انتخاب صفحه

فهرست مطالب
فصل اول: کلیات پژوهش

انسانها آفریده‌های اجتماعی اند که برای برآوردن نیازهای عاطفی، اجتماعی و زیستی خود به تعامل با دیگران نیاز دارند و تحت تأثیر نظام‌ها و فرهنگ‌های جامعه خود قرار می‌گیرند. از یک طرف، تعداد و پیچیدگی قواعدی که فرد باید برای تعامل با دیگران بداند بسیار زیاد است و از طرف دیگر باید این قواعد را در تعامل اجتماعی خود، به روش صحیحی به کار ببرد.
اجتماعی شدن جریانی است که در آن هنجارها، مهارت‌ها و انگیزه‌ها، طرز تلقی و رفتارهای فرد شکل می‌گیرد تا ایفای نقش کنونی و آتی او در جامعه مناسب و مطلوب شناخته شود. مهارت اجتماعی مجموعه رفتارهای فراگرفته قابل قبولی است که فرد را قادر می‌سازد با دیگران رابطه مؤثر داشته و از عکس العمل‌های نامعقول اجتماعی اجتناب کند. همکاری، مشارکت با دیگران، کمک کردن، آغازگر رابطه بودن، تقاضای کمک کردن، تعریف و تمجیدکردن از دیگران، تشکر و قدردانی کردن، مثال‌هایی از این نوع رفتار است (گرشام و الیوت ، 1990). نقص در مهارت اجتماعی مشکلی نسبتاً مقاوم و مرتبط با عملکرد ضعیف در روابط اجتماعی فرد است، که اغلب منجر به ناسازگاری و یا اختلالات روانی در فرد می‌شود (کول و داج ، 1983؛ کوئن و همکاران، 1973؛ پارکر و آشر ، 1987). بنابراین، شناخت و درمان افراد مبتلا به این نقص وظیفه مهم روانشناسان، مشاوران، و متخصصان تعلیم و تربیت است. از آنجا که یکی از اقشار هر جامعه معلولین می‌باشند، لذا توجه به مسایل مهارتهای اجتماعی آنها نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و مطالعه مهارت اجتماعی در معلولین مورد توجه محققان بوده است. افراد معلول به دلیل نقایص جسمی و محرومیت‌های ناشی از آن اغلب قادر به ایجاد رابطه اجتماعی و متقابل با همسالان و بزرگسالان نیستند و سازگاری عاطفی و اجتماعی آنان با دشواری رو به رو است. این افراد معمولاً منزوی و گوشه‌گیر هستند و رفتارهای رشد نیافته و ضد اجتماعی و نامناسبی از خود بروز می‌دهند. نقص بینایی بیش از هر معلولیت دیگر ناتوانی به بار می‌آورد و نقش چشم‌ها در روابط اجتماعی مانند: صحبت کردن با دیگران، بیان و درک احساسات خود و دیگران و بالاخره برقراری یک رابطه خوب (کلامی و غیر کلامی) بر هیچ کس پوشیده نیست. یک فرد با نقص بینایی با بهره‌مندی از مهارتهای اجتماعی مانند همدلی، همکاری، شروع تعاملات، توانایی ابراز احساسات و تفکرات، درک سرنخ‌های اجتماعی میتواند تعاملات مثبت و موثرتری با سایرین برقرار کند در اینجاست که لزوم آموزش‌های مهارتهای اجتماعی به نابینایان در جهت افزایش کنش اجتماعی مطرح می‌شود.
1-2 شرح و بیان مساله
تنوع بیش از حد و پیچیدگی بسیاری از روابط اجتماعی، مهارتهای تعاملی را می‌طلبد که در بسیاری اوقات پیچیده‌تر از مهارت‌های لازم در خانواده است. شمار روز افزون افرادی که در تعامل با دیگران مشکل دارند و دچار ترس از برخوردهای اجتماعی اند، نشان می‌دهد که تعامل با دیگران به نحو فزاینده‌ای مساله‌ساز است. بنابراین ضروری است که افراد مکانیزم پاسخ اجتماعی منطقی را در خود ایجاد کنند تا بتوانند خود را متناسب با نیازهای موقعیتی و وضعیتی تغییر دهند. مشکلات مربوط به ضعف در مهارتهای اجتماعی هنگامی برای جوانهای دارای ضعف بینایی چند برابر می‌شود که آنها نه تنها باید با چالشهای معمول زندگی که مختص گذراز این مرحله از زندگی است، مواجه شوند؛ بلکه چالشهای دیگرکه مربوط به ضعف بینایی آنهاست، نیز بدان اضافه می‌شود. این چالشها می‌تواند شامل کمبود دوست، ناراحتی در بحث درباره نقص بینایی خود و مشکل در ایجاد رابطه ناشی از بینایی باشد. نقص بینایی ممکن است اثرات منفی روی وضعیت اجتماعی یک جوان داشته باشد؛ بنابراین اگر چه امکان دارد از طرف دوستانشان تحمل شوند، اما الزاما به معنی پذیرش کامل آنها نمی‌باشد و ممکن است به خاطر ضعفشان از سوی همسالان مسخره شوند (روزنبلوم ، 1992).
آمرمن و همکاران (1998) ضمن ارائه راهکارهای عملی آموزش مهارت‌های اجتماعی به نابینایان، بر مراحل مختلف ارزیابی مهارت اجتماعی نابینایان تأکید کرده‌اند. بعضی از محققان نیز ارزیابی مهارت اجتماعی نابینایان را از طریق چک لیست‌های مختلف توصیه کرده‌اند.
پژوهش‌ها نابینایان را دارای کاستی مهارت اجتماعی گزارش کرده‌اند. افراد با نیازهای خاص (هامفیل ، 1983، دی آلورا ، 2004) از جمله آسیب بینایی (ساکس و سیلبرمن ، 2000؛ بایبروشات ، 1991؛ ساکس، ولف وتایرنی ، 1998؛ مک کاسپی ؛ 1996، کورن و ساکس 1996؛ ولف، 1997) ضعف‌هایی در زمینه مهارت‌های اجتماعی دارند. کف و دی کوایس (2004)، بیان کرده‌اند که مشکلات جسمانی مثل آسیب بینایی کیفیت و نحوه تعامل با دیگران را تهدید می‌کند. با وجود ضد و نقیض‌ها درباره تفاوت مهارت‌های اجتماعی در افراد آسیب دیده بینایی و افراد بینا، به جرأت می‌توان گفت که افراد با آسیب بینایی در مقایسه با افراد بینا، در معرض خطر بالاتری در زمینه مهارت‌های اجتماعی و مشکلات رفتاری هستند. پژوهش‌های انجام شده توسط بایرشات (1991)، ولف وساکس (1997)، واگنر و وبلکوربی (2004) و نورا و ساندرا (2005) نشان داده است که افراد نابینا از نظر مهارت‌های اجتماعی با کاستی‌ها و نارسایی‌هایی روبه رو هستند. از این رو، اکثر پژوهشگران بر اهمیت آموزش، اکتساب و به کارگیری مهارت‌های اجتماعی به منظور رشد و سازگاری اجتماعی افراد نابینا تأکید کرده‌اند. کمبود مهارت‌های اجتماعی اغلب منجر به مشکلات سازگاری یا اختلال روانی آتی می‌شود (پارکر و آشر، 1993). تحقیقات متعددی در زمینه تأثیر مهارت اجتماعی بر تطابق، سازگاری، موفقیت تحصیلی فرد معلول، و ایجاد رابطه با همسالان انجام شده است و در این راستا آموزش مهارت‌های اجتماعی به افراد معلول حائز اهمیت بوده و تأثیر آموزش بر مهارت اجتماعی افراد نابینا را مثبت گزارش کرده‌اند (هاسلت، 1983؛ و بایبرشات، 1991؛ ارین ، 1991؛ بیشاپ و هابسون، 1996).
این پژوهش به بررسی اثربخشی آموزش مهارتهای اجتماعی بر سازگاری اجتماعی و نگرش صمیمانه دختران با نقص بینایی می‌پردازد. امید است این پژوهش سرآغاز راهی به سوی همکاری در جهت کاهش مشکلات افراد با نقص بینایی باشد.

1-1 مقدمه………………………………………………………………. 1
1-2 شرح و بیان مساله……………………………………………….. 2
1-3 اهمیت و ارزش تحقیق……………………………………………. 4
1-4 اهداف تحقیق……………………………………………………… 6
1-4-1 اهداف اصلی…………………………………………………….. 6
1-4-2 اهداف اختصاصی………………………………………………. 6
1-5 فرضیه‌های تحقیق………………………………………………….. 6
1-5-1 فرضیه‌های اصلی……………………………………………….. 6
1-5-2 فرضیه‌های فرعی……………………………………………….. 7
1-6 تعریف واژه‌ها و متغیرها ……………………………………………7
1-6-1 تعاریف مفهومی…………………………………………………. 7
1-6-2 تعاریف عملیاتی…………………………………………………. 8

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فصل دوم: مروری بر پیشینه پژوهش

در این فصل به پیشینه نظری وپیشینه‌ی پژوهشی مرتبط با تحقیق حاضر پرداخته می‌شود در قسمت پیشینه نظری موضوعات نقص بینایی، سازگاری اجتماعی، نگرش صمیمانه و مهارت‌های اجتماعی مورد بحث قرار می‌گیرند.
در قسمت پیشینه پژوهشی، پژوهش‌های انجام گرفته در راستای موضوع تحقیق و تحقیقاتی که به طور کلی در زمینه‌ی آموزش مهارت‌های اجتماعی، سازگاری اجتماعی و نگرش صمیمانه داخل و خارج کشور انجام شده است، بازنگری می‌شوند.
2-2 نقص بینایی
2-2-1 اهمیت حس بینایی
بینایی به فرد اجازه می‌دهد که به کشف محیط بپردازد و با اشیا و افراد گوناگون تعامل برقرار کند. این اکتشاف‌ها و تعامل‌های اجتماعی، عناصر مهمی برای رشد فردی و اجتماعی فرد محسوب می‌شوند. بینایی به فرد کمک می‌کند تا از طریق فراهم آوردن انگیزه برای حرکت، به افراد و اشیا مورد علاقه و محیط دسترسی پیدا کند. به طور خلاصه می‌توان گفت که فقدان بینایی مانعی برای ادراک، یادگیری و سازمان‌دهی محیط از سوی افراد است؛ زیرا فقدان بینایی فرد را از دسترسی کافی به افراد دیگر و اشیایی که در محیط وجود دارند باز می‌دارد. بینایی آنچنان اهمیتی در تحول فرد دارد که حتی آسیب بینایی خفیف نیز اثر مخربی بر مهارت‌های بینایی- ادراکی و حرکتی- بیانی او دارد (دو گروتی و موران ، 1982، به نقل از امیری مجد، 1382). نابینایی شایعترین معلولیت حسی است. بدون بینایی درک فرداز دنیای اطرافش متفاوت خواهد بود وهمین امر می‌تواند به مشکلات عاطفی و اجتماعی مانند عدم سازگاری، عدم فعالیت، فقدان علاقه به دیگران، افسردگی وخودپنداره پایین در فرد منجر شود. معلولیت نابینایی فرد را در شرایط بحرانی بسیارشدیدی قرارمیدهد و او را از فردی مستقل به فردی وابسته مبدل می‌سازد. نابینایی بامحدود و دگرگون کردن دامنه تجربه‌های فرد نابینا، کاهش توانایی حرکت به اطراف وکاهش میزان کنترل محیط وارتباط باآن، رشد شناختی و عاطفی آنهارا تحت تأثیر قرار میدهد، بنابراین فقدان فرصت برای تجربه کامل محیط، میتواند رشد شخصی و اجتماعی فرد نابینا را با کاستیهایی روبه رو کند و به احساس بی‌کفایتی، وابستگی، عزت نفس پایین و در نهایت منجر به سازگاری اجتماعی، عاطفی و آموزشی کمتری گردد (ملکی تبار و همکاران، 1390).
فرد برای دسترسی به محیط به سه عامل نیاز دارد: اول علاقه فعال به محیط، دوم آمادگی زیستی و در آخر هم محیط قابل دسترس، افرادی که مبتلا به آسیب بینایی هستند، در ارتباط با این سه عامل موانع عمده‌ای را جلوی روی خود می‌بینند که مانع از دستیابی آسان آنها به محیط می‌شود. برخی از این مشکلات آسیب بینایی عبارت‌اند از: کمبود تحرک، ضعف ارتباطی، ضعف در پیشرفت اطلاعات، فقدان ادراک بینایی خوشایند، کمبود تفریح، کار‌ و فرصت‌های شغلی، فقدان احساس امنیت مالی، وابستگی فردی و اجتماعی و. . . (شان ، 1999، به نقل از شریفی درآمدی، 1380).
2-2-2 تعریف و طبقه‌بندی نقص بینایی
سه نمونه از رایج‌ترین تعاریفی که در این زمینه ارائه شده است عبارتند از تعریف قانونی ، تعریف آموزشی و تعریف سازمان بهداشت جهانی

الف- تعریف قانونی
تعریف قانونی (پزشکی) این تعریف در سال 1934 توسط انجمن پزشکی آمریکا ارائه گردید و از آن پس مورد قبول بنیاد آمریکایی نابینایان قرارگرفت. این تعریف در برگیرنده ارزیابی‌هایی از تیزی دیداری و میدان دید است و به قصد تعیین شرایط و مزایای قانونی موجود برای افراد نابینا مورد استفاده قرار می‌گیرد. انجمن روان پزشکی آمریکا این تعاریف را در سال 1934 ارایه کرده است و هنوز هم مورد قبول است. فرد نابینای قانونی به کسی گفته می‌شود که تیز‌بینی او در چشم بهتر، حتی با استفاده از وسایل کمکی مثل عینک، 200/20 یا کمتر باشد. یا کسی که مقدار دیدش آنقدر محدود است که وسیع‌ترین قطر آن نتواند فاصله زاویه‌ای که بیشتر از 20 درجه است را فرا گیرد. منظور از تیز‌بینی 200/20 این است که شخص در فاصله 20 پای چیزی را می‌بیند که یک فرد با دید عادی آن را در فاصله 200 پایی تشخیص می‌دهد و منظور از محدود بودن میدان دید این است که شخص ممکن است در میدان مرکزی دید دارای قدرت 200/20 بوده اما دید خارجی او بشدت محدود باشد. فرد نیمه بینا از نظر قانونی کسی است که تیزبینی او در چشم بهتر و با وسایل کمک بینایی از 70/20 کمتر و از 200/20 بیشتر است. منظور از میزان بینایی 70/20 آن است که آنچه را یک فرد سالم از فاصله 70 پایی می‌بیند، فرد کم‌بینا می‌تواند از فاصله 20 پایی تشخیص دهد (انجمن پزشکی آمریکا، 2004).

2-1 مقدمه…………………………………………………………………. 9
2-2 نقص بینایی…………………………………………………………… 9
2-2-1 اهمیت حس بینایی………………………………………………. 9
2-2-2 تعریف و طبقه‌بندی نقص بینایی…………………………………. 10
2-2-3 علل نقص بینایی…………………………………………………… 12
2-2-4 نحوه برخورد فرد نابینا با نقص بینایی……………………………. 13
2-2-5 نکات ضروری در آموزش نابینایان…………………………………… 14
2-3 تعریف مفهوم سازگاری اجتماعی………………………………….. 15
2-4 نگرش صمیمانه………………………………………………………… 16
2-4-1 تعریف نگرش………………………………………………………… 16
2-4-2 ویژگی‌های نگرش…………………………………………………… 17
2-4-3 تفاوت نگرش با ارزش، عقیده و علاقه…………………………….. 18
2-4-4 شرایط عمده شکل‌گیری و تکوین نگرش‌ها………………………. 18
2-4-5 تعریف صمیمیت………………………………………………………. 19
2-5 مهارتهای اجتماعی……………………………………………………. 20
2-5-1 فرآیند ارتباط اجتماعی……………………………………………… 20
2-5-2 مفهوم مهارتهای اجتماعی…………………………………………. 20
2-5-3 تعریف مهارت‌های اجتماعی………………………………………… 22
2-5-4 ویژگی‌های مهارتهای اجتماعی…………………………………… 24
2-5-5 شش ویژگی عمده مهارتهای اجتماعی………………………….. 25
2-5-6 طبقه‌بندی مهارتهای اجتماعی از نظر کارکرد…………………….. 26
2-5-7 فرایند‌های عاطفی و شناختی در مهارت اجتماعی…………….. 27
2-5-7-1 مهارت‌های اجتماعی مربوط به عواطف………………………… 28
2-5-7-2 مهارت‌های مربوط به شناخت اجتماعی………………………… 28
2-5-8 پیامد‌های مهارتهای اجتماعی……………………………………… 29
2-6 مهارت‌های اجتماعی نابینایان………………………………………… 30
2-6-1 رشد اجتماعی در نابینایان………………………………………….. 30
2-6-2 ویژگی‌های و محدودیت‌های روانشناختی کودکان نابینا……….. 31
2-6-3 تأثیر اختلال بینایی در فرآیند‌های تحول روانی……………………..35
2-6-4 خصوصیات افراد با ناتوانی اجتماعی……………………………….. 38
2-6-5 سازگاری اجتماعی افراد دارای نقص بینایی و عوامل موثر بر آن.. 40
2-6-6 عوامل مؤثر در سازگاری نابینایان…………………………………… 43
2-6-7 اهمیت مهارت‌های افراد آسیب دیده بینایی……………………… 45
2-7 شیوه‌های آموزش مهارتهای اجتماعی………………………………. 46
2-8 پیشینه و تاریخچه موضوع تحقیق…………………………………….. 49
2-8-1 تحقیقات انجام شده پیرامون در خارج از کشور…………………… 49
2-8-2 تحقیقات انجام شده در ایران……………………………………….. 51

فصل سوم: روش پژوهش

در این روش طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل و نمونهگیری در دسترس استفاده شد و تعداد 26 نفر از مددجویان دختر مرکز فاطمه الزهرای اصفهان که در سازگاری اجتماعی و نگرش صمیمانه نمره پایین کسب کرده بودند، انتخاب وبه صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار داده شدند.
3-2 طرح کلی پژوهش
روش تحقیق در این پژوهش تجربی و از نوع پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل است. طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل از گروه آزمایش اجرا شد. هر دو گروه دو بار مورد اندازه‌گیری قرار می‌گیرند. اولین اندازه‌گیری با اجرای یک پیش‌آزمون و دومین اندازه‌گیری بوسیله یک پس‌آزمون صورت می‌گیرد. به منظور تشکیل گروهها با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی، نیمی از آزمودنی‌ها را درگروه اول (13 نفر نابینای دختر) و نیمی دیگر را در گروه کنترل (13 نفر نابینای دختر) جایگزین شدند.

3-3 جامعه آماری
جامعه آماری این تحقیق عبارت است از 85 نفر مددجوی تحت پوشش مرکز فاطمه الزهرای اصفهان در سال تحصیلی 91-90 که تعداد آنها 90 نفر بود.
3-4 نمونه، حجم نمونه و روش نمونهگیری
برای نمونهگیری ابتدا دو پرسشنامه سازگاری اجتماعی و نگرش صمیمانه توسط 85 نفر از مددجویان تحت پوشش مرکز فاطمه الزهرای اصفهان تکمیل گردید و در نهایت 26 نفر از مددجویان که در دو پرسشنامه نمرات کمتری کسب کرده بودند، به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار داده شدند.
3-5 ابزار اندازه‌گیری
3-5-1 پرسشنامه سازگاری اجتماعی کالیفرنیا (فرم تجدید نظر شده، 1953)
این پرسشنامه که توسط کلارک و همکاران (1953، به نقل از آخوندی، 1374) جهت تعیین سازگاری فردی و اجتماعی ساخته شده است، دارای 180 سوال (90 سوال جهت تعیین سازگاری فردی و 90 سوال جهت تعیین سازگاری اجتماعی) است. پایایی این پرسشنامه با روش بازآزمایی با فاصله‌یک ماه 652/0 بدست آمد.
در این پژوهش جهت سنجش میزان سازگاری مددجویان دختر با نقص بینایی از پرسشنامه سازگاری اجتماعی کالیفرنیا استفاده شد. این آزمون جزیی از آزمون شخصیتی کالیفرنیا میباشد که دارای چند فرم است. فرم 19-6 ساله شخصیت سنج کالیفرنیا در سال 1939 ساخته شد و در سال 1953 مورد تجدید نظر قرار گرفت. این آزمون که به منظور سنجش سازگاریهای مختلف زندگی ساخته شده، دارای دو قطب سازگاری شخصی و سازگاری اجتماعی است و شامل 180 سوال دو گزینهای از نوع (بلی یا خیر) میباشد. سازگاری شخصی و اجتماعی هر یک به طور جداگانهای دارای 90 سوال میباشد. در زمینه سازگاری اجتماعی پنج زمینه مطرح می‌باشد که عبارتند از: قالب‌های اجتماعی، مهارتهای اجتماعی، علایق ضد اجتماعی، روابط مدرسهای و روابط اجتماعی.
آخوندی (1374) از روش روایی همگرا برای رواسازی این مقیاس استفاده نمود. روایی همگرا از طریق همبستگی نسبتاً قوی بین اندازههای مربوط به سنجش یک سازه مشخص میشود. شواهد مربوط به این نوع روایی برای سازگاری اجتماعی از طریق همبستگی درونی بین نمرههای حاصل از اجرای مقیاسهای مزبور چنین بدست آمد:
1- همبستگی همه سطوح متغیر وابسته (سازگاری اجتماعی) دو به دو معنادار و در جهت مثبت است.

3-1 مقدمه ………………………………………………………………………54
3-2 طرح کلی پژوهش………………………………………………………… 54
3-3 جامعه آماری………………………………………………………………. 55
3-4 نمونه، حجم نمونه و روش نمونهگیری…………………………………. 55
3-5 ابزار اندازه‌گیری…………………………………………………………….. 55
3-5-1 پرسشنامه سازگاری اجتماعی کالیفرنیا (فرم تجدبد نظر شده، 1953)…………………………………………………………………………….. 55
3-5-2 پرسشنامه نگرش صمیمانه امیدون و همکاران (فرم تجدید نظر شده، 1983)………………………………………………………………………………. 56
3-6 نحوه اجرا……………………………………………………………………… 57
3-7 ابزار تجزیه و تحلیل…………………………………………………………… 57

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل دادهها

در این پژوهش اثربخشی آموزش مهارتهای اجتماعی بر سازگاری اجتماعی و نگرش صمیمانه مددجویان دختر با نقص بینایی شهر اصفهان مورد بررسی قرار گرفته است.
5-2 تبیین یافتههای پژوهشی
در مورد فرضیه اول آموزش مهارتهای اجتماعی باعث بهبود سازگاری اجتماعی مددجویان دختر با نقص بینایی می‌شود. این فرضیه مورد تایید قرار گرفت.
یافته‌های این پژوهش با یافته‌های پژوهشی مک‌کاسپی (1996)، گرشام و همکاران (2001)، ثابتی (1377)، آخوندی (1379)، اعرابی (1380، 1386)، بهرامگیری (1380)، سخندان توماج (1380)، درستی (1381)، ارجمندی (1382)، فروغ‌مند (1385)، تابش (1386)، سپاه منصور (1386)، تویسرکانی (1387)، رخ فرد (1388)، همخوانی دارد.
پژوهش‌های طولی مؤید تأثیر منفی فقدان یا نقص مهارت اجتماعی بر سلامت روان فرد است (کوئن و همکاران، 1973). پژوهش‌ها، به تأثیر برنامه‌های آموزش مهارت‌های اجتماعی بر دانش‌آموزان با نیاز‌های خاص اشاره داشته‌اند (گرشام و همکاران، 2001، مک‌کاسپی، 1996). اعرابی (1380)، تویسرکانی (1387)، ثابتی (1377) در تحقیقات خود دریافتند که آموزش مهارت‌های اجتماعی باعث افزایش سازگاری اجتماعی در نوجوانان می‌شود. اعرابی و همکاران (1386) در پژوهشی تحت عنوان اثربخشی آموزش مهارتهای زندگی بر سازگاری اجتماعی نوجوانان دختر اصفهان نشان دادند که آموزش مهارت زندگی بر میزان سازگای اجتماعی نوجوانان مؤثر بوده و آن را افزایش داده است. فروغ‌مند (1385)، در پژوهشی تأثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر سازگاری فردی و اجتماعی دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه اهواز را مورد بررسی قرارداده، یافته‌های پژوهشی نشان داد که آموزش این مهارتها بر افزایش سازگاری فردی و اجتماعی دانش‌آموزان دختر دبیرستانی تأثیر مثبتی داشته است. سپاه منصور (1386) در پژوهش خود به بررسی تأثیر آموزش مهارت‌های زندگی بر انگیزه پیشرفت، خود احترامی و سازگاری اجتماعی دانشجویان آزاد پرداخت. یافته‌ها نشان داد که آموزش مهارتهای زندگی، در میزان ارتقای انگیزه پیشرفت، خود احترامی و سازگاری دانشجویان مؤثر است. ارجمندی (1382) به بررسی میزان اثربخشی آموزش مهارت‌های اجتماعی بر رفتار سازگارانه کودکان عقب‌مانده ذهنی خفیف به‌مدت 5/2 ماه در 15 جلسه آموزشی برای آزمودنی‌‌های گروه آزمایش پرداختند، تحلیل داده‌ها نشان داد که گروه آزمایش پس از پایان جلسات آموزشی، بهبود معنی‌داری را در زمینه رفتار سازگارانه (مجموع مهارت‌های زندگی روزمره و مهارت اجتماعی‌شدن) و مهارت‌های اجتماعی پیدا کرده‌اند. بررسی پیگیری نیز نشان داد که بهبودهای به دست آمده از آموزش، 2 ماه پس از پایان آموزش نیز همچنان حفظ شده است. بایبرشات (1991)، در تحقیق خود فقدان مهارتهای اجتماعی را در نابینایان تأئید کرده است. کایزن و بوچانان (1995، به نقل از ثابتی و شهینی ییلاق، 1377) اظهار می‌دارند که فرایندهای سازگاری در زمینه‌ی ارتباطات مفید اجتماعی شکل می‌گیرد و اجتماعی شدن و یادگیری مهارت‌های اجتماعی زمینه‌ی افزایش سازگاری را فراهم می‌نماید. تحقیقات گوناگون نشان می‌دهد که بین کمبود مهارتهای اجتماعی و بروز اختلالات رفتاری در آینده رابطه وجود دارد.
بالارد (1993) تأثیر آموزش مهارتهای اجتماعی را برسازگاری اجتماعی افراد آسیب دیده مورد پژوهش قرار داد. نتایج نشان داد که آموزش در بالا بردن مهارتهای اجتماعی مؤثر بوده است. درتبیین این فرضیه اول می‌توان گفت سازگاری اجتماعی در این تحقیق عبارت بود از ارائه پاسخ‌هایی که هم مورد قبول جامعه باشد و هم ارضا نیازهای فرد را دربرداشته باشد. این تعریف در مقایسه با تعاریف دیگر از سازگاری اجتماعی کلی‌تر است. به طوری‌که هم نیازهای فردی و هم شرایط اجتماعی در نظر گرفته شده است. اگر بخواهیم تعریف دقیق‌تری از سازگاری اجتماعی ارائه نماییم باید بگوییم سازگاری اجتماعی عبارت است از رفتارها و تفکراتی که در جهت شکوفایی فرد و جامعه با در نظر گرفتن شرایط زمانی بروز می‌کند. نتایج نشان داد که آموزش در بالا بردن مهارتهای اجتماعی مؤثر بوده است. از آن جاییکه سازگاری اجتماعی، موجب رشد اجتماعی می‌شود و اگر رفتار مددجویان با نقص بینایی با معیارها و استانداردهای جامعه تطبیق کند و سازگار با محیط باشد، رفتار آنها نیز با معیارهای اجتماعی سازگار می‌شود. از آنجا که دختران با نقص بینایی احتمالا در معرض آسیبهای اجتماعی می‌باشند لذا با فراگیری مهارتهای اجتماعی میتوان میزان انطباق و سازگاری خود را با محیط و اطرافیان بالا برد. آموزش مهارتهای اجتماعی به افرادبا نقص بینایی سبب پایبندی بیشتر آنها به اعتقادات و حقوق افراد دیگر میشود. این آموزش سبب میگردد با آموختن ارتباط مؤثر و اجتماعی و همدلی با افراد و از همه مهمتر خودشناسی، به حقوق، احساسات و نیاز دیگران احترام بگذارند. همین موجب می‌شود در مقابل خطرات و مسائل اجتماعی بیرون از خانواده که به شدت آنها را تهدید میکند قدرت مقابله و نه گفتن داشته باشند.

4-1 مقدمه……………………………………………………………………… 58
4-2 تحلیل توصیفی دادههای پژوهش………………………………………. 59
4-2-1 پیش فرض نرمال بودن توزیع نمرات…………………………………… 60
4-3 آمار استنباطی…………………………………………………………….. 61
4-3-1 پیش فرض تساوی واریانسها …………………………………………..61

فصل پنجم: بحث و نتیجهگیری

5-1 مقدمه……………………………………………………………………… 63
5-2 تبیین یافتههای پژوهشی………………………………………………… 63
5-3 محدودیت‌های پژوهش…………………………………………………… 66
5-4 پیشنهادهای پژوهش ……………………………………………………..66
5-5 پیشنهادات کاربردی…………………………………………………………. 67
پیوست 1- پرسشنامه سازگاری اجتماعی کالیفرنیا (فرم تجدید نظر شده، 1953)…………………………………………………………………………….. 68
پیوست 2- پرسشنامه اندازه‌گیری نگرش صمیمانه امیدون و همکاران (فرم تجدیدنظر شده، 1983)………………………………………………………………………………. 73
پیوست 3- بسته آموزشی مهارتهای اجتماعی……………………………….. 76
منابع و مآخذ……………………………………………………………………….. 80

برای دانلود رایگان قسمت های بیشتراز فایل به انتهای مطلب مراجعه کنید

فهرست جدول‌ها

جدول (4-1): میانگین و انحراف استاندارد نمرات آزمودنیها در پیش‌آزمون و پس آزمون، خرده مقیاسهای پرسشنامه سازگاری اجتماعی گروه‌های آزمایش و کنترل……… 59
جدول (4-2): میانگین و انحراف استاندارد نمرات آزمودنیها در پیش‌آزمون و پس‌آزمون پرسشنامه نگرش صمیمانه گروههای آزمایش و کنترل……………………….. 60
جدول (4-3): نتایج آزمون شاپیرو -ویلک در مورد پیش فرض نرمال بودن نمرات سازگاری اجتماعی در مددجویان دختر با نقص بینایی…………………………………….. 60
جدول (4-4): نتایج آزمون شاپیرویلک در مورد پیش فرض نرمال بودن نمرات نگرش صمیمانه در مددجویان دختر با نقص بینایی……………………………………………………. 61
جدول (4-5): نتایج آزمون لوین در پیش فرض تساوی واریانس نمرات خرده مقیاس‌های سازگاری اجتماعی………………………………………………………………… 61
جدول (4-6): نتایج آزمون لوین در پیش فرض تساوی واریانس نمرات نگرش صمیمانه در گروه‌های آزمایش و کنترل………………………………………………………… 61
جدول (4-7): نتایج تحلیل مانوا تأثیر عضویت گروهی بر سازگاری اجتماعی گروه آزمایش و کنترل درجه آزادی……………………………………………………………………. 62
جدول (4-8): نتایج تحلیل کوواریانس تأثیر عضویت گروهی بر نگرش صمیمانه گروه آزمایش …………………………………………………………………………………………..62
 

Abstract

The aim of the present study was to examine the effect of social skills Training on social adjustment and intimacy attitude of blind girls in Isfahan. The research design was pretest – posttest with control group and random sampling. 26 of girls who receive support from Isfahan Fatematozzahra center getting low scores in social adjustment and intimate attitude were selected an randomly ut into experimental and control groups. Afterwards, the experimental group received ten sessions of group social skills teaching. During this time, the control group received on intrusion. Finally, again the test was taken on both groups. The results of MANOVA analysis indicated that teaching social skills has increased the scores of social adjustment of blind girls in all constituents (except the constituent of social skills). Moreover, COVARIANCE analysis showed that teaching social skills has increased the scores of intimate attitude in blind girls. Therefore the effectiveness of teaching social skills on social adjustment and intimate attitude in blind girls was confirmed



بلافاصله بعد از پرداخت به ایمیلی که در مرحله بعد وارد میکنید ارسال میشود.


فایل pdf غیر قابل ویرایش

قیمت25000تومان

خرید فایل word

قیمت35000تومان

.