چکیده

در این تحقیق که به صورت کیفی انجام شده است، ابتدا برخی از افکار و اندیشههای دانشآموزان در مورد الکتریسیته مورد بررسی قرار گرفته است. هدف این است که ابتدا بدانیم، دانشآموزان ما در مورد الکتریسیتهی ساکن چگونه فکر میکنند و چه تصوری دارند. به این منظور سوالاتی از دانشآموزان پرسیده شد و پاسخهای آنها مورد بررسی قرار گرفته و بر مبنای منابع شناختی برای یادگیری طبقهبندی گردید. سپس با استفاده از آنها یک طرح درس بر مبنای مدل استقرا و پرسشگری با موضوع الکتریسیتهی ساکن طراحی شده و در کلاس تدریس شد.

جامعهی آماری، دانشآموزان سال اول دبیرستان دخترانه شهرستان ورامین بود. برای رسیدن به نتیجهی بهتر، شروع تدریس در کلاسهای مختلف، به گونههای متفاوت بود.

واژگان کلیدی: مدل استقرا، پرسشگری، سوال واگرا، سوال همگرا، طرحواره، یادگیری، کج فهمی

فهرست مطالب

فصل اول: طرح مسئله

– – مقدمه  …………………………………………………………………………………………………….  6

6- – بیان مسئله  ………………………………………………………………………………………………  1

1- – اهمیت و ضرورت تحقیق  ………………………………………………………………………..  7

3- – اهداف تحقیق  …………………………………………………………………………………………  1

1- – سوالات یا فرضیههای تحقیق  ……………………………………………………………………  0

8- – تعریف واژهها و اصطلاحات ……………………………………………………………………..  2  

 فصل دوم: مروری برر ادبیات موضوع

  • – مقدمه  ……………………………………………………………………………………………………….  6
    • بررسی نظریههای پیرامون موضوع تحقیق ……………………………………………………….  6

6-1- طرحواره …………………………………………………………………………………………………….. 3

6-3- منابع شناختی برای یادگیری  ………………………………………………………………………….  8

6-3- – ساختارهای استدلالی جان سخت: برداشتهای سادهی اولیه …………………….. 7

  • ساختارهای استدلالی مجزا: اصول اولیه و موقعیتها)جنبهها( …………………… 7

6-3-1- منابع فعالساز اطلاعات از تجربهی روزمره: شناخت موقعیتی ……………………. 1

6-1- استقرا و پرسشگری  ……………………………………………………………………………………..  1

6-8- طراحی طرح درس بر مبنای مدل استقرا  …………………………………………………………  0

6-8- – تعیین دقیق موضوع ………………………………………………………………………………. 62

6-8-6- مشخص کردن اهداف ……………………………………………………………………………62

6-8-1- انتخاب مثالها ………………………………………………………………………………………62

  • اجرای درس مبتنی بر مدل استقرا …………………………………………………………………. 6

6-7- – مقدمهی درس ………………………………………………………………………………………66

  • مرحلهی بازپاسخ)واگرا( ……………………………………………………………………….. 66

6-7-1- مرحلهی همگرا ……………………………………………………………………………………. 63

6-7-3- خاتمه …………………………………………………………………………………………………. 61

6-7-1- مرحلهی کاربرد……………………………………………………………………………………… 61

6-1- فاکتورها در پرسشهای موثر …………………………………………………………………………. 12

6-0- پرسش سوالات اختصاصی ……………………………………………………………………………. 12

6-2 – گوش دادن به جوابهای بچهها …………………………………………………………………..  1

  • – زمان انتظار ………………………………………………………………………………………………… 1

6-6 – نتیجهی استفاده از زمان انتظار ……………………………………………………………………… 11

6-1 – فواید زمان انتظار برای بچهها ………………………………………………………………………. 13

6-3 – تحقیقات انجام گرفته …………………………………………………………………………………. 11

6-3 – – در زمینهی مدل استقرا و پرسشگری …………………………………………………… 11

6-3 -6- در زمینهی القا الکتریکی ……………………………………………………………………. 11

فصل سوم: روش و طرح تحقیق

  • – مقدمه …………………………………………………………………………………………………………  11
    • روش و طرح تحقیق …………………………………………………………………………………… 10

1-1- فرآیند تحقیق  ………………………………………………………………………………………………  32

1-1- – گام اول: انتخاب موضوع  ……………………………………………………………………..   3

1-1-6- گام دوم: بررسی اولیه و انتخاب روش اجرا …………………………………………….  3

  • گام سوم: تعیین نوع تحقیق …………………………………………………………………… 36

1-1-3- گام چهارم: طراحی سوالات اولیه برای پژوهشگر …………………………………….. 36

1-1-1- گام پنجم: مطالعهی اولیه ……………………………………………………………………….. 31

1-1-8- گام ششم: شناسایی برداشتهای سادهی اولیه، طرحوارهها و پیشزمینهی ذهنی دانشآموزان و بررسی و طبقهبندی آنها بر اساس منابع شناختی ……………………………………………………………..  33

1-1-7- گام هفتم: اجرای اولیه ……………………………………………………………………………  38

1-1-1- گام هشتم: طراحی طرح درس بر مبنای مدل استقرا و پرسشگری ……………….  37

1-1-0- گام نهم: تدریس با استفاده از مدل استقرا و پرسشگری ……………………………..  37

  • – گام دهم: انتخاب مکان تحقیق و برقراری ارتباط ……………………………………. 31

1-1-  – گام یازدهم: روش گردآوری دادهها ……………………………………………………….  31

1-1-6 – گام دوازدهم: طبقه بندی پاسخهای دانشآموزان با توجه به مراحل اجرای مدل استقرا و

تجزیه و تحلیل دادهها …………………………………………………………………………………………………..  31

1-1-1 – گام سیزدهم: طراحی سوالاتی برای ارزیابی چگونگی پاسخ دانشآموزان  ….  30

1-3- جامعهی آماری  ……………………………………………………………………………………………  30

1-1- انتخاب نمونه  ………………………………………………………………………………………………  30

1-8- ابزار گردآوری دادهها)اطلاعات(  ……………………………………………………………………  12

 

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل دادهها

  • – مقدمه …………………………………………………………………………………………………………  11
    • محتوای درس ……………………………………………………………………………………………..  11

3-1- پایهی تدریس  ……………………………………………………………………………………………..  13

3-3- زمان تدریس و اجرای آزمون  ………………………………………………………………………..  13

3-1- اهداف جنبی مورد نظر در تدریس  ………………………………………………………………… 13

3-8- طراحی طرح درس  ……………………………………………………………………………………… 11

  • نتایج حاصل از بررسی پاسخهای دانشآموزان ……………………………………………….. 8

3-1- بررسی برخی پاسخهای بیان شده از سوی دانشآموزان  …………………………………… 86

 

3-0- اجرای طرح درس  ……………………………………………………………………………………….  72

3-0- – آزمایش    ……………………………………………………………………………………………  72

3-0-6- آزمایش 6  ……………………………………………………………………………………………  71

3-0-1- آزمایش 1  ……………………………………………………………………………………………   71

3-0-3- آزمایش 3  ……………………………………………………………………………………………   77

 

فصل پنجم: نتیجه گیری

  • – مقدمه …………………………………………………………………………………………………………  16
    • خلاصهی یافتهها …………………………………………………………………………………………  16

1-6- –  اجرای مدل استقرا با استفاده از پرسشگری در تدریس القا بار الکتریکی روند یادگیری را بهبود

میبخشد …………………………………………………………………………………………………………………….. 16

1-6-6- تقویت مهارتهای پرسشگری در دانشآموزان ………………………………………….. 11

1-6-1- تقویت مهارتهای پایهای دردانشآموزان بااستفاده از مدلاستقراوپرسشگری … 13       1-1-

بحث و بررسی  ……………………………………………………………………………………………………………  18

1-3- محدودیتهای تحقیق  ………………………………………………………………………………….  08

1-1- توصیهها  ……………………………………………………………………………………………………..  17

1-8- پیشنهادهایی برای تحقیقات بعدی ………………………………………………………………….  10

 

31             پیوست  ………………………………………………………………………………………………

پاسخ برخی از دانشآموزان به موضوع «آنچه در مورد الکتریسیته میدانید،  .بنویسید» ……. 06

پاسخ برخی از دانشآموزان به سوال «چرا تکههای کاغذ )با توجه به تصویر مشاهده شده( جذب شانه

شدهاند؟» …………………………………………………………………………………………………………………….. 07

طرح درس…………………………………………………………………………………………………………….  2

سوالات پسآزمون …………………………………………………………………………………………………. 6

قسمتی از مصاحبههای انجام شده با برخی از دانشآموزان ………………………………………….. 1

 منابع

منابع لاتین  ………………………………………………………………………………………………………………  1

منابع فارسی  …………………………………………………………………………………………………………….  1

فهرست جدولها

جدول3- : طبقهبندی پاسخهای دانشآموزان بر اساس منابع شناختی در پیشآزمون ……..  11

جدول3-6: تعیین هدف در اجرای طرح درس بر اساس مدل استقرا …………………………….  72

جدول 3-1: طبقهبندی سوالات در اجرای آزمایش   بر اساس مدل استقرا  ………………….   7

جدول 3-3: طبقهبندی سوالات در اجرای آزمایش 6 بر اساس مدل استقرا  ………………….  71

جدول 3-1: طبقهبندی سوالات در اجرای آزمایش 1 بر اساس مدل استقرا  …………………. 71

جدول 3-8: طبقهبندی سوالات در اجرای آزمایش 3 بر اساس مدل استقرا  ………………….  77

جدول 3-7: اجرای مرحلهی پایانی تدریس بر اساس مدل استقرا  ……………………………….  10

فهرست شکلها

شکل6- :یک مثال که طرحوارهی متصل و وابسته به محتوا را نشان میدهد  ………………..  1

فصل اول:

طرح مساله

1 1– – مقدمه

رشد سریع دانش و فناوری، ما را با انبوهی از اطلاعات مواجه کرده و نحوهی استفاده از این اطلاعات و چگونگی برخورد با یک مسئله جدید، شیوههای آموزش را در دنیای امروز دگرگون ساخته است. در دنیای امروز دسترسی به دانش و اطلاعات، بسیار متنوع و آسان شده است. از اینرو، بی اطلاعی از دانش و فناوری روز، ناتوانی در به کارگیری و پردازش آنها، عدم مهارت در دستیابی و تحلیل اطلاعات، عدم تصمیمگیری مبتنی بر پردازش اطلاعات، برای شهروند دنیای امروز غیر قابل قبول است. به همین منظور، نقش معلمان نسبت به سابق تغییر اساسی کرده است.

امروزه معلمان در فرایند تدریس نقش تسهیل کننده و هدایتگر را دارند و به دانش آموزان کمک میکنند تا مفاهیم جدید را بر اساس دانشهای پیشین خود شکل دهند. از آنجا که روش سخنرانی در کلاسهای درس فیزیک یک روش رایج است، بنابراین باید به دنبال راهی باشیم که مفاهیم و مباحث فیزیک برای دانش-آموزان، یکنواخت و کسل کننده نباشد. و همچنین آنها بتوانند با اطلاعات جدید ارتباط برقرار کنند. از طرفی در کلاس های درس،  هدف تنها «انتقال دانش» نیست، بلکه آموزش حل مساله به دانش آموزان است و تا زمانی که دانش آموز، خودش درگیر مساله نشود، یادگیری صورت نخواهد گرفت. باید به دنبال راهی بود که به این هدف نائل شویم.

امروزه، بهبود کیفیت آموزش فیزیک نسبت به گذشته اهمیت بیشتری یافته است. اول این که افراد بیشتری از دبیرستانها فارغالتحصیل شده و روانهی دانشگاهها میشوند. اکثر این دانش آموزان یا علاقمند به کارهای علمی هستند و یا دوست دارند شغلی در یک محیط تکنولوژیکی رو به رشد پیدا نمایند.

دوم اینکه، امروزه دولتها ومردمی که این موسسات را حمایت و پشتیبانی میکنند، به احتمال زیاد سیستم آموزشی)و در نتیجه معلمان و مدیران آنها ( را مسئول مستقیم یادگیری دانش آموزان و یا عدم یادگیری آنها میدانند. در حالی که در گذشته دانش آموزان شخصا مسئول یادگیری خود بودند و کمتر به میزان تاثیرگذاری و کارایی شیوههای آموزش توجه میشد. در حال حاضر با توجه به نیاز محیطهای کاری به پرسنل فنیتر وبا سوادتر، لازم است تا ما هر آنچه در توان داریم جهت آموزش موفق دانش آموزانمان به کار بندیم. )ردیش،111 (

در حال حاضر الگوهای مختلفی برای تدریس معرفی شده است. معلم باید به دقت چارچوبی را برای یادگیری فراهم کند تا دانش آموزان برای رسیدن به نتیجه گیری درست پله پله پیش بروند.

در روش های تدریس فعال نقش اساسی یادگیری به عهدهی دانش آموزان است. یکی از راههای قابل استفاده برای اجرا، استفاده از مدل استقرا با روش پرسشگری می باشد. در این راستا، ابتدا معلم با طرح فعالیت ،آزمایش یا . . . دانشآموزان را درگیر موضوع کرده و سپس آنها را هدایت میکند تا در تولید مفاهیم علمی مشارکت کنند. آموزش باید به گونهای باشد که دانشآموزان نحوهی برخورد منطقی و علمی با مسائل را بیاموزند. لذا شایسته است، ما هم در بکارگیری شیوههای نوین آموزشی، آشنا شدن با دانشهای جدید ،کسب مهارتهای مورد نیاز، استفاده از شبکههای اطلاعاتی و افزایش خلاقیت خود بکوشیم.

12-بیان مساله:

واژهی الکتریسیته از نام یونانی ηλκρτου )الکترون(، به معنی کهربا اخذ شده است. چنانکه از این ریشه شناسی بر میآید، یونانیهای قدیم با آثار الکتریسیتهدار کردن اجسام با بار ساکن آشنا بودهاند. این آثار را با کمک تکهای کهربا، که آن را با پوست یا پارچه پشمی مالش میدادند، نمایش میدادند. طی قرنهای مدید معلوم شد که به مواد دیگر هم، اگر آنها را با مواد مناسبی مالش دهند، نیز میتوان «الکتریسیته» داد. اما فقط در پایان قرن هفدهم بود که بررسی آثار دقیق الکتریکی آغاز شد. یکی از اکتشافات تعیین کننده در این زمینه به وسیلهی شارب فرانسوا دوسیسترنه دوفه 6 صورت گرفت. او در سال 317  به چارلز، ریچموند و لناکس، چنین نوشت:

. . . دست تصادف اصلی دیگر پیش پای من نهاده است . . . که بر موضوع الکتریسیته پرتو جدیدی می-تاباند. آن اصل عبارت از این است که دو نوع الکتریسیته وجود دارد، که خیلی هم با یکدیگر فرق دارند: یکی از آنها را الکتریسیتهی شیشهای، و دیگری را الکتریسیتهی رزینی1 مینامم. نوع اول، الکتریسیتهی شیشه، بلورهای داخل سنگ، سنگهای قیمتی، موی جانوران، پشم و بسیاری از اجسام دیگر است)که آنها را مالش

Charles Francois de Cisternay du Fay      کهربا رزینی است که به صورت سنگواره در آمده است.

دادهاند(. نوع دوم، الکتریسیتهی کهربا، سندروس بلوری، سقز، ابریشم، نخ، کاغذ و بسیاری از اجسام دیگر است)که آنها را مالش دادهاند(. )ج.بلت،011 (

مشخصهی این دو نوع الکتریسیته آن است که جسمی که، مثلا، الکتریسیتهی شیشهای داشته باشد، همهی اجسامی را که از همین نوع الکتریسیته دارند از خود میراند. و برعکس همهی آنهایی را میرباید که ،الکتریسیتهی رزینی دارند. )گاموف،170 (

امروزه ما اصطلاحات دیگر به کار میبریم. اکنون میدانیم که آثاری که مشاهده میکنیم از بار اضافی روی شیشه یا کهربا بهوجود میآیند. به جای الکتریسیته از بار سخن میگوییم، و به جای شیشهای و رزینی از واژگان مثبت و منفی بهره میگیریم، اما مفاهیم اساسی تقریبا یکسانند.)گاموف، 80 (

یکی از نخستین پرسشهایی که به ذهن آدمی میآید، این است: منشا بار الکتریکی چیست؟ این پرسش تا زمانی نسبتا طولانی پس از آغاز مطالعه در باب الکتریسیته، همچنان بیپاسخ ماند، گرچه دیوی، فارادی و سایرین متقاعد شده بودند که بار با عناصر شیمیایی ارتباط دارد. تنها در پایان قرن نوزدهم و با کشف الکترون به وسیلهی ج.ج.تامسون و پس از آن با روشنتر شدن ساختمان اتم به وسیلهی رادرفورد و بور بود که هویت شئ با بار بنیادی عامل پدیدههای الکترواستاتیکی، الکترودینامیکی و مغناطیسی به وضوح تعیین شد.

)ج.بلت،011 (

امروزه دانشآموزان در مدارس چیزهایی دربارهی الکترون، پروتون و نوترون میآموزند. درک راه پر پیچ و خمی که بشر را به دانش امروزی خود از پدیدههای اتمی و هستهای هدایت کرده است، برای آنها دشوار است. تعدادی از دانشآموزان آثار ناشی از الکتریسیته را به راحتی میتوانند توضیح دهند اما برای آنها درک و تصور رفتار الکترونها در ماده دشوار است.

بار مثبت هسته، الکترونهای با بار منفی را میرباید و آنها را در مدارهایی پایدار نگه میدارد. الکترونهایی که خیلی به هسته نزدیکند قویا مقیدند. یعنی، نمیتوان آنها را به آسانی از هسته جدا کرد. آنها را که در مدارهای دورتر قرار دارند، آسانتر میشود از جای خود خارج کرد. به همین ترتیب، الکترونهای اتمهای پوست جانوران یا پشم به ورود به کهربا یا ابونیت گرایش دارند . به این ترتیب، ابونیت بر اثر مالش با پوست جانوران، به علت این انتقال بار، بار منفی اضافه پیدا میکند، در حالی که میله شیشهای بر اثر مالش با ابریشم الکترون از دست میدهد و بار مثبت پیدا میکند.)ج.بلت،110 (

اینها مواردی هستند که دانشآموزان به راحتی بیان میکنند و توانستهاند این مطالب را به ذهن بسپارند.

همچنین آنها میدانند: اگر میلهای از شیشه یا ابونیت را به کمک مالش باردار کنند،میتوان قسمتی از این بار را با تماس فیزیکی به شیئی دیگر، مثلا به یک گلوله چوب پنبهای، انتقال داد. یکی از مواردی که تقریبا تمام دانشآموزان در حیطهی الکتریسیته از آن آگاهی دارند این است که:

. بارهای همنام یکدیگر را میرانند.

  1. 6. بارهای ناهمنام یکدیگر را میربایند.

اما مشکلات دانشآموزان زمانی آغاز میشود که لازم است آنها موارد مختلف را در زمینهی الکتریسیته به یکدیگر پیوند دهند و یا این که مطالب آموخته شده در مبحث الکتریسیته را بالاتر از سطح دانش بهکار ببرند. یکی از مشکلات عمدهی دانشآموزان که محقق با آن روبرو بوده است درک این مورد است که:

بار را میتوان به زمین یا از زمین به یک رسانا هدایت کرد. هنگامی که میلهی شیشهای با بار مثبت را به کرهی فلزی، که با سیمی رسانا به زمین متصل است، نزدیک میکنیم، بارهای منفی، یعنی الکترونها، به طرف شیشه با بار مثبت ربوده میشوند و از زمین به سطح کره جریان مییابند. اگر پس از آن سیم را، بدون حرکت دادن میلهی شیشهای، قطع کنیم، حتی اگر میلهی شیشهای را دور کنیم، باری که از زمین به کره آمده است به دام میافتد و روی کره باقی میماند. و یا به عبارت سادهتر دانشآموز نمیتواند درک کند زمانی که یک میلهی باردار با بار مثبت به رسانای متصل به زمین نزدیک میشود، چرا و چگونه الکترون از زمین به جسم منتقل میگردد و یا آنکه زمانی که بهجای میله با بار مثبت، از میله با بار منفی استفاده میشود، چگونه الکترونها به زمین منتقل میشوند.

با این روش، یک شئ رسانا با نزدیک کردن یک شئ باردار دیگر، بار روی رسانا القا میشود، نه این که با تماس مستقیم، مانند باردار کردن از طریق رسانش، منتقل شود. وقتی که یک رسانا از طریق القا باردار می-شود، بار آن با علامت مخالف جسم باردار کننده است. جسم باردار کننده بار خود را از دست نمیدهد، و این فرایند را میتوان به دفعات بیشمار تکرار کرد، بیآنکه نیاز داشته باشیم جسمی را به کمک اصطکاک، یعنی مالش با پارچهی ابریشمی، باردار کنیم. )ج.بلت،011 (

مبحث الکتریسیته در نظامهای آموزشی دنیا جایگاه ویژهای دارد. و در تمام مقاطع تحصیلی به آن پرداخته میشود. در کشور ما نیز دانشآموزان این مبحث را در کتابهای علومتجربی دبستان و راهنمایی و در کتاب فیزیک سال اول دبیرستان و سال سوم )رشتههای علومتجربی و ریاضی-فیزیک( مورد مطالعه قرار میدهند.

با وجود اینکه دانشآموزان مطالبی را در مورد الکتریسیته از همان دوران ابتدایی میخوانند، اما به صورت کاملا خام و بدون پیوند و ارتباط با طرحوارههای خود از پایهای به پایهای دیگر منتقل میکنند. در این میان آنچه را دانشآموز با خود به کلاس درس میآورد، تنها محفوظاتی است که در اثر تکرار، از یک کلاس به کلاس بالاتر در ذهنشان تداعی میشود، و این اطلاعات در سطح دانش باقی میماند.

طبق نظریهی آزوبل3، یادگیری معنادار آن نوع یادگیری است که طی آن مطالب جدید به مطالب آموخته شدهی قبلی ربط پیدا میکنند. یادگیری معنیدار در مقابل یادگیری طوطیوار قرار دارد. مطالبی که به صورت طوطیوار آموخته شدهاند به اطلاعات قبلی متصل نشدهاند. در حالی که مطالب معنیدار به بدنه دانش موجود فرد متصل میشود. بنابراین اگر دانشآموز بتواند بین مطالب درسی جدید و اطلاعات قبلی خود در همین زمینه ارتباط برقرار کند، میگوییم که او مطلب را به صورت معنیدار آموخته است. از این رو دانش موجود یادگیرنده در هنگام یادگیری که طرحوارهی فکری او را تشکیل میدهد، از اهمیت فراوان برخوردار است ،چرا که یادگیریهای جدید باید به آنها ربط پیدا کند.)نوقابی،811 (

اگر معلم یادگیری را فقط کسب معلومات بداند و از روشهای غیرفعال استفاده کند، مطالب را طوطی وار از دانش آموز بخواهد، با اصول یادگیری آشنا نباشد، مسلم است که در تقویت کنجکاوی و پرورش استعداد و تفکر علمی شاگردان موفقیتی بدست نخواهدآورد. از جمله مواردی که باعث به وجود آمدن انگیزه در دانش آموزان می شود “فهمیدن مطلب و لذت بردن از آموختن”  و “سازماندهی مطالب و استفاده از فنون متنوع تدریس” است. الگوهای فعال تدریس موجب تقویت توانایی ذهنی شاگردان، افزایش انگیزه درونی فراگیران، ارتقاء خلاقیت آنان و افزیش توانایی حل مساله و یادگیری بهتر میگردد. اگر معلم خود را راهنما و ایجاد کننده شرایط مطلوب یادگیری بداند، به جای انتقال اطلاعات، روش کسب تجربه را به شاگردان می-آموزد و آنان را در برخورد با مسائل فعالتر خواهد کرد و با چنین روشی، شاگرد فقط حقایق علمی را یاد نمی گیرد بلکه در فرایند یادگیری، ابتکار و خلاقیت خود را به کار خواهد انداخت.

از اینرو محقق به دنبال راه و روشی موثر و پویا برای تقویت توانایی ذهنی و افزایش توانایی حل مساله و یادگیری بهتر در آموزش موضوع الکتریسیهی ساکن بوده است.

     19-اهمیت و ضرورت تحقیق

دانشآموز امروز، در شرایطی متفاوت با شرایط زندگی کنونی ما، زندگی خواهد کرد. برخی از مسایل که او در زندگی آینده با آن روبرو خواهد شد، هماکنون وجود ندارد که راه حل آن را به او بیاموزیم. از این رو منطقی است که به دانشآموزان راه و روش حل مساله را یاد بدهیم ،نه فقط راه حل تعدادی مسالهی مشکل را. به کار گیری روشهای تدریس فعال باعث ایجاد خلاقیت و نوآوری و رشد تواناییهای ذهنی در دانش-آموزان میشود. یکی از روشهای تدریس فعال مدل استقرا و روش پرسشگری میباشد. زیرا با این روش میتوان شور و هیجان در دانشآموزان ایجاد کرد تا دانشآموز منفعل به دانشآموز فعال تبدیل گردد. و همچنین آنها به مهارتهایی مانند مشاهده کردن، استنباط کردن، پیش بینی کردن ،آزمایش کردن، تفسیر دادهها و … دست یابند و درک درستی از علم پیدا کنند.

الگوهای نوین تدریس میتواند به نحوی ثمر بخش، دانشآموزان را به افرادی تبدیل کند که جهان پیرامون خود را با کنجکاوی مورد بررسی قرار دهند. و به آنها بیاموزاند که چگونه فکر کنند و چگونه به قضاوت بپردازند.

یادگیری واقعی به سادگی پس دادن طوطیوار اطلاعات نیست. یادگیری واقعی شامل اختراع شخصی یا برساختن است، و نقش معلم در این فرایند مشکلتر است. به یک عبارت، معلمان باید به “اختراعات” دانش آموزان احترام بگذارند یا آنها را قطع نکنند. به عبارت دیگر معلمان نیاز است که دانشآموزان را به یک درک کاملتر برسانند.

در مقابل، در تدریسی که با تفکر برساختگرایانه شکل نمیگیرد، سخنرانی معلم و گوش دادن دانشآموز قرار دارد. بچهها نقشهای منفعل در کلاس دارند. این مثل این است که دانش معلم به طور مستقیم به دانش آموز منتقل شود: مثل ریختن اطلاعات از ظرفی)سر معلم( به ظرف دیگر. )ایگن و کاوچاک،800 (

مجبور ساختن یادگیرندهها به ساکت و آرام نشستن در کلاس و گوش دادن به سخنرانیهای خسته کننده-ی معلم، باعث دلسردی دانشآموزان میشود و یادگیری را کاهش میدهد. بهترین راه ایجاد انگیزش در یادگیرندگان نسبت به یادگیری، بهبود شرایط یادگیری و افزایش سطح کیفیت روشهای آموزش است. کسل کنندهترین روش آموزش آن است که معلم تمام وقت کلاس را به خود اختصاص دهد و فرصت هیچگونه فعالیت و اظهار نظری را به یادگیرندگان ندهد. مدل استقرا برای جلوگیری از این نوع یادگیری طراحی شده است.

مدل استقرا برای رسیدن به دو هدف اصلی طراحی شده است. اولین هدف برای کمک به دانشآموزان برای رسیدن به یک درک درست و عمیق از موضوعات خاص، دوم این مدل برای ایجاد نقش فعال در دانش-آموزان در فرایند یادگیری برساختن طراحی شده است.)ایگن و کاوچاک،800 (

برای آنکه دانشآموزان در کلاس نقش فعال داشته باشند، محقق سعی نمود در کلاس درس، از آزمایش و مشاهدهی دانشآموزان بهره گیرد، از طرفی برای آنکه هدایت دانشآموزان به خوبی انجام شود، پرسشگری نیز به صورت هدفمند در کلاس اجرا شد.

دانش آموزان دارای شخصیتی مستقل، شیوه، طرز تفکر و یادگیری مربوط به خود هستند. برای معلم فیزیک سودمند نیست که فرض کند ،دانش آموزان هم مانند او فکر میکنند. تا آنجا که ممکن است مطالب درسی را به صورت معنیدار و در ارتباط با موقعیتهای زندگی ارائه دهید و در حد امکان در انجام فعالیت-های آموزشی به یادگیرندگان آزادی عمل بدهید.

14-اهداف تحقیق:

-آموزش القا بارالکتریکی به دانشآموزان با اجرای مدل استقرا و پرسشگری.

6-آموزش مهارت پرسشگری در دانشآموزان.

1-تقویت مهارتهای پایهای مانند مشاهده کردن، استنباط کردن، پیش بینی کردن و…

3-ایجاد پیوند بین طرحوارههای گوناگون در ذهن دانشآموزان 

اهداف دیگری در طول کار و مطالعه در این تحقیق، به مرور مورد توجه پژوهشگر قرار گرفت که از جملهی آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

– توجه دانشآموزان به وسایل اندازهگیری

6 – تقویت مهارت پرسشگری برای معلم

 15-سوالات یا  فرضیههای تخصصی:

هنگامی که موضوع مورد نظر به عنوان یک طرح پژوهشی مطرح شد ،فرضیههای زیر مورد نظر پژوهشگر بودند:

 


مقطع : کارشناسی ارشد

دانلود بخشی از اجرای طرح درس با استفاده از مدل استقرا و پرسشگری (نمونه موردی القا الکتریکی)

قبل از خرید فایل می توانید با پشتبانی سایت مشورت کنید