مقدمه
امروزه حضور ماشين آلات عظيم الجثه پر قدرت در معادن روباز كه از ظرفيت بالايي نيز برخوردارنـد باعـث شـده كه منابع بيشتري از مواد معدني به ذخيره قابل استخراج تبديل شوند و عيار حد غالب كاني ها به پايين ترين حدممكنه تنزل يابد. به دليل ازدياد نفوس و افزايش نرخ رشد اقتصادي و تقاضاي مواد معـدني ، بـسياري از معـادنيكه در سطح و نزديك سطح زمين بودند استخراج گرديده و امـروزه ذخـايري بـراي اسـتخراج در دسـت طراحـيهستند كه نسبتاﹰ در اعماق قرار دارند. اين در حالي است كه امكان استخراج آنها تا چند سال قبل وجـود نداشـتاز اين رو نقش پايداري شيب چه در طراحي ، چه در استخراج و يا پيش بيني شكست بسيار حـائز اهميـت اسـت. در بخش طراحي از بعد اقتصادي ، شيب زياد باعث كاهش نـسبت ow كـاهش زمـان برگـشت سـرمايه و افـزايش ذخيره معدني قابل استخراج مي شود. در مرحله استخراج نيز پايداري شيب اين امكـان را فـراهم مـي نمايـد تـاانفجارهاي متعدد و دلخواه به منظور خرد شدن كامل سنگ ها صورت گيرد. از نظر ايمني چه در مرحله طراحـي
و يا در مرحله استخراج پايداري شيب موجب كنترل بهتر ديواره هاي معدن ، كنترل بهتر آب هاي سطحي و زيـرزميني و طراحي و ايجاد ديواره هاي ايمني در ديواره نهايي معدن مي شود ، در شيب هاي پايدار ميـزان از دسـترفتن مواد معدني ، تجهيزات و آسيب ديدن كاركنان به حداقل مي رسد و لذا از نظر اقتصادي مناسب تر و از بعـدايمني ، ايمن تر خواهد بود.

آشنایی با نرم افزارهای Dips و FLAC  و مقایسه آنها در خصوص پایداری شیب

آشنایی با نرم افزارهای Dips و FLAC و مقایسه آنها در خصوص پایداری شیب

فهرست مطالب

چکيده ……………………………………………………………………………………………………………………۱ مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………… ۲

فصل اول کلیات

۱-۱- روش هاي تحليل پايداري ديواره ها…………………………………………………………………………….٤
١-١-١- روش تعادل حدي………………………………………………………………………………………………٤
١-١-٢-روش تحليل تنش ها…………………………………………………………………………………………..٤
۱-۱-۳- روش استفاده از تصاوير استريو گرافيک ……………………………………………………………………٤
۱-۲- انواع شکست ها ………………………………………………………………………………………………..۵
۱-۲-۱- شكست صفحه اي ………………………………………………………………………………………….۵
۱-۲-۲- شكست گوه اي ………………………………………………………………………………………………۵
۱-۲-۳- شكست قاشقي ………………………………………………………………………………………………۵
۱-۲-۴- شكست واژگوني……………………………………………………………………………………………….۶
۱-۲-۵- شكست سنگ ريزه اي ……………………………………………………………………………………….۷

فصل دوم آشنایی با نرم افزار DIPS

مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………۹
۲-۱- آشنايي با تصاوير استريو گرافيک……………………………………………………………………………… ۱۰
٢-١-١-تصاوير کروي……………………………………………………………………………………………………..١٠
٢-١-٢-استريونت………………………………………………………………………………………………………..۱۰
٢-١-٣-دياگرام خطوط تراز……………………………………………………………………………………………. ١١
٢-١-٤-مخروط اصطکاک……………………………………………………………………………………………… ١١
٢-٢-کاربرد تصاوير استريو گرافيک براي تحليل پايداري ديواره ها………………………………………………….١٢
۲-۲-۱- ريزش واژگوني ………………………………………………………………………………………………..۱۲
۲-۲-۱-۱- فراخواندن فايل اطلاعات درزه ها …………………………………………………………………………۱۲
۲-۲-۱-۲- نمايش قطب درزه ها بر روي استريونت ………………………………………………………………….۱۳
۲-۲-۱-۳- اضافه كردن صفحه شيب معدن به استريونت ………………………………………………………….۱۵
۲-۲-۱-۴- ساخت دسته درزه ها ……………………………………………………………………………………..۱۷
۲-۲-۱-۵- تعيين زاويه اصطكاك داخلي ……………………………………………………………………………….۱

۹۲-۲-۱-۶- رسم مخروط هاي تغييرات جهت داري دسته درزه ها …………………………………………………۲۰
۲-۲-۱-۷- رسم صفحه براي نشان دادن محدوده ريزش واژگوني ………………………………………………….۲۲
۲-۲-۱-۸- تعيين محدوده ي با پتانسيل ريزش واژگوني …………………………………………………………….۲۳
۲-۲-۱-۹- تعيين احتمال ريزش واژگوني ……………………………………………………………………………..۲۴
۲-۲-۲- ريزش صفحه اي ……………………………………………………………………………………………..۲۴
۲-۲-۲-۱- رسم bay light envelope براي صفحه شيب معدن ………………………………………………….۲۴
۲-۲-۲-۲- رسم مخروط اصطكاكي ……………………………………………………………………………………۲۵
۲-۲-۲-۳- تعيين محدوده با پتانسيل ريزش صفحه اي …………………………………………………………….۲۶
۲-۲-۲-۴- تعيين احتمال ريزش صفحه اي ………………………………………………………………………….. ۲۶
۲-۲-۳- ريزش گوه اي …………………………………………………………………………………………………..۲۷
۲-۲-۳-۱- تعيين محدوده باپتانسيل ريزش …………………………………………………………………………..۲۸
۲-۲-۴- ريزش دايرهاي …………………………………………………………………………………………………۲۹

فصل سوم آشنایی با نرم افزار FLAC

مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………….. ۳۱
۳-۱-ويژگي هاي برنامه…………………………………………………………………………………………………… ۳۱
۳-۲-روش تحليل مدل…………………………………………………………………………………………………….. ۳۳
۳-۲-۱-مرحله ايجاد مدل MODEL/STAGE ………..ا…………………………………………………………………. ۳۳
۳-۲-۲- مرحله ايجاد ساختمان مدل BUILD STAGE ……ا…………………………………………………….. ……۳۳
۳-۲-۳-مرحله انجام محاسبات SOLVE STAGE …….ا………………………………………………………………..۳۴
۳-۲-۴-مرحله ايجاد پلات PLOT STAGE …..ا…………………………………………………………………………۳۴
۳-۳-شروع برنامه START_UP …………….ا………………………………………………………………………….۳۴
۳-۴-مراحل استفاده از FLAC/SLOPEE …….ا………………………………………………………………………..۳۶
۳-۴-۱- آيتم هاي موجود در پنجره MODEL OPTION …..ا………………………………………………………….۳۶
۳-۴-۲- تنظيمات در شروع پروژه پايداري شيب ……………………………………………………………………..۳۸
۳-۴-۳ ايجاد مدل شيب ……………………………………………………………………………………………….۳۸
۳-۴-۵- تعيين مواد و خصوصيات آنها ………………………………………………………………………………….۴۲
۳-۴-۶- افزودن يک سطح ضعيف ( سطح مياني ) ………………………………………………………………. ۴۶
۳-۴-۷- تعيين سطح پيزومتريک …………………………………………………………………………………… ۴۹
۳-۴-۹- نصب ساختارهاي تقويت کننده …………………………………………………………………………..۵۵
۳-۴-۱۱- تهيه خروجي نتايج حاصل شدهPRODUCING OUTPUT ………………………………..ا…………. .۶۵

فصل چهارم مقایسه نرمافزار FLAC و DIPS در خصوص پایداري شیب

نتيجه گيري …………………………………………………………………………………………………………….۷۰

منابع ……………………………………………………………………………………………………………………۷۱

چکيده لاتين ……………………………………………………………………………………………………………۷۲

فهرست شکل ها

شکل ۲-۱- نماي کلي از DIPS [۵]……………………….ا………………………………………………………….. ۹

شکل۲-۲- پنجره اطلاعات ناپيوستگيها[۵]…………………………………………………………………………….۱۲ شکل۲-۳-نمايش قطب ناپيوستگيها روي استريونت[۵]……………………………………………………………..۱۳ شکل۲-۴-نمايش دسته بندي نوع ناپيوستگي ها در استريونت[۵]……………………………………………….۱۴

شکل۲-۵- پنجره CONTOUR PLOT [۵]……ا………………………………………………………………………..۱۵

شکل۲-۶-پنجره Add Plane براي ايجاد صفحه جديد روي استريونت[۵]……………………………………………..۱۵ شکل۲-۷-صفحه نشان دهنده شيب معدن[۵]…………………………………………………………………………۱۶

شکل۲-۸- روكش خطوط تراز بر روي قطبها[۵]……………………………………………………………….ا………..۱۷ شکل۲-۹-پنجره Add Set Window [۵]……ا……………………………………………………………………………۱۸

شکل۲-۱۰- پنجره هاي در بر گيرنده دسته درزه ها[۵]………………………………………………………………..۱۸ شکل۲-۱۱-پنجره Chart [۵]……………………..ا………………………………………………………………………۱۹
شکل۲-۱۲-نمودار فراواني خواص سطوح براي دسته درزه۴[۵]…………………………………………………… ۲۰ شکل۲-۱۳-پنجره Edit Sets [۵]…………………..ا…………………………………………………………………….۲۱ شکل۲-۱۴-نمايش مخروطهاي تغييرات جهتداري[۵]………………………………………………………………….۲۱ شکل۲-۱۵-صفحه نشان دهنده محدوده لغزش[۵]…………………………………………………………………… ۲۲

شکل۲-۱۶- محدوده ناپايدار ريزش واژگوني[۵]……………………………………………………………………….. ۲۳
شکل۲-۱۷-Daylight Envelope[۵] ….ا…………………………………………………………………………………۲۵ شکل۲-۱۸-پنجره Add Cone [۵]…………..ا…………………………………………………………………………..۲۵ شکل۲-۱۹-ناحيه ناپايدار ريزش صفحهاي[۵]………………………………………………………………………….۲۶

شکل۲-۲۱-نماي Pole Plot [۵]………………………………………ا………………………………………………..۲۹

شکل۳-۱- پنجره اصلي FLAC/SLOPE [۴]……ا…………………………………………………………………….۳۵
شکل۳-۲- پنجره MODEL OPTION [۴]…..ا……………………………………………………………………….۳۶

شکل۳-۳– پنجره ويرايش پارامتر هاي شيب[۴]……………………………………………………………………۳۹

شکل۳-۴- نماي مدل[۴]……………………………………………………………………………………………….۴۰
شکل۳-۵– مرز لايه بالايي توسط دو نقطه جديد ويرايش شده است[۴]……………………………………….۴۲

شکل۳-۶- پنجره تعيين مواد DEFINE MATERIAL [۴]…….ا………………………………………………………۴۴

شکل۳-۷- پنجره ليست مواد[۴]………………………………………………………………………………………۴۵
ش کل۳-۸– پنجــره ليــست مــواد در کــادر ويــرايش [۴]………………………………………………………….۴۶

شکل۳-۹- کادر ابزار سطح مياني[۴]…………………………………………………………………………………….. ۴۷

شکل۳-۱۰– تغيير مکان خط سطح مياني[۴]………………………………………………………………………………۴۷

شکل۳-۱۱– پنجره ليست خواص مواد سطح مياني[۴]……………………………………………………………………۴۸ شکل۳-۱۲– کادر ابزار در سطح پيزومتريک[۴]………………………………………………………………………………۵۰ شکل۳-۱۳– تغيير مکان سطح پيزومتريک توسط افزودن دو نقطه[۴]………………………………………………….. ۵۱

شکل۳-۱۴– فشار فعال آب در طول سطح شيب[۴]……………………………………………………………………… ۵۲ شکل۳-۱۵–نيروهاي بکار گرفته شده متناظر با فشار آب در طول سطح شيب[۴]…………………………………… ۵۲

شکل۳-۱۶– پنجره APPLY VALUE در ابزار APPLY [۴]……ا…………………………………………………………….. ۵۳ شکل۳-۱۷– نيروهاي ايجاد شده متناظر با فشارها[۴]…………………………………………………………………….۵۴ شکل۳-۱۸- کادر ابزار تقويت کننده ها[۴]…………………………………………………………………………………… ۵۶ شکل۳-۱۹– پنجره تعيين خواص المان هاي کابل ها[۴]……………………………………………………………………۵۷ شکل۳-۲۰– شبکه بندي[۴]……………………………………………………………………………………………………۶۲
شکل۳-۲۱– پنجره تعيين پارامترهاي فاکتور ايمني[۴]……………………………………………………………………. ۶۳ شکل۳-۲۲– پلات شکستگي ايجاد شده در سطح مدلي با شـبکه بنـدي و پارامترهـاي زاويـه اصـطکاکداخلي و چسبندگي انتخاب شده براي محاسبه فاکتور ايمني [۴]…………………………………………………………………………………. ۶۵

شکل۳-۲۳– پنجره انتخاب آيتم هاي پلات شکستگي………………………………………………………………………….۶۶ شکل۳-۲۴– پنجره تنظيم چاپ[۴]…………………………………………………………………………………………………۶۷

 

فصل اول
»کلیات«

1 -1 – روش هاي تحلیل پایداري دیواره ها 1 -1 -1 – روش تعادل حدي1 در اين روش اصول استاتيک براي تعادل توده سنگ يا خاک بکار مي رود در اين صورت در موارد ريزش مـسطح ،گوهاي سه بعدي و دايره اي و غير دايره اي وقتي که نيروهاي ناشي از وزن بر نيروهاي مقاوم شامل چـسبندگي واصطکاک داخلي غلبه مي کند مواد شروع به لغزيدن مي کنند[۲].
1 -1 -2 – روش تحلیل تنش ها2
به کمک يکي از روش هاي عددي نظير عناصر محدود٣ يا تفاوت هاي محدود٤ و يـا عناصـر مـرزي٥ نحـوه توزيـعتنش در توده سنگ مشخص مي شود و از آنجا نقاطي که احتمال شکستن سنگ در آن نقاط بيشتر اسـت تعيـينمي شود شکست سنگ در نقاطي رخ خواهد داد که تمرکز تنش از مقاومت سنگ تجاوز نمايد همچنـين در مـوردسنگ هاي درزه دار از روش عناصر مجزا و يا تحليل تغيير شکل هاي غير پيوسته مي توان استفاده کرد اين روشها به کمک کامپيوتر و با استفاده از نرم افزارهاي مناسب بکار مي روند [٢] .
1 -1 -3 – روش استفاده از تصاویر استریو گرافیک
با استفاده از تکنيک تصاوير استريو گرافيک توجيه فـضايي ناپيوسـتگي هـا مـشخص مـي شـود و بحرانـي تـرينوضعيت تعيين مي شود به اين ترتيب به سرعت مي توان مکانيزم ريزش هايي که از نظر سينماتيکي امکان وقـوعدارند را تعيين نمود[٢].

1 Limiting Equilibrium
2 Stress Analysis
3 Finite Element Method
4 Finite Difference Method
5 Boundary Element Method
1 -2 – انواع شکست ها 1 -2 -1 – شکست صفحه اي
شكست صفحه اي وقتي اتفاق مي افتد كه امتداد يك ناپيوستگي زمين شناسي مثل امتداد يـك صـفحه درزه بـهموازات امتداد شيب دامنه گسترش مي يابد اما شيب آن كمتر از زاويه شيب دامنه و زيـادتر از زاويـه اصـطحكاكداخلي مي باشد[۲] .
1 -2 -2 – شکست گوه اي
شكست گوه اي وقتي اتفاق مي افتد كه دو ناپيوستگي به طور مورب( مايل ) در لبـه و دامنـه شـيب گـسترش ويكديگر را قطع كنند و خط تقاطع آنها در دامنه شيب ظاهر مي شود و گوه اي از سنگ كـه بـين ايـن دو صـفحهناپيوستگي وجود دارد در امتداد خط تقاطع سقوط مي كند[٢].
يكي از شرايط شكست گـوه اي آن اسـت كـه شـيب خـط تقـاطع در صـفحه ناپويـستگي بايـد بزرگتـر از زاويـهاصطحكاك داخلي باشد .
1 -2 -3 – شکست قاشقی
شكست قاشقي در خاك يا سنگ هاي به شدت درزه دار يا سنگ هاي هوازده و ضعيف اتفاق مي افتد. عمدتاﹰ اين نوع شكست در شيب هاي خاكي مشاهده شده است و شكست وقتي اتفاق مي افتد كه ذرات خاك بـه طـور غيـرهمگون و پراكنده قرار داشته باشند ، همچنين ظاهر شدن آب در پاي شيب و وجود ترك كششي در سطح شـيبو پشته لبه شيب مي توانند موجب شكست قاشقي شوند.
اين نوع شكست در موقع بررسي پايداري ديوارههاي بسيار بلند در سنگ ، كه در آنهـا جنبـه هـاي سـاختاري بـاجهتداري تصادفي فرض شده است ، پله ها يا برش هاي جاده بـاربري در خـاك ، سـدهاي لجـ نهـاي فـرآوري وانباشتگاه هاي باطله اهميت دارد[۹].
1 -2 -4 – شکست واژگونی
چنانچه بلوك سنگي كه بر رو ي سطح شيب دار قرار دارد داراي ارتفاع زياد و قاعـده كـم باشـد بلـوك سـنگي بـهجاي لغزش ميل به واژگون شدن دارد[١].
چهار حالت امکان دارد اتفاق بيفتد:
۱- اگر زاويه سطح شكست بزرگ تر از زاويه اصطحكاك داخلي و نسبتbh بزرگتر از تانژانت زاويـه سـطحشكست باشد بلوك سنگي لغزش حاصل خواهد كرد اما واژگون نخواهد شد.
۲- اگر زا ويه سطح شکست كوچكتر از زاويه اصطكاك داخلي و نسبت bh كوچكتر از تانژانـت زاويـه سـطحشكست باشد بلوك سنگي واژگون خواهد شد اما لغزش نخواهد كرد[٢] .
۳- اگر زا ويه سطح شكست بزرگتر از زاويه اصط كاك داخلي و نسبتbh كـوچكت ر از تانژانـت زاويـه سـطحشكست باشد بلوك سنگي ممكن است هم لغزش نموده و هم واژگون شود .
۴- اگر زاويه سطح شيب دار( سطح شكست) كوچكتر از زاويه اصطكاك داخلـي و نـسبتbh بزرگتـر ازتانژانت زاويه سطح شيب دار يا شكست باشد نه لغزش و نه واژگوني اتفاق خواهد افتاد .
به منظور تحليل پايداري ، محاسبه فاكتور ايمني به روش حد تعادل فقط براي حالات ۱ و ۲ امكـان پـذير اسـت. براي حالاتي كه بلوك واژگون خواهد شد فاكتور ايمني به روش حد تعادل قابل محاسبه نخواهد بود.
1 -2 -5 – شکست سنگ ریزه اي
اين نوع شكست در اثر تغييرات شرايط جوي و پر شدن شكاف سنگها در اثر بارندگي يخ بـستن و آب شـدن يـ خ-هاي داخل شكاف كه موجب جدايش تكه سنگها از دامنه شيب مي شود به وجود مي آيد. در اثر شكست سـنگريزه اي پايه پله ها و يا پاي شيب پر از قطعات ريز و درشت سنگهايي است كه از دامنه شيب سقوط مـي كننـد.
هم چنين هوازدگي و تخريب سنگهاي خاص دامنه شيب ها مي توانند موجب جمع شدن سنگ ريزه هـا در پـايشيب شوند شكست سنگ ريزه اي مشكلات چنداني در معادن روباز ايجـاد نكـرده انـد. بـه همـين دليـل تعـدادمعدودي از متخصصين تلاش جهت توسعه مدل به منظور محاسبه فاكتور ايمني نمودند كه اين معـدود مـدل هـانيز استفاده چنداني نداشته اند. به طور كلي اعتقاد بر اين است كه نحوه محاسـبه فـاكتور ايمنـي بـراي شكـستقاشقي در صورت نياز مي تواند براي شكست سنگ ريزه اي نيز مورد استفاده قرار گيرد[١].

آشنایی با نرم افزارهای Dips و FLAC  و مقایسه آنها در خصوص پایداری شیب

آشنایی با نرم افزارهای Dips و FLAC و مقایسه آنها در خصوص پایداری شیب

فصل دوم
»آشنایی با نرم افزار DIPS«

مقدمه
استفاده موثر از اطلاعات زمين شناسي توسط مهندسين ، بستگي بـه تـوان آنهـا در درك ايـن اطلاعـات دارد، تـاامكان مشاركت و كاربرد اطلاعات در طراحي فراهم گردد. در چنين مواردي رابطه سه بعدي هندسي بين عـوارضساختاري و ديواره ها بسيار مهم است زيرا اين رابطه آزادي بلوك هاي سنگي را در سقوط يا لغزش كنترل خواهد كرد[٢].
DIPS با يك سري ابزار كه در اختيار دارد توانايي و كاربردهاي مختلفي براي آناليز داده هاي زمـين شناسـي بـهصورت كيفي و كمي بر روي نقشه هاي استريونت دارد و يك ديد هندسي مناسب بـراي تحليـل هـاي مختلـف از مجموعه ناپيوستگي و تاثيرشان بر روي هم ايجاد مي كند.
شکل۲ -۱ -نما ي کلي از DIPS [۵]
2 -1 – آشنایی با تصاویر استریو گرافیک 2 -1 -1 -تصاویر کروي
اگر کره اي را در اطراف يک صفحه طوري در نظر بگيريم که مرکز آن روي صفحه باشد فصل مشترک صـفحه بـاسطح کره دايره عظيمه اي است که طبق تعريف ، تصوير کروي آن صفحه مي باشد.
تصاوير استريو گرافيک براي نمايش تصاوير کروي در يک صفحه بکـار مـي رود بـراي تبـديل تـصاوير کـروي بـهتصاوير استريو گرافيک ابتدا نقطه سمت الراس را پيدا مي کنيم . براي اينکار از مرکز کره خطي بـر سـطح اسـتواعمود مي کنيم تا سطح کره را در قسمت فوقاني در نقطه اي قطع کند.
اين نقطه را نقطه سمت الراس مي خوانند. سپس نقاط مختلف نيمدايره عظيمـه زيـرين را بـه وسـيله يـکسـ ري خطوط به اين نقطه وصل مي کنيم اين خطوط سطح استواي کره را در نقاطي قطع مي کنند از وصول کردن ايـننقاط به هم منحني حاصل ميشود که تصوير استريو گرافيک دايره عظيمه پايين ميباشد. به عبارت دقيقتـر ايـنمنحني تصوير استريو گرافيک صفحه خواهد بود.
2 -1 -2 -استریونت
استريونت يا شبکه استرو گرافيک شبکه اي است که از مجموعه اي از تصاوير استريوگرافيک صـفحات بـا امتـدادشمال جنوب و اختلاف شيب دو درجه تشکيل شده است براي تکميـل شـبکه مجموعـه تـصاوير اسـتريوگرافيک دواير موسوم به دواير صغيره نيز رسم مي شوند اين دواير فصل مشترک صفحات موازي يکديگر و عمود بر امتـدادشمال جنوب با کره تصوير مي باشند در واقع تصاوير کروي صفحات اول نـصف النهـارات کـره تـصوير بـا قطبـينشمال جنوب مي باشند و دواير صغيره مدارات اين کره خواهند بود فاصـله زاويـه اي مـدارات نيـز دو درجـه مـيباشد[٦] . استريونتهاي متعددي براي نمايش تصاوير استريو گرافيک خطوط و صفحات ارائه شده اند که معروفتـرين آن هـاشبکه هاي ولف و اشميت مي باشد.
مکانيزم تهيه شبکه در سيستم اشميت با سيستم ولف متفاوت مي باشد ولي نحوه استفاده از آن ها يکـسان اسـتدر شبکه ولف کليه منحني ها قوس هايي از دايره هستند در حاليکه در شبکه اشميت تصاوير دواير صـغيره قـوسهاي دايره نيستند و براي رسم آن ها بايستي از نقطه يابي استفاده کرد[٦].
مزيت شبکه اشميت نسبت به شبکه ولف در آنست که مساحت چهار گوشه هاي شـبکه در سـطح ايـن شـبکه بـايکديگر تقريباﹰ يکسان است در حاليکه در شبکه ولف سطح اين چهار گوشـه هـا در مرکـز شـبکه از سـطح چهـارگوشه هاي نظير در حاشيه کوچکتر است. اين پديده باعث خواهد شد تصاوير رسم شـده شـکل واقعـي پديـده را نشان ندهند .
2 -1 -3 -دیاگرام خطوط تراز
براي نشان دادن توزيع آماري درزهها و توجيه فضايي آنها از دياگرام خطوط تراز ميتوان استفاده کرد براي اينکـارموقعيت قطب صفحات درزهها در روي شبکه استريوگرافيک مشخص ميشود .
پس از مشخص شدن عدد تمام نقاط تقاطع ، نقاطي را که داراي عدد مساوي هستند به يکديگر وصل مي شوند و منحني هاي تراز بدست ميآيد . بنابر اين چنانچه بطور نظري در منطقه اي تمام درزه ها با هم کاملاﹰ موازي باشند در شبکه تنها يک قطب خواهيم داشت .
2 -1 -4 -مخروط اصطکاك
مخروطي که محور آن عمود بر سـطح لغـزش و راس آن بـه سـطح متکـي بـوده و زاويـه راس آن باشـد مخـروطاصطکاک ناميده مي شود و لازمه لغزش جسم ان است که بردار وزن خارج از مخروط فوق واقع باشد .
چنانچه يک بلوک به وزنW روي يک سطح شيبدار با شيب α قرار داشـته باشـد ، مولفـه در جهـت سـطح وزنيعني Wsinα به لغزش بلوک کمک مي کند و مولفه عمـود بـر سـطح وزن يعنـي Wcosα باعـث ايجـاد نيـروياصطکاک معادل Wcosα*tanφمی شود که نيروي مقاوم در برابر لغزش مي باشد چنانچـه چـسبندگي وجـودنداشته باشد لغزش زماني رخ مي دهد که Wsinα>Wcosα*tanφ باشد به عبارت ديگر شرط لغزش آنـست کـه φ<α باشد[٦] .
2 -2 -کاربرد تصاویر استریو گرافیک براي تحلیل پایداري دیواره ها 2 -2 -1 – ریزش واژگونی 2 -2 -1 -1 – فراخواندن فایل اطلاعات درزه ها با انتخاب گزينهOPEN از منويFILE پنجرهOPEN باز مي شود و با انتخاب فايلي كـه اطلاعـات درزه هـا در
آن ثبت شده و زدن كليد OK پنجره داده ها باز ميشود(شکل2 -2).
مـي تـوان بـا انتخـابPOLE PLOT در منـويVIEW موقعيـت درزه هـا را روي دايـره اسـتريونت مـشاهدهكرد(شکل2 -3).
نمايش قطبها در استريونت و براي اينكه عـلاوه بـر موقعيـت قطبهـا،ديگر مشخـصات درزه هـا را روي اسـتريونتببينيم كليد SYMBOLIC POLE PLOT را از منـويVIEW انتخـاب مـي كنـيم ، پنجـره SYMBOLICPOLE PLOT باز مي شود در اين پنجره با انتخاب SYMBOLIC POLE PLOT به جـايPOLE PLOT و هر مشخصه ديگري از درزه ها كه مي خواهيم دسته بندي بر اساس آن باشد و زدن كليد OK قطبها بـا دسـتهبندي خواسته شده بر روي استريونت نمايش داده مي شوند(شکل2 -4).
براي مشاهده خطوط تراز مربوط به تمركز قطبها بـر روي اسـتريونت ، كليـدCONTROL PLOT را از منـويVIEW انخاب مي كنيم پنجره CONTOUR PLOT باز مي شود كه خطوط تراز تمركز قطبها را كه با رنگهاي مختلف از هم متمايز شده اند ، نمايش مي دهد(شکل2 -5) .

[۵] CONTOUR PLOT شکل۲ -۵ – پنجره
2 -2 -1 -3 – اضافه کردن صفحه شیب معدن به استریونت
با استفاده از كليد ADD PLANE با حركت موس روي استريونت و كليـك روي نقطـه اي كـه معـادل شـيب وجهت شيب ديواره معدن است ( موقعيت موس در نوار پـايين نـرم افـزار نمـايش داده مـي شـود) پنجـرهADD PLANE باز مي شود (شکل2 -6) و در صورتي كه موقعيت صفحه دقيق نباشد مي توان مختـصات دقيـق را دراين پنجره وارد كرد. كليد OK را مي زنيم تا صفحه به همراه قطبش در استريونت اضافه شود (شکل2 -7).

شکل۲ -۷ -صفحه نشان دهنده شيب معدن[۵]
در صورتي كه بخواهيم كه قطبها و خطوط تراز تمركز قطبها را با هم در يك نما ببينيم ابتدا بـه پنجـره POLEPLET مي رويـم كـه موقعيـت قطبهـا را در اسـتريونت نمـايش مـي دهـد و بـا انتخـاب كليـد OVERLAYCONTOURS خط وط ت راز ني ز ب ه اس تريونت اض افه م ي ش ود و ب راي دي د بهت ر در پنج ره ,MODECONTOUR OPTION را به حالت LLNES تغيير مي دهيم در اين صورت خطوط تراز بدون پرشدگي رسـمميشوند (شکل2 -8) .

براي مشخص كردن دسته درزه ها در منوي sets كليد add set window را انتخاب ميكنيم و بـراي هـر دسـتهدرزه يك پنجره رسم مي كنيم و بعد از رسم هر كدام ، پنجـرهadd set window بـاز مـي شـ ود (شـکل 2 -9) پنجره add set window بعد از تنظيمات لازم و زدن كليد ok پنجره رسم مي شود (شکل2 -10).

شکل۲ -۱۰ – پنجره هاي در بر گيرنده دسته درزه ها[۵]
براي آشكار يا پنهان كردن پنجره هـا و صـفحات رسـم شـده بـر روي هـرview مـي تـوان از كليـدهايshow .استفاده كرد show planes و window
2 -2 -1 -5 – تعیین زاویه اصطکاك داخلی
براي آناليز پايداري درزه ها به مقدار زاويه اصطكاك روي سطح درزه ها احتياج خواهيم داشت و براي اينكه زاويـهاصطحكاك داخلي سطوح درزه ها را تخمين بزنيم بايد نمودار مربوط به فراواني سطوح وسيع آنها را رسم كنيم .
براي رسم هر نمودار كليد chart را در منوي select انتخاب مي كنيم و پنجره chart باز مي شود(شکل2 -11). در قسمت surface , data to plot و در قسمت set filter دسته درزه اي را كه مي خواهيم زاويه اصـطحكاكآن را تخمين بزنيم ، انتخاب مي كنيم و كليدok را مي زنيم نمودار مربوط به فر اوانـي سـطوح دسـته درزه رسـمخواهد شد (شکل2 -12) و با توجه به فراواني نوع سطوح مختلف مي توان يـك زاويـه اصـط كاك بـراي آن دسـتهدرزه ، تخمين زد.

2 -2 -1 -6 – رسم مخروط هاي تغییرات جهت داري دسته درزه ها
از مخروط هاي تغييرات براي تحليل واژگوني استفاده مي شود و براي اضافه كردن مخروط تغييرات به اسـتريونتاز منوي edit sets ، sets را انتخاب مي كنيم پنجره edit sets باز مي شود(شکل2 -13) . گزينـهweighted را براي نوع صفحات انتخاب مي كنيم و صفحاتweighted در ايـن پنجـره ليـست مـي شـوند. تمـام صـفحات رارا تيك two standard deviation , one standard deviation , variability انتخاب مي كنيم و گزينه هايمي زنيم و كليدok را مي زنـيم و مخـروط تغييـرات جهـت داري روي دسـته درزه هـا در اسـتريونت رسـم مـيشود(شکل2 -14). تعداد مخروطهايي كه بايد رسم شود با توجه به گسترش دسته درزه ها مشخص مي شود.


مقطع : کارشناسی ارشد

قیمت 25 هزار تومان

خرید فایل pdf به همراه فایلword

قیمت:35هزار تومان