوق خلاقيّت تأكيد داشته و از انسجام گروهي براي توليد نيرويي كه شركت كنندگان را قادر سازد تادر يك دنياي استعاره اي به ايفاي نقش بپردازند، بهره   مي گيرند.

الگوي بديعه پردازي در بردارنده ي ارزش هاي بسيار خوبي از آموزش و پرورش است. فنون آموزشي خاصي كه گوردون به وجود آورد، مبتني براين اعتقاد است كه مي توان«جريان خلاقيّت را با ديگران مبادله كرد و مي توان آن را با مهارت آموزي مستقيم توسعه داد». به هر حال بديعه پردازي در گسترش توان كلي خلاقيّت و در رشد پاسخ هاي خلاق در زمينه هاي گوناگون مطالب درسي به كار   مي رود. گوردون به صراحت اعتقاد دارد كه خلاقيّت با انرژي خود که در هنگام استفاده از بديعه پردازي پديد مي آورد يادگيري را افزايش مي دهد. او به محيط اجتماعي كه بتواند مشوّق خلاقيّت باشد ويكپارچگي گروهي مولد انرژي كه بتواند شركت كنندگان را به فعاليّت متقابل در درون دنياي استعارات بكشاند ، تأكيد دارد[2و6] .

اين ساده است كه ببينيم چرا قياس ها ومدل ها، راه هاي مهمي براي تشريح وتوضيح مفاهيم وفرآيندها هستند . مخصوصاً براي آن مواردي كه ديده نمي شوند ،  مانند اتم هاو مولكول ها .  مفاهيمي از اين قبيل ، به ما كمك مي كند كه بفهميم چرا قياس ها ابزار تفكردر چرايي آموزش علوم هستند آنها در واقع به عنوان ابزار تفكر در علم معرفي شده اند [9] .

دانش آموزاني كه نمي توانند تصوري از رفتار مدارهاي الكتريكي داشته باشند در درك آنها نيز با مشكل مواجه خواهند شد . اين مشكلات از عدم توانايي در تصوير سازي رفتار مدارهاي الكتريكي نشأت مي گيرد . زماني كه معلم سعي دارد به دانش آموزان در درك اينكه چه اتفاقاتي در داخل مدارات الكتريكي در حال رخ دادن است كمك كند ، تصوير سازي نقش مهمي در فرآيند يادگيري بازي         مي كند [4] .

كارشناسان آموزش وپرورش به اين نتيجه رسيده اند كه يادگيرنده ها با پيش زمينه ها، انگيزه ها و روش هاي يادگيري متفاوتي دريك كلاس درس مي نشينند. بعضي از دانش آموزان با ديدن وشنيدن ، گروه دوم با تفكر وعمل كردن ، گروه سوّم با حفظ كردن وتصويرسازي، وگروه آخر با ترسيم ومدل هاي رياضي ياد مي گيرند. علاوه براين ، معلم ها نيز روش هاي ياد دادن متفاوتي دارند. بعضي ازآنها بر روي مفهوم تأكيد دارند و بعضي ديگر بر روي حفظ كردن . دريك كلاس سنتي ، مدرس دانش آموزان را مثل مغزهاي خالي مي بيند كه بايستي با دانش و واقعيّت ها پرشود. با اين حال ، يك عامل بسيار مهم در موفقيّت دانش آموزان ميل به يادگيري در آنهاست. كه مي توان با به كارگيري مواد و روش هاي يادگيري جذّاب ، ميل به ياد گيري را در آنان افزايش داد[همان].

1-  4 . اهداف تحقيق:

1-4 -1 . هدف كلي:

هدف كلي اين تحقيق : ارايه ي راهبردهاي تدريس مؤثر دروس الکتروتکنیک هنرستان ها با استفاده از الگوي بديعه پردازي (قياس مستقيم) است .

1-  4 – . اهداف جزئي:

دركنار هدف كلي ، اهداف جزئي زير نيز مورد نظر است:

  • تعيين ميزان اثربخشي استفاده از قياس مستقيم براي تدريس مفاهيم در دروس الکتروتکنیک هنرستان .
  • سنجش وكشف اعتبار بخشي الگوي ارايه ي شده از طريق اجراي آزمايشي آن .
  • تعيين ميزان اثربخشي استفاده ازقياس مستقيم به صورت فردي وگروهي دركلاس درس.
  • حصول اطمينان ازكاربرد الگوي بديعه پردازي ( قياس مستقيم) درارزشيابي تكويني وپاياني.
  • تعيين ميزان اثر بخشي استفاده ازقياس ها در يادگيري بهتر دروس الکتروتکنیک هنرستان.

1-  5 . قلمرو تحقيق :

1-   5 -1 . قلمرو مكاني تحقيق :

تحقيق حاضر در سطح هنرستان شهيد رجائي شهرستان آذرشهر استان آذربايجانشرقي در دو كلاس سوم برق و سوم الكترونیک به اجرا خواهد آمد. انتخاب اين هنرستان به خاطر سطح علمي بالاي همكاران وهمكاري صميمانه مسئولين هنرستان درطي 15 سال تدريس اينجانب دراين هنرستان         مي باشد.

1-5-2. قلمرو زماني تحقيق:

تحقيق حاضر از اسفند ماه سالتحصيلي 89- 88 تا آخر سالتحصيلي درهنرستان شهيد رجایی آذرشهر به اجرا درخواهد آمد.

1-6 . فرضيه هاي تحقيق:

1-   استفاده از الگوي بديعه پردازي (قياس مستقيم) دردرك مفاهيم مشكل وپيچيده دروس الکتروتکنیک هنرستان تأثير بيشتري نسبت به روشهاي رايج كنوني دارد .

2-   استفاده از الگوي بديعه پردازي ( قياس مستقيم)  درپيشرفت تحصيلي هنرجويان درمقايسه با روش هاي تدريس رايج ، مؤثر تر است.

3-   استفاده ازالگوي بديعه پردازي (قياس مستقيم) به اكتشاف انديشه هاي جديد در دروس الکتروتکنیک هنرستان درهنرجويان كمك مي كند.

4-   استفاده ازالگوي بديعه پردازي (قياس مستقيم) درايجاد يادگيري معنادار (دستيابي فراگيران به سطوح بالاي شناختي بلوم ) درمقايسه با روشهاي تدريس رايج ، تأثير بيشتري دارد.

1-7 . تعريف واژه ها، مفاهيم ومتغيرها

1-7- 1. تعريف نظري

الگوي بديعه پردازي : بديعه پردازي سومين نماينده ي خانواده ي الگوهاي پردازش اطلاعات است وبه عنوان يك الگوي يادگيري به تدريس تفكراستعاره اي مبادرت كرده است وشاگردان را به ابداع مطالب جديد وخلاقانه ترغيب مي كند.[2] .

تفكر استعاره اي [5] : استعاره نوعي رابطه ي شباهت را به واسطه ي مقايسه ي يك شي يا مطلب با شي يا مطلبي ديگر، از طريق به كارگيري يكي به جاي ديگري ، بنيان مي نهد. فرايند خلاق درجريان اين جايگزيني رخ مي نماياند. يعني مطالب آشنا را با مطالب جديد مرتبط ساخته ونكته ي جديدي از مطالب آشنا را استخراج مي كند [10] .

قياس مستقيم[6] : قياس مستقيم به معناي مقايسه ي ساده ي دو شي يا مفهوم است . دراين حالت لازم نيست كه امور مورد مقايسه از جميع جهات با يكديگر يكسان باشند. قياس در واقع مقايسه ي دو مفهوم متمايز است كه شباهت هايي باهم دارند. مفهومي كه درابتدا براي ما آشناست مفهوم قابل قياس ومفهومي كه براي ما نا آشناست مفهوم هدف ناميده مي شوند.كه هر دوي آن مفاهيم ويژگي هاي خاص خودشان را دارا مي باشند. اگر اين دو مفهوم ويژگي هاي مشابهي داشته باشند يك قياس بين آنها مي تواند بوجود بيايد [2و4] .

خلاقيت [7] : خلاقيت به معني توانايي تركيب ايده ها دريك روش منحصر به فرد يا ایجاد پیوستگی بین ایده ها می باشد که از به کارگیری توانایی های ذهنی برای ایجاد یک فکر يا مفهوم جديد به وجود     مي آيد[11] .

آموزش مدارهاي الكتريكي [8] : آن بخش از آموزش رسمي را شامل مي شود كه مربوط به برنامه ي درسي مدارهاي الكتريكي هنرستان ها در شاخه ي فني حرفه اي مي باشد.

Abstract

            Investigations have shown that learning process takes place when students are motivated and consequently are attracted to the new subject. Modern methods of teaching in education help students to embark on new works and to deal with every subject in a creative way. In the educational systems, the main emphasis is on the training of creative students. The significant criterion for measuring success of an educational system is in how many wise and creative students it can educate, in other words, a good teacher is a person who teaches to the students how to think and how to use the information and makes them creative. Therefore creativity is essential for survival of every society so that the habit of thinking should be taught for construction and continuation of it, because it is thinking, that makes the creativity.

One of the major purposes in the present fluctuating and unstable environment is the learning of innovation and creativity. Synectics model is one of the teaching models that increases the capability of resolving difficulties in the students, leads them to the creative expression and develops new ideas through paying attention to the irrational and emotional aspect. In this model, creativity is changed into a conscious process by means of metaphor activity. Analogy between two concepts and making use of comparison for expressing the present realities are of synectics model stages and during these substituting, creativity takes place.

The main purpose of synectics is to break up resistance of traditional principals and is to make new way for solving problems.

Using analogies in teaching is one of the policies that in addition to construction of creativity and innovation, makes the learning and also teaching process more attractive and interesting.

 


مقطع : کارشناسی ارشد

تعداد صفحات فایل : 60

خرید فایل word و pdf به همراه فایل ارایه

فایل این پایان نامه ویرایش پایان نامه ای شده است

قبل از خرید فایل می توانید با پشتبانی سایت مشورت کنید