چکیده

پ‍ژوهش ها نشان می دهد که یادگیری مفاهیم در شرایطی رخ می دهد که دانش آموزان انگیزه پیدا کرده و به طرف مطلب جدید جذب شوند . شیوه های نوین تدربس در آموزش و پرورش کمک می کند که دانش آموزان به کارهای نو دست بزنند و با هر موضوعی خلاقانه برخورد کنند . در نظامهای آموزشی نیز تاکید عمده بر پرورش خلاقیّت دانش آموزان است . معیار اساسی موفقیّت یک نظام آموزشی در این است که چقدر افراد بافکر و خلاق تربیت می کند و به تعبیری معلم خوب را کسی می داند که تفکر و چگونگی استفاده از اطلاعات را به دانش آموزان یاد دهد و آنها را خلاق بار آورد . بنابراین ، خلاقیّت برای بقای هر جامعه ای لازم است و برای ایجاد و تداوم آن در افراد بایستی عادت به تفکر را در آنها ایجاد کرد چرا که خلاقیّت با تفکر بوجود می آید . یکی از هدفهای مهم در محیط پرتلاطم و متغیر کنونی،  آموختن شیوه های خلاقیّت و نوآوری است . ویکی از الگوهای تدریس که باعث پرورش ظرفیت   مشکل گشایی دانش آموزان و هدایت آنها به بیان خلاق و گسترش انگاره های جدید از طریق توجه به بعد عاطفی و غیرمعقول می شود ، الگوی بدیعه پردازی است .

در این الگو ، خلاقیّت به وسیله ی فعالیّت استعاری به جریان اگاهانه تبدیل می شود . مقایسه ی یک مفهوم و یا نظر با مفهوم و نظری دیگر و استفاده از تشبیه و تمثیل برای بیان واقعیّت های موجود ، مراحل الگوی بدیعه پردازی است و در خلال جایگزینی هاست که خلاقیّت رخ می دهد .هدف اساسی نوآفرینی یا بدیعه پردازی شکستن سد قواعد مرسوم و ایجاد راههای جدید برای حل مسائل می باشد .

استفاده ازقیاس ها در تدریس یکی از راهکارهایی است که علاوه بر ایجاد خلاقیّت و نوآوری در     دانش آموزان ، تدریس را جذاب و یادگیری را آسان و شوق انگیز می نماید .از آنجاییکه در دروس مدارهای الکتریکی و ماشینهای الکتریکی DCوAC دچار افت تحصیلی شدید هستیم ، می توان با این شیوه ها به بررسی محتوایی موضوع پرداخت و با تحلیل نتایج بدست آمده و با کمک نرم افزار آماری SPSS آزمایشهایی را طراحی و نتیجه ها را بررسی نمود . در این فرآیند برای سنجش فرضیه ها از آزمون هایی همچون آزمون t استفاده می شود .

لغات کلیدی :  الگوی بدیعه پردازی ، تفکر استعاره ای ، قیاس مستقیم ، خلاقیّت ، آموزش مدارهای الکتریکی

فهرست مطالب

فصل اول : طرح مسأله

1-1 مقدمه                                                                                            2

1-2 . بیان مسله                                                                                      4

1-3 . اهمیت وضرورت تحقیق                                                                     5

1-4 . اهداف تحقیق                                                                                  8

1-4-1 . اهداف کلی                                                                                   8

1-4-2 . اهداف جزئی                                                                                 8

1-5 . قلمرو تحقیق                                                                                    8

1-5-1 . قلمرو مکانی تحقیق                                                                         9

1-5-2. قلمرو زمانی تحقیق                                                                          8

1-6 . فرضیه های تحقیق                                                                              9

1-7 . تعریف واژه ها، مفاهیم ومتغیرها                                                            9

1-7- 1. تعریف نظری                                                                                  9

1-7-2 . تعریف عملیاتی                                                                              10

فصل دوم: ادبیات وپیشینه ی تحقیق           

2- 1 . مقدمه                                                                                         13

2 -2. مفاهیم تدریس ، پرورش ، آموزش وارتباط آنها با یکدیگر                             13

2-3. تعریف تدریس                                                                                   15

2-4 . تقسیم بندی روشهای تدریس                                                              15

2-4- 1. روشهای تاریخی (سنتی)                                                                15

2-4- 2 . روشهای نوین                                                                               16

2-5 . چگونگی جایگزینی روش های نوین آموزشی به جای روش های سنتی          16

2-6 . خلاقیّت و نوآوری                                                                                20

2-7 . روش های پرورش خلاقیّت                                                                   21

2-8 . موانع خلاقیّت                                                                                   23

2-8-1 . موانع فردى                                                                                    24

2-8-1 . موانع بیرونى                                                                                  25

2-9 . نقش معلم در پرورش خلاقیّت                                                               26

2-10. انتخاب الگوی مناسب برای تدریس دروس تخصصی الکتروتکنیک                    28

2- 11.الگوی بدیعه پردازی                                                                            29

2- 12 . آموزش خلاقیّت در قالب الگوی بدیعه پردازی                                           30

2-17 . قیاس به چه معناست؟                                                                       33

2-18 .  قیاس چگونه باعث بهبود یادگیری می شود ؟                                          34

2-19 .  بهترین نوع قیاس چیست؟                                                                  35

2-20 .   مثال هایی از آموزش با روش قیاس                                                     36

2-20- 1. آموزش میدان الکتریکی با روش قیاس                                                 36

2-20-2 . قیاس سیستم های الکتریکی ومکانیکی                                            39

2-20-3 . قیاس قطار و مقاومت های با اتصال سری                                             42

2-21 . بررسی تحقیق های انجام شده در داخل کشور                                         43

2-22 . بررسی تحقیق های انجام شده در خارج از کشور                                      45

2-23 . هدف از تحقیق                                                                                 46

فصل سوم: روش تحقیق

3-1. مقدمه                                                                                            49

3-2 . روش وطرح تحقیق                                                                            50

3-3 . جامعه آماری                                                                                   51

3-4 . نمونه آماری ، روش نمونه گیری وحجم نمونه                                           51

3-5 . ابزار گردآوری داده ها                                                                        51

3-6 . ابزار تحقیق                                                                                     52

3-6-1 . مواد آموزشی                                                                               52

3-6-2 . آزمون های پیشرفت تحصیلی (پیش آزمون ها وپس آزمون ها)                52

3-6-3 . قیاس های مورد استفاده برای تدریس                                                52

3-7 .  روایی وپایایی ابزارگردآوری داده ها                                                       52

3-7-1 . روایی آزمون                                                                                  53

3-7-2 . روایی  محتوایی آزمون                                                                     53

3-7-3 . روایی ملاکی آزمون                                                                        53

3-7-4 . پایایی آزمون                                                                                 54

3-8 . شیوه ی اجرا                                                                                   54

3-9 . روش تجزیه وتحلیل اطلاعات                                                                55

منابع ومأخذ

منابع فارسی                                                                                             57

منابع خارجی                                                                                             61

فهرست اشکال

عنوان                                                                                                  صفحه

شکل 2-1 نمایش یک قیاس با اجزای تشکیل دهنده آن                                          33

شکل 2-2 : نمایش یک قیاس بین مدارهای آب والکتریکی                                         34

شکل 2-3  : نمایش ترسیمی مدارالکتریکی ومدار آب                                             34

شکل2-4   : قیاس بین قانون میدان الکتریکی کولمب وقانون نیوتن                            37

شکل2-5   : قیاس  سیستم های مکانیکی والکتریکی                                            39

شکل 2- 6  : قیاس به وسیله کمیت

شکل2-6- 1 : قیاس نیروی F وجریان I                    ا                                          39

شکل 2-6-2  : قیاس سرعت V و ولتاژ خازن                                                        40

شکل 2-7 :  قیاس نیروی F درسیستم مکانیکی با جریان  در سیستم الکتریکی           40

شکل2-8 :  نیروی اعمال شده به یک فنر                                                             40

شکل 2-9 : قیاس اندوکتانس با معکوس سختی فنر                                              41

شکل 2-10 :  قیاس مقاومت با معکوس ضریب میرایی                                           41

شکل 2-11 : قیاس قطار و مقاومت های با اتصال سری                                           42

شکل 3-1:  طرح پیش آزمون وپس آزمون با گروه کنترل                                           50

1-1 . مقدمه :

درآموزش وپرورش متکی به حافظه که بحث کمتری درکلاس به منظور بالا رفتن شناخت وقدرت درک دانش آموزان صورت می گیرد ممکن است فراگیر به آزمونها پاسخ صحیح بدهد ولی استعدادهای ذاتی اوشکوفا نمی شود و آنچه  بیش از همه اورا از نیل به هدف باز می دارد بی اعتمادی به خود ونیروهای پویای درونش برای رشد وپیشرفت است .« را جرز»[1] می گوید: آن نوع یادگیری تسهیل    می شود که خودانگیخته باشدو شاگرد درفرایند یادگیری مشارکت مسئولانه داشته باشد زیرا دراین راستا خودانگیختی کل شخصیت شاگرد، یعنی عقل واحساس اورا شامل می شود وفراگیرترین وپایدارترین نوع یادگیری را به وجود می آورد[ 1 ] .

درنظام های آموزشی تأکید عمده بر پرورش خلاقیّت دانش آموزان ودانشجویان است .  معیار اساسی موفقیّت یک نظام آموزشی دراین است که چه قدر افراد با فکر واخلاق تربیت می کند. به همین دلیل جوامع مختلف برای بقای جامعه ی خود به این امر مهم اهمیت داده اند وبراین اعتقادند که برای بقای وتداوم آن درافراد ، بایستی عادت به تفکر را درآنها ایجاد کرد چرا که خلاقیت با تفکر به وجود می آید.

درگذشته درباره ی خلاقیّت این تصور وجود داشت که خلاقیّت امری ذاتی است ونمی توان آن را آموزش داد وخلاقیّت ویژه ی خلق آثار بزرگ هنری است . ولی بنا به نظر « گوردون»[2] جریان خلاقیّت را می توان شرح داد وپرده از مراحل آن برداشت وخلاقیّت فعالیت پوشیده واسرارآمیز نیست. وی چنین اظهار می دارد که خلاقیّت رادر فعالیت های روزانه می توان دید ومی توان فعالیت های روزانه را خلاقانه کرد.دیدگاه های حاضر نیز این امیدواری رابه وجود آورده است که می توان خلاقیّت را یاد گرفت ویاد داد[ 2] .

روانشناسان می گویند بیشتر کودکان زیر پنج سال ایرانی خلاق اند ولی فقط تعداد کمی ازآنها بعد از پنج سالگی خلاقیت شان را حفظ می کنند.این به معنای است که نحوه ی آموزش وپرورش کودکان ما صحیح نیست. ما در مدرسه ذهن کودکانمان را با اطلاعات از پیش تعیین شده پر می کنیم واین رویه را تا پایان دوران مدرسه ادامه می دهیم . به این ترتیب کودکان ونوجوانان ما توانایی کشف ، اختراع واستنتاج ندارند وقوه ی خلاقیّت شان را نیز از دست می دهند . در واقع شکل آموزش وپرورش ما از لحظه ی تولد کودک با توانمندی های او وامکانات بالقوه ی کشور مطابقت ندارد. به کار گیری شیوه های نوین تدریس در آموزش وپرورش کمک می کند که دانش آموزان به کارهای نو دست بزنند وبا هر موضوعی خلاقانه برخورد کنند‍[ 3 ]  .

یکی از الگوهای تدریس که باعث پرورش ظرفیت مشکل گشایی دانش آموزان وهدایت آنها به بیان خلاق وگسترش انگاره های جدید عقلی ازطریق توجه به بعد عاطفی وغیرمعقول می شود، الگوی     بدیعه پردازی است .

در این الگو ، خلاقیّت به وسیله ی فعالیّت استعاری به جریان آگاهانه تبدیل می شود . مقایسه ی یک مفهوم و یا یک نظر با مفهوم ونظری دیگر و استفاده از تشبیه و تمثیل برای بیان واقعیّت های موجود ، مراحل الگوی بدیعه پردازی است ودرخلال جایگیزینی هاست که خلاقیّت رخ می دهد.

وقتی معلم از دانش آموزان می خواهد که بین مطالب آشنا وغیر آشنا ارتباط برقرار کند بدین وسیله فاصله ی مفهومی میان شاگرد و هدف یا موضوع درسی را پر می کند و به دانش آموز در فهم بهتر  مطالب اولیه کمک می نماید. مثلاً وقتی از شاگرد می خواهد که درباره ی کتاب درسی خود همچون یک کفش کهنه ویا یک رودخانه فکر کند یک ساخت ( استعاره ای ) به وجود آورده است که شاگردانش از طریق آن درباره ی چیزی آشنا به صورت جدید فکر می کنند ویا وقتی به آنها می گوید بدن انسان را با یک سیستم حمل ونقل مقایسه نمایند از این راه افراد می توانند با ایجاد تخیّل وبصیرت درافکار و    فعالیّت های روزانه ،  فعالیّتی جدید را ابداع نمایند[ 1 ] .

قیاس در واقع مقایسه ی دو مفهوم متمایز است که شباهت هایی باهم دارند. مفهومی که درابتدا برای ما آشناست مفهوم قابل قیاس[3] ومفهومی که برای ما نا آشناست مفهوم هدف [4] نامیده می شود. اگر این دومفهوم ویژگی های مشابهی داشته باشند ، یک قیاس بین آنها می تواند بوجود بیاید.

پژوهش های انجام شده در زمینه ی نحوه ی آموزش وتجربیات کسب شده توسط معلمین ، نشان داده اند که اگر روش آموزش قیاس بطور مناسب به کار گرفته شود ، دانش آموزان را در درک بهتر علوم یاری خواهند رساند[4 ] .

 

1-  2 . بیان مسأله:

پژوهش ها نشان می دهد که یادگیری مفاهیم در شرایطی رخ می دهد که دانش آموزان انگیزه پیدا کرده وبه طرف مطلب جدید جذب شوند.

شیوه های نوین تدریس در آموزش وپرورش کمک می کند که دانش آموزان به کارهای نو دست بزنند و با هر موضوعی خلاقانه برخورد کنند.

امروزه معلمان غالباً به همان طریقی تدریس می کنند که در طی نسلها انجام می شده است . سبک اساسی تدریس حالت تعلیمی داشته وشامل ارائه ی اطلاعات به شاگردان غیرفعال است. معلم در     فاصله های زمانی منظم دانش آموزان را از نظر مقدار اطلاعاتی که جذب کرده وبه خاطر سپرده اند، مورد امتحان قرار می دهد . این معلم است که غالباً سؤال می پرسد وبه ندرت دانش آموزان سؤالی می پرسند. ساختار پاسخ ها بوسیله بافتی ازقبل تعیین شده ارائه می شود که از آن بافت سؤالات فرمولبندی گردیده است[ 2 ].

یکی ازهدفهای مهم در آموزش درمحیط پرتلاطم ومتغیر کنونی ، آموختن شیوه های خلاقیّت ونوآوری است . در روش بدیعه پردازی یا نوآفرینی ، فراگیران بدون الگوی عینی واندیشه قبلی با     خود انگیختگی وپرورش تخیّل وخلاقیّت می توانند به گرد آوری اطلاعات ، سازماندهی ، تحلیل وترکیب اطلاعات وکشف راه حلهای گوناگون دست پیدا کنند[ 5 ] . قیاس ها یکی از قویترین ابزار در دست معلم هستند ومانند یک مشخصه رایج ومعمول از تدریس علم به رسمیت شناخته شده اند . مطالبی که به    دانش آموزان آموزش داده می شود بایستی با جزئیات بیشتری طرح شوند یا به عبارت دیگر لازم است جزئیاتی را که ارتباط بین دانش قبلی یادگیرنده ومطالب جدید را شامل می شوند مورد توجه خاص قرار داد که روش یادگیری مبتنی براستفاده از قیاس ها همین کار را انجام می دهد وباعث بسط وتوسعه جزئیات در مورد مطلب آموزشی مورد نظر می شود.[ 4 ] .

گاهی اوقات پیش می آید که بعضی ازمعلم ها  بدون اینکه آگاهی از علم قیاس داشته باشند ازاین روش استفاده می کنند که می توان گفت این کار، کار مخاطره آمیزی است. قیاس ها اگر بطور مؤثری درفرآیند آموزش استفاده شوند باعث افزایش یادگیری بوسیله ی ایجاد یک پل ادراکی بین دانش قبلی وجدید خواهند شد. ولی اگربطور غیرمؤثری به کار گرفته شوند باعث کاهش یادگیری با ایجاد تصورغلط می شوند. مهارت اینکه چگونه از قیاس ها بطور مؤثری استفاده گردد یک بخش مهم از فن تدریس      معلم هاست [همان] .

به طور کلی دونوع راهبرد مبتنی بر روش های بدیعه پردازی وجود دارد؛

1-   خلق چیزی جدید                         2- غریب را آشنا ساختن

دراین روش دانش آموزان درباره ی ابعاد گوناگون موضوع به همکاری ، فعالیت و حل مسأله مبادرت می کنند. معلم نقش هدایت کننده دارد وسعی می کند مطالب آشنا را به مطالب نا آشنا پیوند دهد ونظریات جدیدی را به وجود آورد [6] .

1-   3 . اهمیت وضرورت تحقیق :

الگوی بدیعه پردازی بدان منظور طراحی شده است که هم خلاقیّت فرد وهم خلاقیّت گروه را ارتقاء بخشد. مشارکت درتجربه ی بدیعه پردازی می تواند موجب پیدایش نوعی حس جمعی دربین شاگران گردد. شاگردان به هنگام ملاحظه ی نحوه ی واکنش هم کلاسان خود به یک مطلب یا مسأله ، مطالبی را درباره آنان یاد می گیرند. درحالی که روش های بدیعه پردازی به خلق جامعه ای از افراد برابرکه درآن صرف داشتن یک اندیشه ، تنها پایه ی منزلت اجتماعی است ، کمک می کند واندیشه ها به خاطرسهم بالقوه ای که در فرآیندهای گروهی ایفا می کنند، ارزشمند تلقی می شوند این هنجار ونیز حالت بازی گونه ی آن شرایط لازم مشارکت گروهی را حتی برای خجول ترین شرکت کنندگان فراهم می کند [7] .

مشارکت در یک گروه بدیعه پردازی همواره نوعی تجربه ی جمعی منحصر به فرد را فراهم می کند که درک بین فردی و یک حس جمعی را درمیان افراد پرورش می دهد. هنگامی که هر یک از افراد گروه از طریق وابستگی خود نسبت به برداشت های گوناگون دیگر اعضای گروه ، آگاهی دقیقی کسب می کند وهرفکری هرچندسطحی ، به خاطر تأثیر تحلیلی بالقوه ای که بر اندیشه دارد، حائز اهمیّت است [8] .

الگوی بدیعه پردازی یکی از الگوهای فعال درفرآیند یاد دهی – یادگیری است که از خانواده ی اطلاعات پردازی می باشد. این الگو قوه ی خلاقیّت دانش آموزان را افزایش می دهد، زیرا راهبردهای آن ، ذهن آنان را به تفکر در زمینه ی ابعاد گوناگون موضوع ترغیب می کند ودرهر موقعیتی ، به تولید ایده های جدید ودرک نحوه ی ارتباط بین مفاهیم می پردازند. دراین الگو، برای دریافت مفاهیم جدید وکاربرد آنها ، مشابه سازی می گردد و فعالیتّها از طریق قیاس های گوناگون دنبال می شود. درجریان اجرای این الگو، نقش معلم هدایت دانش آموزان برای انجام دادن قیاسهای مستقیم وشخصی است. البته امکان دارد در ابتدای فعالیّت، دانش آموزان با مشکل روبه روشوند. که دراین صورت بهتر است که معلم نمونه ای بیان کند و به راهنمایی دانش آموزان بپردازد. یکی از مهمترین دستاوردهای الگوی            بدیعه پردازی ، تقویت مهارت حل مسئله در فراگیرندگان است، زیرا آنان رویدادهای را از زوایای گوناگون مشاهده می کنند وبرای مقابله با مشکلات ، قدرت خلاقانه ای به دست می آورند ویک نظام فکری منسجم را با شناخت کامل ارتباطات عناصر ومفاهیم درک می کنند[2] .

این شیوه ، زمانی که راه حل های قدیمی برای انجام کار مناسب نباشد مطرح می گردد. یعنی به افراد فرصت ابتکار راههای جدید برای اشیا و ابراز خویشتن  داد. گوردون آن را آشنایی زدایی می نامد. یعنی فرد تلاش می نماید با دید تازه ای به چیزهای آشنا بنگرد.

تفکر خلاق دراین شیوه به وسیله ی فعالیت استعاری وتمثیلی شکل می گیرد. بدین ترتیب از شباهت امور مانند مقایسه یک چیز با فکر دیگر به وسیله ی استفاده ازیکی به جای دیگری بهره می گیرند.

اگرچه خلاقیت یک فرایند فردی است ولی پویایی یک گروه کلاسی می تواند خلاقیّت فرد را پرورش دهد. این مدل از این جهت طراحی می شود که جوی در کلاس به وجود آورد که خلاقیّت    دانش آموز واکتشاف اندیشه های جدید را در علوم وهنر تشویق نماید. در این  مدل معلم سؤالاتی     باز پاسخ وفرخوان را مطرح می کند که علاقه ی دانش آموز را تحریک وتوجه تمام اعضای کلاس را به فرآیند خلاق جلب می کند. هنگامی که دانش آموزان ، قیاس های خویش را تدوین می کنند معلم بدون آنکه آنان را تحت نفوذ خویش قرار دهد آنها را یاری می کند. دانش آموزان تشویق می شوند تا      شیوه های متعارف تفکر را ازطریق تسلیم شدن به حالات غیر معقول ذهنی نظیر خیال پردازی ، افکار نامربوط ونماد گرایی بشکنند. معلم چنین رویکردی را با پذیرش بدون داوری تفکرات عجیب و        غیر معقول وازطریق آشکار کردن برخی از رویکردهای غیر منطقی برای حل مسأله تشویق می کند .

الگوی بدیعه پردازی حاوی عناصر نیرومندی است که هم ارزش آموزشی وهم ارزش پرورشی دارند. از آن جا که گوردون معتقد بوده است فرآیند خلاق را می توان به طور اخص از طریق آموزش مستقیم گسترش داد، الگوی بدیعه پردازی رابرای «آموزش خلاقیت» به افراد و گروه ها طراحی کرده است. با این حال بدیعه پردازی نه تنها برای گسترش توانایی خلاق عمومی، بلکه برای گسترش پاسخ های خلاق در زمینه ی موضوع های مختلف کاربرد دارد. معلمانی که از الگوی بدیعه پردازی برای دستیابی به این اهداف استفاده می کنند ، بر یک محیط اجتماعی مشوق خلاقیّت تأکید داشته و از انسجام گروهی برای تولید نیرویی که شرکت کنندگان را قادر سازد تادر یک دنیای استعاره ای به ایفای نقش بپردازند، بهره   می گیرند.

الگوی بدیعه پردازی در بردارنده ی ارزش های بسیار خوبی از آموزش و پرورش است. فنون آموزشی خاصی که گوردون به وجود آورد، مبتنی براین اعتقاد است که می توان«جریان خلاقیّت را با دیگران مبادله کرد و می توان آن را با مهارت آموزی مستقیم توسعه داد». به هر حال بدیعه پردازی در گسترش توان کلی خلاقیّت و در رشد پاسخ های خلاق در زمینه های گوناگون مطالب درسی به کار   می رود. گوردون به صراحت اعتقاد دارد که خلاقیّت با انرژی خود که در هنگام استفاده از بدیعه پردازی پدید می آورد یادگیری را افزایش می دهد. او به محیط اجتماعی که بتواند مشوّق خلاقیّت باشد ویکپارچگی گروهی مولد انرژی که بتواند شرکت کنندگان را به فعالیّت متقابل در درون دنیای استعارات بکشاند ، تأکید دارد[2و6] .

این ساده است که ببینیم چرا قیاس ها ومدل ها، راه های مهمی برای تشریح وتوضیح مفاهیم وفرآیندها هستند . مخصوصاً برای آن مواردی که دیده نمی شوند ،  مانند اتم هاو مولکول ها .  مفاهیمی از این قبیل ، به ما کمک می کند که بفهمیم چرا قیاس ها ابزار تفکردر چرایی آموزش علوم هستند آنها در واقع به عنوان ابزار تفکر در علم معرفی شده اند [9] .

دانش آموزانی که نمی توانند تصوری از رفتار مدارهای الکتریکی داشته باشند در درک آنها نیز با مشکل مواجه خواهند شد . این مشکلات از عدم توانایی در تصویر سازی رفتار مدارهای الکتریکی نشأت می گیرد . زمانی که معلم سعی دارد به دانش آموزان در درک اینکه چه اتفاقاتی در داخل مدارات الکتریکی در حال رخ دادن است کمک کند ، تصویر سازی نقش مهمی در فرآیند یادگیری بازی         می کند [4] .

کارشناسان آموزش وپرورش به این نتیجه رسیده اند که یادگیرنده ها با پیش زمینه ها، انگیزه ها و روش های یادگیری متفاوتی دریک کلاس درس می نشینند. بعضی از دانش آموزان با دیدن وشنیدن ، گروه دوم با تفکر وعمل کردن ، گروه سوّم با حفظ کردن وتصویرسازی، وگروه آخر با ترسیم ومدل های ریاضی یاد می گیرند. علاوه براین ، معلم ها نیز روش های یاد دادن متفاوتی دارند. بعضی ازآنها بر روی مفهوم تأکید دارند و بعضی دیگر بر روی حفظ کردن . دریک کلاس سنتی ، مدرس دانش آموزان را مثل مغزهای خالی می بیند که بایستی با دانش و واقعیّت ها پرشود. با این حال ، یک عامل بسیار مهم در موفقیّت دانش آموزان میل به یادگیری در آنهاست. که می توان با به کارگیری مواد و روش های یادگیری جذّاب ، میل به یاد گیری را در آنان افزایش داد[همان].

1-  4 . اهداف تحقیق:

1-4 -1 . هدف کلی:

هدف کلی این تحقیق : ارایه ی راهبردهای تدریس مؤثر دروس الکتروتکنیک هنرستان ها با استفاده از الگوی بدیعه پردازی (قیاس مستقیم) است .

1-  4 – . اهداف جزئی:

درکنار هدف کلی ، اهداف جزئی زیر نیز مورد نظر است:

  • تعیین میزان اثربخشی استفاده از قیاس مستقیم برای تدریس مفاهیم در دروس الکتروتکنیک هنرستان .
  • سنجش وکشف اعتبار بخشی الگوی ارایه ی شده از طریق اجرای آزمایشی آن .
  • تعیین میزان اثربخشی استفاده ازقیاس مستقیم به صورت فردی وگروهی درکلاس درس.
  • حصول اطمینان ازکاربرد الگوی بدیعه پردازی ( قیاس مستقیم) درارزشیابی تکوینی وپایانی.
  • تعیین میزان اثر بخشی استفاده ازقیاس ها در یادگیری بهتر دروس الکتروتکنیک هنرستان.

1-  5 . قلمرو تحقیق :

1-   5 -1 . قلمرو مکانی تحقیق :

تحقیق حاضر در سطح هنرستان شهید رجائی شهرستان آذرشهر استان آذربایجانشرقی در دو کلاس سوم برق و سوم الکترونیک به اجرا خواهد آمد. انتخاب این هنرستان به خاطر سطح علمی بالای همکاران وهمکاری صمیمانه مسئولین هنرستان درطی 15 سال تدریس اینجانب دراین هنرستان         می باشد.

1-5-2. قلمرو زمانی تحقیق:

تحقیق حاضر از اسفند ماه سالتحصیلی 89- 88 تا آخر سالتحصیلی درهنرستان شهید رجایی آذرشهر به اجرا درخواهد آمد.

1-6 . فرضیه های تحقیق:

1-   استفاده از الگوی بدیعه پردازی (قیاس مستقیم) دردرک مفاهیم مشکل وپیچیده دروس الکتروتکنیک هنرستان تأثیر بیشتری نسبت به روشهای رایج کنونی دارد .

2-   استفاده از الگوی بدیعه پردازی ( قیاس مستقیم)  درپیشرفت تحصیلی هنرجویان درمقایسه با روش های تدریس رایج ، مؤثر تر است.

3-   استفاده ازالگوی بدیعه پردازی (قیاس مستقیم) به اکتشاف اندیشه های جدید در دروس الکتروتکنیک هنرستان درهنرجویان کمک می کند.

4-   استفاده ازالگوی بدیعه پردازی (قیاس مستقیم) درایجاد یادگیری معنادار (دستیابی فراگیران به سطوح بالای شناختی بلوم ) درمقایسه با روشهای تدریس رایج ، تأثیر بیشتری دارد.

1-7 . تعریف واژه ها، مفاهیم ومتغیرها

1-7- 1. تعریف نظری

الگوی بدیعه پردازی : بدیعه پردازی سومین نماینده ی خانواده ی الگوهای پردازش اطلاعات است وبه عنوان یک الگوی یادگیری به تدریس تفکراستعاره ای مبادرت کرده است وشاگردان را به ابداع مطالب جدید وخلاقانه ترغیب می کند.[2] .

تفکر استعاره ای [5] : استعاره نوعی رابطه ی شباهت را به واسطه ی مقایسه ی یک شی یا مطلب با شی یا مطلبی دیگر، از طریق به کارگیری یکی به جای دیگری ، بنیان می نهد. فرایند خلاق درجریان این جایگزینی رخ می نمایاند. یعنی مطالب آشنا را با مطالب جدید مرتبط ساخته ونکته ی جدیدی از مطالب آشنا را استخراج می کند [10] .

قیاس مستقیم[6] : قیاس مستقیم به معنای مقایسه ی ساده ی دو شی یا مفهوم است . دراین حالت لازم نیست که امور مورد مقایسه از جمیع جهات با یکدیگر یکسان باشند. قیاس در واقع مقایسه ی دو مفهوم متمایز است که شباهت هایی باهم دارند. مفهومی که درابتدا برای ما آشناست مفهوم قابل قیاس ومفهومی که برای ما نا آشناست مفهوم هدف نامیده می شوند.که هر دوی آن مفاهیم ویژگی های خاص خودشان را دارا می باشند. اگر این دو مفهوم ویژگی های مشابهی داشته باشند یک قیاس بین آنها می تواند بوجود بیاید [2و4] .

خلاقیت [7] : خلاقیت به معنی توانایی ترکیب ایده ها دریک روش منحصر به فرد یا ایجاد پیوستگی بین ایده ها می باشد که از به کارگیری توانایی های ذهنی برای ایجاد یک فکر یا مفهوم جدید به وجود     می آید[11] .

آموزش مدارهای الکتریکی [8] : آن بخش از آموزش رسمی را شامل می شود که مربوط به برنامه ی درسی مدارهای الکتریکی هنرستان ها در شاخه ی فنی حرفه ای می باشد.

Abstract

            Investigations have shown that learning process takes place when students are motivated and consequently are attracted to the new subject. Modern methods of teaching in education help students to embark on new works and to deal with every subject in a creative way. In the educational systems, the main emphasis is on the training of creative students. The significant criterion for measuring success of an educational system is in how many wise and creative students it can educate, in other words, a good teacher is a person who teaches to the students how to think and how to use the information and makes them creative. Therefore creativity is essential for survival of every society so that the habit of thinking should be taught for construction and continuation of it, because it is thinking, that makes the creativity.

One of the major purposes in the present fluctuating and unstable environment is the learning of innovation and creativity. Synectics model is one of the teaching models that increases the capability of resolving difficulties in the students, leads them to the creative expression and develops new ideas through paying attention to the irrational and emotional aspect. In this model, creativity is changed into a conscious process by means of metaphor activity. Analogy between two concepts and making use of comparison for expressing the present realities are of synectics model stages and during these substituting, creativity takes place.

The main purpose of synectics is to break up resistance of traditional principals and is to make new way for solving problems.

Using analogies in teaching is one of the policies that in addition to construction of creativity and innovation, makes the learning and also teaching process more attractive and interesting.

 


مقطع : کارشناسی ارشد

تعداد صفحات فایل : 60

خرید فایل word و pdf به همراه فایل ارایه

فایل این پایان نامه ویرایش پایان نامه ای شده است

قبل از خرید فایل می توانید با پشتبانی سایت مشورت کنید